Włocławek, 1870, Muzeum Diecezjalne

W 1870 roku bracia Stanisław i Zenon Chodyńscy doprowadzili do utworzenia Muzeum Seminaryjnego we Włocławku, minowego później Muzeum Diecezjalnym. Chodyńscy byli duchownymi piastujący wysokie stanowiska w tamtejszym Seminarium Duchownym – Zenon był jego wicedyrektorem, a Stanisław profesorem. Widzieli, jaka siła drzemie w dobrze wykształconym narodzie, starali się więc zaszczepić swoją ideę we Włocławku. Podarowali więc…

Lublin, 1918, Muzeum Diecezjalne

W 1905 roku rada diecezji lubelskiej zdecydowała o utworzeniu Muzeum Diecezjalnego. Głównym celem placówki miała być ochrona zabytków oraz gromadzenie pamiątek związanych z historią Kościoła Katolickiego w Polsce. Przewidziano, że jeden z działów miał prezentować kolekcję stworzoną dla upamiętnienia wizyty biskupa Franciszka Jaczewskiego. Jako wzór miały posłużyć inne muzea katolickie na ziemiach Rzeczypospolitej. Budowaniem kolekcji…

Płock, zbiory archeologiczne Franciszka Tarczyńskiego

Zbiory archeologiczne Franciszka Tarczyńskiego gromadzone były prawdopodobnie od lat 70. XIX w., od 1881 r. kolekcjoner przeprowadził pierwsze badania stanowiska archeologicznego. Okazy gromadzone były w mieszkaniu prywatnym Tarczyńskiego, w dwóch izbach. Oprócz zabytków archeologicznych w skład kolekcji wchodziły także kolekcja numizmatów, książki oraz notatki odziedziczone po ojcu, Kazimierzu Tarczyńskim.  W 1900 r., w związku ze…

Częstochowa, 1905, Muzeum higieny

W 1898 r. w następstwie dwóch wielkich wystaw higienicznych zorganizowanych w Warszawie w 1887 r. i 1896 r., powstało Warszawskie Towarzystwo Higieniczne. Obie ekspozycje zostały zorganizowane przez grupę lekarzy i działaczy związanych z czasopismem „Zdrowie”, pod przewodnictwem redaktora pisma, dra Józefa Polaka. Warszawskie Towarzystwo Higieniczne szybko zdobyło uznanie i poparcie środowisk inteligenckich w całym kraju,…

Suwałki, 1909, Muzeum Ziemi Suwalskiej

Jednym z pierwszych orędowników utworzenia muzeum w Suwałkach był Jan Bijejko, nauczyciel Prywatnej Siedmioklasowej Szkoły Handlowej, który w 1907 r. pisał „Muzea są gwałtowną potrzebą naszego szkolnictwa, samouctwa, wreszcie naszego rolnictwa, przemysłu i handlu”, wskazując równocześnie na zakres przyszłej kolekcji – obejmującej zbiory przyrodnicze i etnograficzne oraz bibliotekę. Myśl tę podchwycili dyrektor oraz nauczyciele Szkoły.…

Nowy Sącz, 1899, Zbiory muzealne C.K. Gimnazjum

Gimnazjum w Nowym Sączu utworzono w 1818 r., od 1894 r. w związku z pożarem jednego z budynków mieściło się we wzniesionym na potrzeby szkoły gmachu przy ul. J. Długosza. Trudno ustalić, czy wcześniej przy gimnazjum gromadzono kolekcję dydaktyczną. Zbiory naukowe obejmowały kilka gabinetów: archeologiczny, fizyki i chemii, geograficzny, historii naturalnej, gabinet do rysunku odręcznego…

Teodor Michał Bulik (1894-1909), kolekcjoner – amator, darczyńca Muzeum Śląskiego w Cieszynie

Jak donosiła poczytna, lokalna gazeta „Gwiazdka Cieszyńska” w 1909 r. w pośmiertnym wspomnieniu – „Nie był ś. p. Teodor Bulik wybitnym mężem stanu, nie był pochodnią wiedzy, nie był znany szerszemu światu, a przecież był niezwykłym człowiekiem, rzadkim już dziś oryginałem”. Urodził się 25 IX 1849 r. w Zaborzu. W latach 1862 – 1865 uczył…

Srokowski Stanisław (1872-1950)

Założyciel Muzeum Podolskiego TSL w Tarnopolu „Tym większą wdzięczność winno społeczeństwo nasze tym ludziom, zwłaszcza człowiekowi, który był duszą Muzeum [Podolskiego w Tarnopolu, przyp. MW], prof. Stanisławowi Srokowskiemu, ponieważ zbiory rosły, bogaciły się i organizowały, nie jak zwykle pod opieką państwa, kraju, potężnych finansów i związków, ale przeciwnie, wśród przeciwności złowrogiego żywiołu mas niepolskich i…

Wieluń, 1910-1912; 1914, Muzeum oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego

Oddział PTK w Wieluniu powstał w 1910 roku, jednak ze względu na brak ożywionej działalności, uchwałą Zarządu Głównego PTK z 1912 r., uległ rozwiązaniu. W styczniu 1914 postanowiono reaktywować oddział  i kontynuować gromadzenie zbiorów muzealnych. Lokal mieścił się przy ul. Gaszyńskiej w domu Tucha. Kustoszem zbiorów wybrano Józefa Kaczkowskiego. Uporządkowano zbiory i sporządzono ich katalog,…

Kraków, 1783-1817, zbiory Szkoły Głównej Koronnej: Gabinet Historii Naturalnej

W 1780 r. Hugo Kołłątaj rozpoczął reformy Akademii Krakowskiej. W związku z jego raportem władze uczelni zleciły organizację Gabinetu historii naturalnej. Zadanie to zlecono w 1782 r. pracownikowi akademii, dr Jaśkiewiczowi, później Forsterowi. Pieniądze na ten cel przekazał prezes komisji Edukacji Narodowej Książę Prymas Michał Poniatowski. Jak pisano „Egzystencya Gabinetu historyi naturalnej pochodzi z dobroczynnych…