{"id":6455,"date":"2020-08-20T10:02:47","date_gmt":"2020-08-20T08:02:47","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6455"},"modified":"2021-02-16T11:16:03","modified_gmt":"2021-02-16T10:16:03","slug":"pabianice-1910-muzeum-pabianickiego-kola-polskiej-macierzy-szkolnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6455","title":{"rendered":"Pabianice, 1910, Muzeum pabianickiego Ko\u0142a Polskiej Macierzy Szkolnej"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/polona.pl\/item\/widok-pabianic-z-lotu-ptaka-pabianice-aus-der-vogelperspektive,Njk4ODE2NDI\/0\/#info:metadata<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zbiory pabianickiego Ko\u0142a Polskiej Macierzy Szkolnej gromadzone by\u0142y od 1906 r., w 1908 r. w zwi\u0105zku z delegalizacj\u0105 PMS zbiory muzealne zosta\u0142y przekazane jednemu z cz\u0142onk\u00f3w Ko\u0142a, a po utworzeniu Pabianickiego Towarzystwa Naukowego zwr\u00f3cone przez depozytariuszy. Kolekcja muzealna obejmowa\u0142a przede wszystkim zbiory przyrodnicze.  W 1914 r. cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w uleg\u0142a zniszczeniu. Od 1918 r. kolekcja zarz\u0105dzana by\u0142a przez Polsk\u0105 Macierz Szkoln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W 1905 roku powsta\u0142o Ko\u0142o Polskiej Macierzy Szkolnej, kt\u00f3ra w 1906 roku rozpocz\u0119\u0142a legaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Jego siedzib\u0105 by\u0142 Dom Ludowy przy ul. D\u0142ugiej 15 (ob. ul. Tadeusza Ko\u015bciuszki 14). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Sekcji muzealnej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1907 roku, w celu utworzenia muzeum. Pierwsze zbiory przyrodnicze ofiarowa\u0142 lekarz i entomolog Witold Eichler oraz cz\u0142onkowie PMS. W 1908 roku, w zwi\u0105zku z delegalizacj\u0105 PMS zbiory muzealne zosta\u0142y przekazane jednemu z cz\u0142onk\u00f3w Ko\u0142a, a po utworzeniu Pabianickiego Towarzystwa Naukowego zwr\u00f3cone przez depozytariuszy. Kolekcja muzealna obejmowa\u0142a przede wszystkim zbiory przyrodnicze, prezentowane pocz\u0105tkowo w jednej sali Domu Ludowego, od 1912 roku w dw\u00f3ch pomieszczeniach. W 1913 roku muzeum Towarzystwa obejmowa\u0142o dzia\u0142 przyrodniczy z anatomi\u0105, fizjologi\u0105, patologi\u0105 na parterze, oraz etnograficzny, przemys\u0142owy, techniczny, archeologiczny w sali na pierwszym pi\u0119trze.<\/p>\n\n\n\n

W 1914 roku Dom Ludowy zosta\u0142 przej\u0119ty przez w\u0142adze wojskowe, a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Towarzystwa zosta\u0142a zawieszona. Prawdopodobnie w tym czasie cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w uleg\u0142a zniszczeniu (obiekty z Kaukazu). W 1917 roku wznowiono dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u0142a PMS, w 1918 roku Towarzystwo przekszta\u0142cono na II Ko\u0142o PMS (od 1918 Ko\u0142a po\u0142\u0105czono). W zbiorach muzeum dominowa\u0142y okazy przyrodnicze z sekcj\u0105 entomologiczn\u0105, od lat dwudziestych starano si\u0119 poszerzy\u0107 dziedzin\u0119 zainteresowa\u0144 o zbiory historyczne zwi\u0105zane z dziejami Pabianic. W 1939 roku budynek zosta\u0142 przej\u0119ty przez w\u0142adze niemieckie, najprawdopodobniej zbiory muzeum uleg\u0142y rozproszeniu i zniszczeniu. Po 1945 roku dzia\u0142alno\u015bci muzeum nie wznowiono. Zachowane obiekty w\u0142\u0105czono do zbior\u00f3w Muzeum Miejskiego (ob. Muzeum Miasta Pabianic).<\/p>\n\n\n\n

Zbiory muzealne prezentowane by\u0142y na Wystawie Przyrodniczej w \u0141odzi (1910), organizowano r\u00f3wnie\u017c ekspozycje entomologiczne w Pabianicach (1910, 1913). <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/polona.pl\/item\/pabianice-dom-ludowy-volkshaus,Njk4ODE2NjY\/0\/#info:metadata<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zwyczajowo przyjmuje si\u0119, \u017ce do tej instytucji przekazane zosta\u0142y zbiory przyrodnicze Muzeum Ko\u0142a Pabianickiej PMS. W 1937 roku w sprawozdaniu dla MWRiOP figuruje \u201eMuzeum Powiatowe Towarzystwa Czytel\u0144 Ludowych\u201d, w kt\u00f3rego zbiory podzielone zosta\u0142y na 7 dzia\u0142\u00f3w: przyroda martwa, o\u017cywiona, g\u00f3rnictwo i przemys\u0142, archeologia, dz. historyczno-artystyczny; dz. archiwalno-geograficzny. Natomiast zgodnie z doniesieniami \u201eZiemi\u201d w 1938 roku muzeum PTK za\u0142o\u017cy\u0142o ksi\u0119gi inwentarzowe, obejmuj\u0105ce 246 obiekt\u00f3w zgromadzonych w 7 dzia\u0142ach, analogicznych do wspomnianych w pi\u015bmie z 1937 roku. Muzeum znajdowa\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas najprawdopodobniej przy ul. Legion\u00f3w 59, a kustoszem zbior\u00f3w by\u0142a Helena Salska. Sprawdzenia wymagaj\u0105 powi\u0105zania Muzeum prowadzonego przez Ko\u0142o z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Muzeum Oddzia\u0142u Pabianickiego PTK.<\/p>\n\n\n\n

Od 1940 dawny Dom Ludowy pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 siedziby policji niemieckiej, od 1945 roku Milicji Obywatelskiej. W tym samym roku przywr\u00f3cono mu funkcje kulturalno-o\u015bwiatowe. <\/p>\n\n\n\n

Na temat muzeum zob.:<\/p>\n\n\n\n