{"id":6502,"date":"2020-09-30T08:03:08","date_gmt":"2020-09-30T06:03:08","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6502"},"modified":"2022-01-16T13:19:24","modified_gmt":"2022-01-16T12:19:24","slug":"krakow-1898-muzeum-historyczne-m-krakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6502","title":{"rendered":"Krak\u00f3w, 1898, Muzeum historyczne m. Krakowa"},"content":{"rendered":"\n

Na trzecim z kolei posiedzeniu Towarzystwa Upi\u0119kszenia Miasta Krakowa i Okolicy, 24 maja 1889 r., postanowiono: \u201cZa\u0142o\u017cy\u0107 muzeum pod nazw\u0105 Muzeum Miejskie obejmuj\u0105ce pami\u0105tki historyczne, dzie\u0142a sztuki i wszelkie w og\u00f3le przedmioty do muzeum odpowiednie, a odnosz\u0105ce si\u0119 do miasta Krakowa i jego mieszka\u0144c\u00f3w\u201d. Jednak ze wzgl\u0119du na zad\u0142u\u017cenie miasta rada miejska nie podj\u0119\u0142a decyzji o powstaniu muzeum historycznego m. Krakowa.\u00a0Natomiast ju\u017c w 1890 r. powo\u0142a\u0142a do \u017cycia jako odr\u0119bn\u0105 instytucj\u0119 Archiwum Akt\u00f3w Dawnych Miasta Krakowa (AAD)<\/strong>, z siedzib\u0105 przy ul. Siennej 16. G\u0142\u00f3wnym archiwariuszem zosta\u0142 dr Stanis\u0142aw Krzy\u017canowski (1865\u20141917), \u00a0asystentem Adam Chmiel (1865\u20141934). Wraz z porz\u0105dkowaniem ksi\u0105g, akt\u00f3w i dokument\u00f3w dawnych w\u0142adz miejskich i instytucji krakowskich, podj\u0119to r\u00f3wnocze\u015bnie gromadzenie rycin i fotografii zwi\u0105zanych z histori\u0105 miasta. <\/p>\n\n\n\n

Towarzystwo odwo\u0142a\u0142o si\u0119 z pomys\u0142em do spo\u0142ecze\u0144stwa i 19 maja 1891 wyda\u0142o\nodezw\u0119, opublikowan\u0105 w trzech dziennikach krakowskich i dw\u00f3ch lwowskich. Chocia\u017c\napel nie przyni\u00f3s\u0142 oczekiwanych rezultat\u00f3w, w 1894 r. powsta\u0142 przy Archiwum odr\u0119bny\ndzia\u0142 muzealny<\/strong>. Zasoby szybko si\u0119 powi\u0119ksza\u0142y, g\u0142\u00f3wnie drog\u0105 darowizn i\ndepozyt\u00f3w. Rozpocz\u0119to r\u00f3wnie\u017c akcj\u0119 ratowania rozproszonych zabytk\u00f3w cech\u00f3w\nkrakowskich. Zbiory by\u0142y opracowywane i wprowadzane do za\u0142o\u017conego przez A.\nChmiela Inwentarza muzeum<\/em> i Inwentarza depozyt\u00f3w muzealnych, <\/em>a\nwszystkie okazy oznakowano karteczkami z bie\u017c\u0105c\u0105 numeracj\u0105. Z inicjatywy\nStanis\u0142awa Krzy\u017canowskiego i W\u0142adys\u0142awa \u0141uszczkiewicza oraz  wsparciu krakowskich naukowc\u00f3w, konserwator\u00f3w,\narchitekt\u00f3w, artyst\u00f3w 6 stycznia 1897 r. powo\u0142ano Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w\nHistorii i Zabytk\u00f3w Krakowa<\/strong>, z siedzib\u0105 w AAD, kt\u00f3re popar\u0142o ide\u0119\nstworzenia miejskiego muzeum historycznego a jego cz\u0142onkowie pomna\u017cali darami\nzbiory przysz\u0142ej instytucji. Na drugim posiedzeniu Zarz\u0105du  Towarzystwa, 26 stycz\u00adnia 1897 r., \ndosz\u0142o do powo\u0142ania wydzia\u0142owej Komisji Muzealnej<\/strong>, jako jednej z\npierwszych pi\u0119ciu dzia\u0142aj\u0105cych w ramach Towarzystwa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok budynku Archiwum Akt\u00f3w Dawnych Miasta Krakowa przy ul. Siennej 16, mal. Zygmunt Wierciak (1881\u20141950), papier, akwarela, 1936 r., za: G. Licho\u0144czak-Nurek, Pocz\u0105tki Muzeum Historycznego miasta Krakowa<\/em>, Rocznik Krakowski, t. LXXI, 2005, s. 128 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

31 maja 1899<\/strong> roku Rada Miejska uchwa\u0142\u0105 podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o utworzeniu Muzeum Historycznego Miasta Krakowa<\/strong>. Piecz\u0119 nad zbiorami dalej mia\u0142 sprawowa\u0107 dyrektor AAD dr S. Krzy\u017canowski.\u00a0 W dalszym ci\u0105gu gromadzono zbiory, g\u0142\u00f3wnie pami\u0105tki po cechach krakowskich, szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 otoczono dawne tradycje i zwyczaje, w tym zwierzynieckiego konika, czyli lajkonika. Na d\u0142ugie lata Muzeum Historyczne m. Krakowa pozosta\u0142o oddzia\u0142em AAD. Zbiory by\u0142y gromadzone w nieudost\u0119pnionym dla zwiedzaj\u0105cych magazynie, w sali\u00a0 na parterze budynku przy ul. Siennej 16. W 1905 r. <\/strong>ze wzgl\u0119du na problemy lokalowe cz\u0119\u015b\u0107 detali architektonicznych wchodz\u0105cych w sk\u0142ad zbior\u00f3w przeniesiono do lapidarium przy Muzeum im. Czapskich, kt\u00f3re jednocze\u015bnie przesz\u0142y pod opiek\u0119 Muzeum Narodowego w Krakowie. W 1909<\/strong> roku postanowiono chocia\u017c cz\u0119\u015bciowo udost\u0119pni\u0107 zbiory<\/strong> i na ten cel wyremontowano sal\u0119 naro\u017cn\u0105, na parterze Archiwum. <\/p>\n\n\n\n

\"\"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Stanis\u0142aw Krzy\u017canowski, fot. ze zbior\u00f3w PAU<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej Muzeum w dalszym ci\u0105gu by\u0142o oddzia\u0142em AAD.\nBrak pracownik\u00f3w i fachowej opieki powodowa\u0142, \u017ce nie dosz\u0142o do udost\u0119pnienia\nekspozycji a pomieszczenie muzealne przypomina\u0142o bardziej magazyn ni\u017c sal\u0119\nekspozycyjn\u0105.  W 1936 r. z inicjatywy dr Jerzego Dobrzyckiego w komnatach\nII pi\u0119tra Zamku Wawelskiego, zorganizowano wystaw\u0119 dawnych widok\u00f3w Krakowa, natomiast\nrok p\u00f3\u017aniej pozyskano na cele muzealne \u201eDom pod Krzy\u017cem\u201d, przy pl. \u015aw. Ducha 5\n(obecnie ul. Szpitalna 21), w\u00f3wczas zacz\u0119to organizowa\u0107 konkurs na\nnajpi\u0119kniejsze szopki krakowskie.<\/p>\n\n\n\n

Wybuch II wojny zahamowa\u0142 pomy\u015blny rozw\u00f3j plac\u00f3wki, ofiarno\u015b\u0107 i opieka pracownik\u00f3w\nArchiwum udaremni\u0142a rozproszenie zbior\u00f3w. 18\ngrudnia 1945<\/strong> r. w czasie zwyczajnego posiedzenia Miejskiej Rady Narodowej\ndosz\u0142o do usamodzielnienia plac\u00f3wki i \u201cza\u0142o\u017cenia Muzeum Historycznego Miasta\nKrakowa\u201d, w tym dniu przyj\u0119to r\u00f3wnie\u017c jego Statut. Dyrektorem plac\u00f3wki zosta\u0142\nhistoryk sztuki dr Jerzy Dobrzycki. Na prze\u0142omie 1946\/1947 r. Muzeum otrzyma\u0142o\ncz\u0119\u015b\u0107 wyremontowanej \u201eKamienicy Krauzowskiej\u201d, przy ul. \u015bw Jana, b\u0119d\u0105cej\nw\u0142asno\u015bci\u0105 Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii i Zabytk\u00f3w Krakowa. 24 czerwca\n1952 r. w Kamienicy nast\u0105pi\u0142o uroczyste otwarcie sta\u0142ej wystawy muzealnej. <\/strong>Stopniowo muzeum\nwzbogaca\u0142o si\u0119 o kolejne oddzia\u0142y, m.in. budynek Starej Bo\u017cnicy (1959), Wie\u017c\u0119\nRatuszow\u0105 (1961\/1967), W 1965 r. uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 gmach Pa\u0142acu \u201ePod Krzysztofory\u201d przy Rynku\nG\u0142\u00f3wnym 35, gdzie postanowiono przenie\u015b\u0107 poszerzon\u0105 sta\u0142\u0105 ekspozycj\u0119 \u201cDziej\u00f3w i\nkultury Krakowa\u201d. 21 lipca 1979 r. nast\u0105pi\u0142o otwarcie sta\u0142ej ekspozycji, tam\nte\u017c znalaz\u0142a si\u0119 siedziba dyrekcji Muzeum oraz pracownie naukowe i magazyn zbior\u00f3w,\nmieszcz\u0105ce si\u0119 dotychczas w siedzibie przy pl. \u015aw. Ducha, nabyto r\u00f3wnie\u017c: Kamienic\u0119 Hipolit\u00f3w\n(1986) oraz \u201eZwierzyniecki Salon Artystyczny\u201d przy ul Kr\u00f3lowej Jadwigi 41\n(1993). Prowadzona w okresie komunistycznym o\u017cywiona dzia\u0142alno\u015b\u0107 wystawiennicza\ni edukacyjna zosta\u0142a podtrzymana tak\u017ce po 1989 roku, a szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku\nXXI wieku, kiedy muzeum przy wsp\u00f3\u0142pracy z miastem podj\u0119\u0142o si\u0119 realizacji\nszeregu projekt\u00f3w i inwestycji, w tym ekspozycji zabytk\u00f3w archeologicznych w\npodziemiach krakowskiego Rynku. Obecnie muzeum posiada kilkana\u015bcie oddzia\u0142\u00f3w i\nmiejsc pami\u0119ci znajduj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie miasta, m. in. Stara Synagoga,\nFabryka Schindlera, Apteka pod Or\u0142em, Kamienica Hipolit\u00f3w, Podziemia Rynku, a\ntak\u017ce Miejsce Pami\u0119ci na terenie by\u0142ego obozu KL P\u0142asz\u00f3w. W planie jest\notwarcie kolejnego oddzia\u0142u – Thesaurus Cracoviensis.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z misj\u0105 muzeum jest ono \u201epo to, by poznawa\u0107, chroni\u0107, przybli\u017ca\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnym i przekaza\u0107 naszym nast\u0119pcom niepowtarzalne dziedzictwo przesz\u0142o\u015bci Krakowa. Nasza [muzeum] praca to s\u0142u\u017cba na polu kszta\u0142towania cz\u0142owieka \u015bwiadomego swej to\u017csamo\u015bci\u201d. Jednym z cel\u00f3w jest uto\u017csamienie si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa z muzeum. Z dniem 1 marca 2019 r., wraz z nowym statutem, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa pos\u0142uguje si\u0119 now\u0105, skr\u00f3con\u0105 nazw\u0105 \u2013 Muzeum Krakowa<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Wawrzak<\/p>\n\n\n\n

\"\"
portret Adama Chmiela, autorstwa S. Wyspia\u0144skiego z 1904 r. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n