{"id":6884,"date":"2020-09-20T00:54:00","date_gmt":"2020-09-19T22:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6884"},"modified":"2021-12-12T00:47:18","modified_gmt":"2021-12-11T23:47:18","slug":"katarzyna-czepiel-vi-a-wystawa-doroczna-salon-1909-1910-warszawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6884","title":{"rendered":"Katarzyna CZEPIEL | VI-a Wystawa Doroczna: Salon 1909-1910: Warszawa"},"content":{"rendered":"\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">20.09.2020 | <img decoding=\"async\" width=\"120\" height=\"42\" class=\"wp-image-443\" style=\"width: 120px;\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/CC-BY-SA_icon.svg_-1.png\" alt=\"CC-BY-SA\">\n<\/pre>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"555\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1-1024x555.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7322\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7322\" class=\"wp-image-7322\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1-1024x555.jpg 1024w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1-300x163.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1-768x416.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1.jpg 1288w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"718\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224-1024x718.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7321\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7321\" class=\"wp-image-7321\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224-1024x718.jpg 1024w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224-300x210.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224-768x539.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224.jpg 1105w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\"><em><span class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">1. J\u00f3zef Brandt, \u201eBogurodzica\u201d, 1909, olej, p\u0142\u00f3tno, Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu<br>2. J\u00f3zef Brandt, \u201eBogurodzica\u201d, 1909, olej, p\u0142\u00f3tno, \u017ar\u00f3d\u0142o: Tygodnik Ilustrowany 1909, nr 49.<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n<p><\/p>\n<p>Doroczna wystawa Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych organizowana by\u0142a od sze\u015bciu lat i obejmowa\u0107 mia\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 zjawisk artystycznych powstaj\u0105cych w tamtym czasie. Jak podawa\u0142 &#8222;Kurjer Warszawaski&#8221;, wystaw\u0119 w dwa pierwsze dni jej trwania odwiedzi\u0142o oko\u0142o 4000 os\u00f3b.&nbsp; Sala wystawowa zaprojektowana zosta\u0142a przez jednego z cz\u0142onk\u00f3w jury architekta Henryka Stifelmana. Obni\u017cenie sufitu oraz wprowadzenie szeregu filar\u00f3w mia\u0142o dostosowa\u0107 wn\u0119trze do jak najlepszego zaprezentowania w nim sztuki.<\/p>\n<p>Katalog wystawy liczy\u0142 dwana\u015bcie&nbsp; stron, na kt\u00f3rych przedstawiony zosta\u0142 alfabetyczny spis autor\u00f3w oraz tytu\u0142y nades\u0142anych prac z podzia\u0142em na trzy g\u0142\u00f3wne kategorie: malarstwo, rze\u017ab\u0119 oraz grafik\u0119, architektur\u0119, zdobnictwo razem. Nast\u0119pnie zamieszczona zosta\u0142a lista dzie\u0142 nades\u0142anych z op\u00f3\u017anieniem, ju\u017c bez podzia\u0142u na kategorie. Znalaz\u0142o si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c czterdzie\u015bci osiem czarno-bia\u0142ych ilustracji. W &#8222;Kurjerze Warszawskim&#8221; czytamy, \u017ce ilo\u015b\u0107 prezentowanych dzie\u0142 by\u0142a mniejsza ni\u017c w 1908 roku o 133 numery katalogowe.&nbsp;<\/p>\n<p>W sekcji malarskiej pokazanych zosta\u0142o \u0142\u0105cznie 191 dzie\u0142. Dominowa\u0142y pejza\u017c i portret. W prasie ch\u0119tnie komentowane by\u0142y obrazy J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) ten mistrz niedo\u015bcigniony w dziedzinie plastycznego wyrazu duszy polskiej, reprezentowany jest przez dwa dzie\u0142a. Jedno z nich, a mianowicie krajobraz, zatytu\u0142owany <strong><em>Podole<\/em><\/strong>, jest nie tylko kapitalnem dzie\u0142em tegorocznej wystawy, lecz i w dorobku artysty do celniejszych b\u0119dzie zaliczony. Skromny w linji, skromny w wykonaniu, szary w kolorze, na poz\u00f3r nie odr\u00f3\u017cnia si\u0119 on niczem od tysi\u0105ca innych; do\u015b\u0107 jednak si\u0119 zbli\u017cy\u0107 i jednym rzutem oka obj\u0105\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107, aby uczu\u0107 wra\u017cenie czego\u015b niezwyk\u0142ego: wra\u017cenie atmosfery powietrznej, zapachu \u0142\u0105k kwietnych, wra\u017cenie obszaru, g\u0142\u0119bi. Ten fragment, \u017cywcem wyrwany z natury, przemawia poezj\u0105 przyrody, i to naszej, swojskiej przyrody, tak samoistnej pod wzgl\u0119dem wewn\u0119trznego nastroju (&#8230;) <strong><em>Wiecz\u00f3r na Polesiu<\/em><\/strong> tego\u017c artysty nale\u017cy do tej grupy dzie\u0142 jego, w kt\u00f3rej przoduje niezapomniane <strong><em>Babie lato<\/em>.<\/strong> Jest to wiejska Idylla o jednej kobiecej postaci, pe\u0142nej charakteru i wyrazu&#8221; <em>[Kurjer Warszawski 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p><em><strong>Wiecz\u00f3r na Polesiu<\/strong>&nbsp;<\/em>to doprawdy niezwyk\u0142e dzie\u0142o i mi\u0119dzy jego pracami. Ta \u015bmig\u0142a i smag\u0142a mo\u0142odyca o powadze biblijnych postaci, o \u201estylu monumentalnym&#8217;, t\u0119go\u015bci formy niewzruszonej, o \u015bwie\u017co\u015bci uczucia, graj\u0105cego ca\u0142\u0105 fug\u0105 blask\u00f3w i barw przedziwnych \u2014 jest manifestacy\u0105 skro\u015b rasowego geniuszu. A to siwe \u201ePodole\u201d \u2014 sm\u0119t, zaduma, zapach b\u0142ogos\u0142awionej ziemi idzie ku nam&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nie zabrak\u0142o te\u017c kilku obraz\u00f3w o tematyce batalistycznej i historycznej m.in. <em>Epizod z wojen Napoleo\u0144skich<\/em> Jana Rozena, <em>Huzarya pod Chocimiem<\/em> Stanis\u0142awa Batowskiego oraz podawany jako jeden z najwybitniejszych obraz\u00f3w tej wystawy <em>Pie\u015b\u0144 Boga Rodzico<\/em>&nbsp;J\u00f3zefa Brandta. Ten ostatni sprawozdawcy wystawy opisuj\u0105 s\u0142owami:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) najpowa\u017cniejszym dzie\u0142em wystawy tak pod wzgl\u0119dem zasobu tw\u00f3rczego, jako te\u017c werwy i artyzmu wykonania, jest wielki obraz J\u00f3zefa Brandta <em><strong>Pie\u015b\u0144 Bogarodzica<\/strong><\/em>. Z p\u0142\u00f3tna tego tryska talent mistrza, z dziwn\u0105, \u017cywio\u0142ow\u0105 si\u0142\u0105, i daje nam pe\u0142n\u0105 poezyi chwil\u0119 poranku, a w momencie tym, na tle przyrody, rozsnuwa mira\u017c rycerskiego rapsodu, wskrzesza przesz\u0142o\u015bci czasy bohaterskie i zmusza nas \u015bni\u0107 sen na jawie (&#8230;). \u015awiat stworzony przez Brandta istnieje sam w sobie (&#8230;) tkwi w nim pot\u0119\u017cna indywidualno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza, a przytem posiada on pierwiastki rdzennie swojskie, co czyni go zrozumia\u0142ym dla ka\u017cdego&#8221;<em> [Tygodnik ilustrowany 1909: 8].&nbsp;<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"957\" height=\"782\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7323\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7323\" class=\"wp-image-7323\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1.jpg 957w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1-300x245.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1-768x628.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 957px) 100vw, 957px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\"><em><span class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">Reprodukcje wystawionych na Salonie dzie\u0142 jako ilustracja artyku\u0142u na \u0142amach Tygodnika Ilustrowanego, nr 49<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n<p><\/p>\n<p>W innej gazecie czytamy:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) stajemy naraz przed wizy\u0105, poematem \u015bwiata abstrakcyi i \u015bwiata rzeczywisto\u015bci sztuki. Czujemy, \u017ce malarz tyle\u017c krwi serdecznej wmalowa\u0142 w to p\u0142\u00f3tno, co i farb wmiesza\u0142&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Swoj\u0105 reprezentacj\u0119 mia\u0142o r\u00f3wnie\u017c malarstwo rodzajowe. &#8222;Kurjer Warszawski&#8221; tak opisywa\u0142 wystaw\u0119:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Wojciech Kossak si\u0142\u0105 swego talentu potrafi\u0142 zagra\u0107 na serdecznej, drogiej dla ka\u017cdego, narodowej nucie. W obecnej obwili Kossak to sko\u0144czony mistrz rodzaju, kt\u00f3ry wytworzy\u0142, to pierwszy wirtuoz p\u0119dzla. Jego wojenne epizody, Jego fragmenty \u017co\u0142nierskiego \u017cycia zyska\u0142y szerok\u0105 popularno\u015b\u0107 w kraju (&#8230;). Dwa inne obrazy Kossaka, <strong><em>Tr\u0119bacz i kowalowa<\/em><\/strong>, oraz <em><strong>Droga do Madrytu<\/strong><\/em>, to dalszy ci\u0105g jego znakomitych ilustracji \u017cycia \u017co\u0142nierskiego, w kt\u00f3rych jest on zawsze niezr\u00f3wnanym wirtuozem&#8221;.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c Jacek Malczewski, kt\u00f3rego tryptyk <em>Chrystus w Emaus,<\/em> uwa\u017cany by\u0142 przez recenzent\u00f3w za bardzo interesuj\u0105cy:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Symbolika Malczewskiego, zawsze ciekawa z punktu malarskiej obserwacyi, nigdy nie bywa\u0142a tak trafn\u0105 i jasn\u0105, jak w <em><strong>Emaus<\/strong><\/em>: Chrystus po\u015br\u00f3d dw\u00f3ch uczni, naszego studenta i rzemie\u015blnika, blaski \u015bwi\u0119tej postaci o\u015bwiecaj\u0105 im czo\u0142a; czujemy, \u017ce zrozumieli: dok\u0105d i\u015b\u0107 i gdzie jest prawda!&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 8] relacjonuje W\u0142adys\u0142aw Wankie. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>O tym samym obrazie, lecz w nieco odmienny spos\u00f3b, w &#8222;Tygodniku Ilustrowanym&#8221; pisa\u0142 Henryk Pi\u0105tkowski:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) tryptyk Malczewskiego p.t. <em><strong>Chrystus w Emaus<\/strong><\/em>, malowany wspaniale, rysowany jeszcze lepiej, ale zupe\u0142nie zagadkowy w swej tre\u015bci. Ani Chrystus, mog\u0105cy by\u0107 autoportretem autora, ani dwaj m\u0142odzi ludzie (&#8230;) nie posiadaj\u0105 cech biblijnych, a tem mniej religijnego nastroju. Co obraz ma wyobra\u017ca\u0107 i co wyobra\u017ca, nie mam poj\u0119cia. Wiem natomiast, \u017ce jest kapitalnem malowid\u0142em, i to mi wystarcza najzupe\u0142niej&#8221;.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Je\u015bli chodzi o rze\u017ab\u0119, to zaprezentowano dwadzie\u015bcia osiem obiekt\u00f3w, wykonanych z br\u0105zu, marmuru lub gipsu, najmniej, bo tylko trzy obiekty wykonane by\u0142y z terakoty.<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Natomiast rze\u017aba: pr\u00f3cz Laszczki, Gardeckiego i Wasilkowskiego, przynosi wielk\u0105 niespodziank\u0119, przynosi dzie\u0142o sko\u0144czone &#8211; kapitalne, rzecz&nbsp;&nbsp; wprost wyj\u0105tkow\u0105; jest to olbrzymi bronz Stanis\u0142awa Czarnockiego <strong><em>Z drogi!<\/em><\/strong>. Ma\u0142o dot\u0105d posiadamy rze\u017ab tej miary.&nbsp; Widzimy tu atletycznej budowy m\u0142odzie\u0144ca, unosz\u0105cego kamie\u0144 &#8211; za chwil\u0119 bry\u0142a stoczy si\u0119 na przeciwnika; te wspaniale modelowane ramiona, te r\u0119ce puszcz\u0105 pocisk i zmia\u017cd\u017c\u0105 przeciwnika. (&#8230;) Ten bronzowy cz\u0142ek wspania\u0142y powinienby si\u0119 znale\u017a\u0107, na kt\u00f3rym z naszych plac\u00f3w publicznych &#8211; w jakim\u015b ogrodzie lub parku&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 12]. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>W prasie nie po\u015bwi\u0119cono wiele miejsca na opis tej grupy obiekt\u00f3w, s\u0105 one tylko wzmiankowane, albo w og\u00f3le pomijane.<\/p>\n<p>W kategorii &#8222;Grafika, architektura i zdobnictwo&#8221; zaprezentowano czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 prac. Opr\u00f3cz licznie reprezentowanej grafiki, wykonanej w technice akwaforty, akwatinty, b\u0105d\u017a miedziorytu, pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c projekty architektoniczne i trzy projekty witra\u017cy.&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) ma\u0142o znajduj\u0119 w grafice, chyba par\u0119 projekt\u00f3w na witra\u017ce i par\u0119 zno\u015bnych rysunk\u00f3w, tak samo w dziale budownictwa, cho\u0107 projekt Dworu opinog\u00f3rskiego ci\u0105gnie i wabi ku sobie&#8221; <em>[\u015awiat 1909:12].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Po\u015br\u00f3d prezentowanych na Salonie dzie\u0142 znalaz\u0142y si\u0119 ponadto prace takich tw\u00f3rc\u00f3w&nbsp; jak: Julian Fa\u0142at, Leon Wycz\u00f3\u0142kowski, Konstanty Laszczka, Teodor Axentowicz, Leopold Gottlieb, Roman Kramsztyk, Edward Oku\u0144, W\u0142adys\u0142aw Skoczylas, J\u00f3zef Rapacki, Stanis\u0142aw Lentz, Henryk Weyssenhoff,&nbsp; Franciszek \u017bmurko, Henryk Pi\u0105tkowski, Antoni Piotrowski.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Katarzyna Czepiel<\/em><\/p>\n<p><\/p>\n<hr>\n<p>BIBLIOGRAFIA<br>Pi\u0105tkowski Henryk, <em>VI Wystawa Doroczna<\/em>, Tygodnik Ilustrowany 1909, nr 49, s. 8-9.<br>Pi\u0105tkowski Henryk, <em>IV Doroczna Wystawa Towarzystwa zach\u0119ty do sztuk pi\u0119knych<\/em>, Kurjer Warszawski 1909, r. 89, nr 336, s. 7-8. (w tytule b\u0142\u0105d w zapisie)<br>Wankie W\u0142adys\u0142aw,<em> Sz\u00f3sta wystawa \u201eDoroczna\u201d w Warszawie<\/em>, \u015awiat &#8211; Pismo tygodniowe ilustrowane po\u015bwi\u0119cone \u017cyciu spo\u0142ecznemu, literaturze i sztuce 1909, r. 4, nr 50, s. 7-12.&nbsp;<br><em>Ze sztuki<\/em>, Kurjer Warszawski 1909, r. 89, nr 338, s. 4.<br><em>VI-a Wystawa Doroczna: Salon 1909-1910<\/em>: Warszawa, grudzie\u0144-stycze\u0144, Warszawa: druk W\u0142. \u0141azarski, 1909, OLINE: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/vi-a-wystawa-doroczna-salon-1909-1910-warszawa-grudzien-styczen,NTY3MjQ1MTg\/0\/#info:metadata\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/polona.pl\/item\/vi-a-wystawa-doroczna-salon-1909-1910-warszawa-grudzien-styczen,NTY3MjQ1MTg\/0\/#info:metadata<\/a><\/p>\n<p><\/p>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?page_id=65\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>20.09.2020 | Doroczna wystawa Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych organizowana by\u0142a od sze\u015bciu lat i obejmowa\u0107 mia\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 zjawisk artystycznych powstaj\u0105cych w tamtym czasie. Jak podawa\u0142 &#8222;Kurjer Warszawaski&#8221;, wystaw\u0119 w dwa pierwsze dni jej trwania odwiedzi\u0142o oko\u0142o 4000 os\u00f3b.&nbsp; Sala wystawowa zaprojektowana zosta\u0142a przez jednego z cz\u0142onk\u00f3w jury architekta Henryka Stifelmana. Obni\u017cenie sufitu oraz wprowadzenie szeregu&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7322,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-6884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1.jpg","author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=1"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=60\" rel=\"category\">Czytelnia<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6884\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6884\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6884\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:preformatted {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-preformatted-1639266414263\"} --><\/p>\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">20.09.2020 | <img width=\"120\" height=\"42\" class=\"wp-image-443\" style=\"width: 120px\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/CC-BY-SA_icon.svg_-1.png\" alt=\"CC-BY-SA\">\n<\/pre>\n<p><!-- \/wp:preformatted --><\/p>\n<p><!-- wp:gallery {\"ids\":[7322,7321],\"linkTo\":\"none\",\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-gallery-1639266414276\"} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped\">\n<ul class=\"blocks-gallery-grid\">\n<li class=\"blocks-gallery-item\">\n<figure><img width=\"1024\" height=\"555\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1-1024x555.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7322\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115000-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7322\" class=\"wp-image-7322\" \/><\/figure>\n<\/li>\n<li class=\"blocks-gallery-item\">\n<figure><img width=\"1024\" height=\"718\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224-1024x718.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7321\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115224.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7321\" class=\"wp-image-7321\" \/><\/figure>\n<\/li>\n<\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\"><em><span class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">1. J\u00f3zef Brandt, \u201eBogurodzica\u201d, 1909, olej, p\u0142\u00f3tno, Muzeum Narodowe we Wroc\u0142awiu<br \/>2. J\u00f3zef Brandt, \u201eBogurodzica\u201d, 1909, olej, p\u0142\u00f3tno, \u017ar\u00f3d\u0142o: Tygodnik Ilustrowany 1909, nr 49.<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:gallery --><\/p>\n<p>Doroczna wystawa Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych organizowana by\u0142a od sze\u015bciu lat i obejmowa\u0107 mia\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 zjawisk artystycznych powstaj\u0105cych w tamtym czasie. Jak podawa\u0142 &#8222;Kurjer Warszawaski&#8221;, wystaw\u0119 w dwa pierwsze dni jej trwania odwiedzi\u0142o oko\u0142o 4000 os\u00f3b.&nbsp; Sala wystawowa zaprojektowana zosta\u0142a przez jednego z cz\u0142onk\u00f3w jury architekta Henryka Stifelmana. Obni\u017cenie sufitu oraz wprowadzenie szeregu filar\u00f3w mia\u0142o dostosowa\u0107 wn\u0119trze do jak najlepszego zaprezentowania w nim sztuki.<\/p>\n<p>Katalog wystawy liczy\u0142 dwana\u015bcie&nbsp; stron, na kt\u00f3rych przedstawiony zosta\u0142 alfabetyczny spis autor\u00f3w oraz tytu\u0142y nades\u0142anych prac z podzia\u0142em na trzy g\u0142\u00f3wne kategorie: malarstwo, rze\u017ab\u0119 oraz grafik\u0119, architektur\u0119, zdobnictwo razem. Nast\u0119pnie zamieszczona zosta\u0142a lista dzie\u0142 nades\u0142anych z op\u00f3\u017anieniem, ju\u017c bez podzia\u0142u na kategorie. Znalaz\u0142o si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c czterdzie\u015bci osiem czarno-bia\u0142ych ilustracji. W &#8222;Kurjerze Warszawskim&#8221; czytamy, \u017ce ilo\u015b\u0107 prezentowanych dzie\u0142 by\u0142a mniejsza ni\u017c w 1908 roku o 133 numery katalogowe.&nbsp;<\/p>\n<p>W sekcji malarskiej pokazanych zosta\u0142o \u0142\u0105cznie 191 dzie\u0142. Dominowa\u0142y pejza\u017c i portret. W prasie ch\u0119tnie komentowane by\u0142y obrazy J\u00f3zefa Che\u0142mo\u0144skiego:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) ten mistrz niedo\u015bcigniony w dziedzinie plastycznego wyrazu duszy polskiej, reprezentowany jest przez dwa dzie\u0142a. Jedno z nich, a mianowicie krajobraz, zatytu\u0142owany <strong><em>Podole<\/em><\/strong>, jest nie tylko kapitalnem dzie\u0142em tegorocznej wystawy, lecz i w dorobku artysty do celniejszych b\u0119dzie zaliczony. Skromny w linji, skromny w wykonaniu, szary w kolorze, na poz\u00f3r nie odr\u00f3\u017cnia si\u0119 on niczem od tysi\u0105ca innych; do\u015b\u0107 jednak si\u0119 zbli\u017cy\u0107 i jednym rzutem oka obj\u0105\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107, aby uczu\u0107 wra\u017cenie czego\u015b niezwyk\u0142ego: wra\u017cenie atmosfery powietrznej, zapachu \u0142\u0105k kwietnych, wra\u017cenie obszaru, g\u0142\u0119bi. Ten fragment, \u017cywcem wyrwany z natury, przemawia poezj\u0105 przyrody, i to naszej, swojskiej przyrody, tak samoistnej pod wzgl\u0119dem wewn\u0119trznego nastroju (&#8230;) <strong><em>Wiecz\u00f3r na Polesiu<\/em><\/strong> tego\u017c artysty nale\u017cy do tej grupy dzie\u0142 jego, w kt\u00f3rej przoduje niezapomniane <strong><em>Babie lato<\/em>.<\/strong> Jest to wiejska Idylla o jednej kobiecej postaci, pe\u0142nej charakteru i wyrazu&#8221; <em>[Kurjer Warszawski 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p><em><strong>Wiecz\u00f3r na Polesiu<\/strong>&nbsp;<\/em>to doprawdy niezwyk\u0142e dzie\u0142o i mi\u0119dzy jego pracami. Ta \u015bmig\u0142a i smag\u0142a mo\u0142odyca o powadze biblijnych postaci, o \u201estylu monumentalnym&#8217;, t\u0119go\u015bci formy niewzruszonej, o \u015bwie\u017co\u015bci uczucia, graj\u0105cego ca\u0142\u0105 fug\u0105 blask\u00f3w i barw przedziwnych \u2014 jest manifestacy\u0105 skro\u015b rasowego geniuszu. A to siwe \u201ePodole\u201d \u2014 sm\u0119t, zaduma, zapach b\u0142ogos\u0142awionej ziemi idzie ku nam&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Nie zabrak\u0142o te\u017c kilku obraz\u00f3w o tematyce batalistycznej i historycznej m.in. <em>Epizod z wojen Napoleo\u0144skich<\/em> Jana Rozena, <em>Huzarya pod Chocimiem<\/em> Stanis\u0142awa Batowskiego oraz podawany jako jeden z najwybitniejszych obraz\u00f3w tej wystawy <em>Pie\u015b\u0144 Boga Rodzico<\/em>&nbsp;J\u00f3zefa Brandta. Ten ostatni sprawozdawcy wystawy opisuj\u0105 s\u0142owami:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) najpowa\u017cniejszym dzie\u0142em wystawy tak pod wzgl\u0119dem zasobu tw\u00f3rczego, jako te\u017c werwy i artyzmu wykonania, jest wielki obraz J\u00f3zefa Brandta <em><strong>Pie\u015b\u0144 Bogarodzica<\/strong><\/em>. Z p\u0142\u00f3tna tego tryska talent mistrza, z dziwn\u0105, \u017cywio\u0142ow\u0105 si\u0142\u0105, i daje nam pe\u0142n\u0105 poezyi chwil\u0119 poranku, a w momencie tym, na tle przyrody, rozsnuwa mira\u017c rycerskiego rapsodu, wskrzesza przesz\u0142o\u015bci czasy bohaterskie i zmusza nas \u015bni\u0107 sen na jawie (&#8230;). \u015awiat stworzony przez Brandta istnieje sam w sobie (&#8230;) tkwi w nim pot\u0119\u017cna indywidualno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza, a przytem posiada on pierwiastki rdzennie swojskie, co czyni go zrozumia\u0142ym dla ka\u017cdego&#8221;<em> [Tygodnik ilustrowany 1909: 8].&nbsp;<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><!-- wp:gallery {\"ids\":[7323],\"linkTo\":\"none\",\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-gallery-1639266414289\"} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped\">\n<ul class=\"blocks-gallery-grid\">\n<li class=\"blocks-gallery-item\">\n<figure><img loading=\"lazy\" width=\"957\" height=\"782\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"7323\" data-full-url=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/2021-05-27_115108-1.jpg\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=7323\" class=\"wp-image-7323\" \/><\/figure>\n<\/li>\n<\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\"><em><span class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">Reprodukcje wystawionych na Salonie dzie\u0142 jako ilustracja artyku\u0142u na \u0142amach Tygodnika Ilustrowanego, nr 49<\/span><\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:gallery --><\/p>\n<p>W innej gazecie czytamy:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) stajemy naraz przed wizy\u0105, poematem \u015bwiata abstrakcyi i \u015bwiata rzeczywisto\u015bci sztuki. Czujemy, \u017ce malarz tyle\u017c krwi serdecznej wmalowa\u0142 w to p\u0142\u00f3tno, co i farb wmiesza\u0142&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 7].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Swoj\u0105 reprezentacj\u0119 mia\u0142o r\u00f3wnie\u017c malarstwo rodzajowe. &#8222;Kurjer Warszawski&#8221; tak opisywa\u0142 wystaw\u0119:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Wojciech Kossak si\u0142\u0105 swego talentu potrafi\u0142 zagra\u0107 na serdecznej, drogiej dla ka\u017cdego, narodowej nucie. W obecnej obwili Kossak to sko\u0144czony mistrz rodzaju, kt\u00f3ry wytworzy\u0142, to pierwszy wirtuoz p\u0119dzla. Jego wojenne epizody, Jego fragmenty \u017co\u0142nierskiego \u017cycia zyska\u0142y szerok\u0105 popularno\u015b\u0107 w kraju (&#8230;). Dwa inne obrazy Kossaka, <strong><em>Tr\u0119bacz i kowalowa<\/em><\/strong>, oraz <em><strong>Droga do Madrytu<\/strong><\/em>, to dalszy ci\u0105g jego znakomitych ilustracji \u017cycia \u017co\u0142nierskiego, w kt\u00f3rych jest on zawsze niezr\u00f3wnanym wirtuozem&#8221;.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c Jacek Malczewski, kt\u00f3rego tryptyk <em>Chrystus w Emaus,<\/em> uwa\u017cany by\u0142 przez recenzent\u00f3w za bardzo interesuj\u0105cy:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Symbolika Malczewskiego, zawsze ciekawa z punktu malarskiej obserwacyi, nigdy nie bywa\u0142a tak trafn\u0105 i jasn\u0105, jak w <em><strong>Emaus<\/strong><\/em>: Chrystus po\u015br\u00f3d dw\u00f3ch uczni, naszego studenta i rzemie\u015blnika, blaski \u015bwi\u0119tej postaci o\u015bwiecaj\u0105 im czo\u0142a; czujemy, \u017ce zrozumieli: dok\u0105d i\u015b\u0107 i gdzie jest prawda!&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 8] relacjonuje W\u0142adys\u0142aw Wankie. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>O tym samym obrazie, lecz w nieco odmienny spos\u00f3b, w &#8222;Tygodniku Ilustrowanym&#8221; pisa\u0142 Henryk Pi\u0105tkowski:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) tryptyk Malczewskiego p.t. <em><strong>Chrystus w Emaus<\/strong><\/em>, malowany wspaniale, rysowany jeszcze lepiej, ale zupe\u0142nie zagadkowy w swej tre\u015bci. Ani Chrystus, mog\u0105cy by\u0107 autoportretem autora, ani dwaj m\u0142odzi ludzie (&#8230;) nie posiadaj\u0105 cech biblijnych, a tem mniej religijnego nastroju. Co obraz ma wyobra\u017ca\u0107 i co wyobra\u017ca, nie mam poj\u0119cia. Wiem natomiast, \u017ce jest kapitalnem malowid\u0142em, i to mi wystarcza najzupe\u0142niej&#8221;.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Je\u015bli chodzi o rze\u017ab\u0119, to zaprezentowano dwadzie\u015bcia osiem obiekt\u00f3w, wykonanych z br\u0105zu, marmuru lub gipsu, najmniej, bo tylko trzy obiekty wykonane by\u0142y z terakoty.<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;Natomiast rze\u017aba: pr\u00f3cz Laszczki, Gardeckiego i Wasilkowskiego, przynosi wielk\u0105 niespodziank\u0119, przynosi dzie\u0142o sko\u0144czone &#8211; kapitalne, rzecz&nbsp;&nbsp; wprost wyj\u0105tkow\u0105; jest to olbrzymi bronz Stanis\u0142awa Czarnockiego <strong><em>Z drogi!<\/em><\/strong>. Ma\u0142o dot\u0105d posiadamy rze\u017ab tej miary.&nbsp; Widzimy tu atletycznej budowy m\u0142odzie\u0144ca, unosz\u0105cego kamie\u0144 &#8211; za chwil\u0119 bry\u0142a stoczy si\u0119 na przeciwnika; te wspaniale modelowane ramiona, te r\u0119ce puszcz\u0105 pocisk i zmia\u017cd\u017c\u0105 przeciwnika. (&#8230;) Ten bronzowy cz\u0142ek wspania\u0142y powinienby si\u0119 znale\u017a\u0107, na kt\u00f3rym z naszych plac\u00f3w publicznych &#8211; w jakim\u015b ogrodzie lub parku&#8221; <em>[\u015awiat 1909: 12]. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>W prasie nie po\u015bwi\u0119cono wiele miejsca na opis tej grupy obiekt\u00f3w, s\u0105 one tylko wzmiankowane, albo w og\u00f3le pomijane.<\/p>\n<p>W kategorii &#8222;Grafika, architektura i zdobnictwo&#8221; zaprezentowano czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 prac. Opr\u00f3cz licznie reprezentowanej grafiki, wykonanej w technice akwaforty, akwatinty, b\u0105d\u017a miedziorytu, pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c projekty architektoniczne i trzy projekty witra\u017cy.&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8222;(&#8230;) ma\u0142o znajduj\u0119 w grafice, chyba par\u0119 projekt\u00f3w na witra\u017ce i par\u0119 zno\u015bnych rysunk\u00f3w, tak samo w dziale budownictwa, cho\u0107 projekt Dworu opinog\u00f3rskiego ci\u0105gnie i wabi ku sobie&#8221; <em>[\u015awiat 1909:12].<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Po\u015br\u00f3d prezentowanych na Salonie dzie\u0142 znalaz\u0142y si\u0119 ponadto prace takich tw\u00f3rc\u00f3w&nbsp; jak: Julian Fa\u0142at, Leon Wycz\u00f3\u0142kowski, Konstanty Laszczka, Teodor Axentowicz, Leopold Gottlieb, Roman Kramsztyk, Edward Oku\u0144, W\u0142adys\u0142aw Skoczylas, J\u00f3zef Rapacki, Stanis\u0142aw Lentz, Henryk Weyssenhoff,&nbsp; Franciszek \u017bmurko, Henryk Pi\u0105tkowski, Antoni Piotrowski.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><em>Katarzyna Czepiel<\/em><\/p>\n<\/p>\n<hr>\n<p>BIBLIOGRAFIA<br \/>Pi\u0105tkowski Henryk, <em>VI Wystawa Doroczna<\/em>, Tygodnik Ilustrowany 1909, nr 49, s. 8-9.<br \/>Pi\u0105tkowski Henryk, <em>IV Doroczna Wystawa Towarzystwa zach\u0119ty do sztuk pi\u0119knych<\/em>, Kurjer Warszawski 1909, r. 89, nr 336, s. 7-8. (w tytule b\u0142\u0105d w zapisie)<br \/>Wankie W\u0142adys\u0142aw,<em> Sz\u00f3sta wystawa \u201eDoroczna\u201d w Warszawie<\/em>, \u015awiat &#8211; Pismo tygodniowe ilustrowane po\u015bwi\u0119cone \u017cyciu spo\u0142ecznemu, literaturze i sztuce 1909, r. 4, nr 50, s. 7-12.&nbsp;<br \/><em>Ze sztuki<\/em>, Kurjer Warszawski 1909, r. 89, nr 338, s. 4.<br \/><em>VI-a Wystawa Doroczna: Salon 1909-1910<\/em>: Warszawa, grudzie\u0144-stycze\u0144, Warszawa: druk W\u0142. \u0141azarski, 1909, OLINE: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/vi-a-wystawa-doroczna-salon-1909-1910-warszawa-grudzien-styczen,NTY3MjQ1MTg\/0\/#info:metadata\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/polona.pl\/item\/vi-a-wystawa-doroczna-salon-1909-1910-warszawa-grudzien-styczen,NTY3MjQ1MTg\/0\/#info:metadata<\/a><\/p>\n<\/p>\n<p><!-- wp:separator {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-separator-1639266414301\"} --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:buttons {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-buttons-1639266414314\"} --><\/p>\n<div class=\"wp-block-buttons\"><!-- wp:button {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-button-1639266414308\"} --><\/p>\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?page_id=65\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<p><!-- \/wp:button --><\/div>\n<p><!-- \/wp:buttons --><\/p>\n<p><!-- wp:separator {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-separator-1639266414318\"} --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6884"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9228,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6884\/revisions\/9228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}