{"id":6569,"date":"2020-12-10T08:54:00","date_gmt":"2020-12-10T07:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6569"},"modified":"2022-01-16T13:23:42","modified_gmt":"2022-01-16T12:23:42","slug":"zbiory-ogrodu-botanicznego-uniwersytetu-jagiellonskiego-w-krakowie-1783","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6569","title":{"rendered":"Krak\u00f3w, Zbiory Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, 1783"},"content":{"rendered":"\n

W 1783 roku przy Szkole G\u0142\u00f3wnej Koronnej w Krakowie powsta\u0142 Ogr\u00f3d Botaniczny, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 zak\u0142adem pomocniczym, miejscem prowadzenia warsztat\u00f3w naukowych i prac badawczych. Pierwszy dyrektor prof. Jan Ja\u015bkiewicz w latach 1783\u20131787, zgromadzi\u0142 tam niewielki zbi\u00f3r dendrologiczny krajowych gatunk\u00f3w drzew, dwa XVIII-wieczne zielniki przywie\u00adzione z po\u0142udniowej Europy oraz bogata kolekcja botaniczna ks. Micha\u0142a So\u0142tyka, dziekana kapi\u00adtu\u0142y krakowskiej, w niej m. in. zachowane do dzi\u015b: okaz przeci\u0119tego orzecha kokosowego oraz cztery naczynia wykonane z orzecha, w tym puchar rze\u017abiony w barokowe ornamenty ro\u015blinne, z inicja\u0142em SM i dat\u0105 1687. Kolekcja ro\u015blin rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w czasach nast\u0119pnego dyrektora, Franciszka Scheidta – botanika i fizyka. Pod koniec XVIII w. zbiory wzros\u0142y do ok. 3 tys. okaz\u00f3w. Za czas\u00f3w prof. Alojzego Estreichera, dyrektora Ogrodu w latach 1809-1843, zbiory botaniczne wydzielono z Muzeum Historii Na\u00adturalnej Akademii. Zosta\u0142y przeniesione najpierw do Obserwatorium, a p\u00f3\u017aniej do wschodniego pawilonu Ogrodu, gdzie uleg\u0142y zniszczeniu cenne zielniki. W 1848 roku utworzono Katedr\u0119 Botaniki, kt\u00f3r\u0105 obj\u0105\u0142 prof. Rafa\u0142 Czerwiakowski, dzi\u0119ki niemu powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 zbiory zielnikowe. Jego nast\u0119pca prof. J\u00f3zef Rostafi\u0144ski do roku 1910, oddzieli\u0142 zielnik licz\u0105cy kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy arkuszy od pozosta\u0142ych zbior\u00f3w i urz\u0105dzi\u0142 w du\u017cej sali na parterze Obserwatorium wystaw\u0119 wybra\u00adnych okaz\u00f3w muzealnych, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do pierwszej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ogr\u00f3d Botaniczny UJ<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1913 roku z inicjatywy znanego przyrodnika prof. Mariana Raciborskiego, powsta\u0142 Instytut Botaniczny oraz dzi\u0119ki jego badaniom prowadzonym na Jawie w Indonezji, sk\u0105d przywi\u00f3z\u0142 bogat\u0105 kolekcj\u0119 botaniczn\u0105,  powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 znacznie zbiory Muzeum. Umie\u015bci\u0142 je w zachodnim pawilonie Ogrodu i rozpo\u00adcz\u0105\u0142 prace nad uporz\u0105dkowaniem zbior\u00f3w i ich konserwacj\u0105. Po \u015bmierci Raciborskiego spadkobierca Adam Stobiecki przekaza\u0142 w dniu 4 maja 1920 roku jego spu\u015bcizn\u0119 Uni\u00adwersytetowi Jagiello\u0144skiemu. Zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (ok. 1500 okaz\u00f3w) stanowi\u0142y zielniki, zbiory dendro\u00adlogiczne, karpologiczne oraz okazy mokre przechowywane w s\u0142ojach i pr\u00f3b\u00f3wkach i in.  Nast\u0119pny dyrektor, w latach 1917\u20131941 oraz 1945\u20131960, jeden z najs\u0142ynniejszych polskich botanik\u00f3w, prof. W\u0142adys\u0142aw Szafer, wzbogaci\u0142 znacznie zbiory krajowe, zw\u0142aszcza dendrologiczne.<\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej zbiory by\u0142y wielokrotnie przenoszone, cz\u0119\u015b\u0107 uleg\u0142a zniszczeniu, jednak dzi\u0119ki staraniom polskiego personelu za\u00adtrudnionego w Ogrodzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 przetrwa\u0142a. W 1994<\/strong> <\/strong>roku w Ogrodzie wyodr\u0119bniono jako pracowni\u0119 naukow\u0105 Muzeum Botaniczne i Pracowni\u0119 Historii Botaniki im. J. Dyakowskiej. W 2. po\u0142owie XX wieku zielnik przeniesiono do Instytutu Botaniki UJ, a p\u00f3\u017aniej do osobnego pawilonu Herbarium Instytutu Botaniki UJ urz\u0105dzonego w 2001 roku, w kompleksie zabudowa\u0144 przy ul. Kopernika 31. Obecnie Muzeum Ogrodu Botanicznego jest usytuowane na parterze zabytkowego gmachu Collegium \u015aniadeckiego UJ stoj\u0105cego przy wej\u015bciu od ul. Kopernika 27.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n