Pod koniec lat 70. XVIII w. ksi\u0119\u017cna Anna z Sapieh\u00f3w Jab\u0142onowska, przebudowa\u0142a pa\u0142ac w Siemiatyczach, gdzie zacz\u0119\u0142a gromadzi\u0107 zbiory. Zebra\u0142a bogat\u0105 kolekcj\u0119 obiekt\u00f3w zoologicznych, mineralogicznych i botanicznych, liczn\u0105 bibliotek\u0119, gabinety: fizyczny, archeologiczny i numizmatyczny.<\/p>\n\n\n\n
\u201cGabinet siemiatycki sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z sali fizycznej zw. tak\u017ce gabinetem, zbior\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do minionych epok, r\u00f3\u017cnych modeli oraz starych monet, biblioteki, osobliwo\u015bci natury, pozaeuropejskich sprz\u0119t\u00f3w, broni \u201edzikich” narod\u00f3w, dawnych i \u00f3wczesnych sztukaterii, a tak\u017ce modeli niekt\u00f3rych narz\u0119dzi, zapewne g\u0142\u00f3wnie rolniczych\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Jab\u0142onowska kupowa\u0142a ca\u0142e zbiory prywatne i biblioteki,\u00a0du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji sprowadzi\u0142a z Holandii, drog\u0105 morsk\u0105 przez Gda\u0144sk, a\u00a0cel, kt\u00f3ry jej przy\u015bwieca\u0142 by\u0142 prawdziwie dydaktyczny. Gabinet mia\u0142 si\u0119 przyczyni\u0107 do podniesienia rolnictwa i ogrodnictwa, hodowli zwierz\u0105t i uprawy nieznanych ro\u015blin. By\u0142 miejscem kszta\u0142cenia m\u0142odzie\u017cy, zbiory s\u0142u\u017cy\u0142y te\u017c specjalistom do pracy naukowej.<\/p>\n\n\n\n
W dzia\u0142alno\u015b\u0107 gabinetu zaanga\u017cowany by\u0142 Henryk Greybner (szambelan ksi\u0119\u017cnej, kapitan, opiekun zbior\u00f3w), kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 opiekuna zbior\u00f3w, a tak\u017ce Renata Wilhelmina Gralath – przyjaci\u00f3\u0142ka ksi\u0119\u017cnej z Gda\u0144ska, kt\u00f3ra oprowadza\u0142a go\u015bci po zbiorach. <\/p>\n\n\n\n
Ksi\u0119\u017cna\u00a0 nosi\u0142a si\u0119 z zamiarem zinwentaryzowania swoich zbior\u00f3w oraz przekazania ich Rzeczpospolitej. Postawi\u0142a jednak pewne \u017c\u0105dania: \u201c1. \u017ceby gabinet ten wiecznemi zachowa\u0142 czasy imi\u0119 gabinetu Sapieh\u00f3w i to konstytucj\u0105 zatwierdzi\u0142; 2. \u017ceby dyrektorem onego by\u0142 Jm\u0107 Pan kapitan Greybner i zachowani ci, kt\u00f3rzy dot\u0105d o nim wiedz\u0105; 3. \u017ceby by\u0142 kto przys\u0142any dla widzenia jego i zregestrowania, 4. je\u017celi \u017cycie b\u0119dzie mi pozwolone, co rok pomna\u017ca\u0107 go b\u0119d\u0119, 5. je\u017celiby si\u0119 zda\u0142o powszechnym stanom przewie\u015b\u0107 go zaraz, i temu nie jestem sprzeczna, wyznaj\u0119 jednak, \u017ceby kondycja pierwsz\u0105 mi\u0142\u0105 by mi by\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Zbiory odwiedzali badacze r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki. W 1788 roku Anna Jab\u0142onowska postanowi\u0142a przekaza\u0107 narodowi swoj\u0105 kolekcj\u0119. Dar nie zosta\u0142 jednak przyj\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n
Po \u015bmierci Anny Jab\u0142onowskiej w 1800 roku, jej pa\u0142acowe zbiory zosta\u0142y sprzedane w 1802 roku przez Stanis\u0142awa So\u0142tyka carowi Aleksandrowi I za 50 tys. dukat\u00f3w i wywiezione do Moskwy i St. Petersburga. \u201cGabinet siemiatycki\u201d od 1803 r. stanowi\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji Uniwersytetu Moskiewskiego. Zbiory w wi\u0119kszo\u015bci sp\u0142on\u0119\u0142y w czasie wojen napoleo\u0144skich.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Na temat muzeum zob.:<\/p>\n\n\n\n
[mw]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pod koniec lat 70. XVIII w. ksi\u0119\u017cna Anna z Sapieh\u00f3w Jab\u0142onowska, przebudowa\u0142a pa\u0142ac w Siemiatyczach, gdzie zacz\u0119\u0142a gromadzi\u0107 zbiory. Zebra\u0142a bogat\u0105 kolekcj\u0119 obiekt\u00f3w zoologicznych, mineralogicznych i botanicznych, liczn\u0105 bibliotek\u0119, gabinety: fizyczny, archeologiczny i numizmatyczny. \u201cGabinet siemiatycki sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z sali fizycznej zw. tak\u017ce gabinetem, zbior\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do minionych epok, r\u00f3\u017cnych modeli oraz starych monet,… <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6483,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[392],"class_list":["post-6482","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-instytucje-muzealne","tag-gabinet"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Anna_Jablonowska.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/Anna_Jablonowska.jpg","author_info":{"display_name":"Ewelina Bednarz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=4"},"category_info":"INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"gabinet<\/a>","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" <\/p>\n Pod koniec lat 70. XVIII w. ksi\u0119\u017cna Anna z Sapieh\u00f3w Jab\u0142onowska, przebudowa\u0142a pa\u0142ac w Siemiatyczach, gdzie zacz\u0119\u0142a gromadzi\u0107 zbiory. Zebra\u0142a bogat\u0105 kolekcj\u0119 obiekt\u00f3w zoologicznych, mineralogicznych i botanicznych, liczn\u0105 bibliotek\u0119, gabinety: fizyczny, archeologiczny i numizmatyczny.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n \u201cGabinet siemiatycki sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z sali fizycznej zw. tak\u017ce gabinetem, zbior\u00f3w odnosz\u0105cych si\u0119 do minionych epok, r\u00f3\u017cnych modeli oraz starych monet, biblioteki, osobliwo\u015bci natury, pozaeuropejskich sprz\u0119t\u00f3w, broni \u201edzikich” narod\u00f3w, dawnych i \u00f3wczesnych sztukaterii, a tak\u017ce modeli niekt\u00f3rych narz\u0119dzi, zapewne g\u0142\u00f3wnie rolniczych\u201d.\u00a0<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Jab\u0142onowska kupowa\u0142a ca\u0142e zbiory prywatne i biblioteki,\u00a0du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji sprowadzi\u0142a z Holandii, drog\u0105 morsk\u0105 przez Gda\u0144sk, a\u00a0cel, kt\u00f3ry jej przy\u015bwieca\u0142 by\u0142 prawdziwie dydaktyczny. Gabinet mia\u0142 si\u0119 przyczyni\u0107 do podniesienia rolnictwa i ogrodnictwa, hodowli zwierz\u0105t i uprawy nieznanych ro\u015blin. By\u0142 miejscem kszta\u0142cenia m\u0142odzie\u017cy, zbiory s\u0142u\u017cy\u0142y te\u017c specjalistom do pracy naukowej.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n W dzia\u0142alno\u015b\u0107 gabinetu zaanga\u017cowany by\u0142 Henryk Greybner (szambelan ksi\u0119\u017cnej, kapitan, opiekun zbior\u00f3w), kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 opiekuna zbior\u00f3w, a tak\u017ce Renata Wilhelmina Gralath – przyjaci\u00f3\u0142ka ksi\u0119\u017cnej z Gda\u0144ska, kt\u00f3ra oprowadza\u0142a go\u015bci po zbiorach. <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Ksi\u0119\u017cna\u00a0 nosi\u0142a si\u0119 z zamiarem zinwentaryzowania swoich zbior\u00f3w oraz przekazania ich Rzeczpospolitej. Postawi\u0142a jednak pewne \u017c\u0105dania: \u201c1. \u017ceby gabinet ten wiecznemi zachowa\u0142 czasy imi\u0119 gabinetu Sapieh\u00f3w i to konstytucj\u0105 zatwierdzi\u0142; 2. \u017ceby dyrektorem onego by\u0142 Jm\u0107 Pan kapitan Greybner i zachowani ci, kt\u00f3rzy dot\u0105d o nim wiedz\u0105; 3. \u017ceby by\u0142 kto przys\u0142any dla widzenia jego i zregestrowania, 4. je\u017celi \u017cycie b\u0119dzie mi pozwolone, co rok pomna\u017ca\u0107 go b\u0119d\u0119, 5. je\u017celiby si\u0119 zda\u0142o powszechnym stanom przewie\u015b\u0107 go zaraz, i temu nie jestem sprzeczna, wyznaj\u0119 jednak, \u017ceby kondycja pierwsz\u0105 mi\u0142\u0105 by mi by\u0142a\u201d.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Zbiory odwiedzali badacze r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki. W 1788 roku Anna Jab\u0142onowska postanowi\u0142a przekaza\u0107 narodowi swoj\u0105 kolekcj\u0119. Dar nie zosta\u0142 jednak przyj\u0119ty.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Po \u015bmierci Anny Jab\u0142onowskiej w 1800 roku, jej pa\u0142acowe zbiory zosta\u0142y sprzedane w 1802 roku przez Stanis\u0142awa So\u0142tyka carowi Aleksandrowi I za 50 tys. dukat\u00f3w i wywiezione do Moskwy i St. Petersburga. \u201cGabinet siemiatycki\u201d od 1803 r. stanowi\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji Uniwersytetu Moskiewskiego. Zbiory w wi\u0119kszo\u015bci sp\u0142on\u0119\u0142y w czasie wojen napoleo\u0144skich.\u00a0<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Na temat muzeum zob.:<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n [mw]<\/p>\n <\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6482"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6484,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6482\/revisions\/6484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}null<\/p>\n