{"id":6282,"date":"2020-05-11T08:10:26","date_gmt":"2020-05-11T06:10:26","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6282"},"modified":"2021-02-16T10:00:17","modified_gmt":"2021-02-16T09:00:17","slug":"czestochowa-1905-muzeum-higieny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6282","title":{"rendered":"Cz\u0119stochowa, 1905, Muzeum higieny"},"content":{"rendered":"\n

W 1898 r. w nast\u0119pstwie dw\u00f3ch wielkich\nwystaw higienicznych zorganizowanych w Warszawie w 1887 r. i 1896 r., powsta\u0142o\nWarszawskie Towarzystwo Higieniczne. Obie ekspozycje zosta\u0142y zorganizowane przez\ngrup\u0119 lekarzy i dzia\u0142aczy zwi\u0105zanych z czasopismem \u201eZdrowie\u201d, pod\nprzewodnictwem redaktora pisma, dra J\u00f3zefa Polaka. Warszawskie Towarzystwo\nHigieniczne szybko zdoby\u0142o uznanie i poparcie \u015brodowisk inteligenckich w ca\u0142ym\nkraju, m.in. poprzez prowadzone akcje o\u015bwiatowe i edukacyjne oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107\nmuzealnicza.<\/p>\n\n\n\n

Muzeum \nHigieniczne w Cz\u0119stochowie powsta\u0142o z inicjatywy lekarza, specjalisty w\nzakresie higieny wsi, Kazimierza Che\u0142chowskiego, kt\u00f3ry by\u0142 kierownikiem\nWydzia\u0142u Higieny Ludu Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego. Jednym z g\u0142\u00f3wnych\ncel\u00f3w plac\u00f3wki by\u0142o, aby ka\u017cdy p\u0105tnik w czasie swego pobytu na Jasnej G\u00f3rze\nzwiedzi\u0142 muzeum i po powrocie do domu krzewi\u0142 zasady higieny w swojej rodzinnej\nwiosce. Pierwsz\u0105 wystaw\u0119 urz\u0105dzono w 1905 r., w trzech pokojach wynaj\u0119tego\nlokalu przy ul. Wielu\u0144skiej 28. Jak pisano w relacji: \u201ePierwszy zape\u0142niaj\u0105\nmodele, plany i fotografie chat i zagr\u00f3d wiejskich, przyrz\u0105dy ratunkowe,\npo\u017carowe. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 tu: model chaty higienicznej p. Ks. Makowskiego i\ntego\u017c plan higienicznej zabudowanej nowo powsta\u0142ej wsi. Drugi pok\u00f3j zajmuj\u0105\nmodele i plany \u0142a\u017ani i k\u0105pieli ludowych, dom ma\u0142omiasteczkowy, zaniedbany pod\nwzgl\u0119dem higienicznym, wreszcie wewn\u0119trzne urz\u0105dzenie szpitalne. W trzecim\npokoju mamy model szko\u0142y wiejskiej w Klimontowie, liczne tablice higieniczno-dydaktyczne,\nwydawnictw higieniczne ludowe. Wkr\u00f3tce Muzeum otrzyma pi\u0119knie obrobiony model\nszpitalika, model k\u0105pieli ludowych im. Prusa w Na\u0142\u0119czowie i model chaty z\nokolic Na\u0142\u0119czowa\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Rozrastaj\u0105ce si\u0119 dzi\u0119ki licznym darowiznom zbiory wymaga\u0142y nowego i usytuowanego bli\u017cej klasztoru lokalu. Z tego wzgl\u0119du w zwi\u0105zku z przygotowaniami do wielkiej Wystawy Przemys\u0142u i Rolnictwa w Cz\u0119stochowie w 1909 r. podj\u0119to starania o wystawienie na jej terenie r\u00f3wnie\u017c budynku Muzeum Higieny. Wybrano projekt budynku\u00a0 pi\u0119trowego, w stylu secesyjnym sporz\u0105dzony przez E. Paprockiego, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 na parterze du\u017c\u0105 sal\u0119 odczytow\u0105 i pomieszczenia towarzysz\u0105ce, na pi\u0119trze analogiczn\u0105 sal\u0119 gdzie mia\u0142a by\u0107 urz\u0105dzona wystawa. Wybudowanie gmachu podj\u0119\u0142o Towarzystwo Wasterman, zlecaj\u0105c wykonawstwo firmie Sobieraj w Cz\u0119stochowie. Do nowo powsta\u0142ego gmachu przeniesiono wszystkie eksponaty z lokalu przy ul. Wielu\u0144skiej. Podczas trwania Wystawy Muzeum Higieniczne zwiedzi\u0142o 120 tys. os\u00f3b.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"
1909, Krajowa Wystawa Przemys\u0142u i Rolnictwa, poczt\u00f3wka, \u017ar\u00f3d\u0142o: Fotopolska-Eu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wygl\u0105d pawilon\u00f3w w czasie trwania Wystawy uwiecznili Bracia Rzepkowicz wydaj\u0105c seri\u0119 kartek pocztowych. Na fotografowanie ekspozycji wystawowych mia\u0142a pozwolenie Firma Fotograficzna \u201e\u015awite\u017a\u201d, relacje z wystaw publikowa\u0142y lokalne gazety. W listopadowym numerze \u201eZorzy Ojczystej\u201d z 1909 r. znajdujemy kr\u00f3tki opis: \u201eW tym gmachu przedstawione s\u0105 sposoby jak w narodzie zachowa\u0107 zdrowie cia\u0142a i uchroni\u0107 od chor\u00f3b\u00a0 nadmiernej \u015bmiertelno\u015bci. Na dole jest sala wyk\u0142adowa, […]. W sali tej wisz\u0105 na \u015bcianach ogromne tablice, przedstawiaj\u0105ce zgubny wp\u0142yw alkoholu na zdrowie. Tu te\u017c s\u0105 przedstawione przyk\u0142ady dobrego i z\u0142ego sposobu od\u017cywiania si\u0119 u nas i narod\u00f3w obcych. W sali g\u00f3rnej, mieszcz\u0105 si\u0119 zbiory najrozmaitszych modeli chat w\u0142o\u015bcia\u0144skich, szk\u00f3\u0142 ludowych, ochronek wiejskich.[…] Obok modeli chat stoj\u0105 przedmioty i wisz\u0105 tablice, wskazuj\u0105ce stan zdrowotno\u015bci na ziemi polskiej, \u015brodki zaradcze, szpitale, sale i \u015brodki operacyjne, sposoby leczenia itd. […].\u201d W 1910 r. w salach muzealnych odby\u0142a si\u0119 kolejna Wystawa Przeciwgru\u017alicza, kt\u00f3r\u0105 w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy zwiedzi\u0142o 20\u00a0000 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum higieny w Cz\u0119stochowie, Tygodnik Ilustrowany, 1905, nr 30, s. 557 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wybuch I wojny \u015bwiatowej przerwa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum, jednak ju\u017c w 1916 r. w budynku urz\u0105dzono \u201eWystaw\u0119 pami\u0105tek polskich\u201d i \u201eWystaw\u0119 szkoln\u0105\u201d i \u201eWystaw\u0119 pracy kobiet\u201d. W 1924 r. w budynku swoje zbiory z\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c cz\u0119stochowski oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, w ten spos\u00f3b po roku powsta\u0142o Miejskie Muzeum Krajoznawcze i Higieniczne. Budynek Muzeum Higienicznego pozosta\u0142 do dnia dzisiejszego. W latach 1996-2000 przeprowadzono generalny remont, zachowuj\u0105c pierwotn\u0105 form\u0119 budynku. Obecnie mieszcz\u0105 si\u0119 tu sale wystawowe Muzeum Cz\u0119stochowskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum higieny w Cz\u0119stochowie, Tygodnik Ilustrowany, 1905, nr 30, s. 557<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n