{"id":6230,"date":"2020-04-23T09:00:36","date_gmt":"2020-04-23T07:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6230"},"modified":"2020-05-05T10:21:14","modified_gmt":"2020-05-05T08:21:14","slug":"srokowski-stanislaw-1872-1950","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=6230","title":{"rendered":"Srokowski Stanis\u0142aw (1872-1950)"},"content":{"rendered":"\n

Za\u0142o\u017cyciel Muzeum Podolskiego TSL w Tarnopolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

„Tym wi\u0119ksz\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 winno spo\u0142ecze\u0144stwo nasze tym ludziom, zw\u0142aszcza cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry by\u0142 dusz\u0105 Muzeum [Podolskiego w Tarnopolu, przyp. MW], prof. Stanis\u0142awowi Srokowskiemu, poniewa\u017c zbiory ros\u0142y, bogaci\u0142y si\u0119 i organizowa\u0142y, nie jak zwykle pod opiek\u0105 pa\u0144stwa, kraju, pot\u0119\u017cnych finans\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w, ale przeciwnie, w\u015br\u00f3d przeciwno\u015bci z\u0142owrogiego \u017cywio\u0142u mas niepolskich i niech\u0119ci osobistych jednostek\u201d \u2013 pisa\u0142 Marceli Na\u0142\u0119cz-Dobrowolski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Stanis\u0142aw Srokowski, za: M. Szostakowska, 1999 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Stanis\u0142aw Srokowski, nauczyciel, geograf, kolekcjoner, dzia\u0142acz spo\u0142eczny, polityk. Studiowa\u0142 na Wydz. Filologicznym UJ w Krakowie, gdzie by\u0142 s\u0142uchaczem  historii, geografii, nauk przyrodniczych, we Lwowie podj\u0105\u0142 studia uniwersyteckie, tam by\u0142 jednocze\u015bnie asystentem w Katedrze Geologii i Mineralogii Politechniki Lwowskiej. Podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Afryce i Europie Po\u0142udniowej. <\/p>\n\n\n\n

Od 1897 roku pracowa\u0142 jako suplent (tj. zast\u0119pca etatowego nauczyciela w Galicji) w m\u0119skim seminarium nauczycielskim w Rzeszowie. W 1901 otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na nauczyciela rzeczywistego w Tarnopolu. W latach 1903 \u2013 1914 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa tamtejszego oddzia\u0142u Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej (TSL), podejmuj\u0105c prac\u0119 o\u015bwiatow\u0105 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej aby nie ulega\u0142a wp\u0142ywom ukrai\u0144skiej organizacji spo\u0142eczno-o\u015bwiatowej \u201ePro\u015bwita\u201d, \u201ezas\u0142u\u017cony niepomiernie dla sprawy polskiej na Rusi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142\ninicjatorem i za\u0142o\u017cycielem, powsta\u0142ego w 1907 roku, Muzeum Podolskiego TSL w\nTarnopolu, ofiaruj\u0105c nowej plac\u00f3wce bogaty zbi\u00f3r monet, jako pocz\u0105tek muzealnej\nkolekcji. Potrafi\u0142 swoj\u0105 pasj\u0105 zarazi\u0107 cz\u0142onk\u00f3w oddzia\u0142u Towarzystwa, kt\u00f3rzy \u201ez\nzami\u0142owaniem i oddaniem zabiegali oko\u0142o organizacji Muzeum ca\u0142ymi latami\u201d. Zbiory\nszybko si\u0119 rozrasta\u0142y a \u201ezbi\u00f3r monet stanowi\u0142 najokazalszy i najobszerniejszy\ndzia\u0142 Muzeum, znajdowa\u0142y si\u0119 w nim nader rzadkie okazy monet polskich, notowane\njako unikaty u Czapskiego\u201d, znanego kolekcjonera i znawcy numizmatyki,\nza\u0142o\u017cyciela Muzeum Czapskich w Krakowie. Srokowski sam opracowa\u0142 Przewodnik\npo Muzeum Podolskim Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej w Tarnopolu<\/em> (Tarnopol 1913),\nw kt\u00f3rym na wst\u0119pie napisa\u0142: \u201eTo, co znalaz\u0142o si\u0119 w murach muzeum\ntarnopolskiego, tam by\u0107 mo\u017ce, a nie jednego przedmiotu pozazdro\u015bci\u0107 by nam\nmog\u0142y muzea wi\u0119ksze a nawet nasze przepi\u0119kne zbiory krakowskie. Szmat dziej\u00f3w\nprzesz\u0142o\u015bci wo\u0142a do nas z ka\u017cdego k\u0105ta. Widzi si\u0119 czem tu na kresach byli\u015bmy i\nczem by\u0107 mo\u017cemy\u201d. Muzeum po kilku latach sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z bogato wyposa\u017conych\ndzia\u0142\u00f3w: Biblioteki, Numizmatyki i Sfragistyki, Tkanin i Haft\u00f3w, Zbior\u00f3w\narcheologicznych, Ceramiki, Okaz\u00f3w przyrody, Zbior\u00f3w sztuki oraz Przemys\u0142u\nArtystycznego. <\/p>\n\n\n\n

Stanis\u0142aw\nSrokowski, jak w 1912 roku donosi\u0142a \u201eGazet Lwowska\u201d, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c pomys\u0142odawc\u0105 i\nza\u0142o\u017cycielem nowego Towarzystwa \u201eZiemia Polska\u201d, g\u0142\u00f3wnym celem Towarzystwa by\u0142o\nutrzymanie polskiego stanu posiadania w kraju w zakresie w\u0142asno\u015bci ziemskiej. <\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczna Srokowskiego skupia\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rozwoju o\u015bwiaty i \u015bwiadomo\u015bci narodowej w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w na terenie Galicji, r\u00f3wnie\u017c Muzeum Podolskie, jak pisa\u0142 jego za\u0142o\u017cyciel, \u00a0zosta\u0142o za\u0142o\u017cone jako \u201ekszta\u0142c\u0105cy o\u015brodek o\u015bwiatowy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Portal wej\u015bciowy do siedziby TSL w Tarnopolu, za: M. Na\u0142\u0119cz-Dobrowolski, 1917 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wi\u0119cej:<\/strong><\/p>\n\n\n\n