1893 – Warszawa, Muzeum Towaroznawcze Wyrobów Wschodnich (koncepcja)

W 1893 roku, na łamach „Gazety Przemysłowo-Rzemieślniczej” opublikowano koncepcję utworzenia Muzeum Towaroznawczego Wyrobów Wschodnich. Muzeum miałoby powstać w Warszawie, a jego celem byłoby podniesienie jakości produkcji krajowej. Ja pisano w artykule: „Stajemy się coraz więcej krajem przemysłowym i stawać się nim będziemy codzień coraz więcej— a wśród naszych ekonomicznych zagadnień, jakie przed nami stają, kwestya…

1910 – Warszawa, projekt Muzeum Artura Oppmana

W 1910 roku na łamach czasopisma „Słowo”, w dziale Echa Warszawskie opublikowana została informacja o projekcie muzeum varsavianistycznego, którego główną dziedziną kolekcjonerską byłyby eksponaty dotyczące  porozbiorowej historii Polski. Jego pomysłodawcą był Artur Oppman (Or-Ot) (1867-1931) poeta, publicysta, varsavianista. Zgodnie z informacją muzeum mieścić się miało w kamienicy przy ul. Kanonia 8 (d. nr hipoteczny 85),…

1915 – Warszawa, projekt Muzeum Narodowego Eligiusza Niewiadomskiego

W 1915 roku Eligiusz Niewiadomski (1869-1923) zabójca Gabriela Narutowicza (1922), ale także malarz, krytyk sztuki, społecznik, polityk, kierownik Wydziału II malarstwa, rzeźby i sztuk zdobniczych w Ministerstwie Sztuki i Kultury (1919), opracował koncepcję zespołu Muzeum Narodowego w Warszawie. Wpisywała się ona w toczone wówczas dyskusje na temat budowy gmachu muzeum. Zgodnie z koncepcją zasadniczym celem…

1906 – Warszawa, projekt Muzeum Bibliotekoznawczego

Towarzystwo Biblioteki Publicznej założone zostało w 1906 roku, a jego celem było „spółdziałanie rozwojowi nauki i oświaty przez gromadzenie i utrzymywanie księgozbioru ze wszystkich działów literatury naukowej i beletrystycznej, oraz innych środków pomocy naukowych do użytku powszechnego”(Ustawa Tow., 1906, §1). Oprócz księgozbiorów Towarzystwo gromadzić miało rękopisy, mapy, atlasy, nuty, ryciny, rysunki i „inne zbiory” przydatne…

1883 – Warszawa, projekt muzeum mleczarskiego

W 1883 roku, na łamach Kuriera Warszawskiego opublikowany został artykuł Zygmunta Jaroszewskiego (1832-1891), wskazujący na konieczność podniesienia wiedzy z zakresu produkcji nabiałowej. Wyrażana wielokrotnie w czasopiśmie „Gospodyni wiejska” zachęta do zakładania kursów i szkół mleczarstwa pozostawała bez echa, zatem łatwiejszą drogą do zainteresowania tym tematem stało się – w ocenie Jaroszewskiego – stworzenie muzeum. Jak…

1878 – Warszawa, projekt Muzeum rybackiego połączonego z akwarium Michała Girdwoynia

Projekt Warszawskiego Muzeum Rybactwa został opracowany przez Michała Girdwoyna [Girdwojna] (1841-1924) ok. 1878 roku. Inspiracją dla koncepcji było Museum of Economic Fish Culture w South Kensington założone w 1865 roku przez Francisa Trevelyana Buckland’a (1826 -1880). Pierwsze próby stworzenia ekspozycji Girdwoyn podjął po powrocie do kraju, w 1876 roku, w czasie drugiej Wystawy przemysłowo-rolniczej (rolniczej)…

1898 – Warszawa, Projekt Muzeum Towarzystwa Higienicznego Warszawskiego

W 1887 roku zorganizowana została I Wystawa Higieniczna w Warszawie, prezentująca okazy związane z propagowaniem zdrowego trybu życia.  Podjęta wówczas próba stworzenia Towarzystwa Higienicznego nie powiodła się, jednak w konsekwencji II Wystawy Higienicznej (1896) udało się powołać Towarzystwo Hygieniczne Warszawskie (1898). Jednym z jego celów było stworzenie muzeum higienicznego. Siedzibą Towarzystwa stało się wynajmowane pomieszczenie…

1850 – Paryż, projekt Muzeum-mauzoleum-atelier Honoré de Balzac

Ewelina z Rzewuskich Hańska (1801-1882), wielbicielka literatury francuskiej, w 1832 roku napisała list do francuskiego pisarza Honoré de Balzac (1799-1850), wyrażając swoje uwielbienie dla jego twórczości. Długoletnia przyjaźń, zakończona małżeństwem w 1850 roku, doprowadziła do powstania idei stworzenia muzeum-mauzoleum zmarłego po ciężkiej i długotrwałej chorobie pisarza. Prawdopodobnie był to pierwszy we Francji pomysł utworzenia muzeum…

1903 – Częstochowa, Projekt muzeum im. Kordeckiego

W 1902 roku ówczesny przeor Klasztoru Jasnogórskiego, Euzebjusz Rejman zaproponował upamiętnienie 300-letniej rocznicy urodzin Augustyna Kordeckiego (1603-1673) założenia muzeum „pamiątkowego” jego imienia. Projekt ten nie został nigdy zrealizowany, chociaż znajdujące się w klasztorze Paulinów zbiory i skarbiec, o charakterze protomuzealnym, umożliwiały realizację takiej inicjatywy. Idei tej przyświecało najpewniej przekonanie wyrażone w przewodniku po Jasnej Górze,…