{"id":5745,"date":"2020-01-28T08:16:57","date_gmt":"2020-01-28T07:16:57","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5745"},"modified":"2020-03-09T17:50:06","modified_gmt":"2020-03-09T16:50:06","slug":"bordzie-bijaty-muzeum-dionizego-paszkiewicza-dionizas-poska-w-wydrazonym-debie-baublis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5745","title":{"rendered":"Bordzie-Bijaty, muzeum Dionizego Paszkiewicza (Dionizas Po\u0161ka) w wydr\u0105\u017conym d\u0119bie Baublis"},"content":{"rendered":"\n

W 1812 r. Dionizy Paszkiewicz (1764-1830), regent s\u0105d\u00f3w grodzkiego\ni ziemskiego, pisarz ziemski i sekretarz s\u0105du granicznego, na terenie\nzakupionego maj\u0105tku w Bordzie-Bijaty (lit. Bard\u017eiai) stworzy\u0142 tzw. Muzeum w Baublisie.\nPaszkiewicz by\u0142 kolekcjonerem \u2013 zbiera\u0142 pami\u0105tki etnograficzne, historyczne i\nlingwistyczne dotycz\u0105ce przesz\u0142o\u015bci \u017bmudzi. Ponadto opracowa\u0142, wzorowany na\ndziele Samuela Bogumi\u0142a Lindego, s\u0142ownik litewsko-polsko-\u0142aci\u0144ski; tworzy\u0142\nwiersze satyryczne i dydaktyczne w j\u0119zykach polskim i litewskim, a tak\u017ce ody,\npanegiryki oraz epigramy.<\/p>\n\n\n\n

Miejscem przechowywania gromadzonych przez niego obiekt\u00f3w sta\u0142 si\u0119 wydr\u0105\u017cony i wypalony od \u015brodka pie\u0144 d\u0119bu zwanego Baublisem, kt\u00f3ry zosta\u0142 \u201ezaadaptowany\u201d na potrzeby kolekcji. W 1924 pierwsz\u0105 \u201ealtan\u0119\u201d uzupe\u0142niono o drug\u0105, nieco mniejsz\u0105, nazywan\u0105 bratem Baublisa.  Jak pisano w \u201eDzienniku Litewskim\u201d (1823): \u201cWiadomo uczonym, \u017ce P. Dyonizy Paszkiewicz, [\u2026], mi\u0142o\u015bci zabytk\u00f3w krajowych powodowany, znaczn\u0105 ich liczb zebra\u0142. Dwa pnie d\u0119b\u00f3w, niezwyczayney wielko\u015bci, s\u0105 mieyscem, na sk\u0142ad ich przeznaczon\u00e9m. Oba d\u0119by, u spodu i g\u00f3ry, tak ci\u0119te, \u017ce wysoko\u015b\u0107 ich sze\u015bciu \u0142okci, dochodzi, postawione s\u0105 napomo\u015bcie, i dachem, nakszta\u0142t altan pokryte, z boku drzwi i okna maj\u0105. Pod oknem, wewn\u0105trz jednego z tych d\u0119b\u00f3w, postawiony jest stolik i przyprawiona \u0142awka, na kt\u00f3rey cztery osoby siada\u0107 mog\u0105. Wewn\u0119trzna tego d\u0119bu przestrze\u0144, do pi\u0119tnastu os\u00f3b, obok stoj\u0105cych, obeymowa\u0107 mo\u017ce. Dla niezwyczayney tego d\u0119bu wielko\u015bci, nie bez przyczyny domy\u015blaj\u0105 si\u0119, \u017ce w wiekach ba\u0142wochwalstwa Litwy, pod jego ga\u0142\u0119\u017ami bo\u017cyszcza stawiano. Ciekaw by wiedzie\u0107: gdzie ten d\u0105b zr\u0105bany? kiedy i w jakiey postaci dosta\u0142 si\u0119 P. Paszkiewiczowi? [\u2026] Osobliwo\u015bci, w d\u0119bach tych z\u0142o\u017cone, s\u0105 to rzeczy z prywatnych muze\u00f3w zebrane: ale znakomitsz\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 wydobyte z Grobow Olbrzymich [czyli kurhan\u00f3w]\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Po 1830 r. cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji, zgodnie z wol\u0105 tw\u00f3rcy, zosta\u0142a\nprzekazana na Uniwersytet Wile\u0144ski (zagin\u0119\u0142a). Rozproszenie pozosta\u0142ych zbior\u00f3w\nnast\u0105pi\u0142o w latach 1914-1918. W 1924 r., na polecenie Litewskiej Komisji\nArcheologicznej zdeponowanie ocala\u0142ych fragment\u00f3w w muzeum seminarium\nnauczycielskiego w Taurogach, natomiast po 1945 r. zbiory te przekazano do\nmuzeum w Szawlach (lit. \u0160iauliai).<\/p>\n\n\n\n

Muzeum w Baublisie uwa\u017cane jest przez badaczy litewskich za pierwsze litewskie muzeum staro\u017cytno\u015bci. Wzmiank\u0119 o nim znale\u017a\u0107 mo\u017cna w IV ksi\u0119dze mickiewiczowskiego Pana Tadeusza.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
D\u0105b Baublis, fot. nieznany, 1923, ze zbior\u00f3w, \u017demai\u010di\u0173 vyskupyst\u0117s muziejus, zas\u00f3b: LIETUVOS INTEGRALI MUZIEJ\u0172 INFORMACIN\u0116 SISTEMA<\/a>

<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wi\u0119cej na temat muzeum:<\/p>\n\n\n\n

  • Jan \u0141oboyko, Groby Olbrzymie na \u017bmudzi i inne zabytki staro\u017cytno\u015bci tego kraju, z r\u0119kopismu rosyskiego, \u201eDziennik Wile\u0144ski\u201d 1823, t. II, nr 6, s. 145-157.<\/li>
  • Grz\u0119da Ewa, O \u017cmudzkim \u201eBaublisie\u201d i tw\u00f3rczo\u015bci Dionizego Paszkiewicza (Dionizasa Po\u0161ki), \u201eLitteraria\u201d 2009, t. XXXVII, nr 263, s. 35-46;<\/li>
  • Jankaunas Benediktas, Dionizas Po\u0161ka \u2013 Temaitijos ir Lietuvos istorikas i\u0161 Bijot\u0173, \u201e\u017demai\u010di\u0173 \u017eem\u0117\u201d 2012, nr 2, s. 6-11;<\/li>
  • Ker\u0161yt\u0117 Nastazija, Baublio muziejus, \u201eLiaudies Kult\u0171ra\u201d 2001-2002, nr 77, s. 28-31;<\/li>
  • Majoch S\u0142awomir, Baublis \u2013 zapomniane muzeum z \u201ePana Tadeusza\u201d, \u201eSztuka i Krytyka\u201d 2019, nr 11, s. 39-57;<\/li>
  • Paszkiewicz Dionizy, O d\u0119bie mai\u0105cym przesz\u0142o lat tysi\u0105c zwanym \u201eBaublis\u201d, kt\u00f3ry r\u00f3s\u0142 na \u017bmudzi w mai\u0119tno\u015bci Bordzie nale\u017c\u0105cey do Dyonizego Paszkiewicza. (Opisanie w\u0142a\u015bciciela tego d\u0119bu.), \u201eDziennik Warszawski\u201d 1826, t. IV, nr 11, s. 37-46; przedruk w: \u201eSylwan. Dziennik Nauk le\u015bnych i \u0142owieckich\u201d 1827, t. IV, s. 97-107.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    [sm]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W 1812 r. Dionizy Paszkiewicz (1764-1830), regent s\u0105d\u00f3w grodzkiego i ziemskiego, pisarz ziemski i sekretarz s\u0105du granicznego, na terenie zakupionego maj\u0105tku w Bordzie-Bijaty (lit. Bard\u017eiai) stworzy\u0142 tzw. Muzeum w Baublisie. Paszkiewicz by\u0142 kolekcjonerem \u2013 zbiera\u0142 pami\u0105tki etnograficzne, historyczne i lingwistyczne dotycz\u0105ce przesz\u0142o\u015bci \u017bmudzi. Ponadto opracowa\u0142, wzorowany na dziele Samuela Bogumi\u0142a Lindego, s\u0142ownik litewsko-polsko-\u0142aci\u0144ski; tworzy\u0142 wiersze… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5747,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-5745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t