{"id":6374,"date":"2020-06-07T09:52:47","date_gmt":"2020-06-07T07:52:47","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6374"},"modified":"2021-02-16T10:04:15","modified_gmt":"2021-02-16T09:04:15","slug":"tarnow-1888-muzeum-diecezjalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6374","title":{"rendered":"Tarn\u00f3w, 1888, Muzeum Diecezjalne"},"content":{"rendered":"\n<p>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie jest powszechnie uwa\u017cane za najstarsze muzeum rzymsko-katolickie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Zosta\u0142o utworzone w 25 listopada 1888 roku, 18 lat po Muzeum Diecezjalnym we W\u0142oc\u0142awku. Tarnowska instytucja by\u0142a jednak szerzej znana, dzi\u0119ki swojej otwarto\u015bci na zwiedzaj\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n<p>Inicjatorem by\u0142 rektor Seminarium Duchownego ksi\u0105dz J\u00f3zef B\u0105ba, historyka Ko\u015bcio\u0142a i prawa kanonicznego. Pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142o pod nazw\u0105 Muzeum Seminaryalnego Sztuki Ko\u015bcielnej w Tarnowie (nie wiadomo, kiedy nazwa zosta\u0142a zmieniona na Muzeum Diecezjalne). Jego celem by\u0142o krzewienie patriotyzmu, piel\u0119gnowanie pami\u0119ci o historii polskiego Ko\u015bcio\u0142a oraz polskiej kultury. R\u00f3wnie istotna by\u0142a misja konserwatorska, muzeum mia\u0142o ocali\u0107 od zapomnienia elementy wystroju gotyckich \u015bwi\u0105ty\u0144: obrazy, rze\u017aby, obiekty rzemios\u0142a artystycznego. Nie bez znaczenia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c ch\u0119\u0107 nauczania seminarzyst\u00f3w oraz wszystkich zwiedzaj\u0105cych mi\u0142o\u015bci do sztuki.  <\/p>\n\n\n\n<p>Zbiory pozyskiwano na dwa sposoby &#8211; poprzez ekspedycje wyznaczonych  duchownych po parafiach nale\u017c\u0105cych do Diecezji Tarnowskiej, oraz dzi\u0119ki darom, kt\u00f3re sk\u0142adali duchowni i niekiedy wierni.  <\/p>\n\n\n\n<p>W 1914 roku z powodu wojny Austriacy zaj\u0119li muzeum na potrzeby szpitala polowego, rozpoczynaj\u0105c wyniszczanie zbior\u00f3w. Komendant Glazer podobno wyrzuci\u0142 wszystkie zbiory na dziedziniec, a nast\u0119pnie na d\u0142ugi czas przeniesiono je do zawilgoconego pokoju, gdzie dalej niszcza\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbiory tarnowskiego Muzeum Diecezjalnego niemal od pocz\u0105tku istnienia podzielone by\u0142y na trzy dzia\u0142y:&nbsp;sztuk\u0119 cechow\u0105  (malarstwo i rze\u017aba g\u0142\u00f3wnie z teren\u00f3w Ma\u0142opolski, reprezentuj\u0105ce tzw. szko\u0142\u0119 krakowsko-s\u0105deck\u0105), tkanin ko\u015bcielnych, r\u00f3\u017cnych dzie\u0142 sztuki z prze\u0142omu XIX i XX wieku (zegary, porcelana, malarstwo, etc.).<\/p>\n\n\n\n<p>Do najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w zaliczy\u0107 mo\u017cna:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u201cOp\u0142akiwanie Chrystusa\u201d z Chomranic &#8211; obiekt s\u0142ynny na skal\u0119 europejsk\u0105<\/li><li>tablica kamienna z herbem Leliwa &#8211; dzie\u0142o Franciszka Florentczyka&nbsp;<\/li><li>tkaniny ko\u015bcielne &#8211; s\u0142ynny zbi\u00f3r tkanin od \u015bredniowiecza do XIX wieku<\/li><li>obrazy tablicowe<\/li><li>polichromowana rze\u017aba \u015bredniowieczna z teren\u00f3w Diecezji Tarnowskie<\/li><li>rze\u017aba g\u0142owy Jana Chrzciciela na misie z \u0141\u0105cka &#8211; najstarszy eksponat muzealny, pochodz\u0105cy z 2 po\u0142owy XIII wieku<\/li><li>skrzyd\u0142a Tryptyku z Ptaszkowej &#8211; najstarszy w polskim malarstwie tablicowym cykl scen pasyjnych<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Na temat zbior\u00f3w zob.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>W. Chrobak ks., Z historii Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, \u201eCurrenda\u201d, R. 111, 1961, s. 347-349.<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak ks., Jak powstawa\u0142y zbiory sztuki Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, \u201eCurrenda\u201d, R. 138, 1988, nr 7 \u2013 9, s. 304-316.<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, Muzeum Diecezjalne w Tarnowie wobec cel\u00f3w i zada\u0144 muzealnictwa ko\u015bcielnego, \u201cArchiwa, Biblioteki i Muzea Ko\u015bcielne: organ O\u015brodka Archiw\u00f3w, Bibliotek i Muze\u00f3w Ko\u015bcielnych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim\u201d, T. 67 (1997), s. 99-140.<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, <em>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie na tle dziej\u00f3w muzealnictwa ko\u015bcielnego w Polsce<\/em>, Tarn\u00f3w:<em>Biblos<\/em>, 2003<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, Muzea parafialne i klasztorne na przyk\u0142adzie diecezji tarnowskiej,&nbsp; \u201cArchiwa, Biblioteki i Muzea Ko\u015bcielne : organ O\u015brodka Archiw\u00f3w, Bibliotek i Muze\u00f3w Ko\u015bcielnych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim\u201d, T. 85 (2006), s. 77-88.<\/li><li>ks. Wielgosz Stanis\u0142aw,<em> Muzeum Diecezjalne w Tarnowie obchodzi 125. rocznic\u0119 powstania <\/em>\u201cGo\u015b\u0107 tarnowski\u201d, pa\u017adziernik 2013.<\/li><li>ks. Tadeusz Bukowski, <em>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie. Dzieje &#8211; ludzie &#8211; dzie\u0142a<\/em>, \u201cMuzealnictwo\u201d, 2008, nr 49, s. 102-113.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">[ebd]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie jest powszechnie uwa\u017cane za najstarsze muzeum rzymsko-katolickie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Zosta\u0142o utworzone w 25 listopada 1888 roku, 18 lat po Muzeum Diecezjalnym we W\u0142oc\u0142awku. Tarnowska instytucja by\u0142a jednak szerzej znana, dzi\u0119ki swojej otwarto\u015bci na zwiedzaj\u0105cych. Inicjatorem by\u0142 rektor Seminarium Duchownego ksi\u0105dz J\u00f3zef B\u0105ba, historyka Ko\u015bcio\u0142a i prawa kanonicznego. Pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142o&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[393,102,159],"tags":[],"class_list":["post-6374","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzea-wyznaniowe","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/0940405__nnhT0xg.jpeg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/0940405__nnhT0xg.jpeg","author_info":{"display_name":"Ewelina Bednarz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=4"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=393\" rel=\"category\">_muzea wyznaniowe<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6374\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6374\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6374\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie jest powszechnie uwa\u017cane za najstarsze muzeum rzymsko-katolickie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Zosta\u0142o utworzone w 25 listopada 1888 roku, 18 lat po Muzeum Diecezjalnym we W\u0142oc\u0142awku. Tarnowska instytucja by\u0142a jednak szerzej znana, dzi\u0119ki swojej otwarto\u015bci na zwiedzaj\u0105cych. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Inicjatorem by\u0142 rektor Seminarium Duchownego ksi\u0105dz J\u00f3zef B\u0105ba, historyka Ko\u015bcio\u0142a i prawa kanonicznego. Pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142o pod nazw\u0105 Muzeum Seminaryalnego Sztuki Ko\u015bcielnej w Tarnowie (nie wiadomo, kiedy nazwa zosta\u0142a zmieniona na Muzeum Diecezjalne). Jego celem by\u0142o krzewienie patriotyzmu, piel\u0119gnowanie pami\u0119ci o historii polskiego Ko\u015bcio\u0142a oraz polskiej kultury. R\u00f3wnie istotna by\u0142a misja konserwatorska, muzeum mia\u0142o ocali\u0107 od zapomnienia elementy wystroju gotyckich \u015bwi\u0105ty\u0144: obrazy, rze\u017aby, obiekty rzemios\u0142a artystycznego. Nie bez znaczenia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c ch\u0119\u0107 nauczania seminarzyst\u00f3w oraz wszystkich zwiedzaj\u0105cych mi\u0142o\u015bci do sztuki.  <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Zbiory pozyskiwano na dwa sposoby &#8211; poprzez ekspedycje wyznaczonych  duchownych po parafiach nale\u017c\u0105cych do Diecezji Tarnowskiej, oraz dzi\u0119ki darom, kt\u00f3re sk\u0142adali duchowni i niekiedy wierni.  <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1914 roku z powodu wojny Austriacy zaj\u0119li muzeum na potrzeby szpitala polowego, rozpoczynaj\u0105c wyniszczanie zbior\u00f3w. Komendant Glazer podobno wyrzuci\u0142 wszystkie zbiory na dziedziniec, a nast\u0119pnie na d\u0142ugi czas przeniesiono je do zawilgoconego pokoju, gdzie dalej niszcza\u0142y.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Zbiory tarnowskiego Muzeum Diecezjalnego niemal od pocz\u0105tku istnienia podzielone by\u0142y na trzy dzia\u0142y:&nbsp;sztuk\u0119 cechow\u0105  (malarstwo i rze\u017aba g\u0142\u00f3wnie z teren\u00f3w Ma\u0142opolski, reprezentuj\u0105ce tzw. szko\u0142\u0119 krakowsko-s\u0105deck\u0105), tkanin ko\u015bcielnych, r\u00f3\u017cnych dzie\u0142 sztuki z prze\u0142omu XIX i XX wieku (zegary, porcelana, malarstwo, etc.).<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Do najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w zaliczy\u0107 mo\u017cna:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li>\u201cOp\u0142akiwanie Chrystusa\u201d z Chomranic &#8211; obiekt s\u0142ynny na skal\u0119 europejsk\u0105<\/li>\n<li>tablica kamienna z herbem Leliwa &#8211; dzie\u0142o Franciszka Florentczyka&nbsp;<\/li>\n<li>tkaniny ko\u015bcielne &#8211; s\u0142ynny zbi\u00f3r tkanin od \u015bredniowiecza do XIX wieku<\/li>\n<li>obrazy tablicowe<\/li>\n<li>polichromowana rze\u017aba \u015bredniowieczna z teren\u00f3w Diecezji Tarnowskie<\/li>\n<li>rze\u017aba g\u0142owy Jana Chrzciciela na misie z \u0141\u0105cka &#8211; najstarszy eksponat muzealny, pochodz\u0105cy z 2 po\u0142owy XIII wieku<\/li>\n<li>skrzyd\u0142a Tryptyku z Ptaszkowej &#8211; najstarszy w polskim malarstwie tablicowym cykl scen pasyjnych<\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Na temat zbior\u00f3w zob.:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li>W. Chrobak ks., Z historii Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, \u201eCurrenda\u201d, R. 111, 1961, s. 347-349.<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak ks., Jak powstawa\u0142y zbiory sztuki Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, \u201eCurrenda\u201d, R. 138, 1988, nr 7 \u2013 9, s. 304-316.<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, Muzeum Diecezjalne w Tarnowie wobec cel\u00f3w i zada\u0144 muzealnictwa ko\u015bcielnego, \u201cArchiwa, Biblioteki i Muzea Ko\u015bcielne: organ O\u015brodka Archiw\u00f3w, Bibliotek i Muze\u00f3w Ko\u015bcielnych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim\u201d, T. 67 (1997), s. 99-140.<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, <em>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie na tle dziej\u00f3w muzealnictwa ko\u015bcielnego w Polsce<\/em>, Tarn\u00f3w:<em>Biblos<\/em>, 2003<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw Szczebak, Muzea parafialne i klasztorne na przyk\u0142adzie diecezji tarnowskiej,&nbsp; \u201cArchiwa, Biblioteki i Muzea Ko\u015bcielne : organ O\u015brodka Archiw\u00f3w, Bibliotek i Muze\u00f3w Ko\u015bcielnych przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim\u201d, T. 85 (2006), s. 77-88.<\/li>\n<li>ks. Wielgosz Stanis\u0142aw,<em> Muzeum Diecezjalne w Tarnowie obchodzi 125. rocznic\u0119 powstania <\/em>\u201cGo\u015b\u0107 tarnowski\u201d, pa\u017adziernik 2013.<\/li>\n<li>ks. Tadeusz Bukowski, <em>Muzeum Diecezjalne w Tarnowie. Dzieje &#8211; ludzie &#8211; dzie\u0142a<\/em>, \u201cMuzealnictwo\u201d, 2008, nr 49, s. 102-113.<\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph {\"align\":\"right\"} --><\/p>\n<p class=\"has-text-align-right\">[ebd]<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6374"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6618,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6374\/revisions\/6618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}