![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/teatr-anatomiczny-w-Wilnie-.png\")
Teatry anatomiczne zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 w Europie pod koniec XVI wieku, stanowi\u0142y po\u0142\u0105czenie praktycznej, cz\u0119sto widowiskowej nauki z prezentacj\u0105 ciekawych, niezwyk\u0142ych zbior\u00f3w zawieraj\u0105cych: ludzkie i zwierz\u0119ce szkielety, modele i preparaty anatomiczne, rysunki, ksi\u0105\u017cki z rycinami do nauki anatomii. G\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142o pomieszczenie w formie amfiteatru, ze sto\u0142em do przeprowadzania sekcji w centrum i skupionej wok\u00f3\u0142 widowni. Jednymi z pierwszych by\u0142y Theatrum Anatomicum<\/em> w Padwie i Lejdzie.<\/p>\n\n\n\n Oficjalne otwarcie Anatomikum Cesarskiego Uniwersytetu Wile\u0144skiego nast\u0105pi\u0142o 13. X. 1815 roku, po przeprowadzeniu gruntownej przebudowy dawnej cerkwi i okolicznych budynk\u00f3w. Na parterze po lewej stronie mie\u015bci\u0142a si\u0119 du\u017ca, owalna sala anatomii – wok\u00f3\u0142 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u, na kt\u00f3rym wyk\u0142adowcy eksponowali preparaty lub wykonywali sekcje zw\u0142ok ludzkich lub zwierz\u0119cych, wznosi\u0142y si\u0119 rz\u0119dy 20 \u0142awek. By\u0142y tam te\u017c trzy mniejsze sale do przeprowadzania sekcji na bie\u017c\u0105co. Drugie pi\u0119tro zajmowa\u0142y zbiory – w du\u017cej sali od frontu umieszczono gabinet zoologiczny, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142y si\u0119: szkielety, spreparowane i wypchane zwierz\u0119ta, w dw\u00f3ch mniejszych salach umieszczono zbiory anatomiczne, w kolejnych preparaty zootomiczne i urz\u0105dzenia sekcyjne, laboratoryjne i in. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce w\u00f3wczas nauka anatomii by\u0142a po\u0142\u0105czona z weterynari\u0105.<\/p>\n\n\n\n W sk\u0142ad kolekcji zoologicznej wchodzi\u0142y muzealia gromadzone od ko\u0144ca lat 70. XVIII w. w Muzeum Historii Naturalnej, m.in. z kolekcji Krzysztofa Radziwi\u0142\u0142a, zakupione przez pierwszego profesora historii naturalnej \u2013 Jeana E. Giliberta oraz kolekcji Micha\u0142a Kleofasa Ogi\u0144skiego, z warszawskiego gabinetu historii naturalnej, a tak\u017ce Johana Georga Forestera z podr\u00f3\u017cy dooko\u0142a \u015bwiata. W zbiorach porz\u0105dkowanych i uzupe\u0142nianych pod koniec lat 80. przez Stanis\u0142awa Bonifacego Jundzi\u0142\u0142a, znajdowa\u0142y si\u0119: minera\u0142y, muszle, korale, trofea my\u015bliwskie, ko\u015bci wielorybie, k\u0142y mamuta, egzotyczne orzechy, motyle, owady i ryby.<\/p>\n\n\n\n Kolekcj\u0119 Gabinetu Historii Naturalnej przeniesionego do Anatomikum, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142y si\u0119 zak\u0142ady anatomii cz\u0142owieka i weterynarii, rozwija\u0142 w latach 1806-1824 doktor medycyny i chirurgii Ludwik Henryk Bojanus z Darmsztatu, kt\u00f3remu powierzono prowadzenie nowego przed\u00admiotu – anatomii por\u00f3wnawczej. Powi\u0119kszy\u0142 g\u0142\u00f3wnie zbiory zootomiczne, kt\u00f3re dotychczas obejmowa\u0142y tylko anatomi\u0119 zwierz\u0105t domowych. W roku 1823 Gabinet zosta\u0142 podzielony na cz\u0119\u015b\u0107 zoologiczn\u0105 i cz\u0119\u015b\u0107 mineralogiczn\u0105, przy czym cz\u0119\u015b\u0107 zoologiczn\u0105 oddano pod opiek\u0119 Bojanusowi, kt\u00f3ry z po\u0142\u0105czonych zbior\u00f3w zootomicznych i zoologicznych stworzy\u0142 cenny Gabinet Zoologiczny. Powi\u0119kszy\u0142 zbi\u00f3r ptak\u00f3w do 219, zadba\u0142 te\u017c o po\u00adwi\u0119kszenie ilo\u015bci preparat\u00f3w zwierz\u0119cych, zw\u0142aszcza szkielet\u00f3w. W roku 1823 zbiory zootomiczne obejmowa\u0142y 1653 pozycje, w tym samych \u201erobak\u00f3w trzewnych” \u2014 144 sztuki. \u201eOsobliwo\u015bci\u0105 by\u0142 baw\u00f3\u0142, wypchany przez Brunnera, z powodu charakterystycznej postawy, jaka mu nada\u0142\u201d. <\/p>\n\n\n\n Kolekcj\u0119 anatomiczn\u0105 na pocz\u0105tku stanowi\u0142y preparaty suche, m.in. kilka szkielet\u00f3w ludzkich, czaszek, ko\u015bci zwierz\u0105t kopalnych oraz preparaty mokre \u2013 trzymane w naczyniach ze spirytusem spreparowane normalne i patologiczne: organy, mi\u0119\u015bnie oraz p\u0142ody ludzkie. W 1820 roku kierownictwo gabinetu anatomicznego obj\u0105\u0142 prof. Adam Bielkiewicz, wybitny tw\u00f3rca preparat\u00f3w anatomicznych, Zasta\u0142 tam 682 preparaty a po 15 latach pozostawi\u0142 ich 2890. Podzieli\u0142 zbi\u00f3r na anatomiczno-fizjologiczny i anatomiczno-patologiczny oraz zbi\u00f3r preparat\u00f3w kostnych.<\/p>\n\n\n\n Po zlikwidowaniu Uniwersytetu w 1832 roku, budynek otrzyma\u0142a Akademia Duchowna, a po przeniesieniu jej do Petersburga w 1842 r. przeznaczono go na rosyjskie koszary wojskowe, mieszkania i bibliotek\u0119. W latach 60. XIX wieku z inicjatywy rosyjskiego gubernatora Murawjowa na tym miejscu powsta\u0142a obecna cerkiew w stylu gruzi\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n Gabinet anatomiczny wywieziono do Kijowa, gabinet weterynaryjny za\u015b do Dorpatu, cz\u0119\u015b\u0107 eksponat\u00f3w anatomii ludzkiej i zwierz\u0119cej unikn\u0119\u0142a wyw\u00f3zki, zostaj\u0105c w Wilnie. Niekt\u00f3re przej\u0105\u0142 Eustachy Tyszkiewicz, kt\u00f3ry eksponowa\u0142 je w za\u0142o\u017conym w 1855 roku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci. Po zamkni\u0119ciu tego muzeum cz\u0119\u015b\u0107 zbioru trafi\u0142a w r\u0119ce Wile\u0144skiego Towarzystwa Lekarskiego. W 1924 roku Towarzystwo przekaza\u0142o swoja kolekcj\u0119 Uniwersytetowi Stefana Batorego, by\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 eksponat\u00f3w wystawionych w dzisiejszych muzeach Historii Medycyny i Zoologicznym Uniwersytetu Wile\u0144skiego, pochodzi z dawnego Anatomikum.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n [MW]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podwaliny Gabinetu Anatomicznego w Wilnie po\u0142o\u017cy\u0142 patomorfolog, Jakub Briotet, kt\u00f3ry w 1777 roku przyby\u0142 z Francji do zreformowanej Akademii i Uniwersytetu Wile\u0144skiego (wcze\u015bniej Akademia i Uniwersytet Wile\u0144ski Towarzystwa Jezusowego). Pocz\u0105tkowo kolekcja preparat\u00f3w tworzona wraz z chirurgiem i po\u0142o\u017cnikiem Miko\u0142ajem Regnierem by\u0142a gromadzona w Collegium Medicum za\u0142o\u017conym w 1773\/1781 roku. W 1803 roku na mocy ukazu… <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[351,159],"tags":[],"class_list":["post-6609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzeum-uniwersyteckie","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/teatr-anatomiczny-w-Wilnie-.png","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/teatr-anatomiczny-w-Wilnie-.png","author_info":{"display_name":"Ma\u0142gorzata Wawrzak","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=7"},"category_info":"_muzeum uniwersyteckie<\/a>, INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" <\/p>\n Podwaliny Gabinetu Anatomicznego w Wilnie po\u0142o\u017cy\u0142 patomorfolog, Jakub Briotet, kt\u00f3ry w 1777 roku przyby\u0142 z Francji do zreformowanej Akademii i Uniwersytetu Wile\u0144skiego (wcze\u015bniej Akademia i Uniwersytet Wile\u0144ski Towarzystwa Jezusowego). Pocz\u0105tkowo kolekcja preparat\u00f3w tworzona wraz z chirurgiem i po\u0142o\u017cnikiem Miko\u0142ajem Regnierem by\u0142a gromadzona w Collegium Medicum za\u0142o\u017conym w 1773\/1781 roku. W 1803 roku na mocy ukazu cara Szko\u0142\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Litewsk\u0105 (nazwa Uniwersytetu od 1795) przemianowano na Cesarski Uniwersytet Wile\u0144ski, w\u00f3wczas w 1808 roku, postanowiono przekszta\u0142ci\u0107 zniszczon\u0105 cerkiew Przeczystej Bogurodzicy na uniwersyteckie Anatomikum. <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Teatry anatomiczne zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 w Europie pod koniec XVI wieku, stanowi\u0142y po\u0142\u0105czenie praktycznej, cz\u0119sto widowiskowej nauki z prezentacj\u0105 ciekawych, niezwyk\u0142ych zbior\u00f3w zawieraj\u0105cych: ludzkie i zwierz\u0119ce szkielety, modele i preparaty anatomiczne, rysunki, ksi\u0105\u017cki z rycinami do nauki anatomii. G\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142o pomieszczenie w formie amfiteatru, ze sto\u0142em do przeprowadzania sekcji w centrum i skupionej wok\u00f3\u0142 widowni. Jednymi z pierwszych by\u0142y Theatrum Anatomicum<\/em> w Padwie i Lejdzie.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Oficjalne otwarcie Anatomikum Cesarskiego Uniwersytetu Wile\u0144skiego nast\u0105pi\u0142o 13. X. 1815 roku, po przeprowadzeniu gruntownej przebudowy dawnej cerkwi i okolicznych budynk\u00f3w. Na parterze po lewej stronie mie\u015bci\u0142a si\u0119 du\u017ca, owalna sala anatomii – wok\u00f3\u0142 okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u, na kt\u00f3rym wyk\u0142adowcy eksponowali preparaty lub wykonywali sekcje zw\u0142ok ludzkich lub zwierz\u0119cych, wznosi\u0142y si\u0119 rz\u0119dy 20 \u0142awek. By\u0142y tam te\u017c trzy mniejsze sale do przeprowadzania sekcji na bie\u017c\u0105co. Drugie pi\u0119tro zajmowa\u0142y zbiory – w du\u017cej sali od frontu umieszczono gabinet zoologiczny, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142y si\u0119: szkielety, spreparowane i wypchane zwierz\u0119ta, w dw\u00f3ch mniejszych salach umieszczono zbiory anatomiczne, w kolejnych preparaty zootomiczne i urz\u0105dzenia sekcyjne, laboratoryjne i in. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce w\u00f3wczas nauka anatomii by\u0142a po\u0142\u0105czona z weterynari\u0105.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n W sk\u0142ad kolekcji zoologicznej wchodzi\u0142y muzealia gromadzone od ko\u0144ca lat 70. XVIII w. w Muzeum Historii Naturalnej, m.in. z kolekcji Krzysztofa Radziwi\u0142\u0142a, zakupione przez pierwszego profesora historii naturalnej \u2013 Jeana E. Giliberta oraz kolekcji Micha\u0142a Kleofasa Ogi\u0144skiego, z warszawskiego gabinetu historii naturalnej, a tak\u017ce Johana Georga Forestera z podr\u00f3\u017cy dooko\u0142a \u015bwiata. W zbiorach porz\u0105dkowanych i uzupe\u0142nianych pod koniec lat 80. przez Stanis\u0142awa Bonifacego Jundzi\u0142\u0142a, znajdowa\u0142y si\u0119: minera\u0142y, muszle, korale, trofea my\u015bliwskie, ko\u015bci wielorybie, k\u0142y mamuta, egzotyczne orzechy, motyle, owady i ryby.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Kolekcj\u0119 Gabinetu Historii Naturalnej przeniesionego do Anatomikum, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142y si\u0119 zak\u0142ady anatomii cz\u0142owieka i weterynarii, rozwija\u0142 w latach 1806-1824 doktor medycyny i chirurgii Ludwik Henryk Bojanus z Darmsztatu, kt\u00f3remu powierzono prowadzenie nowego przed\u00admiotu – anatomii por\u00f3wnawczej. Powi\u0119kszy\u0142 g\u0142\u00f3wnie zbiory zootomiczne, kt\u00f3re dotychczas obejmowa\u0142y tylko anatomi\u0119 zwierz\u0105t domowych. W roku 1823 Gabinet zosta\u0142 podzielony na cz\u0119\u015b\u0107 zoologiczn\u0105 i cz\u0119\u015b\u0107 mineralogiczn\u0105, przy czym cz\u0119\u015b\u0107 zoologiczn\u0105 oddano pod opiek\u0119 Bojanusowi, kt\u00f3ry z po\u0142\u0105czonych zbior\u00f3w zootomicznych i zoologicznych stworzy\u0142 cenny Gabinet Zoologiczny. Powi\u0119kszy\u0142 zbi\u00f3r ptak\u00f3w do 219, zadba\u0142 te\u017c o po\u00adwi\u0119kszenie ilo\u015bci preparat\u00f3w zwierz\u0119cych, zw\u0142aszcza szkielet\u00f3w. W roku 1823 zbiory zootomiczne obejmowa\u0142y 1653 pozycje, w tym samych \u201erobak\u00f3w trzewnych” \u2014 144 sztuki. \u201eOsobliwo\u015bci\u0105 by\u0142 baw\u00f3\u0142, wypchany przez Brunnera, z powodu charakterystycznej postawy, jaka mu nada\u0142\u201d. <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Kolekcj\u0119 anatomiczn\u0105 na pocz\u0105tku stanowi\u0142y preparaty suche, m.in. kilka szkielet\u00f3w ludzkich, czaszek, ko\u015bci zwierz\u0105t kopalnych oraz preparaty mokre \u2013 trzymane w naczyniach ze spirytusem spreparowane normalne i patologiczne: organy, mi\u0119\u015bnie oraz p\u0142ody ludzkie. W 1820 roku kierownictwo gabinetu anatomicznego obj\u0105\u0142 prof. Adam Bielkiewicz, wybitny tw\u00f3rca preparat\u00f3w anatomicznych, Zasta\u0142 tam 682 preparaty a po 15 latach pozostawi\u0142 ich 2890. Podzieli\u0142 zbi\u00f3r na anatomiczno-fizjologiczny i anatomiczno-patologiczny oraz zbi\u00f3r preparat\u00f3w kostnych.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Po zlikwidowaniu Uniwersytetu w 1832 roku, budynek otrzyma\u0142a Akademia Duchowna, a po przeniesieniu jej do Petersburga w 1842 r. przeznaczono go na rosyjskie koszary wojskowe, mieszkania i bibliotek\u0119. W latach 60. XIX wieku z inicjatywy rosyjskiego gubernatora Murawjowa na tym miejscu powsta\u0142a obecna cerkiew w stylu gruzi\u0144skim.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Gabinet anatomiczny wywieziono do Kijowa, gabinet weterynaryjny za\u015b do Dorpatu, cz\u0119\u015b\u0107 eksponat\u00f3w anatomii ludzkiej i zwierz\u0119cej unikn\u0119\u0142a wyw\u00f3zki, zostaj\u0105c w Wilnie. Niekt\u00f3re przej\u0105\u0142 Eustachy Tyszkiewicz, kt\u00f3ry eksponowa\u0142 je w za\u0142o\u017conym w 1855 roku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci. Po zamkni\u0119ciu tego muzeum cz\u0119\u015b\u0107 zbioru trafi\u0142a w r\u0119ce Wile\u0144skiego Towarzystwa Lekarskiego. W 1924 roku Towarzystwo przekaza\u0142o swoja kolekcj\u0119 Uniwersytetowi Stefana Batorego, by\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 eksponat\u00f3w wystawionych w dzisiejszych muzeach Historii Medycyny i Zoologicznym Uniwersytetu Wile\u0144skiego, pochodzi z dawnego Anatomikum.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Wi\u0119cej:<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Obiekty-anatomiczne-w-dzisiejszym-muzeum-Uniwersytetu-Wilenskiego.jpg\")