1908 – Łowicz, Wystawa łowicka

W 1906 roku w Łowiczu zaczęto gromadzić zbiory szkolne w ramach działalności Towarzystwa Zbiorów Szkolnych. Jego aktywna członkini Aniela Chmielińska wyszła z ideą organizacji wystawy, na której można byłoby zaprezentować już zgromadzone zbiory i uzupełnić o nowe działy. Koncepcja ta została zrealizowana w 1908 roku. W pracę nad organizacją zaangażowała się młodzież oraz włościanie i…

Mińsk Litewski, 1916, zbiory Mińskiego Koła Warszawskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości

W marcu 1916 roku, w związku ze zniszczeniami zabytków i kolekcji w związku z działaniami wojennymi na terenach Wołynia zdecydowano się na utworzenie Wydziału Opieki nad zabytkami przeszłości przy C.K.O. w Mińsku Litewskim. Koło zostało podzielone na kilka sekcji, w tym historyczną, artystyczną i architektoniczną. Jego głównym zadaniem stało się fotografowanie i opisywanie najciekawszych zabytków…

Wadowice, 1866, zbiory naukowe Gimnazjum Wadowickiego

W 1866 roku w Wadowicach otwarte zostało gimnazjum niższe humanistyczne. Ze względu na przeniesienie ciężaru utrzymania szkoły przez gminę zdecydowano się na likwidację istniejącej w mieście szkoły realnej i podniesienie gimnazjum do rangi wyższej. Szkoła początkowo mieściła się w budynku miejskim przy rynku głównym. W 1874 zdecydowano się na budowę niezależnego gmachu, który został oddany…

Mohylew, 1867-1919, Muzeum Gubernialnego komitetu statystycznego

Decyzja o powołaniu muzeum przy mohylewskim Gubernialnym Komitecie Statystycznym zapadła 15 XI 1867 r. Początkowo był to wyłącznie postulat, jednak już w latach 70. XIX w. (przed 1879 r.) na poczet przyszłej instytucji napływały różnego rodzaju obiekty, w tym kości mamuta, średniowieczne monety, metalowe ozdoby odzieży itp. W 1879 r. dzięki inicjatywie ówczesnego gubernatora mohylewskiego…

Gdańsk, 1880-1945, Westpreußisches Provinzial Museum [Zachodniopruskie Muzeum Prowincjalne]

Zachodniopruskie Muzeum Prowincjalne (Westpreußisches Provinzial Museum) zostało założone w 1880 roku z inicjatywy władz miejskich i członków Gdańskiego Towarzystwa Przyrodniczego (Naturforschende Gesellschaft in Danzig, 1743), którego zbiory, tworzone systematycznie od 1865 roku i eksponowane od 1869 roku stały się podstawą kolekcji. Muzeum stało się częścią związku instytucji prowincji wschodniopruskiej, a środki na jego funkcjonowanie były…

Warszawa-Wilanów, 1850 (po poł. XIX), pałac Potockich i Branickich

Pałac w Wilanowie został wybudowany pod koniec XVII w. dla króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery. Po kilkukrotnych zmianach właścicieli, którzy przekształcali  i rozbudowywali założenie pałacowe, stał się własnością Izabeli Lubomirskiej. Jej zięciem był Stanisław Kostka Potocki, z którym można wiązać początki  mieszczącego się w pałacu muzeum. Podstawą zbiorów jest kolekcja Stanisława Kostki Potockiego.…

Horodok (Gródek pow. Równe), 1896, Muzeum Wołyńskie

Muzeum w Gródku (Городоцький музей Волинської губернії) w  powiecie równieńskim (ob. Ukraina) zostało założone w 1896 roku przez barona Teodora Steinheila (Fedir Sztejngel / Федір Рудольфович Штейнгель, 1870-1946). Mieściło się ono w pałacu Steinheila, w 5 przestronnych pomieszczeniach (1906). Muzeum pozostawało pod opieką swojego twórcy, a także współpracujących z nim specjalistami z różnych dziedzin, którzy…

Bordzie-Bijaty, muzeum Dionizego Paszkiewicza (Dionizas Poška) w wydrążonym dębie Baublis

W 1812 r. Dionizy Paszkiewicz (1764-1830), regent sądów grodzkiego i ziemskiego, pisarz ziemski i sekretarz sądu granicznego, na terenie zakupionego majątku w Bordzie-Bijaty (lit. Bardžiai) stworzył tzw. Muzeum w Baublisie. Paszkiewicz był kolekcjonerem – zbierał pamiątki etnograficzne, historyczne i lingwistyczne dotyczące przeszłości Żmudzi. Ponadto opracował, wzorowany na dziele Samuela Bogumiła Lindego, słownik litewsko-polsko-łaciński; tworzył wiersze…

Braniewo, 1880, Gabinet Archeologii Antycznej przy Lyceum Hosianum

Gabinet Archeologii Antycznej Lyceum Hosianum w Braniewie [niem. Das Antik-Archäologische Kabinett am Lyceum Hosianum] został założony w 1880 r. z inicjatywy Wilhelma Weissbrodta (1836-1917) profesora  filologii na wydziale filozofii w Liceum Hosianum w Braniewie. Początkowo planował on stworzenie sali historycznej stanowiącej bazę dydaktyczną dla studentów uczelni. Pod koniec życia Weissbrodta katalog zbiorów liczył 1250 pozycji,…

Wilno, 1906, Muzeum Starożytności i Artystyczno-Przemysłowe inż. Antoniego Brodowskiego

Muzeum Starożytności i Artystyczno-Przemysłowe działało w latach 1906-1909 i 1910-1914. Jego założycielem był Antoni Brodowski (1859–1928), inżynier, zatrudniony  jako urzędnik wileńskiego okręgu inżynierskiego, zajmującego się nadzorem i budową mostów, dróg oraz obiektów o znaczeniu strategicznym. Całe życie Brodowski oprócz pracy zawodowej poświęcił swojej pasji, czyli gromadzeniu zabytków historycznych, okazów archeologicznych i dzieł sztuki. Z zachęcających…