{"id":6391,"date":"2020-06-24T08:36:02","date_gmt":"2020-06-24T06:36:02","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6391"},"modified":"2021-02-16T10:06:47","modified_gmt":"2021-02-16T09:06:47","slug":"nowy-sacz-1909-muzeum-ziemi-sadeckiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6391","title":{"rendered":"Nowy S\u0105cz, 1909, Muzeum Ziemi S\u0105deckiej"},"content":{"rendered":"\n<p>Towarzystwo Szko\u0142y\nLudowej za\u0142o\u017cone w Krakowie w trakcie obchod\u00f3w 100. rocznicy Konstytucji 3 maja\nw 1891 roku, swoim dzia\u0142aniem obejmowa\u0142o Galicj\u0119,&nbsp; Bukowin\u0119,&nbsp;\n\u015al\u0105sk, Morawy i Bo\u015bni\u0119. Towarzystwo \u201ebra\u0142o w opiek\u0119 i obron\u0119 j\u0119zyk\npolski i narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 tam wsz\u0119dzie, gdzie tego zachodzi najwi\u0119ksza\npotrzeba, a wi\u0119c przede wszystkim na kresach\u201d. Jednym z zada\u0144 T.S.L. by\u0142o, m.\nin. zak\u0142adanie szk\u00f3\u0142 ludowych, <strong>seminari\u00f3w\nnauczycielskich, kurs\u00f3w dokszta\u0142caj\u0105cych, burs, ochronek, dom\u00f3w ludowych,\nbibliotek, czytelni, itp.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u0142o Towarzystwa Szko\u0142y\nLudowej w Nowym S\u0105czu staraniem bibliotekarza W\u0142adys\u0142awa Mazura, na podstawie\nuchwa\u0142y Zarz\u0105du Ko\u0142a z dnia 17 maja 1909 roku przy bibliotece miejskiej im. J.\nSzujskiego, mieszcz\u0105cej si\u0119 w ratuszu, utworzy\u0142o <strong>Muzeum Ziemi S\u0105deckiej<\/strong>.\n<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum zosta\u0142o powsta\u0142o\nw trosce o zachowanie zabytk\u00f3w i pami\u0105tek S\u0105decczyzny, kt\u00f3re zdaniem\npomys\u0142odawc\u00f3w by\u0142y wywo\u017cone do innych miast i muze\u00f3w lub bezmy\u015blnie niszczone\nna miejscu.<\/p>\n\n\n\n<p>W Muzeum dzi\u0119ki licznym\ndarowiznom, znalaz\u0142 si\u0119 m. in. cenny zbi\u00f3r akt\u00f3w cechowych, ukazuj\u0105cy \u017cycie\ns\u0105deckiego mieszcza\u0144stwa od XVII wieku, m. in.: Akta cechu kowalskiego z lat\n1656 \u2013 1809; Ksi\u0119ga wpisania ch\u0142opc\u00f3w do cechu kowalskiego, z\u0142otniczego,\nmalarskiego, stolarskiego, kotlarskiego, mieczniczego, konwisarskiego, sychtorskiego,\npiekarskiego i hamerniczego (1653); Statut cechowy, potwierdzony przez kr\u00f3la\nZygmunta (1603); Akta cechu ku\u015bnierskiego, oprawne w g\u0142adkie pergaminy;&nbsp; Register brania pieni\u0119dzy w cechu, oprawny w\npergamin kolorowany; Akta z 1630 roku, oprawne w pergamin z nutami; Akta\nku\u015bnierskie, oprawne w r\u0119kopis pergaminowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz tego muzeum\nposiada\u0142o: plany starych zamk\u00f3w w Czorsztynie, Melsztynie, Muszynie,\nTropsztynie i Rytrze, stare r\u0119kopisy, dokumenty i mapy okolicznych miasteczek,\nstosy akt\u00f3w rz\u0105dowych i gubernialnych z czas\u00f3w zaj\u0119cia Galicji przez Austri\u0119,\nobfity zbi\u00f3r monet, dwana\u015bcie fotografii, przedstawiaj\u0105cych zdj\u0119cia\netnograficzne ze wsi Podegrodzia, stary obraz, znaleziony w Siedlcach, rze\u017ab\u0119\nprzedstawiaj\u0105c\u0105 scen\u0119 kuszenia \u201eEwy w raju\u201d, oryginalne malowid\u0142o olejne na\ndesce &#8211;&nbsp; przedstawiaj\u0105ce widok z domu\nw\u0142o\u015bcian na Dunajec, Stary S\u0105cz i \u015bnie\u017cne g\u00f3ry i wiele innych pami\u0105tek\nhistorycznych i etnograficznych.<\/p>\n\n\n\n<p>W celu lepszej\norganizacji \u201eMuzeum Ziemi S\u0105deckiej\u201c utworzono specjalna komisj\u0119 rozpoznawcz\u0105,\nz\u0142o\u017con\u0105 z nauczycieli miejscowego gimnazjum i specjalist\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin\nnauki.<\/p>\n\n\n\n<p>Wydarzenia I wojny\n\u015bwiatowej, prawdopodobnie, spowodowa\u0142y zniszczenie i rozproszenie zbior\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"596\" height=\"394\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Ratusz-Nowy-S\u0105cz.jpg\" alt=\"\" data-id=\"6392\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=6392\" class=\"wp-image-6392\"\/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Nowy S\u0105cz, ratusz, poczt\u00f3wka, 1924, \u017ar\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/nowy-sacz-ratusz,Njk4Nzg1MTM\/0\/#info:metadata\">POLONA<\/a><\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Jednodni\u00f3wka. Z okazji XXV-lecia Ko\u0142a Tow. Szko\u0142y Ludowej im. Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego w Nowym S\u0105czu<\/em>, Nowy S\u0105cz 1937, Nak\u0142. Ko\u0142a Tow. Szko\u0142y Ludowej im. St. Wyspia\u0144skiego.<\/li><li><em>Muzeum Ziemi S\u0105deckiej,<\/em> \u201eNa Ziemi Naszej\u201d 1911, nr 16, s. 5-6.<\/li><li>B. Janusz, <em>Muzea lokalne w Galicji<\/em>, \u201eZiemia\u201d 1912, nr 6, s. 90-91.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>[mw]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Towarzystwo Szko\u0142y Ludowej za\u0142o\u017cone w Krakowie w trakcie obchod\u00f3w 100. rocznicy Konstytucji 3 maja w 1891 roku, swoim dzia\u0142aniem obejmowa\u0142o Galicj\u0119,&nbsp; Bukowin\u0119,&nbsp; \u015al\u0105sk, Morawy i Bo\u015bni\u0119. Towarzystwo \u201ebra\u0142o w opiek\u0119 i obron\u0119 j\u0119zyk polski i narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 tam wsz\u0119dzie, gdzie tego zachodzi najwi\u0119ksza potrzeba, a wi\u0119c przede wszystkim na kresach\u201d. Jednym z zada\u0144 T.S.L. by\u0142o,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6392,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[350,102,159],"tags":[],"class_list":["post-6391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzeum-krajoznawcze","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Ratusz-Nowy-S\u0105cz.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Ratusz-Nowy-S\u0105cz.jpg","author_info":{"display_name":"Ma\u0142gorzata Wawrzak","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=7"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=350\" rel=\"category\">_muzeum krajoznawcze<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6391\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6391\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6391\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Towarzystwo Szko\u0142y<br \/>\nLudowej za\u0142o\u017cone w Krakowie w trakcie obchod\u00f3w 100. rocznicy Konstytucji 3 maja<br \/>\nw 1891 roku, swoim dzia\u0142aniem obejmowa\u0142o Galicj\u0119,&nbsp; Bukowin\u0119,&nbsp;<br \/>\n\u015al\u0105sk, Morawy i Bo\u015bni\u0119. Towarzystwo \u201ebra\u0142o w opiek\u0119 i obron\u0119 j\u0119zyk<br \/>\npolski i narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 tam wsz\u0119dzie, gdzie tego zachodzi najwi\u0119ksza<br \/>\npotrzeba, a wi\u0119c przede wszystkim na kresach\u201d. Jednym z zada\u0144 T.S.L. by\u0142o, m.<br \/>\nin. zak\u0142adanie szk\u00f3\u0142 ludowych, <strong>seminari\u00f3w<br \/>\nnauczycielskich, kurs\u00f3w dokszta\u0142caj\u0105cych, burs, ochronek, dom\u00f3w ludowych,<br \/>\nbibliotek, czytelni, itp.<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ko\u0142o Towarzystwa Szko\u0142y<br \/>\nLudowej w Nowym S\u0105czu staraniem bibliotekarza W\u0142adys\u0142awa Mazura, na podstawie<br \/>\nuchwa\u0142y Zarz\u0105du Ko\u0142a z dnia 17 maja 1909 roku przy bibliotece miejskiej im. J.<br \/>\nSzujskiego, mieszcz\u0105cej si\u0119 w ratuszu, utworzy\u0142o <strong>Muzeum Ziemi S\u0105deckiej<\/strong>.\n<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Muzeum zosta\u0142o powsta\u0142o<br \/>\nw trosce o zachowanie zabytk\u00f3w i pami\u0105tek S\u0105decczyzny, kt\u00f3re zdaniem<br \/>\npomys\u0142odawc\u00f3w by\u0142y wywo\u017cone do innych miast i muze\u00f3w lub bezmy\u015blnie niszczone<br \/>\nna miejscu.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W Muzeum dzi\u0119ki licznym<br \/>\ndarowiznom, znalaz\u0142 si\u0119 m. in. cenny zbi\u00f3r akt\u00f3w cechowych, ukazuj\u0105cy \u017cycie<br \/>\ns\u0105deckiego mieszcza\u0144stwa od XVII wieku, m. in.: Akta cechu kowalskiego z lat<br \/>\n1656 \u2013 1809; Ksi\u0119ga wpisania ch\u0142opc\u00f3w do cechu kowalskiego, z\u0142otniczego,<br \/>\nmalarskiego, stolarskiego, kotlarskiego, mieczniczego, konwisarskiego, sychtorskiego,<br \/>\npiekarskiego i hamerniczego (1653); Statut cechowy, potwierdzony przez kr\u00f3la<br \/>\nZygmunta (1603); Akta cechu ku\u015bnierskiego, oprawne w g\u0142adkie pergaminy;&nbsp; Register brania pieni\u0119dzy w cechu, oprawny w<br \/>\npergamin kolorowany; Akta z 1630 roku, oprawne w pergamin z nutami; Akta<br \/>\nku\u015bnierskie, oprawne w r\u0119kopis pergaminowy.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Opr\u00f3cz tego muzeum<br \/>\nposiada\u0142o: plany starych zamk\u00f3w w Czorsztynie, Melsztynie, Muszynie,<br \/>\nTropsztynie i Rytrze, stare r\u0119kopisy, dokumenty i mapy okolicznych miasteczek,<br \/>\nstosy akt\u00f3w rz\u0105dowych i gubernialnych z czas\u00f3w zaj\u0119cia Galicji przez Austri\u0119,<br \/>\nobfity zbi\u00f3r monet, dwana\u015bcie fotografii, przedstawiaj\u0105cych zdj\u0119cia<br \/>\netnograficzne ze wsi Podegrodzia, stary obraz, znaleziony w Siedlcach, rze\u017ab\u0119<br \/>\nprzedstawiaj\u0105c\u0105 scen\u0119 kuszenia \u201eEwy w raju\u201d, oryginalne malowid\u0142o olejne na<br \/>\ndesce &#8211;&nbsp; przedstawiaj\u0105ce widok z domu<br \/>\nw\u0142o\u015bcian na Dunajec, Stary S\u0105cz i \u015bnie\u017cne g\u00f3ry i wiele innych pami\u0105tek<br \/>\nhistorycznych i etnograficznych.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W celu lepszej<br \/>\norganizacji \u201eMuzeum Ziemi S\u0105deckiej\u201c utworzono specjalna komisj\u0119 rozpoznawcz\u0105,<br \/>\nz\u0142o\u017con\u0105 z nauczycieli miejscowego gimnazjum i specjalist\u00f3w r\u00f3\u017cnych dziedzin<br \/>\nnauki.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wydarzenia I wojny<br \/>\n\u015bwiatowej, prawdopodobnie, spowodowa\u0142y zniszczenie i rozproszenie zbior\u00f3w.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:gallery {\"ids\":[6392],\"linkTo\":\"none\",\"align\":\"center\"} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-1 is-cropped\">\n<ul class=\"blocks-gallery-grid\">\n<li class=\"blocks-gallery-item\">\n<figure><img width=\"596\" height=\"394\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/Ratusz-Nowy-S\u0105cz.jpg\" alt=\"\" data-id=\"6392\" data-link=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?attachment_id=6392\" class=\"wp-image-6392\" \/><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">Nowy S\u0105cz, ratusz, poczt\u00f3wka, 1924, \u017ar\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/nowy-sacz-ratusz,Njk4Nzg1MTM\/0\/#info:metadata\">POLONA<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/figure>\n<p><!-- \/wp:gallery --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li><em>Jednodni\u00f3wka. Z okazji XXV-lecia Ko\u0142a Tow. Szko\u0142y Ludowej im. Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego w Nowym S\u0105czu<\/em>, Nowy S\u0105cz 1937, Nak\u0142. Ko\u0142a Tow. Szko\u0142y Ludowej im. St. Wyspia\u0144skiego.<\/li>\n<li><em>Muzeum Ziemi S\u0105deckiej,<\/em> \u201eNa Ziemi Naszej\u201d 1911, nr 16, s. 5-6.<\/li>\n<li>B. Janusz, <em>Muzea lokalne w Galicji<\/em>, \u201eZiemia\u201d 1912, nr 6, s. 90-91.<\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>[mw]<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6391"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6621,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6391\/revisions\/6621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}