Warszawa, 1747-1795, biblioteka Załuskich

Biblioteka Załuskich została otwarta w 1747 r., jako pierwsza na ziemiach Rzeczpospolitej i jedna z pierwszych i największa w Europie XVIII w. Ufundowana została przez braci Załuskich, biskupa Józefa Andrzeja i biskupa Andrzeja Stanisława. W założeniach miała gromadzić, katalogować i udostępniać możliwie pełny zasób narodowego piśmiennictwa – ogółem obejmowała 400 tysięcy tomów, 20 tysięcy rękopisów…

Warszawa, Galeria Muzealna Ordynacji Zamojskiej

Jednym z najważniejszych twórców zbiorów Ordynacji Zamoyskich był Stanisław Kostka Zamoyski (1775-1856). Po przeniesieniu się z Zamościa do warszawskiej rezydencji w Pałacu Błękitnym w 1811 roku, ordynat zdecydował się na dostosowanie części pałacu do potrzeb biblioteki i zbiorów muzealnych. Prace zakończono w 1815 roku, a „stworzona przez architekta [Fryderyka Alberta Lessela] budowla odznaczała się wysokimi…

Dzików, zbiory Tarnowskich

„Obrazy, rzeźby, rysunki i miniatury zdobiły pomieszczenia całej rezydencji z tym, że najpiękniejsze znalazły się w apartamentach pani domu na piętrze, natomiast hr. Jan Feliks w swoich pokojach parterowych umieścił dzieła artystów  najbardziej przezeń cenionych – mistrzów flamandzkich i holenderskich. Mimo wielkiej różnorodności i bogactwa przedmiotów, wnętrza rezydencji tworzyły wysoce estetyczną całość, dzięki subtelnemu i…

Kraków, gabinet historyczny Jana Pawła Woronicza w pałacu biskupim (1815-1850)

Z chwilą objęcia stanowiska biskupa krakowskiego w 1815 Jan Paweł Woronicz, duchowny, poeta, mówca i wielki patriota postanowił wznieść, na wzór puławskiej Sybilli założonej przez Izabelę Czartoryską, nowy poemat „przyozdobiwszy pałac biskupi na muzeum historyczne”. Głównym celem było zobrazowanie wielkich historycznych wydarzeń świadczących o świetności ojczyzny i wzbudzenie uczuć i emocji patriotycznych. Prace nad przebudową…

Arkadia k. Nieborowa, ogród sentymentalno-romantyczny Heleny z Przezdzieckich Radziwiłłowej (1778-1821)

W 1777 roku Helena z Przezdzieckich Radziwiłłowa (1778-1821) zakupiła majątek (wieś Łupia), położony niedaleko pałacu w Nieborowie należącego do Radziwiłłów od 1774 roku. Założony przez Radziwiłłową ogród sentymentalno-romantyczny – Arkadia – zaprojektowany został w przez Szymona Bogumiła Zuga, niektóre projekty wykonali inni artyści, m.in. Jan Piotr Norblin oraz Aleksander Orłowski.. W latach 1778-1821 na terenie…

Strugi, Pawilon japoński (1909-1914)

Stanisław Glezmer, inżynier i przemysłowiec, członek Rady Państwa w Petersburgu, w czasie podróży do krajów Dalekiego Wschodu w 1908 roku (9 miesięcy) zgromadził różnorodną kolekcję przedmiotów japońskiej i chińskiej wytwórczości przemysłowej i artystycznej, którą postanowił przywieźć do kraju. Jako nowy właściciel, od 1892 roku, majątku Strugi w Ziemi Sochaczewskiej, postanowił w 1909 roku do istniejącego…

Waplewo, zbiory Sierakowskich

Pałac w Waplewie Wielkim został wzniesiony w XVII w. na zlecenie podkomorzego malborskiego, później chełmińskiego, Kazimierza Zawadzkiego. Od 1765 roku właścicielami majątku była rodzina Sierakowskich. W XVIII w. wokół rezydencji stworzono założenie parkowe, czerpiące wzorów angielskich i francuskich. W XIX w. dwór dwukrotnie rozbudowywano. W 1800 roku nadano mu formy klasycystyczne, w czasie kolejnej przebudowy…

Rogalin, galeria obrazów Edwarda Aleksandra Raczyńskiego (1912)

Edward Aleksander Raczyński (1847-1926) polski kolekcjoner, prezes krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, poseł na Sejm Galicyjski we Lwowie, w latach 80-tych XIX wieku rozpoczął zakupy dzieł współczesnego malarstwa polskiego i europejskiego. Początkowo obrazy znajdowały się w pokojach rogalińskiego pałacu oraz krakowskim domu Raczyńskich przy ul. Szpitalnej. Wraz ze wzrostem zbioru kolekcjoner powziął decyzję o wybudowaniu…

Winna Góra, Kolekcja generała Jana Henryka Dąbrowskiego

W 1807 r. Cesarz Napoleon przekazał majątek biskupów poznańskich w wielkopolskiej Winnej Górze (Winnogórze) generałowi Henrykowi Dąbrowskiemu (1755-1818). Twórca i wódz Legionów Polskich osiadł w barokowym pałacu po zakończeniu wojen napoleońskich i w latach 1815-1816 zajął się dekoracją i aranżacją pałacowych wnętrz. Od 1809 r. Dąbrowski przywoził do pałacu mapy, książki, grafiki, materiały źródłowe do…

Warszawa, galeria Radziwiłłów w Królikarni (1830-1856)

Kolekcja Królikarni udostępniana publicznie w latach 1834-1849 stanowiła część zbiorów malarstwa wojewody wileńskiego Michała Hieronima Radziwiłła (1744-1831) zgromadzonych na przełomie XVIII i XIX w. i przechowywanych w trzech rezydencjach: Pałacu w Nieborowie, pałacu w Warszawie przy ul. Przechodniej i willi w Królikarni. Willa w Królikarni na dawnym terenie zwierzyńca Wettinów, gdzie hodowano i następnie polowano…