Lwów, Muzeum Towarzystwa Ludoznawczego (1895)

W 1894 roku we Lwowie odbyła się Powszechna Wystawa Krajowa. Zorganizowany wówczas dział etnografii przyczynił się do założenia lwowskiego Towarzystwa Ludoznawczego. W statucie stowarzyszenia (1894) przewidziano m.in. utworzenie przy Towarzystwie muzeum. Pierwszym prezesem Towarzystwa i współautorem koncepcji muzeum był slawista, etnograf, etnolog Antoni Kalina  (1846-1906). Stowarzyszenie swoją działalność rozpoczęło w lutym 1895 roku. Towarzystwo początkowo…

Krzemieniec, zbiory Liceum Krzemienieckiego

Liceum Krzemienieckie, (do 1814 r. Gimnazjum Wołyńskie), zwane też Atenami Wołyńskimi założone z inicjatywy Tadeusza Czackiego w 1805 roku Hugona Kołłątaja i Adama Jerzego Czartoryskiego, zostało zlokalizowane w budynkach d. kolegium jezuickiego przy kościele p. w. św. Ignacego Loyoli i św. Stanisława Kostki. Należało ono do uczelni najlepiej wyposażonych w różnego rodzaju pomoce dydaktyczne na…

Lwów, Muzeum Technologiczne im. cesarza Franciszka Józefa /zbiory Instytutu Technologicznego Izby Handlowej i Przemysłowej (1898)

Muzeum Technologiczne im. cesarza Franciszka Józefa dla przemysłu rękodzielniczego we Lwowie zostało założone przez Izbę Przemysłową i Handlową we Lwowie, w 1898 roku: “na uczenie 50-letniego jubileuszu panowania Najmiłościwszego Cesarza i Króla Franciszka Józefa I. w celu systematycznego popierania technicznej strony produkcyi przemysłu rękodzielniczego”. Muzeum zarządzane było przez “Kuratoryję”, zespół kilkunastu wybranych na trzyletnią kadencję…

Warszawa, projekt Muzeum Artura Oppmana (1910)

W 1910 roku na łamach czasopisma „Słowo”, w dziale Echa Warszawskie opublikowana została informacja o projekcie muzeum varsavianistycznego, którego główną dziedziną kolekcjonerską byłyby eksponaty dotyczące  porozbiorowej historii Polski. Jego pomysłodawcą był Artur Oppman (Or-Ot) (1867-1931) poeta, publicysta, varsavianista. Zgodnie z informacją muzeum mieścić się miało w kamienicy przy ul. Kanonia 8 (d. nr hipoteczny 85),…

1900 – Kalisz, Wystawa archeologiczna i zabytków sztuki

Rok 1900 można przyjąć za datę muzealnej działalności w Kaliszu, bowiem w maju i w czerwcu tego roku, w reprezentacyjnych salach kaliskiego ratusza, za zgodą ówczesnego gubernatora Michała Piotrowicza Daragana urządzona została wielka i bogata w cenne zabytki Wystawa archeologiczna i zabytków sztuki. Nad jej zorganizowaniem czuwał 29-osobowy komitet pod przewodnictwem Zygmunta Wyganowskiego (prezes) i…

Arkadia k. Nieborowa, ogród sentymentalno-romantyczny Heleny z Przezdzieckich Radziwiłłowej (1778-1821)

W 1777 roku Helena z Przezdzieckich Radziwiłłowa (1778-1821) zakupiła majątek (wieś Łupia), położony niedaleko pałacu w Nieborowie należącego do Radziwiłłów od 1774 roku. Założony przez Radziwiłłową ogród sentymentalno-romantyczny – Arkadia – zaprojektowany został w przez Szymona Bogumiła Zuga, niektóre projekty wykonali inni artyści, m.in. Jan Piotr Norblin oraz Aleksander Orłowski.. W latach 1778-1821 na terenie…

Kalisz, Muzeum Ziemi Kaliskiej Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (1911-1914)

Pierwsza wzmianka o założeniu muzeum w Kaliszu pochodzi z 1879 roku. Miało ona funkcjonować w ramach publicznej biblioteki i obejmować m.in. kolekcję okazów przyrodniczych guberni kaliskiej, pamiątek i zabytków archeologicznych. Idei tej wówczas nie zrealizowano, ale kilkanaście lat później, w 1900 roku kaliscy starożytnicy zorganizowali w salach ratusza wielką Wystawę archeologiczną i zabytków. Miała ona…

Okładka książki z postacią siedzącego mężczyzny piszącego w zeszycie na tle jeziora, fotografia czrno-biała, powyżej tytuł książki.

Początki muzealnictwa bydgoskiego – artykuł prof. Michała F. Woźniaka

W opublikowanym niedawno Opus Opificem Probat. Księga Pamiątkowa dedykowana Jerzemu Litwinowi, dyrektorowi Narodowego Muzeum Morskiego [Gdańsk: Narodowe Muzeum Morskie, 2019] pod redakcją Roberta Domżały, Marii Dyrki i Anny Ciemińskiej ukazał się artykuł dr. hab. Michała F. Woźniaka, prof. UMK, na temat początków muzealnictwa bydgoskiego, zrealizowany w ramach naszego projektu „Muzeum w polskiej kulturze pamięci (do…