{"id":6904,"date":"2021-02-19T01:37:00","date_gmt":"2021-02-19T00:37:00","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6904"},"modified":"2021-12-12T12:20:51","modified_gmt":"2021-12-12T11:20:51","slug":"malgorzata-baka-tomasz-de-rosset-projekt-muzeum-w-polskiej-kulturze-pamieci-podsumowanie-2016-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6904","title":{"rendered":"Ma\u0142gorzata BAKA, Tomasz de ROSSET | Projekt \u201eMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci… podsumowanie 2016-2020"},"content":{"rendered":"\n
19.02.2021<\/pre>\n\n\n
Projekt badawczy realizowany od <\/b>1.01.2016 do 31.12.2020<\/b><\/p>\n\n\n
\n\n\n\n
Muzeum mo\u017cna rozumie\u0107 jako swego rodzaju ram\u0119 dla pami\u0119ci, miejsce, gdzie przechowuje si\u0119 j\u0105, czci, ale tak\u017ce tworzy \u2013 w okre\u015blonej sytuacji natomiast samo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pami\u0119ci\u0105 (miejscem pami\u0119ci<\/em>). <\/h4>\n\n\n\n
By\u0142 to punkt  wyj\u015bcia i podstawa niniejszego projektu, kt\u00f3ry czerpi\u0105c z tradycji naukowych Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych UMK w Toruniu, stanowi tw\u00f3rcz\u0105 kontynuacj\u0119 i rozwini\u0119cie bada\u0144 oraz publikacji dawnych profesor\u00f3w Zak\u0142adu Muzealnictwa, Kazimierza Malinowskiego (Prekursorzy muzeologii polskiej<\/em>, 1970) i Bogus\u0142awa Mansfelda (Zwi\u0105zek Muze\u00f3w Polskich<\/em>, 2000). Za\u0142o\u017ceniem jego by\u0142o podj\u0119cie kompleksowych bada\u0144 nad najwcze\u015bniejszym okresem dziej\u00f3w polskiego muzealnictwa, szczeg\u00f3lnie za\u015b pr\u00f3ba interpretacji instytucji muzeum w jego relacjach z szeroko rozumian\u0105 pami\u0119ci\u0105 przy wykorzystaniu i sprawdzeniu przydatno\u015bci w tym celu narz\u0119dzi cyfrowych. <\/p>\n\n\n\n
Dotychczasowy stan historiografii polskiej jest tu niema\u0142y, wiele szczeg\u00f3\u0142owych kwestii zosta\u0142o przebadanych, niekt\u00f3re muzea maj\u0105 swoje bardziej lub mniej wnikliwie opracowane monografie. Przewa\u017cnie dotyczy to jednak instytucji istniej\u0105cych obecnie i ich historii w okresie mi\u0119dzywojennym, epoce PRL oraz w czasach najnowszych, rzadziej mamy do czynienia z opracowaniami na temat muze\u00f3w sprzed 1918 roku oraz syntetycznych, o szerszym charakterze, brak ca\u0142o\u015bciowego uj\u0119cia historii naszego muzealnictwa, niewiele te\u017c zastanawiano si\u0119 nad zagadnieniami pami\u0119ci w tym kontek\u015bcie. Zadaniem realizuj\u0105cego projekt zespo\u0142u by\u0142a wi\u0119c krytyczna ocena, a czasem weryfikacja efekt\u00f3w dotychczasowych bada\u0144, ale przede wszystkim wprowadzenie tu nowych, ma\u0142o lub wcale dot\u0105d nie eksploatowanych obszar\u00f3w badawczych, problematyk i metod post\u0119powania. <\/p>\n\n\n\n
W ramach projektu dokonano opisu i swego rodzaju mapowania muzealnictwa rozwijaj\u0105cego si\u0119 na ziemiach d. Rzeczpospolitej przed 1918 r. Podstaw\u0119 ku temu stworzy\u0142a inwentaryzacja muze\u00f3w oraz instytucji i miejsc o charakterze muzealnym, chyba najpe\u0142niejsza w dotychczasowych badaniach i o najszerszym zasi\u0119gu. Obj\u0119\u0142a ona ponad 500 plac\u00f3wek maj\u0105cych r\u00f3\u017cny charakter pod wzgl\u0119dem kolekcjonerskim, prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, narodowym, statusu w\u0142asno\u015bciowego i prawnego, trwa\u0142o\u015bci. Ogromnemu rozszerzeniu uleg\u0142 przez to zak\u0142adany pocz\u0105tkowo zakres merytoryczny projektu (wobec przewidywanych ok. 150 plac\u00f3wek). Inwentaryzacja umo\u017cliwi\u0142a zgromadzenie danych o r\u00f3\u017cnym stopniu kompletno\u015bci niezb\u0119dnych dla charakterystyki badanych plac\u00f3wek muzealnych. Jako zakres terytorialny przyj\u0119to obszar Rzeczpospolitej w granicach z 1772 r. (pierwszy rozbi\u00f3r), w\u0142\u0105czaj\u0105c w to tak\u017ce polskie muzea poza nim, g\u0142\u00f3wnie na emigracji. Zakres chronologiczny odpowiada za\u015b w zasadzie historii Polski pod zaborami, kiedy muzealnictwo sta\u0142o si\u0119 trwa\u0142ym elementem kultury, przy czym szczeg\u00f3lnie intensywny jego rozw\u00f3j mia\u0142 miejsce w ostatnich dziesi\u0119cioleciach XIX i pierwszych XX wieku.<\/p>\n\n\n\n
Inwentaryzacja powy\u017csza sta\u0142a si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla ustale\u0144 odno\u015bnie do relacji pomi\u0119dzy muzeum a szeroko rozumian\u0105 pami\u0119ci\u0105. Badania wykaza\u0142y wielk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 pod tym wzgl\u0119dem instytucji i miejsc o charakterze muzealnym. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przyj\u0119ty w nazwie projektu zwrot \u201epolska kultura pami\u0119ci\u201d nie jest w pe\u0142ni adekwatny do zak\u0142adanych kierunk\u00f3w bada\u0144 i tre\u015bci uzyskanych wynik\u00f3w. Chodzi\u0142o w nich bowiem o kompleksowe przebadanie muzealnictwa na terytoriach pozostaj\u0105cych w zasi\u0119gu d. kultury polskiej, nie zdeterminowanego wy\u0142\u0105cznie kryteriami etnicznymi. Nie zmieniaj\u0105c wi\u0119c dotychczasowego zasi\u0119gu planowanych bada\u0144 i nazewnictwa, przyj\u0119li\u015bmy odniesienie do d. Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w, co pozwoli\u0142o na uzyskanie tu perspektywy jej wielonarodowej kultury.<\/p>\n\n\n\n
 Celem projektu Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci (do 1918 roku): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej<\/em> by\u0142a analiza i kompleksowe badanie roli publicznych i prywatnych muze\u00f3w, za\u0142o\u017ce\u0144 proto-muzealnych oraz kolekcji prywatnych i spo\u0142ecznych funkcjonuj\u0105cych w sferze publicznej do 1918 r. jako instytucji stanowi\u0105cych zwierciad\u0142o przemian kulturowych, oddzia\u0142uj\u0105cych na kierunki przekazywania przysz\u0142ym pokoleniom oraz kszta\u0142towania szeroko poj\u0119tej to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci kulturowej. Poj\u0119cie \u201ekultury pami\u0119ci\u201d lub te\u017c \u201epolityki pami\u0119ci\u201d w literaturze europejskiej i \u015bwiatowej odnosi si\u0119 na og\u00f3\u0142 do holocaustu, kwestii zwi\u0105zanych z jego badaniem i upami\u0119tnianiem. Jego zawarto\u015b\u0107 semantyczna jest jednak znacznie szersza i dotyczy og\u00f3lnego rozumienia miejsca dziedzictwa historycznego i kulturalnego w \u017cyciu narod\u00f3w, grup etnicznych lub religijnych, czy te\u017c innych spo\u0142eczno\u015bci oraz ich zachowa\u0144 to\u017csamo\u015bciowych.  <\/p>\n\n\n\n
W takim w\u0142a\u015bnie sensie stanowi\u0142o ono podstaw\u0119 prac realizowanych w tym przypadku. Jako granic\u0119 chronologiczn\u0105 bada\u0144 przyj\u0119to odrodzenie pa\u0144stwowo\u015bci polskiej w 1918 r., pod wzgl\u0119dem terytorialnym za\u015b obszar Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w w granicach z 1772 r. oraz skupiska Polak\u00f3w na emigracji.  <\/p>\n\n\n\n
Badania ukaza\u0142y znaczenie dla problematyki okre\u015blonej w za\u0142o\u017ceniach projektu inicjatyw muzealnych innych zamieszkuj\u0105cych narod\u00f3w i mniejszo\u015bci narodowych Rzeczpospolitej, a tak\u017ce inicjatyw zaborczych, rosyjskich i niemieckich. Pe\u0142ny opis polskiego muzealnictwa jako elementu polskiej kultury pami\u0119ci nie jest bowiem mo\u017cliwy bez \u015bwiadomo\u015bci jego wielonarodowego kontekstu w aspekcie istnienia obok siebie, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, konkurencji, a nawet walki. <\/p>\n\n\n\n
Zr\u00f3\u017cnicowanie badanych instytucji objawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na p\u0142aszczy\u017anie religijnej i wyznaniowej, spo\u0142ecznej, kulturalnej, profesjonalnej, a w ko\u0144cu merytorycznej, wynikaj\u0105cej ze sprofilowania ich zbior\u00f3w, ekspozycji i pozosta\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci (edukacyjnej, historycznej, artystycznej, etnograficznej, technicznej, przyrodniczej). Je\u015bli chodzi o ich relacje z pami\u0119ci\u0105 jako zjawiskiem psychologicznym, to uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one w trzy zasadnicze, chocia\u017c w praktyce na og\u00f3\u0142 nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie i zmieszane typy: patrymonialny (kiedy muzeum staje si\u0119 miejscem przechowywania i ochrony dziedzictwa), kommemoratywny (kiedy staje si\u0119 miejscem pami\u0119ci<\/em>) i mnemoniczny (kiedy staje si\u0119 miejscem edukacji). Ujawniona podczas bada\u0144 obfito\u015b\u0107 fakt\u00f3w, umo\u017cliwi\u0142a jedynie wst\u0119pn\u0105 charakterystyk\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142owych przypadk\u00f3w, pozostawiaj\u0105c pe\u0142ne ich rozwi\u0105zanie dla przysz\u0142ych bada\u0144. <\/p>\n\n\n\n
EFEKTY PROJEKTU<\/h4>\n\n\n\n
Efekty naukowe projektu tworz\u0105 solidn\u0105 podstaw\u0119 dla interpretacji rozumienia charakteru i pos\u0142annictwa wczesnych muze\u00f3w na obszarze d. Rzeczpospolitej, kszta\u0142towania i przekazywania odbiorcy wizji historii, kultury, naturalnego \u015brodowiska, techniki, nauki, sztuki (w zale\u017cno\u015bci od profilu kolekcjonerskiego), strategii dzia\u0142ania podejmowanego w tym celu oraz wielonarodowego kontekstu.<\/p>\n\n\n\n
Wyniki przeprowadzonych bada\u0144, kwerend, poszukiwa\u0144 i analiz mo\u017cna uzna\u0107 za wysoce zadowalaj\u0105ce. Zasadnicze znaczenie ma tu podj\u0119ta po raz pierwszy i w du\u017cym stopniu zrealizowana kompleksowa inwentaryzacja instytucji o charakterze muzealnym. Przeprowadzenie jej by\u0142o niezb\u0119dne dla realizacji cel\u00f3w projektu, przede wszystkimi bada\u0144 zmierzaj\u0105cych ku odczytaniu strategii obieranych przez te wczesne muzea w utrwalaniu, przekazywaniu i kszta\u0142towaniu zbiorowej to\u017csamo\u015bci pod wzgl\u0119dem narodowym, kulturalnym, naukowym i artystycznym, a przez to udzieleniu odpowiedzi na pytanie o ich rzeczywist\u0105 rol\u0119 i miejsce w polskiej historycznej kulturze pami\u0119ci. <\/p>\n\n\n\n
Efektem tych bada\u0144 by\u0142y referaty na konferencjach [zobacz: wykaz wyst\u0105pie\u0144 zespo\u0142u projektowego na konferencjach zewn\u0119trznych<\/a>] i sympozjach naukowych (wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych) oraz cztery publikacje: Muzeum a pami\u0119\u0107 \u2013 forma, produkcja, miejsce<\/em> [2018] i wydane w 2020 roku  Studia o muzealnej pami\u0119ci na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej do 1918 r.<\/em>; Muzeum w kulturze pami\u0119ci Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w<\/em> Tom 1. Antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w I (1766-1882)<\/em> i Tom 2. Antologia Najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w II (1882-1917) <\/em>oraz Muzeologia cyfrowa. Muzeum i narz\u0119dzia cyfrowe humanistyki <\/em>[2020], tak\u017ce w formie ksi\u0105\u017cki internetowej [zobacz: wydawnictwa<\/a>]. Z kolei sam inwentarz muze\u00f3w <\/a>utrwalony na opracowanych w tym celu formularzach i udost\u0119pniony w postaci bazy danych b\u0119dzie wykorzystywany jako punkt wyj\u015bcia dla wszelkich bada\u0144 nad histori\u0105 polskiego muzealnictwa. <\/p>\n\n\n\n
W ramach projektu przeprowadzono tak\u017ce analiz\u0119 pi\u015bmiennictwa muzeologicznego i muzealniczego na omawianym obszarze, czego efektem jest wspomniana antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w. Zasygnalizowane powy\u017cej publikacje uwa\u017camy za powa\u017cne osi\u0105gni\u0119cia naukowe, inwentarz muze\u00f3w ma natomiast du\u017ce znaczenie praktyczne dla dalszych bada\u0144 na tym polu. <\/p>\n\n\n\n
METODOLOGIA<\/h4>\n\n\n\n
Punktem wyj\u015bcia dla bada\u0144 by\u0142o zgromadzenie materia\u0142u faktograficznego w oparciu o szeroko zakrojone kwerendy muzealne, biblioteczne i archiwalne w celu zebrania informacji dotycz\u0105cych poszczeg\u00f3lnych instytucji, drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych (w celu ustalenia lokalizacji zasadniczych dokument\u00f3w lub ich zespo\u0142\u00f3w), bibliograficznych (poszczeg\u00f3lne muzea polskie i funkcjonuj\u0105ce publicznie kolekcje prywatne ju\u017c obecnie posiadaj\u0105 niema\u0142\u0105 literatur\u0119) oraz ikonograficznych (fotograficznych, malarskich, graficznych i rysunkowych w postaci cyfrowych reprodukcji autonomicznych dzie\u0142 oraz ilustracji w publikacjach ksi\u0105\u017ckowych i czasopismach). Zebrany materia\u0142 zosta\u0142 udost\u0119pniony w formie opracowanych przez specjalist\u00f3w rekord\u00f3w zamieszczonych w bazie danych oraz w blogu na portalu naukowym.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym elementem metody by\u0142o dokonanie analizy j\u0119zyka i strategii przybieranych w celu transmisji i kszta\u0142towania to\u017csamo\u015bci kulturowej przez publiczne i prywatne muzea oraz funkcjonuj\u0105ce publicznie kolekcje prywatne. Zosta\u0142a ona przeprowadzona na wybranych przyk\u0142adach najpe\u0142niej udokumentowanych i charakterystycznych dla poszczeg\u00f3lnych grup instytucji w oparciu o dokumenty archiwalne (teksty programowe, opisy ekspozycji, opisy kolekcji), zawarto\u015b\u0107 zbior\u00f3w i za\u0142o\u017cenia prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci. Prace studialne obj\u0119\u0142y swoim zakresem odczytanie i interpretacj\u0119 znaczenia semantycznego, a tak\u017ce strategii i specyficznego j\u0119zyka przez instytucje funkcjonuj\u0105ce do 1918 roku na obszarze szeroko rozumianej kultury polskiej: muzea o zasi\u0119gu narodowym; muzea regionalne (w tym towarzystw naukowych, krajoznawcze); muzea etniczne (\u017cydowskie, ukrai\u0144skie); muzea pa\u0144stwowe (zaborcze). Efektem s\u0105 rekordy zamieszczone w systemie bazodanowym, umo\u017cliwiaj\u0105ce ich przetwarzanie, w\u0142\u0105czanie w kolekcje i tworzenie wizualizacji, pozwalaj\u0105cych na ukazanie r\u00f3\u017cnych perspektyw w zale\u017cno\u015bci od wykorzystanego narz\u0119dzia cyfrowego.<\/p>\n\n\n\n
MUZEOLOGIA CYFROWA<\/h4>\n\n\n\n
Jednym z obszar\u00f3w badawczych projektu by\u0142o podj\u0119cie pr\u00f3by sformu\u0142owania subdyscypliny, wpisuj\u0105cej si\u0119 w za\u0142o\u017cenia modu\u0142u NPRH \u201eInnowacyjno\u015b\u0107\u201d, w zakresie bada\u0144 nad histori\u0105 muzealnictwa z wykorzystaniem tych narz\u0119dzi, kt\u00f3r\u0105 literatura zachodnia nazywa cybermuzeologi\u0105 lub muzeologi\u0105 cyfrow\u0105 (cybermuseology \/ digital museology). <\/p>\n\n\n\n
Jest to dyscyplina funkcjonuj\u0105ca ju\u017c od co najmniej dekady  w ramach muzeologii og\u00f3lnej, jak r\u00f3wnie\u017c humanistyki cyfrowej, realizowana w o\u015brodkach [zobacz: mapa muzeologii cyfrowej<\/a>] w Kanadzie (Uniwersytet w Toronto oraz w Ontario), Stanach Zjednoczonych (Waszyngton, Boston), w Danii, w Szwajcarii (Lozanna), w Rosji (Wydzia\u0142 Muzeologii na Rosyjskim Pa\u0144stwowym Uniwersytecie Humanistycznym w Moskwie), w Niemczech (Hamburg, Berlin, Poczdam, Lipsk; Digital Humanities at Trier University), w Austrii (Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage of the Austrian Academy of Sciences, Austrian Centre for Digital Humanities na Uniwersytecie w Graz), a tak\u017ce w mniejszych o\u015brodkach w ramach studi\u00f3w humanistycznych (Edynburg, Kopenhaga, Uppsala, Zadar w Chorwacji), Lancaster University Digital Humanities oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bwiatowej rangi muze\u00f3w a rzecz wolnych zasob\u00f3w kultury (Smithsonian Institute w Waszyngtonie, MET Museum, MOMA, Getty\u2019s) i konsorcja naukowe (Ethics and Legality in Digital Arts and Humanities is a working group of the European Research Infrastructure Consortium DARIAH-eu). W Polsce temat humanistyki cyfrowej podejmowany jest przy Uniwersytecie Warszawskim w ramach dzia\u0142aj\u0105cego tam Laboratorium Cyfrowego Humanistyki UW, a tak\u017ce przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 konsorcjum DARIAH-PL, kt\u00f3re funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c prowadzi na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu w strukturach Biblioteki Uniwersyteckiej UMK (https:\/\/www.bu.umk.pl\/dariah-pl-umk<\/a>).<\/p>\n\n\n\n
Projekt otworzy\u0142 zatem szerokie pole dla bada\u0144 z zakresu wykorzystania narz\u0119dzi cyfrowych muzealnictwa<\/a> i muzeologii. Muzeologia cyfrowa sta\u0142a si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla podj\u0119cia tej wieloaspektowej problematyki, kt\u00f3ra dot\u0105d nie by\u0142a przedmiotem zainteresowania nauki polskiej w zakresie zastosowania narz\u0119dzi cyfrowych do  r\u00f3\u017cnego rodzaju analiz, dzia\u0142a\u0144 monitoruj\u0105cych i zarz\u0105dzania danymi muzealnymi z zastosowaniem mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w i schemat\u00f3w metadanych. <\/p>\n\n\n\n
W ramach projektu podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 sformu\u0142owania na gruncie polskim za\u0142o\u017ce\u0144 subdyscypliny okre\u015blonej jako \u201cMuzeologia cyfrowa\/cybermuzeologia\u201d. Jej korzeni nale\u017cy upatrywa\u0107 tak\u017ce w nurcie sztuki nowych medi\u00f3w elektronicznych i cyfrowych, kt\u00f3rych pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 prze\u0142omu lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. W kontek\u015bcie przeprowadzonych bada\u0144 Muzeologia cyfrowa to zmiana \u2013 w sposobie my\u015blenia o muzeum, w organizacji instytucji od strony naukowej, administracyjnej i strukturalnej, w komunikacji z widzem muzealnym, w organizacji wystaw, publikowaniu tre\u015bci oraz upowszechnianiu wiedzy; jest to korelacja mi\u0119dzy instytucj\u0105 a odbiorcami, oparta na modelu partycypacyjnym, kt\u00f3rego podstaw\u0119 dzia\u0142ania stanowi Sie\u0107 2.0 i 3.0. Efektem podj\u0119tych prac jest pierwsza w tym zakresie monografia Muzeologia cyfrowa. Muzeum i narz\u0119dzia cyfrowe humanistyki<\/a><\/em>. <\/p>\n\n\n\n
PORTAL NAUKOWY<\/h4>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wyniki bada\u0144 naukowych s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej publikowane w Internecie, za po\u015brednictwem specjalistycznych baz wiedzy, repozytori\u00f3w, w czasopismach elektronicznych, zgodnie z zasadami otwartej nauki. Portal naukowy przygotowany w ramach projektu w swoich za\u0142o\u017ceniach tak\u017ce ma pe\u0142ni\u0107 tak\u0105 funkcj\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c po pierwsze dost\u0119p do danych badawczych (za po\u015brednictwem zawarto\u015bci bazy danych), a tak\u017ce do ich samodzielnego wykorzystania i przekszta\u0142cania. Podobn\u0105 funkcj\u0119 zapisu prac badawczych pe\u0142ni\u0105 wpisy na blogu stanowi\u0105ce kr\u00f3tkie, przyst\u0119pnie opublikowane informacje (853 wpisy, w 9 kategoriach). Zosta\u0142y one tak\u017ce rozpowszechnione za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych (Facebook, Twitter, Instagram), za\u015b analiza ruchu w Sieci pokazuje, \u017ce stanowi\u0105 one g\u0142\u00f3wny punkt przep\u0142ywu u\u017cytkownik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Osobne miejsce zajmuje \u201eCzytelnia<\/a>\u201d, gdzie zamieszczane s\u0105 artyku\u0142y naukowe i popularnonaukowe pisane przez specjalist\u00f3w, muzealnik\u00f3w i zainteresowanych tematyk\u0105 wczesnego muzealnictwa hobbyst\u00f3w (59 artyku\u0142\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
WP\u0141YW PROJEKTU<\/h4>\n\n\n\n
Dokumentacja i upowszechnianie polskiego, ale jednocze\u015bnie europejskiego dziedzictwa kulturowego przez muzea ma ogromne znaczenie dla kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci historycznej, obywatelskiej, to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci. Tymczasem, jak \u015bwiadczy dotychczasowe pi\u015bmiennictwo, wiedza o stanie polskiego muzealnictwa i muze\u00f3w jest niesystematyczna, wyrywkowa, cz\u0119sto budowana intuicyjnie w oparciu o panuj\u0105ce stereotypy polskich dziej\u00f3w i kultury; brak w niej syntetycznego obrazu, znacz\u0105ce luki w wiedzy o instytucjach, okoliczno\u015bciach ich dzia\u0142ania, za\u0142o\u017ceniach, obieranych strategiach i pos\u0142annictwie. <\/p>\n\n\n\n
Niniejszy projekt umo\u017cliwi\u0142 jej krytyk\u0119, weryfikacj\u0119 w analizowanych aspektach i uzupe\u0142nienie, ale przede wszystkim otwarcie nowych \u201ep\u00f3l badawczych\u201d. Szczeg\u00f3lne znaczenie, co ju\u017c wielokrotnie zosta\u0142o podkre\u015blone powy\u017cej, ma tu sporz\u0105dzenie inwentarza historycznych instytucji o charakterze muzealnym (nawet je\u015bli by\u0142by on niepe\u0142ny i wymaga\u0142 korekt, czego wykluczy\u0107 nie mo\u017cna w sytuacji braku kompletnych materia\u0142\u00f3w archiwalnych lub braku mo\u017cliwo\u015bci dotarcia do nich). Umo\u017cliwi\u0142o to sformu\u0142owanie ustale\u0144, odno\u015bnie do rozwoju chronologicznego muzealnictwa na ziemiach Rzeczpospolitej, wyr\u00f3\u017cnienie obszar\u00f3w (miast, prowincji, region\u00f3w) pod wzgl\u0119dem jego intensywno\u015bci, wreszcie wskazanie zjawisk s\u0142abo lub wcale nie dostrzeganych w historiografii, jak muzea rosyjskie (blisko setka plac\u00f3wek powsta\u0142ych g\u0142\u00f3wnie na tzw. ziemiach zabranych, na kresach wschodnich, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142y muzea cerkiewne, zwi\u0105zane z administracj\u0105 lokaln\u0105 i wojskiem), muzea szkolne i pe\u0142ni\u0105ce t\u0119 funkcj\u0119 gabinety uczelniane, a tak\u017ce udost\u0119pniane publicznie zbiory stowarzysze\u0144 spo\u0142ecznych, naukowych, tw\u00f3rczych (pn. sie\u0107 muze\u00f3w PTK). Ukierunkowa\u0142o to kwerendy archiwalne i bibliograficzne dostarczaj\u0105ce informacji o historii, zbiorach i dzia\u0142alno\u015bci badanych instytucji, koniecznych dla rozumienia ich charakteru i pos\u0142annictwa (w r\u00f3\u017cnych aspektach), kszta\u0142towanej i przekazywanej odbiorcy wizji historii, kultury, naturalnego \u015brodowiska, techniki, nauki, sztuki (w zale\u017cno\u015bci od profilu kolekcjonerskiego), oraz strategii dzia\u0142ania podejmowanego w tym celu. W tym sensie projekt niniejszy przyczyni\u0142 si\u0119 budowaniu wiedzy na temat polskiego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n
Projekt otworzy\u0142 pola badawcze dla kontynuacji prac w kierunku dalszej refleksji nad funkcjonowaniem muzeum w kulturze pami\u0119ci kolejnych epok, w okresie mi\u0119dzywojennym, w czasie wojny i w latach PRL oraz ku weryfikacji i kontynuacji inwentaryzacji instytucji o charakterze muzealnym, sporz\u0105dzeniu ich wykazu, co uzupe\u0142ni wykazy muze\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych obecnie. Otwiera te\u017c du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne i w zakresie kszta\u0142cenia kadry naukowej dostarczaj\u0105c potencjalnych zagadnie\u0144 dla prac magisterskich, rozpraw doktorskich, a nawet habilitacyjnych, jak r\u00f3wnie\u017c dla istotnych projekt\u00f3w badawczych. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna tu wskaza\u0107 problem muze\u00f3w rosyjskich i niemieckich stanowi\u0105cych na ziemiach porozbiorowej Rzeczpospolitej wa\u017cny kontekst polskiego muzealnictwa i polskiej kultury pami\u0119ci (wsp\u00f3\u0142istnienie, konkurencja, walka). Innym by\u0142aby kwestia podstaw prawno-organizacyjnych dzia\u0142alno\u015bci muzeum na tym obszarze, co wi\u0105\u017ce si\u0119 a relacjami pomi\u0119dzy muzeum a w\u0142adzami zaborczymi (lokalnymi i centralnymi), kt\u00f3re odzwierciedla\u0142y si\u0119 w statutach muzealnych i innego rodzaju aktach prawnych, jak  zezwolenia na dzia\u0142alno\u015b\u0107, ew. dotacje finansowymi (g\u0142\u00f3wnie w Galicji), a tak\u017ce zamykanie dzia\u0142alno\u015bci, likwidacja instytucji, konfiskata zbior\u00f3w, przekszta\u0142cenia organizacyjne (np. w przypadku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci w Wilnie przekszta\u0142conego po powstaniu styczniowym w instytucj\u0119 rosyjsk\u0105). Istotny by\u0142by r\u00f3wnie\u017c obraz muzeum jako instytucji w prasie epoki (polskiej, rosyjskiej, ukrai\u0144skiej, niemieckiej, \u017cydowskiej) oraz kwestia muzeum szkolnego (jako swoistego \u201eurz\u0105dzenia\u201d edukacyjnego, ale te\u017c instytucji kolekcjonersko-ekspozycyjnej). Problematyka ta by\u0142a podejmowana w ramach projektu, ale wy\u0142\u0105cznie pod k\u0105tem jego zasadniczych za\u0142o\u017ce\u0144 \u2013 tj. funkcjonowania na obszarze d. Rzeczpospolitej muzealnej kultury pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n
Zakres merytoryczny projektu, w stosunku do za\u0142o\u017ce\u0144 okre\u015blonych we wniosku, wymaga\u0142 podj\u0119cia znacznie szerszej wsp\u00f3\u0142pracy z licznymi instytucjami muzealnymi, archiwami, instytutami badawczymi w kraju i za granic\u0105. Dotyczy\u0142a ona zar\u00f3wno dost\u0119pu do materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych (muzea, archiwa, biblioteki), jak i konsultacji merytorycznych oraz rozpowszechniania wiedzy na temat ustalonych w trakcie bada\u0144 fakt\u00f3w (publikacje, konferencje, sympozja, seminaria). Wa\u017cne by\u0142o tak\u017ce podnoszenie kompetencji badawczych m\u0142odej kadry i tworzenie w\u0142asnej sieci kontakt\u00f3w, poprzez uczestnictwo w kursach, szkoleniach i warsztatach.<\/p>\n\n\n\n
UPOWSZECHNIANIE WYNIK\u00d3W<\/h4>\n\n\n\n
W ramach Projektu zorganizowano liczne spotkania naukowe: konferencj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, dwa sympozja (na poszczeg\u00f3lnych etapach prac: pierwsze po\u015bwi\u0119cone kontekstom pami\u0119ci we wczesnym muzealnictwie pn. Muzeum a pami\u0119\u0107 – forma, produkcja miejsce<\/em> (2017); drugie na temat zastosowania narz\u0119dzi cyfrowych w badaniach i praktyce muzealnej pn. Muzeum wobec humanistyki cyfrowej<\/em> (2019)) oraz konferencj\u0119 mi\u0119dzynarodowa (pn. Pami\u0119\u0107 wieloraka: pami\u0119ci muzealne na ziemiach Rzeczypospolitej w epoce rozbior\u00f3w | Various Memory: museums in the lands of the Polish-Lithuanian Commonwealth, era of the partitions<\/em> (2019)), stanowi\u0105ca etap ewaluacyjny). Zorganizowane zosta\u0142y tak\u017ce bardziej kameralne spotkania – Seminaria Muzealnicze, kt\u00f3rych przewidziano we wniosku od 10 do 14, a zorganizowano ostatecznie osiemna\u015bcie. Wszystkie formy spotka\u0144 naukowych sta\u0142y si\u0119 okazj\u0105 do pobudzenie \u015brodowiska naukowego w dyskusji nad kwestiami muze\u00f3w i badania historii w kontek\u015bcie cyberkultury i jego konsolidacji. <\/p>\n\n\n\n
Wykonawcy projektu uczestniczyli w krajowych i zagranicznych konferencjach naukowych, seminariach, sympozjach i seminariach naukowych, kt\u00f3rych tematyka dotyczy\u0142a merytorycznego zakresu projektu. Dzia\u0142ania popularyzatorskie obj\u0119\u0142y przygotowanie i publikacj\u0119 artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych w formie wpis\u00f3w na blogu, w „Czytelni” portalu naukowego oraz zintegrowanie portalu naukowego z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi celem znalezienia szerokiej grupy odbiorc\u00f3w tre\u015bci oraz systematycznego budowania potencja\u0142u partycypacyjnego portalu naukowego za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych (Facebook, Twitter, Instagram). Zorganizowane zosta\u0142y tak\u017ce wyk\u0142ady specjalistyczne oraz warsztaty skierowane do student\u00f3w i doktorant\u00f3w oraz m\u0142odych pracownik\u00f3w nauki i muzealnik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
\n\t\t\tHome<\/a>\n\t\t<\/span>»<\/span>\n\t\t\tRaporty<\/a>\n\t\t<\/span>»<\/span>\n\t\t\tMa\u0142gorzata BAKA, Tomasz de ROSSET | Projekt \u201eMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci\u2026 podsumowanie 2016-2020\n\t\t<\/span><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
19.02.2021 Projekt badawczy realizowany od 1.01.2016 do 31.12.2020 Muzeum mo\u017cna rozumie\u0107 jako swego rodzaju ram\u0119 dla pami\u0119ci, miejsce, gdzie przechowuje si\u0119 j\u0105, czci, ale tak\u017ce tworzy \u2013 w okre\u015blonej sytuacji natomiast samo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pami\u0119ci\u0105 (miejscem pami\u0119ci). By\u0142 to punkt wyj\u015bcia i podstawa niniejszego projektu, kt\u00f3ry czerpi\u0105c z tradycji naukowych Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych UMK… <\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":9250,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[126],"tags":[],"class_list":["post-6904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sprawozdania"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/sprawozdanie.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/sprawozdanie.jpg","author_info":{"display_name":"Ma\u0142gorzata Baka","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=5"},"category_info":"Raporty<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"
<\/p>\n
19.02.2021<\/pre>\n
<\/p>\n
Projekt badawczy realizowany od <\/b>1.01.2016 do 31.12.2020<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/p>\n
<\/p>\n
Muzeum mo\u017cna rozumie\u0107 jako swego rodzaju ram\u0119 dla pami\u0119ci, miejsce, gdzie przechowuje si\u0119 j\u0105, czci, ale tak\u017ce tworzy \u2013 w okre\u015blonej sytuacji natomiast samo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 pami\u0119ci\u0105 (miejscem pami\u0119ci<\/em>). <\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
By\u0142 to punkt  wyj\u015bcia i podstawa niniejszego projektu, kt\u00f3ry czerpi\u0105c z tradycji naukowych Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych UMK w Toruniu, stanowi tw\u00f3rcz\u0105 kontynuacj\u0119 i rozwini\u0119cie bada\u0144 oraz publikacji dawnych profesor\u00f3w Zak\u0142adu Muzealnictwa, Kazimierza Malinowskiego (Prekursorzy muzeologii polskiej<\/em>, 1970) i Bogus\u0142awa Mansfelda (Zwi\u0105zek Muze\u00f3w Polskich<\/em>, 2000). Za\u0142o\u017ceniem jego by\u0142o podj\u0119cie kompleksowych bada\u0144 nad najwcze\u015bniejszym okresem dziej\u00f3w polskiego muzealnictwa, szczeg\u00f3lnie za\u015b pr\u00f3ba interpretacji instytucji muzeum w jego relacjach z szeroko rozumian\u0105 pami\u0119ci\u0105 przy wykorzystaniu i sprawdzeniu przydatno\u015bci w tym celu narz\u0119dzi cyfrowych. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Dotychczasowy stan historiografii polskiej jest tu niema\u0142y, wiele szczeg\u00f3\u0142owych kwestii zosta\u0142o przebadanych, niekt\u00f3re muzea maj\u0105 swoje bardziej lub mniej wnikliwie opracowane monografie. Przewa\u017cnie dotyczy to jednak instytucji istniej\u0105cych obecnie i ich historii w okresie mi\u0119dzywojennym, epoce PRL oraz w czasach najnowszych, rzadziej mamy do czynienia z opracowaniami na temat muze\u00f3w sprzed 1918 roku oraz syntetycznych, o szerszym charakterze, brak ca\u0142o\u015bciowego uj\u0119cia historii naszego muzealnictwa, niewiele te\u017c zastanawiano si\u0119 nad zagadnieniami pami\u0119ci w tym kontek\u015bcie. Zadaniem realizuj\u0105cego projekt zespo\u0142u by\u0142a wi\u0119c krytyczna ocena, a czasem weryfikacja efekt\u00f3w dotychczasowych bada\u0144, ale przede wszystkim wprowadzenie tu nowych, ma\u0142o lub wcale dot\u0105d nie eksploatowanych obszar\u00f3w badawczych, problematyk i metod post\u0119powania. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W ramach projektu dokonano opisu i swego rodzaju mapowania muzealnictwa rozwijaj\u0105cego si\u0119 na ziemiach d. Rzeczpospolitej przed 1918 r. Podstaw\u0119 ku temu stworzy\u0142a inwentaryzacja muze\u00f3w oraz instytucji i miejsc o charakterze muzealnym, chyba najpe\u0142niejsza w dotychczasowych badaniach i o najszerszym zasi\u0119gu. Obj\u0119\u0142a ona ponad 500 plac\u00f3wek maj\u0105cych r\u00f3\u017cny charakter pod wzgl\u0119dem kolekcjonerskim, prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, narodowym, statusu w\u0142asno\u015bciowego i prawnego, trwa\u0142o\u015bci. Ogromnemu rozszerzeniu uleg\u0142 przez to zak\u0142adany pocz\u0105tkowo zakres merytoryczny projektu (wobec przewidywanych ok. 150 plac\u00f3wek). Inwentaryzacja umo\u017cliwi\u0142a zgromadzenie danych o r\u00f3\u017cnym stopniu kompletno\u015bci niezb\u0119dnych dla charakterystyki badanych plac\u00f3wek muzealnych. Jako zakres terytorialny przyj\u0119to obszar Rzeczpospolitej w granicach z 1772 r. (pierwszy rozbi\u00f3r), w\u0142\u0105czaj\u0105c w to tak\u017ce polskie muzea poza nim, g\u0142\u00f3wnie na emigracji. Zakres chronologiczny odpowiada za\u015b w zasadzie historii Polski pod zaborami, kiedy muzealnictwo sta\u0142o si\u0119 trwa\u0142ym elementem kultury, przy czym szczeg\u00f3lnie intensywny jego rozw\u00f3j mia\u0142 miejsce w ostatnich dziesi\u0119cioleciach XIX i pierwszych XX wieku.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Inwentaryzacja powy\u017csza sta\u0142a si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla ustale\u0144 odno\u015bnie do relacji pomi\u0119dzy muzeum a szeroko rozumian\u0105 pami\u0119ci\u0105. Badania wykaza\u0142y wielk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 pod tym wzgl\u0119dem instytucji i miejsc o charakterze muzealnym. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przyj\u0119ty w nazwie projektu zwrot \u201epolska kultura pami\u0119ci\u201d nie jest w pe\u0142ni adekwatny do zak\u0142adanych kierunk\u00f3w bada\u0144 i tre\u015bci uzyskanych wynik\u00f3w. Chodzi\u0142o w nich bowiem o kompleksowe przebadanie muzealnictwa na terytoriach pozostaj\u0105cych w zasi\u0119gu d. kultury polskiej, nie zdeterminowanego wy\u0142\u0105cznie kryteriami etnicznymi. Nie zmieniaj\u0105c wi\u0119c dotychczasowego zasi\u0119gu planowanych bada\u0144 i nazewnictwa, przyj\u0119li\u015bmy odniesienie do d. Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w, co pozwoli\u0142o na uzyskanie tu perspektywy jej wielonarodowej kultury.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
 Celem projektu Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci (do 1918 roku): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej<\/em> by\u0142a analiza i kompleksowe badanie roli publicznych i prywatnych muze\u00f3w, za\u0142o\u017ce\u0144 proto-muzealnych oraz kolekcji prywatnych i spo\u0142ecznych funkcjonuj\u0105cych w sferze publicznej do 1918 r. jako instytucji stanowi\u0105cych zwierciad\u0142o przemian kulturowych, oddzia\u0142uj\u0105cych na kierunki przekazywania przysz\u0142ym pokoleniom oraz kszta\u0142towania szeroko poj\u0119tej to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci kulturowej. Poj\u0119cie \u201ekultury pami\u0119ci\u201d lub te\u017c \u201epolityki pami\u0119ci\u201d w literaturze europejskiej i \u015bwiatowej odnosi si\u0119 na og\u00f3\u0142 do holocaustu, kwestii zwi\u0105zanych z jego badaniem i upami\u0119tnianiem. Jego zawarto\u015b\u0107 semantyczna jest jednak znacznie szersza i dotyczy og\u00f3lnego rozumienia miejsca dziedzictwa historycznego i kulturalnego w \u017cyciu narod\u00f3w, grup etnicznych lub religijnych, czy te\u017c innych spo\u0142eczno\u015bci oraz ich zachowa\u0144 to\u017csamo\u015bciowych.  <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W takim w\u0142a\u015bnie sensie stanowi\u0142o ono podstaw\u0119 prac realizowanych w tym przypadku. Jako granic\u0119 chronologiczn\u0105 bada\u0144 przyj\u0119to odrodzenie pa\u0144stwowo\u015bci polskiej w 1918 r., pod wzgl\u0119dem terytorialnym za\u015b obszar Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w w granicach z 1772 r. oraz skupiska Polak\u00f3w na emigracji.  <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Badania ukaza\u0142y znaczenie dla problematyki okre\u015blonej w za\u0142o\u017ceniach projektu inicjatyw muzealnych innych zamieszkuj\u0105cych narod\u00f3w i mniejszo\u015bci narodowych Rzeczpospolitej, a tak\u017ce inicjatyw zaborczych, rosyjskich i niemieckich. Pe\u0142ny opis polskiego muzealnictwa jako elementu polskiej kultury pami\u0119ci nie jest bowiem mo\u017cliwy bez \u015bwiadomo\u015bci jego wielonarodowego kontekstu w aspekcie istnienia obok siebie, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, konkurencji, a nawet walki. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Zr\u00f3\u017cnicowanie badanych instytucji objawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na p\u0142aszczy\u017anie religijnej i wyznaniowej, spo\u0142ecznej, kulturalnej, profesjonalnej, a w ko\u0144cu merytorycznej, wynikaj\u0105cej ze sprofilowania ich zbior\u00f3w, ekspozycji i pozosta\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci (edukacyjnej, historycznej, artystycznej, etnograficznej, technicznej, przyrodniczej). Je\u015bli chodzi o ich relacje z pami\u0119ci\u0105 jako zjawiskiem psychologicznym, to uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one w trzy zasadnicze, chocia\u017c w praktyce na og\u00f3\u0142 nak\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na siebie i zmieszane typy: patrymonialny (kiedy muzeum staje si\u0119 miejscem przechowywania i ochrony dziedzictwa), kommemoratywny (kiedy staje si\u0119 miejscem pami\u0119ci<\/em>) i mnemoniczny (kiedy staje si\u0119 miejscem edukacji). Ujawniona podczas bada\u0144 obfito\u015b\u0107 fakt\u00f3w, umo\u017cliwi\u0142a jedynie wst\u0119pn\u0105 charakterystyk\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142owych przypadk\u00f3w, pozostawiaj\u0105c pe\u0142ne ich rozwi\u0105zanie dla przysz\u0142ych bada\u0144. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
EFEKTY PROJEKTU<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Efekty naukowe projektu tworz\u0105 solidn\u0105 podstaw\u0119 dla interpretacji rozumienia charakteru i pos\u0142annictwa wczesnych muze\u00f3w na obszarze d. Rzeczpospolitej, kszta\u0142towania i przekazywania odbiorcy wizji historii, kultury, naturalnego \u015brodowiska, techniki, nauki, sztuki (w zale\u017cno\u015bci od profilu kolekcjonerskiego), strategii dzia\u0142ania podejmowanego w tym celu oraz wielonarodowego kontekstu.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Wyniki przeprowadzonych bada\u0144, kwerend, poszukiwa\u0144 i analiz mo\u017cna uzna\u0107 za wysoce zadowalaj\u0105ce. Zasadnicze znaczenie ma tu podj\u0119ta po raz pierwszy i w du\u017cym stopniu zrealizowana kompleksowa inwentaryzacja instytucji o charakterze muzealnym. Przeprowadzenie jej by\u0142o niezb\u0119dne dla realizacji cel\u00f3w projektu, przede wszystkimi bada\u0144 zmierzaj\u0105cych ku odczytaniu strategii obieranych przez te wczesne muzea w utrwalaniu, przekazywaniu i kszta\u0142towaniu zbiorowej to\u017csamo\u015bci pod wzgl\u0119dem narodowym, kulturalnym, naukowym i artystycznym, a przez to udzieleniu odpowiedzi na pytanie o ich rzeczywist\u0105 rol\u0119 i miejsce w polskiej historycznej kulturze pami\u0119ci. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Efektem tych bada\u0144 by\u0142y referaty na konferencjach [zobacz: wykaz wyst\u0105pie\u0144 zespo\u0142u projektowego na konferencjach zewn\u0119trznych<\/a>] i sympozjach naukowych (wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych) oraz cztery publikacje: Muzeum a pami\u0119\u0107 \u2013 forma, produkcja, miejsce<\/em> [2018] i wydane w 2020 roku  Studia o muzealnej pami\u0119ci na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej do 1918 r.<\/em>; Muzeum w kulturze pami\u0119ci Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w<\/em> Tom 1. Antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w I (1766-1882)<\/em> i Tom 2. Antologia Najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w II (1882-1917) <\/em>oraz Muzeologia cyfrowa. Muzeum i narz\u0119dzia cyfrowe humanistyki <\/em>[2020], tak\u017ce w formie ksi\u0105\u017cki internetowej [zobacz: wydawnictwa<\/a>]. Z kolei sam inwentarz muze\u00f3w <\/a>utrwalony na opracowanych w tym celu formularzach i udost\u0119pniony w postaci bazy danych b\u0119dzie wykorzystywany jako punkt wyj\u015bcia dla wszelkich bada\u0144 nad histori\u0105 polskiego muzealnictwa. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W ramach projektu przeprowadzono tak\u017ce analiz\u0119 pi\u015bmiennictwa muzeologicznego i muzealniczego na omawianym obszarze, czego efektem jest wspomniana antologia najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w. Zasygnalizowane powy\u017cej publikacje uwa\u017camy za powa\u017cne osi\u0105gni\u0119cia naukowe, inwentarz muze\u00f3w ma natomiast du\u017ce znaczenie praktyczne dla dalszych bada\u0144 na tym polu. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
METODOLOGIA<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Punktem wyj\u015bcia dla bada\u0144 by\u0142o zgromadzenie materia\u0142u faktograficznego w oparciu o szeroko zakrojone kwerendy muzealne, biblioteczne i archiwalne w celu zebrania informacji dotycz\u0105cych poszczeg\u00f3lnych instytucji, drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych (w celu ustalenia lokalizacji zasadniczych dokument\u00f3w lub ich zespo\u0142\u00f3w), bibliograficznych (poszczeg\u00f3lne muzea polskie i funkcjonuj\u0105ce publicznie kolekcje prywatne ju\u017c obecnie posiadaj\u0105 niema\u0142\u0105 literatur\u0119) oraz ikonograficznych (fotograficznych, malarskich, graficznych i rysunkowych w postaci cyfrowych reprodukcji autonomicznych dzie\u0142 oraz ilustracji w publikacjach ksi\u0105\u017ckowych i czasopismach). Zebrany materia\u0142 zosta\u0142 udost\u0119pniony w formie opracowanych przez specjalist\u00f3w rekord\u00f3w zamieszczonych w bazie danych oraz w blogu na portalu naukowym.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Kolejnym elementem metody by\u0142o dokonanie analizy j\u0119zyka i strategii przybieranych w celu transmisji i kszta\u0142towania to\u017csamo\u015bci kulturowej przez publiczne i prywatne muzea oraz funkcjonuj\u0105ce publicznie kolekcje prywatne. Zosta\u0142a ona przeprowadzona na wybranych przyk\u0142adach najpe\u0142niej udokumentowanych i charakterystycznych dla poszczeg\u00f3lnych grup instytucji w oparciu o dokumenty archiwalne (teksty programowe, opisy ekspozycji, opisy kolekcji), zawarto\u015b\u0107 zbior\u00f3w i za\u0142o\u017cenia prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci. Prace studialne obj\u0119\u0142y swoim zakresem odczytanie i interpretacj\u0119 znaczenia semantycznego, a tak\u017ce strategii i specyficznego j\u0119zyka przez instytucje funkcjonuj\u0105ce do 1918 roku na obszarze szeroko rozumianej kultury polskiej: muzea o zasi\u0119gu narodowym; muzea regionalne (w tym towarzystw naukowych, krajoznawcze); muzea etniczne (\u017cydowskie, ukrai\u0144skie); muzea pa\u0144stwowe (zaborcze). Efektem s\u0105 rekordy zamieszczone w systemie bazodanowym, umo\u017cliwiaj\u0105ce ich przetwarzanie, w\u0142\u0105czanie w kolekcje i tworzenie wizualizacji, pozwalaj\u0105cych na ukazanie r\u00f3\u017cnych perspektyw w zale\u017cno\u015bci od wykorzystanego narz\u0119dzia cyfrowego.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
MUZEOLOGIA CYFROWA<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Jednym z obszar\u00f3w badawczych projektu by\u0142o podj\u0119cie pr\u00f3by sformu\u0142owania subdyscypliny, wpisuj\u0105cej si\u0119 w za\u0142o\u017cenia modu\u0142u NPRH \u201eInnowacyjno\u015b\u0107\u201d, w zakresie bada\u0144 nad histori\u0105 muzealnictwa z wykorzystaniem tych narz\u0119dzi, kt\u00f3r\u0105 literatura zachodnia nazywa cybermuzeologi\u0105 lub muzeologi\u0105 cyfrow\u0105 (cybermuseology \/ digital museology). <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Jest to dyscyplina funkcjonuj\u0105ca ju\u017c od co najmniej dekady  w ramach muzeologii og\u00f3lnej, jak r\u00f3wnie\u017c humanistyki cyfrowej, realizowana w o\u015brodkach [zobacz: mapa muzeologii cyfrowej<\/a>] w Kanadzie (Uniwersytet w Toronto oraz w Ontario), Stanach Zjednoczonych (Waszyngton, Boston), w Danii, w Szwajcarii (Lozanna), w Rosji (Wydzia\u0142 Muzeologii na Rosyjskim Pa\u0144stwowym Uniwersytecie Humanistycznym w Moskwie), w Niemczech (Hamburg, Berlin, Poczdam, Lipsk; Digital Humanities at Trier University), w Austrii (Austrian Centre for Digital Humanities and Cultural Heritage of the Austrian Academy of Sciences, Austrian Centre for Digital Humanities na Uniwersytecie w Graz), a tak\u017ce w mniejszych o\u015brodkach w ramach studi\u00f3w humanistycznych (Edynburg, Kopenhaga, Uppsala, Zadar w Chorwacji), Lancaster University Digital Humanities oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015bwiatowej rangi muze\u00f3w a rzecz wolnych zasob\u00f3w kultury (Smithsonian Institute w Waszyngtonie, MET Museum, MOMA, Getty\u2019s) i konsorcja naukowe (Ethics and Legality in Digital Arts and Humanities is a working group of the European Research Infrastructure Consortium DARIAH-eu). W Polsce temat humanistyki cyfrowej podejmowany jest przy Uniwersytecie Warszawskim w ramach dzia\u0142aj\u0105cego tam Laboratorium Cyfrowego Humanistyki UW, a tak\u017ce przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 konsorcjum DARIAH-PL, kt\u00f3re funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c prowadzi na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu w strukturach Biblioteki Uniwersyteckiej UMK (https:\/\/www.bu.umk.pl\/dariah-pl-umk<\/a>).<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Projekt otworzy\u0142 zatem szerokie pole dla bada\u0144 z zakresu wykorzystania narz\u0119dzi cyfrowych muzealnictwa<\/a> i muzeologii. Muzeologia cyfrowa sta\u0142a si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla podj\u0119cia tej wieloaspektowej problematyki, kt\u00f3ra dot\u0105d nie by\u0142a przedmiotem zainteresowania nauki polskiej w zakresie zastosowania narz\u0119dzi cyfrowych do  r\u00f3\u017cnego rodzaju analiz, dzia\u0142a\u0144 monitoruj\u0105cych i zarz\u0105dzania danymi muzealnymi z zastosowaniem mi\u0119dzynarodowych standard\u00f3w i schemat\u00f3w metadanych. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W ramach projektu podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 sformu\u0142owania na gruncie polskim za\u0142o\u017ce\u0144 subdyscypliny okre\u015blonej jako \u201cMuzeologia cyfrowa\/cybermuzeologia\u201d. Jej korzeni nale\u017cy upatrywa\u0107 tak\u017ce w nurcie sztuki nowych medi\u00f3w elektronicznych i cyfrowych, kt\u00f3rych pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 prze\u0142omu lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. W kontek\u015bcie przeprowadzonych bada\u0144 Muzeologia cyfrowa to zmiana \u2013 w sposobie my\u015blenia o muzeum, w organizacji instytucji od strony naukowej, administracyjnej i strukturalnej, w komunikacji z widzem muzealnym, w organizacji wystaw, publikowaniu tre\u015bci oraz upowszechnianiu wiedzy; jest to korelacja mi\u0119dzy instytucj\u0105 a odbiorcami, oparta na modelu partycypacyjnym, kt\u00f3rego podstaw\u0119 dzia\u0142ania stanowi Sie\u0107 2.0 i 3.0. Efektem podj\u0119tych prac jest pierwsza w tym zakresie monografia Muzeologia cyfrowa. Muzeum i narz\u0119dzia cyfrowe humanistyki<\/a><\/em>. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
PORTAL NAUKOWY<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wyniki bada\u0144 naukowych s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej publikowane w Internecie, za po\u015brednictwem specjalistycznych baz wiedzy, repozytori\u00f3w, w czasopismach elektronicznych, zgodnie z zasadami otwartej nauki. Portal naukowy przygotowany w ramach projektu w swoich za\u0142o\u017ceniach tak\u017ce ma pe\u0142ni\u0107 tak\u0105 funkcj\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105c po pierwsze dost\u0119p do danych badawczych (za po\u015brednictwem zawarto\u015bci bazy danych), a tak\u017ce do ich samodzielnego wykorzystania i przekszta\u0142cania. Podobn\u0105 funkcj\u0119 zapisu prac badawczych pe\u0142ni\u0105 wpisy na blogu stanowi\u0105ce kr\u00f3tkie, przyst\u0119pnie opublikowane informacje (853 wpisy, w 9 kategoriach). Zosta\u0142y one tak\u017ce rozpowszechnione za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych (Facebook, Twitter, Instagram), za\u015b analiza ruchu w Sieci pokazuje, \u017ce stanowi\u0105 one g\u0142\u00f3wny punkt przep\u0142ywu u\u017cytkownik\u00f3w. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Osobne miejsce zajmuje \u201eCzytelnia<\/a>\u201d, gdzie zamieszczane s\u0105 artyku\u0142y naukowe i popularnonaukowe pisane przez specjalist\u00f3w, muzealnik\u00f3w i zainteresowanych tematyk\u0105 wczesnego muzealnictwa hobbyst\u00f3w (59 artyku\u0142\u00f3w).<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
WP\u0141YW PROJEKTU<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Dokumentacja i upowszechnianie polskiego, ale jednocze\u015bnie europejskiego dziedzictwa kulturowego przez muzea ma ogromne znaczenie dla kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci historycznej, obywatelskiej, to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci. Tymczasem, jak \u015bwiadczy dotychczasowe pi\u015bmiennictwo, wiedza o stanie polskiego muzealnictwa i muze\u00f3w jest niesystematyczna, wyrywkowa, cz\u0119sto budowana intuicyjnie w oparciu o panuj\u0105ce stereotypy polskich dziej\u00f3w i kultury; brak w niej syntetycznego obrazu, znacz\u0105ce luki w wiedzy o instytucjach, okoliczno\u015bciach ich dzia\u0142ania, za\u0142o\u017ceniach, obieranych strategiach i pos\u0142annictwie. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Niniejszy projekt umo\u017cliwi\u0142 jej krytyk\u0119, weryfikacj\u0119 w analizowanych aspektach i uzupe\u0142nienie, ale przede wszystkim otwarcie nowych \u201ep\u00f3l badawczych\u201d. Szczeg\u00f3lne znaczenie, co ju\u017c wielokrotnie zosta\u0142o podkre\u015blone powy\u017cej, ma tu sporz\u0105dzenie inwentarza historycznych instytucji o charakterze muzealnym (nawet je\u015bli by\u0142by on niepe\u0142ny i wymaga\u0142 korekt, czego wykluczy\u0107 nie mo\u017cna w sytuacji braku kompletnych materia\u0142\u00f3w archiwalnych lub braku mo\u017cliwo\u015bci dotarcia do nich). Umo\u017cliwi\u0142o to sformu\u0142owanie ustale\u0144, odno\u015bnie do rozwoju chronologicznego muzealnictwa na ziemiach Rzeczpospolitej, wyr\u00f3\u017cnienie obszar\u00f3w (miast, prowincji, region\u00f3w) pod wzgl\u0119dem jego intensywno\u015bci, wreszcie wskazanie zjawisk s\u0142abo lub wcale nie dostrzeganych w historiografii, jak muzea rosyjskie (blisko setka plac\u00f3wek powsta\u0142ych g\u0142\u00f3wnie na tzw. ziemiach zabranych, na kresach wschodnich, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142y muzea cerkiewne, zwi\u0105zane z administracj\u0105 lokaln\u0105 i wojskiem), muzea szkolne i pe\u0142ni\u0105ce t\u0119 funkcj\u0119 gabinety uczelniane, a tak\u017ce udost\u0119pniane publicznie zbiory stowarzysze\u0144 spo\u0142ecznych, naukowych, tw\u00f3rczych (pn. sie\u0107 muze\u00f3w PTK). Ukierunkowa\u0142o to kwerendy archiwalne i bibliograficzne dostarczaj\u0105ce informacji o historii, zbiorach i dzia\u0142alno\u015bci badanych instytucji, koniecznych dla rozumienia ich charakteru i pos\u0142annictwa (w r\u00f3\u017cnych aspektach), kszta\u0142towanej i przekazywanej odbiorcy wizji historii, kultury, naturalnego \u015brodowiska, techniki, nauki, sztuki (w zale\u017cno\u015bci od profilu kolekcjonerskiego), oraz strategii dzia\u0142ania podejmowanego w tym celu. W tym sensie projekt niniejszy przyczyni\u0142 si\u0119 budowaniu wiedzy na temat polskiego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Projekt otworzy\u0142 pola badawcze dla kontynuacji prac w kierunku dalszej refleksji nad funkcjonowaniem muzeum w kulturze pami\u0119ci kolejnych epok, w okresie mi\u0119dzywojennym, w czasie wojny i w latach PRL oraz ku weryfikacji i kontynuacji inwentaryzacji instytucji o charakterze muzealnym, sporz\u0105dzeniu ich wykazu, co uzupe\u0142ni wykazy muze\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych obecnie. Otwiera te\u017c du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne i w zakresie kszta\u0142cenia kadry naukowej dostarczaj\u0105c potencjalnych zagadnie\u0144 dla prac magisterskich, rozpraw doktorskich, a nawet habilitacyjnych, jak r\u00f3wnie\u017c dla istotnych projekt\u00f3w badawczych. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna tu wskaza\u0107 problem muze\u00f3w rosyjskich i niemieckich stanowi\u0105cych na ziemiach porozbiorowej Rzeczpospolitej wa\u017cny kontekst polskiego muzealnictwa i polskiej kultury pami\u0119ci (wsp\u00f3\u0142istnienie, konkurencja, walka). Innym by\u0142aby kwestia podstaw prawno-organizacyjnych dzia\u0142alno\u015bci muzeum na tym obszarze, co wi\u0105\u017ce si\u0119 a relacjami pomi\u0119dzy muzeum a w\u0142adzami zaborczymi (lokalnymi i centralnymi), kt\u00f3re odzwierciedla\u0142y si\u0119 w statutach muzealnych i innego rodzaju aktach prawnych, jak  zezwolenia na dzia\u0142alno\u015b\u0107, ew. dotacje finansowymi (g\u0142\u00f3wnie w Galicji), a tak\u017ce zamykanie dzia\u0142alno\u015bci, likwidacja instytucji, konfiskata zbior\u00f3w, przekszta\u0142cenia organizacyjne (np. w przypadku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci w Wilnie przekszta\u0142conego po powstaniu styczniowym w instytucj\u0119 rosyjsk\u0105). Istotny by\u0142by r\u00f3wnie\u017c obraz muzeum jako instytucji w prasie epoki (polskiej, rosyjskiej, ukrai\u0144skiej, niemieckiej, \u017cydowskiej) oraz kwestia muzeum szkolnego (jako swoistego \u201eurz\u0105dzenia\u201d edukacyjnego, ale te\u017c instytucji kolekcjonersko-ekspozycyjnej). Problematyka ta by\u0142a podejmowana w ramach projektu, ale wy\u0142\u0105cznie pod k\u0105tem jego zasadniczych za\u0142o\u017ce\u0144 \u2013 tj. funkcjonowania na obszarze d. Rzeczpospolitej muzealnej kultury pami\u0119ci.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Zakres merytoryczny projektu, w stosunku do za\u0142o\u017ce\u0144 okre\u015blonych we wniosku, wymaga\u0142 podj\u0119cia znacznie szerszej wsp\u00f3\u0142pracy z licznymi instytucjami muzealnymi, archiwami, instytutami badawczymi w kraju i za granic\u0105. Dotyczy\u0142a ona zar\u00f3wno dost\u0119pu do materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych (muzea, archiwa, biblioteki), jak i konsultacji merytorycznych oraz rozpowszechniania wiedzy na temat ustalonych w trakcie bada\u0144 fakt\u00f3w (publikacje, konferencje, sympozja, seminaria). Wa\u017cne by\u0142o tak\u017ce podnoszenie kompetencji badawczych m\u0142odej kadry i tworzenie w\u0142asnej sieci kontakt\u00f3w, poprzez uczestnictwo w kursach, szkoleniach i warsztatach.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
UPOWSZECHNIANIE WYNIK\u00d3W<\/h4>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W ramach Projektu zorganizowano liczne spotkania naukowe: konferencj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, dwa sympozja (na poszczeg\u00f3lnych etapach prac: pierwsze po\u015bwi\u0119cone kontekstom pami\u0119ci we wczesnym muzealnictwie pn. Muzeum a pami\u0119\u0107 – forma, produkcja miejsce<\/em> (2017); drugie na temat zastosowania narz\u0119dzi cyfrowych w badaniach i praktyce muzealnej pn. Muzeum wobec humanistyki cyfrowej<\/em> (2019)) oraz konferencj\u0119 mi\u0119dzynarodowa (pn. Pami\u0119\u0107 wieloraka: pami\u0119ci muzealne na ziemiach Rzeczypospolitej w epoce rozbior\u00f3w | Various Memory: museums in the lands of the Polish-Lithuanian Commonwealth, era of the partitions<\/em> (2019)), stanowi\u0105ca etap ewaluacyjny). Zorganizowane zosta\u0142y tak\u017ce bardziej kameralne spotkania – Seminaria Muzealnicze, kt\u00f3rych przewidziano we wniosku od 10 do 14, a zorganizowano ostatecznie osiemna\u015bcie. Wszystkie formy spotka\u0144 naukowych sta\u0142y si\u0119 okazj\u0105 do pobudzenie \u015brodowiska naukowego w dyskusji nad kwestiami muze\u00f3w i badania historii w kontek\u015bcie cyberkultury i jego konsolidacji. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Wykonawcy projektu uczestniczyli w krajowych i zagranicznych konferencjach naukowych, seminariach, sympozjach i seminariach naukowych, kt\u00f3rych tematyka dotyczy\u0142a merytorycznego zakresu projektu. Dzia\u0142ania popularyzatorskie obj\u0119\u0142y przygotowanie i publikacj\u0119 artyku\u0142\u00f3w popularnonaukowych w formie wpis\u00f3w na blogu, w „Czytelni” portalu naukowego oraz zintegrowanie portalu naukowego z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi celem znalezienia szerokiej grupy odbiorc\u00f3w tre\u015bci oraz systematycznego budowania potencja\u0142u partycypacyjnego portalu naukowego za po\u015brednictwem medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych (Facebook, Twitter, Instagram). Zorganizowane zosta\u0142y tak\u017ce wyk\u0142ady specjalistyczne oraz warsztaty skierowane do student\u00f3w i doktorant\u00f3w oraz m\u0142odych pracownik\u00f3w nauki i muzealnik\u00f3w. <\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/p>\n
<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6904"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9251,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6904\/revisions\/9251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}