Feliks Jasieński, „Manggha”, (1861-1929) w młodości marzył o karierze pianisty i kompozytora, pasjonował się twórczością Ryszarda Wagnera i ćwiczył kompozycję pod kierunkiem Ignacego Paderewskiego. Po nieudanym debiucie kompozytorskim skierował swoje zainteresowania w stronę sztuk plastycznych. Jasieński był aktywnym krytykiem muzycznym, literackim i artystycznym. Działalność dziennikarsko-edytorska Jasieńskiego wpisywała się w szerzej zakrojony program popularyzacji nowych zasad estetycznych i promowania osiągnięć polskiej szkoły artystycznej, której był kolekcjonerem i mecenasem. 

Kolekcja Jasieńskiego powstawała od lat osiemdziesiątych XIX wieku, obejmowała ona kolekcję polskiej sztuki końca XIX wieku oraz sztuki japońskiej, głównie drzeworytu. Do 1901 roku znajdowała się w mieszkaniu prywatnym Feliksa Jasieńskiego przy ul. Mazowieckiej, potem przy ul. Wareckiej w Warszawie. W grudniu 1900 roku kolekcjoner zadeklarował chęć przekazania kolekcji warszawskiemu Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych, jednak już w 1901 roku, po polemikach prasowych związanych z wystawą japońską ze zbiorów Jasieńskiego, zorganizowaną w „Zachęcie”, wycofał obietnice darowizny.

W 1902 roku w dalszym ciągu powiększana kolekcja została przeniesiona do Krakowa, do mieszkania Jasieńskiego, ul Świętego Jana 1 (róg Rynku). W 1903 roku rozpoczęły się pertraktacje nad przekazaniem kolekcji miastu Karków, na rzecz Muzeum Narodowego w Krakowie. Od 1906 roku w Sukiennicach i Pałacyku Czapskich eksponowano przekazane w depozyt wybrane dzieła z jego zbiorów.  W 1912 roku, po serii nieudanych pertraktacji z Radą Miasta Krakowa nad przekazaniem kolekcji, Jasieński wycofał propozycję darowizny, ale wybrane dzieła z kolekcji nadal prezentowano w salach Muzeum. W tym też czasie kolekcjoner rozpoczął nieoficjalne rozmowy w sprawie przekazania zbiorów Warszawie. Wybuch wojny uniemożliwił  dokończenia przyjętej przez radę miasta o przyjęciu darowizny i przygotowaniu tymczasowych pomieszczeń dla jej ekspozycji, z których, po trzech latach, przeniesiona zostanie do specjalnie wybudowanego gmachu.

 Od 1918 roku Jasieński wznowił rozmowy na temat przekazania kolekcji na rzecz Muzeum Narodowego w Krakowie, które zakończyły się w 1920 roku podpisaniem aktu darowizny na rzecz Krakowa. Zgodnie z nią miasto zobowiązało się do zachowania całej kolekcji jako „po wieczne czasy nierozerwalną całość” tworzącą osobny oddział im. Feliksa Jasieńskiego. Do 1929 roku kolekcja pozostawała w mieszkaniu prywatnym Jasieńskiego a on sam pełnił funkcje kustosza. W 1934 roku zainaugurowano działalność oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie im. Feliksa Jasieńskiego.

W kolekcji Jasieńskiego znajdują się obecnie m.in. obrazy, rzeźby, rysunki, akwarele i pastele reprezentujące sztukę polską XIX i początku  XX wieku (ponad 1100 obiektów); ponad 6700 grafik polskich i europejskich, niemal  7000 dzieł z Dalekiego Wschodu, a ponadto okazy rzemiosła, tkanin, sztuki ludowej,  mebli, miniatur. Jasieński zgromadził również obszerną bibliotekę oraz archiwum.

Muzeum Narodowe w Krakowie. Zbiory Feliksa Jasieńskiego w prywatnym mieszkaniu ofiarodawcy, fot. 1926, ze zbiorów NAC

Na temat zbiorów Jasieńskiego zob. m.in.

  • A. Łada-Cybulski, Muzeum Feliksa Jasieńskiego, „Krytyka”, 1903, z. 12, s. 401–403
  • A. Łada-Cybulski, Nowe muzeum w Krakowie, „Tygodnik Ilustrowany”, 1904, nr 6 (II), s. 105–106
  • M. Morelowski, Oddział Muzeum Narodowego im. F. Jasieńskiego, „Głos Narodu”, 1920, nr 58 i 59 (6 i 7 III), s. 2
  • A. Kluczewska-Wójcik, Feliks „Manggha Jasieński i jego kolekcja w Muzeum Narodowym w Krakowie / Feliks ‘Manggha’ jasieński and his collection at teh National Muzeum in Kraków, MNK, Kraków, 2014. [z bibliografią i spisem publikacji F. Jasieńskiego]

[akw]

Dodaj komentarz