Celem projektu Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci (do 1918 roku): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej<\/i> jest analiza i kompleksowe badanie roli wczesnych instytucji muzealnych (za\u0142o\u017ce\u0144 protomuzealnych oraz publicznych i prywatnych muze\u00f3w, jak te\u017c kolekcji prywatnych funkcjonuj\u0105cych w sferze publicznej) jako odzwierciedlenia przemian kulturowych, rezerwuaru, przeka\u017anika zbiorowej pami\u0119ci kulturowej (zbiorowych pami\u0119ci) spo\u0142eczno\u015bci d. Rzeczpospolitej Obojga Narod\u00f3w, jak te\u017c swego rodzaju tygla, w jakim kszta\u0142tuje si\u0119 ich szeroko poj\u0119ta to\u017csamo\u015b\u0107. Projekt stanowi pierwsz\u0105 faz\u0119 bada\u0144 niezb\u0119dnych dla pe\u0142nego opracowania polskiego muzealnictwa, tak\u017ce w zakresie nieobj\u0119tym grantem okresu mi\u0119dzywojennego oraz lat PRL-u.<\/span><\/p>\n Podejmuj\u0105c badania nad muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci nale\u017ca\u0142o uwzgl\u0119dni\u0107 szereg zjawisk, kt\u00f3re ujawnia\u0142y szerokie spektrum problematyki kulturowo-spo\u0142ecznej i politycznej, funkcjonowania muzeum jako instytucji kszta\u0142tuj\u0105cej pami\u0119\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107. Analizy te zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione w przygotowywanych publikacjach ksi\u0105\u017ckowych, a zebrane materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe by\u0142y regularnie opracowywane i dostarczane do publicznej wiadomo\u015bci w formie artyku\u0142\u00f3w i wpis\u00f3w na blogu portalu naukowego projektu.<\/span><\/p>\n W prowadzonych badaniach wykorzystywane s\u0105 narz\u0119dzia cyfrowe, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 metodyczn\u0105 humanistyki cyfrowej (<\/span>digital humanities<\/span><\/i>). Jednym z obszar\u00f3w badawczych projektu jest zbadanie mo\u017cliwo\u015bci sformu\u0142owania subdyscypliny bada\u0144 nad histori\u0105 muzealnictwa z wykorzystaniem tych narz\u0119dzi, kt\u00f3r\u0105 literatura zachodnia nazywa cybermuzeologi\u0105 lub muzeologi\u0105 cyfrow\u0105<\/span> (<\/span>cybermuseology \/ digital museology<\/span><\/i>). Jest to dyscyplina funkcjonuj\u0105ca ju\u017c od co najmniej dekady w ramach muzeologii og\u00f3lnej, jak r\u00f3wnie\u017c humanistyki cyfrowej, realizowana w wielu o\u015brodkach naukowych i muzealnych (zobacz: mapa o\u015brodk\u00f3w na \u015bwiecie<\/a>). W Polsce temat humanistyki cyfrowej podejmowany jest przy Uniwersytecie Warszawskim w ramach dzia\u0142aj\u0105cego tam Laboratorium Cyfrowego Humanistyki UW, a tak\u017ce poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 konsorcjum DARIAH-PL, kt\u00f3re funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c prowadzi na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu<\/a> w strukturach Biblioteki Uniwersyteckiej UMK<\/span>. W ramach projektu <\/span>podj\u0119to dzia\u0142ania na rzecz w\u0142\u0105czenia polskiej muzeologii cyfrowej w nurt bada\u0144 \u015bwiatowych, realizowanych w wielu o\u015brodkach naukowych i muzealnych. W pierwszym etapie bada\u0144 zapoznano si\u0119 z literatur\u0105 tematu oraz analogicznymi projektami wykorzystuj\u0105cymi narz\u0119dzia cyfrowe dla humanistyki, celem opracowania specyfikacji technicznej i efektywnego projektowania portalu naukowego z systemem bazodanowym, zawieraj\u0105cym wyniki przeprowadzonych kwerend naukowych, analizy i opracowania naukowe oraz opracowane na ich podstawie wizualizacje danych. Specyfikacja techniczna projektu zosta\u0142a opracowana nie tylko z my\u015bl\u0105 o wy\u0142onieniu wykonawcy systemu bazodanowego, ale pos\u0142u\u017cy\u0142a za rodzaj eksperymentu, w celu wytworzenia mo\u017cliwie najlepszego\/optymalnego modelu systemu bazodanowego do badania muze\u00f3w. Wyniki tych dzia\u0142a\u0144 zosta\u0142y zaprezentowane na konferencji naukowej po\u015bwi\u0119conej muzeologii cyfrowej (marzec 2019), a nast\u0119pnie przedstawione b\u0119d\u0105 w przygotowywanej publikacji (2020) .<\/span><\/p>\n Badania zrealizowane w roku sprawozdawczym obejmowa\u0142y prace studialne i skoncentrowane by\u0142y na przygotowaniu artyku\u0142\u00f3w do planowanych, w ramach trzech g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w badawczych, publikacji: analizy krytycznej muzealnictwa polskiego w uj\u0119ciu kultury pami\u0119ci, analizy i opracowania materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, najwcze\u015bniejszych tekst\u00f3w muzeologicznych wytworzonych na ziemiach d. Rzeczypospolitej przed 1918 rokiem; ponadto trwa\u0142y prace nad metodyk\u0105 i zastosowaniem narz\u0119dzi cyfrowych w muzeologii i muzealnictwie. W pierwszej po\u0142owie roku zrealizowano kolejne kwerendy archiwalne, muzealne i biblioteczne aktualizuj\u0105c zebrane wcze\u015bniej materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe oraz kontynuowano weryfikacj\u0119 i aktualizacj\u0119 wykazu instytucji muzealnych obj\u0119tych opracowaniem. Obecnie wykaz obejmuje 389 pozycji<\/a> (stan na 30.12.2019 r.); przygotowano tak\u017ce wskaz wystaw, kt\u00f3re s\u0105 systematycznie opracowywane. Do ko\u0144ca roku sprawozdawczego opracowano tak\u017ce 415 ankiet naukowych, a na ich podstawie przygotowano 150 podstawowych rekord\u00f3w testowych do bazy danych; kolejne rekordy b\u0119d\u0105 dodane w 2020 po przetestowaniu systemu bazodanowego.<\/span><\/p>\n Kontynuuj\u0105c prace dotycz\u0105ce opracowa\u0144 pomocniczych uzupe\u0142niono biogramy muzealnik\u00f3w i badaczy muze\u00f3w, opracowania wystaw, katalog\u00f3w wystaw i wydawnictw w\u0142asnych instytucji muzealnych, projekt\u00f3w muzealnych oraz kolekcji prywatnych dost\u0119pnych publicznie.<\/span><\/p>\n W maju 2019 roku zako\u0144czono realizacj\u0119 zada\u0144 zwi\u0105zanych z prowadzeniem kwerend naukowych w krajowych i zagranicznych archiwach, muzeach i bibliotekach. Zebrane materia\u0142y oraz \u017ar\u00f3d\u0142a do wczesnego muzealnictwa, by\u0142y opracowywane i analizowane w ramach kolejnych zada\u0144 (nr 9-15). Ponadto, informacje o post\u0119pach w badaniach oraz opracowania sygnalizacyjne i o charakterze popularnonaukowym by\u0142y regularnie publikowane w formie bloga naukowego na portalu naukowym projektu (\u0142\u0105cznie opublikowano 143 wpisy). <\/span><\/p>\n Zrealizowane zosta\u0142y cztery kolejne Seminaria Muzealnicze<\/a> (z czego dwa otwarte o charakterze tematycznym i dwa redakcyjno-organizacyjne), II Sympozjum Naukowe „Muzeum wobec humanistyki cyfrowe”<\/a> (marzec 2019) oraz mi\u0119dzynarodowa konferencja naukowa „Pami\u0119\u0107 wieloraka: pami\u0119ci muzealne na ziemiach Rzeczypospolitej w epoce rozbior\u00f3w”<\/a> (listopad 2019).<\/span><\/p>\n Obok kwerend, realizowano prace nad metodologi\u0105 i metodyk\u0105 wykorzystania narz\u0119dzi cyfrowych w badaniach muzeologicznych, oraz dopracowano specyfikacj\u0119 portalu naukowego. Wypracowano szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 struktur\u0119 systemu bazodanowego, map\u0119 strony, specyfikacj\u0119 rekordu i struktur\u0119 powi\u0105za\u0144 semantycznych mi\u0119dzy nimi. <\/span><\/p>\n PUBLIKACJE<\/strong><\/p>\n W 2019 roku przygotowano artyku\u0142y b\u0119d\u0105ce wynikiem podejmowanych prac studialnych w ramach zada\u0144 12-14: Tomasz de Rosset, <\/span>O fundacjach i darach artystycznych dla muze\u00f3w polskich w ci\u0105gu d\u0142ugiego XIX wieku<\/span><\/i>, (oddana do druku w materia\u0142ach pokonferencyjnych: <\/span>Darczy\u0144cy polskich muze\u00f3w. Historia i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/span><\/i>, t. 1, Warszawa: Zamek Kr\u00f3lewski), Mieczys\u0142aw Treter, Muzea wsp\u00f3\u0142czesne<\/a>, <\/i>\u201eMuzealnictwo\u201d 60, NIMOZ Warszawa 2019, s. 256-260 (pISSN 0464-1086; eISSN 2391-4815), i <\/span>Kolekcja we dworze: siedziba ziemia\u0144ska jako o\u015brodek kultury artystycznej na ziemiach polskich<\/a>, <\/span><\/i>Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 2019, nr 67 (3), s. 371-380 (DOI: 10.23858\/KHKM67.2019.3.006); Micha\u0142 Wo\u017aniak,<\/span> Pocz\u0105tki bydgoskiego muzealnictwa<\/span><\/i><\/a>, [w:] <\/span>Opus Opificem Probat.<\/span><\/i> Ksi\u0119ga Pami\u0105tkowa dedykowana Jerzemu Litwinowi, dyrektorowi Narodowego Muzeum Morskiego<\/span><\/i>, pod redakcj\u0105 Roberta Dom\u017ca\u0142y, Marii Dyrki i Anny Ciemi\u0144skiej, Gda\u0144sk: Narodowe Muzeum Morskie, 2019, s. 315-321; Ma\u0142gorzata Wawrzak, <\/span>Mieczys\u0142aw Treter (1883-1943). Prekursor muzeologii polskiej<\/a>, <\/span><\/i>\u201eMuzealnictwo\u201d 60, NIMOZ Warszawa 2019 [data publikacji 25.09.2019, DOI: 10.5604\/01.3001.0013.5008]. Z\u0142o\u017cono do druku cztery artyku\u0142y planowane do publikacji na rok 2020: Ma\u0142gorzata Baka, P<\/em><\/span>otencja\u0142<\/span> <\/em>wykorzystania zasob\u00f3w bazodanowych do bada\u0144 nad muzealnictwem,<\/span><\/i> \u201eStudia o Ksi\u0105\u017cce i Informacji\u201d 2020, Big Data w humanistyce i naukach spo\u0142ecznych, Wroc\u0142aw: Uniwersytet Wroc\u0142awski. <\/span><\/p>\n REALIZACJA ZADA\u0143<\/strong><\/p>\n Zadania 2-6 (<\/b>Kwerendy<\/span><\/i>) [zadania zako\u0144czone 31.05.2019] <\/b>zak\u0142ada\u0142o opracowanie wykazu wczesnych instytucji muzealnych, wykonanie kwerend muzealnych, archiwalnych i bibliotecznych, zebranie materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego, ustaleniu faktografii i weryfikacji dotychczasowego stanu wiedzy na temat wczesnych instytucji muzealnych (powsta\u0142ych \u0142\u0105cznie do 1918 roku), obejmuj\u0105cych tereny dawnej Rzeczpospolitej w zmieniaj\u0105cych si\u0119 granicach od roku 1794 do 1918, w celu przygotowania opracowa\u0144 dla najbardziej reprezentatywnych instytucji. <\/span>Kwerendy zrealizowane zosta\u0142y przez podstawowy zesp\u00f3\u0142 badawczy oraz wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w \u2013 specjalist\u00f3w oraz przy wsparciu student\u00f3w kierunku Ochrona d\u00f3br kultury. Kwestionariusze instytucji muzealnych, wystaw i biografii pos\u0142u\u017cy\u0142y nast\u0119pnie do opracowania modeli rekord\u00f3w do bazy danych oraz ich opracowaniu, a tak\u017ce jako materia\u0142 do analiz \u017ar\u00f3d\u0142owych i innych opracowa\u0144 przewidzianych w projekcie.<\/span><\/p>\n W ostatnim roku realizacji zada\u0144 2-6<\/strong> zweryfikowano wcze\u015bniejszy i uzupe\u0142niono wykaz instytucji muzealnych obj\u0119tych opracowaniem – ostatecznie opracowano 415 ankiet naukowych instytucji muzealnych<\/a>. Ze wzgl\u0119du na ich liczb\u0119, weryfikacja wykazu wczesnych instytucji muzealnych nie jest ostatecznie zamkni\u0119ta. Ponadto, przygotowano r\u00f3wnie\u017c opracowania dla instytucji projektowanych oraz wystaw.<\/span><\/p>\n Rozpoznane pod wzgl\u0119dem problematyki zosta\u0142o 107 zespo\u0142\u00f3w muze\u00f3w obj\u0119tych opracowaniem; uzupe\u0142niono oraz poddano weryfikacji 60 ankiet naukowych instytucji muzealnych; opracowano 14 ankiet kolekcji prywatnych dost\u0119pnych publicznie i 12 ankiet naukowych projekt\u00f3w muzealnych. Ponadto, prowadzono kwerendy dotycz\u0105ce siedmiu wystaw i muzealnik\u00f3w oraz badaczy muze\u00f3w z okresu obj\u0119tego opracowaniem. Sukcesywnie gromadzona by\u0142a literatura dotycz\u0105ca muze\u00f3w i opracowane s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a dost\u0119pne w zbiorach Bibliotek Cyfrowych. Opracowana zosta\u0142a bibliografia dla muze\u00f3w obj\u0119tych opracowaniem w ramach projektu, na podstawie dotychczasowej kwerendy (m.in. dla muze\u00f3w Ma\u0142opolski, Galicji, Mazowsza, Pomorza). Wykonane zosta\u0142y kwerendy naukowe – archiwalne, biblioteczne (w tym zasob\u00f3w internetowych – zobacz wykaz<\/a>) i muzealne m.in :<\/span><\/p>\n Kwerendy biblioteczne wykonano w: Bibliotece Gda\u0144skiej, Bibliotece UMK, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, w Bibliotece Narodowej w Warszawie, Jagiello\u0144skiej w Krakowie, w bibliotece uniwersyteckiej na Humboldt-Universit\u00e4t w Berlinie; a muzealne w muzeach: Artylerii w Petersburgu, Wojsk \u0141\u0105czno\u015bci i In\u017cynieryjnych w Petersburgu, w muzeach okr\u0119gowych w Witebsku, Winnicy, Ostrogu, Kamie\u0144cu Podolskim, Toruniu, Bydgoszczy, Nowym S\u0105czu, Wilnie, Kownie, narodowym w Krakowie i Przemy\u015blu, Muzeum w Pieskowej Skale, w Suchej Beskidzkiej, Muzeum Ziemi Siedleckiej, w Muzeum Powiatowym w Nysie i Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu; w Centrum Fotografii Krajoznawczej w \u0141odzi, Archeologicznym, w Przyrodniczym i w Etnograficznym w Krakowie. <\/span><\/p>\n Systematycznie przeszukiwane by\u0142o czasopi\u015bmiennictwo z epoki, w zwi\u0105zku z czym opracowano osobny inwentarz prasy, na \u0142amach kt\u00f3rej znajdowa\u0142y si\u0119 adnotacje i artyku\u0142y dotycz\u0105ce muze\u00f3w (zobacz: wykaz czasopism<\/a>); <\/span>wa\u017cne okaza\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju przewodniki i wspomnienia z epoki (zobacz wykaz: pami\u0119tniki i przewodniki<\/a>); <\/span>kwerenda \u017ar\u00f3de\u0142 czasopi\u015bmienniczych stanowi\u0107 b\u0119dzie wa\u017cny punkt wyj\u015bcia analizowanej problematyki. Kwerenda obj\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142czesne czasopisma specjalistyczne, m.in. „Cenne, bezcenne\/utracone” (1998-2018); „Muzealnictwo” (1952-2019), „Rocznik Historii Sztuki, Biuletyn Historii Sztuki”, „ACTA SCANSENOLOGICA (1980-2010), „Rocznik Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu”, „Materia\u0142y Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, „Biuletyn Stowarzyszenia Muze\u00f3w na Wolnym Powietrzu w Polsce”, „Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i Pami\u0119\u0107”.<\/span><\/p>\n Opracowane zosta\u0142y bibliografie na podstawie przeprowadzonych kwerend, dla muze\u00f3w obj\u0119tych opracowaniem w ramach projektu oraz informacje dotycz\u0105cych instytucji muzealnych z obszaru historycznego Mazowsza, Pomorza, Wielkopolski, Ma\u0142opolski, Galicji (a tak\u017ce kraj\u00f3w europejskich, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 muzealne o\u015brodki polskie), w oparciu kt\u00f3rych przygotowywane b\u0119d\u0105 ankiety dla poszczeg\u00f3lnych instytucji, jak r\u00f3wnie\u017c tak\u017ce dotycz\u0105ce t\u0142a historycznego i kulturowego maj\u0105cego wp\u0142yw na powstanie tych instytucji (zobacz: Bibliografie<\/a>). <\/span>Przygotowywano te\u017c wykazy archiwali\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w zasobach archiw\u00f3w pa\u0144stwowych dotycz\u0105ce muzealnictwa (zobacz: Archiwa<\/a>).<\/span><\/p>\n Zrealizowano zadania zwi\u0105zane z <\/span>Ucyfrowieniem (zadanie 7-11)<\/b>. <\/span>Po zako\u0144czeniu prac nad opracowaniem specyfikacji technicznej portali naukowego z systemem bazodanowym. Specyfikacja techniczna zosta\u0142a skonsultowana w zakresie zgodno\u015bci ze standardami mi\u0119dzynarodowymi i krajowymi, z Narodowym Instytutem Muzealnictwa i Ochrony Zbior\u00f3w oraz w zakresie zgodno\u015bci z mo\u017cliwo\u015bciami technicznymi z Uczelnianym Centrum Informatycznym UMK. Nast\u0119pnie przyst\u0105piono do post\u0119powania wy\u0142onienia wykonawcy na podstawie konkursu ofert, kt\u00f3rym wy\u0142oniona zosta\u0142a firma Aplan Media Sp. z o.o. z siedzib\u0105 w \u0141odzi. Na podstawie dokumentacji ofertowej, specyfikacji technicznej oraz plik\u00f3w pomocniczych, przy sta\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z zespo\u0142em projektowym wykonany zosta\u0142 system bazodanowy (zobacz: Baza danych) w ramach istniej\u0105cego ju\u017c wcze\u015bniej portalu naukowego funkcjonuj\u0105cego na hostingu uniwersyteckim, napisanego w systemie zarz\u0105dzania tre\u015bci\u0105 WordPress. Do ko\u0144ca realizacji zadania planuje si\u0119 wprowadzi\u0107 do bazy danych w\u0142a\u015bciwe rekordy (ok. 300), opracowane na podstawie ankiet badawczych, sporz\u0105dzonych w trakcie realizacji zada\u0144 2-6 (<\/span>Kwerendy\u2026<\/span><\/i>). Portal naukowy od samego pocz\u0105tku zintegrowany zosta\u0142 z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi, celem dotarcia do grupy docelowej. <\/span>W ramach <\/span>zadania 9<\/b> (<\/span>opracowanie modelu kategorii, tezaurusa, systemu tag\u00f3w; dodawanie, klasyfikacja i opracowywanie rekord\u00f3w i metadanych<\/span><\/i>) <\/span>– zadanie zako\u0144czone 31.12.2019 <\/b>– opracowany zosta\u0142 model kategorii, wyszukiwania i system tworzenia relacyjno\u015bci mi\u0119dzy rekordami bazy danych. Za podstaw\u0119 do opracowania metadanych do rekord\u00f3w pos\u0142u\u017cy\u0142 m.in. zakupiony w 2017 roku standard <\/span>International museum statistics\/ Statistique internationale des mus\u00e9es<\/span><\/i> (ISO 18461)<\/span><\/a> [standard zosta\u0142 zakupiony do biblioteki Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych i jest dost\u0119pny na miejscu], kt\u00f3ry stanowi wz\u00f3r do budowania systemu hase\u0142, tag\u00f3w i map kategorii oraz s\u0142ownik\u00f3w kontrolowanych. Ponadto, zastosowano wytyczne i standardy opracowane przez Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbior\u00f3w. W ramach dzia\u0142ania korzystano z: <\/span><\/p>\n Opracowane zosta\u0142y s\u0142owniki hierarchiczne do systemu bazodanowego oraz ujednolicono wykaz tag\u00f3w i kategorii funkcjonuj\u0105cych na portalu naukowym<\/span> www.muzeumpamieci.umk.pl<\/span><\/a>. Opracowano 150 modelowych rekord\u00f3w, kt\u00f3re pos\u0142u\u017c\u0105 do badania u\u017cyteczno\u015bci systemu bazodanowego w formie pliku .xml. W ramach <\/span>zadania 10<\/b> (<\/span>Opracowanie bazy instytucji muzealnych i ikonoteki pod wzgl\u0119dem informacji (historia, bibliografia, w\u0142adze, zakres gromadzonych zbior\u00f3w, zawarto\u015b\u0107), zintegrowanie tej bazy z katalog\u00f3w i ikonotek\u0105<\/span><\/i>) <\/span>– zadanie zako\u0144czone 31.12.2019 <\/b>opracowano szczeg\u00f3\u0142owo modelowy wzorzec pliku xml. zawieraj\u0105cy 150 wybranych, modelowych rekord\u00f3w, opracowanych w oparciu o przygotowane ankiety naukowe. W ramach zadania przygotowano i opracowano pod wzgl\u0119dem prawid\u0142owego opisu metadanych tak\u017ce rekordy do bazy ikonograficznej zawieraj\u0105ce zagregowane z innych baz naukowych miniatury do rekord\u00f3w biograficznych, a tak\u017ce dotycz\u0105cych wystaw, katalog\u00f3w wystaw i katalog\u00f3w zbior\u00f3w muzealnych. <\/span> W celu zgromadzenia materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego, korzystano z zasob\u00f3w cyfrowych bibliotek i archiw\u00f3w oraz pozyskano kopie cyfrowe w czasie kwerend archiwalnych (<\/span>zadanie 11<\/b> (<\/span>Digitalizacja: przygotowanie zespo\u0142u archiwalnego ikonoteki w formie digitalis\u00f3w celem zamieszczenia na portalu naukowym i do publikacji<\/span><\/i>) <\/span>– zadanie zako\u0144czone 31.12.2019)<\/b> – zgromadzony materia\u0142 pos\u0142u\u017cy w r\u00f3\u017cnego rodzaju publikacjach i opracowaniach (<\/span>zobacz: Archiwalia<\/span><\/a>). W ramach przeprowadzonych kwerend muzealnych opracowano tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 digitalis\u00f3w z Muzeum Narodowego w Krakowie r\u0119kopisu – <\/span>Katalogu pami\u0105tek z\u0142o\u017conych w Domu Gotyckim w Pu\u0142awach <\/span><\/i>z 1839, kt\u00f3ry wykorzystany zostanie do przygotowania antologii tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych do muzealnictwa do 1918 roku. Pozyskano i opracowano pozosta\u0142e teksty \u017ar\u00f3d\u0142owe do tej publikacji i przygotowano do opracowania redakcyjnego. <\/span><\/p>\n W 2019 roku uzupe\u0142niono kolekcje zasob\u00f3w cyfrowych projektu na portalu polona.pl \u2013 w bazie znajduje si\u0119 60 kolekcji zawieraj\u0105cych 907 rekord\u00f3w (stan na 31.12.2019), podzielonych pod wzgl\u0119dem geograficznym i tematycznym (m.in. muzea przyrodnicze, szkolne, artystyczne, teatralne, zbiory naukowe, statuty muze\u00f3w, katalogi wystaw, katalogi zbior\u00f3w muzealnych, muzea ko\u015bcielne; uzupe\u0142niono materia\u0142 ikonograficzny dotycz\u0105cy miast: Cieszyn, Bia\u0142ystok, Zakopane, Grodno, Lw\u00f3w, Radom, Pozna\u0144, Pu\u0142awy, Wilno, \u0141\u00f3d\u017a, Go\u0142uch\u00f3w, Lublin, Warszawa, Krak\u00f3w, P\u0142ock, Bydgoszcz, \u0141owicz, Rapperswil, \u0141om\u017ca, Sandomierz, Waplewo, Elbl\u0105g, Grodno, Cz\u0119stochowa, J\u0119drzej\u00f3w, Rogalin, Ostr\u00f3g, Przemy\u015bl, W\u0142oc\u0142awek, Pieskowa Ska\u0142a, Krzemieniec, Kalisz, Strugi, Ojc\u00f3w, Braniewo, Malbork, Dzik\u00f3w, Suwa\u0142ki, Wiede\u0144, Gda\u0144sk, Wdzydze Kiszewskie; kolekcje: \u201eMuzeum domowe\u201d, \u201eopracowania\u201d, \u201ezbiory Czartoryskich\u201d, \u201edom Jana Matejki\u201d, \u201eKrasi\u0144scy\u201d, \u201eMuzeum Baranieckiego\u201d; kolekcja ikonograficzna \u201ewystawy\u201d. Podobne kolekcje projektowe utworzone zosta\u0142y na portalach bibliotek cyfrowych: \u201eFederacja Bibliotek Cyfrowych\u201d, \u201eBiblioteka Narodowa\u201d \u201e\u015al\u0105ska Biblioteka Cyfrowa\u201d, \u201eMa\u0142opolska Biblioteka Cyfrowa\u201d, \u201cKujawsko-Pomorska Biblioteka cyfrowa\u201d, \u201eJagiello\u0144ska Biblioteka Cyfrowa\u201d.<\/span><\/p>\n W ramach <\/span>zadania 8<\/b> (<\/span>Ucyfrowienie: zintegrowanie portalu naukowego z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi; budowa i wzmacnianie potencja\u0142u portalu partycypacyjnego; rozbudowa portalu o blog\/blogi naukowe; analiza danych ewaluacyjnych) <\/span><\/i>portal naukowy zosta\u0142 zintegrowany z mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 zar\u00f3wno do promocji wydarze\u0144 i informowania o post\u0119pach w pracach badawczych, ale przede wszystkim do popularyzowania wiedzy i publikowania w przyst\u0119pny dla przeci\u0119tnego odbiorcy wynik\u00f3w bada\u0144 realizowanych w ramach poszczeg\u00f3lnych zada\u0144. Portal naukowy stanowi podstaw\u0119 tworzenia tre\u015bci, kt\u00f3re nast\u0119pnie przekazywane s\u0105 na profile spo\u0142eczno\u015bciowe na <\/span>Facebooku<\/span><\/a>, <\/span><\/p>\n Instagramie<\/span><\/a>, <\/span>Twitterze<\/span><\/a>, G+ (profil zosta\u0142 zarchiwizowany w formie zrzut\u00f3w ekranu i pdf w zwi\u0105zku z zako\u0144czeniem tej funkcjonalno\u015bci przez Google 2 kwietnia 2019 r.). Tre\u015b\u0107 dostosowana jest do charakteru poszczeg\u00f3lnych social medi\u00f3w oraz do grup odbiorc\u00f3w z nich korzystaj\u0105cych (np. pod wzgl\u0119dem wieku, preferencji informacji). Dzia\u0142ania pod wp\u0142ywem zamieszczanych tre\u015bci autorskich s\u0105 szersze, w odr\u00f3\u017cnieniu od tre\u015bci przekazywanych (z innych stron, wiadomo\u015bci itd.). Statystyki wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, coraz cz\u0119stsze przekazywanie (udost\u0119pnianie) autorskich tre\u015bci zamieszczanych na profilu projektu – g\u0142\u00f3wnie dotycz\u0105cych wpis\u00f3w o muzeach oraz publikowanych w \u201cCzytelni\u201d artyku\u0142\u00f3w autorskich. <\/span> Nie stosowano zasi\u0119gu komercyjnego, wy\u0142\u0105cznie zasi\u0119g organiczny. Do udzia\u0142u w wydarzeniach zapraszano \u201cznajomych\u201d z profilu prowadz\u0105cego stron\u0119 o podobnie sprofilowanych preferencjach zawodowych (muzealnicy) i zainteresowaniach (muzea, wystawy, sztuka, kultura, historia). Na profilach spo\u0142eczno\u015bciowych zamieszczono w 2019 roku \u0142\u0105cznie 387 post\u00f3w autorskich zawieraj\u0105cych wpisy o instytucjach muzealnych, wystawach, postaciach opisywanych i opracowywanych w ramach projektu, ilustrowanych materia\u0142ami ikonograficznymi pobranymi z wolnej domeny (Facebook: 114, Instagram: 140, Twitter: 122, G+: 11) . Szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie funkcjonowania projektu w socialmediach zosta\u0142o opublikowane w formie artyku\u0142u <\/span>Co m\u00f3wi\u0105 statystyki social medi\u00f3w? (podsumowanie 2019 r.)<\/span><\/i><\/a> autorstwa Ma\u0142gorzaty Baki.<\/span> Podstaw\u0119 do dzia\u0142a\u0144 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych stanowi\u0142 portal naukowy projektu. Liczba organicznych dobowych wej\u015b\u0107 na portal, w por\u00f3wnaniu z rokiem 2018 by\u0142 o 45,45%, a \u015brednia wej\u015b\u0107 na dob\u0119 w skali roku to ok. 55. Odnotowano r\u00f3wnie\u017c znaczn\u0105 liczb\u0119 nowych wej\u015b\u0107 na stron\u0119 (87,2%, co w por\u00f3wnaniu z rokiem 2018 stanowi\u0142o wzrost o 456,26%) oraz u\u017cytkownik\u00f3w powracaj\u0105cych (12,8%). <\/span><\/p>\n Z ko\u0144cem roku zako\u0144czone zosta\u0142y zadania zwi\u0105zane z analizami materia\u0142\u00f3w i opracowaniami instytucji muzealnych, krytyczn\u0105 analiz\u0105 tekst\u00f3w muzealniczych: projekt\u00f3w muze\u00f3w, za\u0142o\u017ce\u0144 programowych i innych oraz funkcjonowania muzeum w kulturze polskiej (<\/span>zadania 12-14<\/b>). Dokonano analizy j\u0119zyka i strategii w przekazywania i kszta\u0142towania to\u017csamo\u015bci kulturowej, w celu ukazania w jaki spos\u00f3b dawne muzea i instytucje proto-muzealne budowa\u0142y kultur\u0119 pami\u0119ci. Stanowi\u0142y one cz\u0119sto zwierciad\u0142o przemian kulturowych, oddzia\u0142uj\u0105cych zar\u00f3wno w przesz\u0142o\u015bci, jak i obecnie na kierunki przekazywania przysz\u0142ym pokoleniom oraz kszta\u0142towania szeroko poj\u0119tej to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci kulturowej. Analiza problematyki to\u017csamo\u015bciowej i kszta\u0142towania kultury pami\u0119ci przez muzea stanowi\u0142a pr\u00f3b\u0119 zarysowania obrazu ich wieloaspektowych narracji: etnicznych, biograficznych, techniczno-przemys\u0142owych, przyrodniczych, symbolicznych, czy po prostu rozrywkowych (niejednokrotnie bezzasadnie odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do terminologii muzealnej). Odczytanie obieranych przez wczesne muzea polskie strategii utrwalania, przekazywania i kszta\u0142towania zbiorowej to\u017csamo\u015bci pod wzgl\u0119dem narodowym, kulturalnym, naukowym i artystycznym, pozwala odpowiedzie\u0107 na pytanie o ich rzeczywist\u0105 rol\u0119 i miejsce w polskiej kulturze pami\u0119ci, rozumienie ich charakteru i pos\u0142annictwa (w r\u00f3\u017cnych aspektach), kszta\u0142towanej i przekazywanej odbiorcy wizji historii, kultury, naturalnego \u015brodowiska, techniki, nauki, sztuki (w zale\u017cno\u015bci od profilu kolekcjonerskiego), oraz strategii dzia\u0142ania podejmowanego w tym celu. <\/span><\/p>\n Podstawowym elementem <\/span>zadania 13<\/b> zwi\u0105zanego z krytycznym odczytaniem najdawniejszych projekt\u00f3w i za\u0142o\u017ce\u0144 programowych muze\u00f3w powsta\u0142ych przed 1918 rokiem, wraz z opracowaniem krytycznego komentarza, by\u0142a analiza j\u0119zyka i strategii przybranych w celu transmisji i kszta\u0142towania to\u017csamo\u015bci kulturowej stosowanych przez publiczne i prywatne muzea oraz funkcjonuj\u0105ce publicznie kolekcje prywatne. Analiza dokonana zosta\u0142a na przyk\u0142adzie najpe\u0142niej udokumentowanych i charakterystycznych projekt\u00f3w muzealnych i powsta\u0142ych na ich bazie instytucji, w oparciu o dokumenty archiwalne (teksty programowe, opisy ekspozycji, opisy kolekcji), zawarto\u015b\u0107 zbior\u00f3w i za\u0142o\u017cenia prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci. Prace studialne obj\u0119\u0142y swoim zakresem odczytanie i interpretacj\u0119 zakresu semantycznego, a tak\u017ce strategii i specyficznego j\u0119zyka kolekcjonerstwa, eksponowania i innej dzia\u0142alno\u015bci (popularyzacji, bada\u0144 naukowych, propagandy politycznej) przyjmowanych przez instytucje funkcjonuj\u0105ce do 1918 roku na obszarze szeroko rozumianej kultury polskiej: muzea o zasi\u0119gu narodowym; muzea regionalne (w tym towarzystw naukowych, krajoznawcze); muzea etniczne (\u017cydowskie, ukrai\u0144skie); muzea pa\u0144stwowe (zaborcze). W ramach zadania opracowano wykaz tekst\u00f3w teoretycznych i programowych oraz projekt\u00f3w muze\u00f3w do roku 1918 [zobacz: <\/span>Wykaz projekt\u00f3w muzealnych<\/span><\/a>]. Ponadto, zgromadzono materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe (teksty programowe, statuty, postulaty, artyku\u0142y prasowe nawo\u0142uj\u0105ce do tworzenia zbior\u00f3w muzealnych i inne), kt\u00f3re nie wesz\u0142y w zakres publikacji, a dotycz\u0105 okresu obj\u0119tego opracowaniem; cz\u0119\u015b\u0107 projekt\u00f3w czy za\u0142o\u017ce\u0144 programowych instytucji muzealnych zosta\u0142a opracowana w formie blogu [<\/span>zobacz wpisy<\/span><\/a>]. <\/span><\/p>\n Zadanie 14<\/b> zak\u0142ada\u0142o dokonanie szczeg\u00f3\u0142owej analizy terminu \u201emuzeum\u201d, jego funkcjonowania w kulturze polskiej, krytyk\u0119 i recepcj\u0119, zbadanie muzeum w kulturze popularnej i tzw. <\/span>museum cartaceum <\/span><\/i>(muzea papierowe). Na portalu naukowym projektu ukaza\u0142o si\u0119 w zwi\u0105zku z tym kilka artyku\u0142\u00f3w analizuj\u0105cych poj\u0119cie \u201emuzeum\u201d; w roku sprawozdawczym opublikowany zosta\u0142 artyku\u0142 Micha\u0142a Mencfla <\/span>„Muzeum” w XVIII wieku. Z dziej\u00f3w semantyki poj\u0119cia<\/span><\/i><\/a>, w kt\u00f3rym autor szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowa\u0142 definicje „muzeum” zawarte w traktatach kolekcjonerskich, s\u0142ownikach i encyklopediach z epoki o\u015bwiecenia, m.in. Ambrosio Calepino w <\/span>Dictionarium linguae Latinae<\/span><\/i> (1549), <\/span>Historii naturalnej<\/span><\/i> Antoine\u2019a de G\u00e9belina, wydanej w 1772 roku, <\/span>Dictionarium Latinogallicum<\/span><\/i> Roberta Estienne\u2019a (tu za wydaniem z 1544 roku), definicje ze s\u0142ownik\u00f3w Fureti\u00e8re\u2019a i Richelet, <\/span>Muzeografii<\/span><\/i> Caspara Friedricha Neickela (1727) i innych. Materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy zaczerpni\u0119ty zosta\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci z tekst\u00f3w powsta\u0142ych w obszarze j\u0119zyka niemieckiego i francuskiego, gdy\u017c w nich wyra\u017anie zaznaczy\u0142o si\u0119 interesuj\u0105ce nas zjawisko semantycznej zmiany, a zarazem by\u0142y one no\u015bnikami nieco odmiennych tradycji.<\/span><\/p>\n Dokonano analizy funkcjonowania muzeum w r\u00f3\u017cnych uj\u0119ciach \u2013 relacji muzeum jako instytucji wobec pami\u0119ci na terenach dawnych ziem Rzeczpospolitej, funkcji i obszar\u00f3w pami\u0119ci muzealnej (indywidualnej, rodowej, wydarzenia, narodowej, religijnej\/wyznaniowej, spo\u0142ecznej, czy lokalnej), ich wsp\u00f3\u0142istnienia w kontek\u015bcie wieloetniczno\u015bci i poj\u0119cia \u201emuzeum polskiego\u201d, a tak\u017ce muzeum jako narz\u0119dzia pami\u0119ci (np. w relacji politycznej, spo\u0142ecznej, kulturalnej). Za przyk\u0142ad pos\u0142u\u017cy\u0142y muzea szkolne, r\u00f3\u017cnego rodzaju pami\u0105tki rodowe, przechowuj\u0105ce pami\u0119\u0107 narodow\u0105, zbiory artystyczne, przyrodnicze, ludowe, instytucje muzealne zak\u0142adane przez r\u00f3\u017cnego rodzaju towarzystwa naukowe, krajoznawcze czy stowarzyszenia wyznaniowe; w obszarze bada\u0144 znalaz\u0142a miejsce tak\u017ce problematyka narodowo\u015bciowo-etniczna i to w jaki spos\u00f3b instytucje muzealne wp\u0142ywa\u0142y na kszta\u0142towanie to\u017csamo\u015bci w kontek\u015bcie wsp\u00f3\u0142istnienia pami\u0119ci polskiej, rosyjskiej, litewskiej, niemieckiej, \u017cydowskiej i innych.<\/span><\/p>\n Przeanalizowano r\u00f3wnie\u017c projekty i za\u0142o\u017cenia programowe uj\u0119te w odezwach i kwestionariuszach kierowanych do darczy\u0144c\u00f3w plac\u00f3wek muzealnych, kt\u00f3re ukazywa\u0142y si\u0119 na \u0142amach prasy lub wydawane by\u0142y przez stowarzyszenia i towarzystwa. Gromadzone by\u0142y informacje i materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe oraz opracowania dotycz\u0105ce muze\u00f3w szkolnych, izb szkolnych, muze\u00f3w o\u015bwiatowych i uniwersyteckich oraz poddano analizie ich wp\u0142ywu na kszta\u0142towanie pami\u0119ci, to\u017csamo\u015bci i postaw edukacyjnych w odniesieniu do ustaw o szkolnictwie, na podstawie czasopi\u015bmiennictwa pedagogicznego, materia\u0142\u00f3w archiwalnych.<\/span><\/p>\n W ramach zada\u0144 upowszechniaj\u0105cych wyniki (zadania 15-17)<\/b> ukaza\u0142a si\u0119 pierwsza z czterech planowanych w ramach projektu publikacji: \n
\n