{"id":5723,"date":"2020-01-17T07:55:23","date_gmt":"2020-01-17T06:55:23","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5723"},"modified":"2020-03-09T17:50:39","modified_gmt":"2020-03-09T16:50:39","slug":"raperswil-1870-muzeum-narodowe-polskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5723","title":{"rendered":"Raperswil, 1870, Muzeum Narodowe Polskie"},"content":{"rendered":"\n

Muzeum Narodowe Polskie\nw Raperswilu w Szwajcarii zosta\u0142o za\u0142o\u017cone z inicjatywy  Agatona Gillera (1831-1887) dziennikarza i\ndzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowego na emigracji. Plac\u00f3wk\u0119 ufundowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw hr.\nBroel Plater (1808-1889) polityk, dziennikarz, pose\u0142 na Sejm i aktywny dzia\u0142acz\npolskiego \u015brodowiska narodowego na emigracji. <\/p>\n\n\n\n

Siedzib\u0105 muzeum sta\u0142 si\u0119\nzamek nad brzegiem Jeziora Zurychskiego (wydzier\u017cawiony na 99 lat). Gromadzi\u0142o\nono wszelkie obiekty zwi\u0105zane z histori\u0105 i kultur\u0105 polsk\u0105, zabytki\narcheologiczne, bro\u0144 uzbrojenie i umundurowanie, pami\u0105tki historyczne, dzie\u0142a\nsztuki (malarstwo, rze\u017aba, rysunek, grafika, rzemios\u0142o artystyczne),\nbibliotek\u0119, dokumenty archiwalne. Zbiory powstawa\u0142y g\u0142\u00f3wnie z dar\u00f3w Polak\u00f3w z\nemigracji i kraju, cz\u0119\u015bciowo zakup\u00f3w w\u0142asnych (mocno ograniczonych) oraz czasem\njako depozyty. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku znajdowa\u0142a si\u0119 tu najwi\u0119ksza\nbiblioteka polska na emigracji (ok. 100 tys. druk\u00f3w), z bogatym zbiorem\nr\u0119kopis\u00f3w (w tym archiwum Wielkiej Emigracji). <\/p>\n\n\n\n

Merytorycznym opiekunem\nmuzeum by\u0142 emigrant i dzia\u0142aj\u0105cy w Szwecji antykwariusz Henryk\nBukowski (1839-1900). Po \u015bmierci Platera kustoszem i zarz\u0105dc\u0105 muzeum zosta\u0142 W\u0142odzimierz\nR\u00f3\u017cycki de Rosenwerth (1838-1914) autor specyficznej koncepcji ekspozycji\nmuzealnej zmierzaj\u0105cej do realizacji po\u017c\u0105danej narodowej narracji pomijaj\u0105cej\nkwesti\u0119 autentyczno\u015bci eksponat\u00f3w (np. uzupe\u0142nianie obiekt\u00f3w o p\u00f3\u017aniejsze\nelementy), autor legend zwi\u0105zanych z eksponatami i niekt\u00f3rych eksponat\u00f3w. Jego\nkoncepcja spotka\u0142a si\u0119 z krytyk\u0105 cz\u0119\u015bci \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Jak pisano \u201eOderwane od\ngruntu rodzinnego, nieod\u017cywiane jego sokami, niekontrolowane przez opini\u0119\nspo\u0142eczn\u0105, staj\u0105 si\u0119 przedmiotem swar\u00f3w, walki i intryg, ma\u0142ych ambicyj i\nma\u0142ych zabieg\u00f3w, kt\u00f3re odejmuj\u0105 im naprz\u00f3d zdolno\u015b\u0107\nrozwoju a potem wszelk\u0105\nwarto\u015b\u0107\u201d.\n \u201eSprawa rapperswilska\u201d znalaz\u0142a odd\u017awi\u0119k\nw kraju, a spraw\u0105 fa\u0142szerstw zaj\u0119\u0142a si\u0119 komisja specjalist\u00f3w. Jednym z autor\u00f3w niezrealizowanych\nprojekt\u00f3w reformy i modernizacji Muzeum by\u0142 \u017beromski Stefan (1864-1925), kt\u00f3ry\nw latach 1892-1895 pracowa\u0142 tam jako bibliotekarz.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie ze statutem\n(1894) celem muzeum by\u0142o \u201eprzechowywanie \npami\u0105tek i dokument\u00f3w narodowych Polski, Litwy i Rusi, do czasu\nodzyskania niezale\u017cno\u015bci, oraz w celu zaznajamiania \u015bwiata cywilizowanego z\nprawami polskiego narodu do \u017cycia politycznego przez wykazywanie w zbiorach\nmuzealnych jego przesz\u0142o\u015bci dziejowej, obecnego ucisku i niespo\u017cytej jego\n\u017cywotno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W zbiorach znalaz\u0142y si\u0119 m.in. materia\u0142y biograficzne i autografy,\ndokumenty kr\u00f3lewskie i zwi\u0105zane z konfederacj\u0105 barsk\u0105, Sejmem Czteroletnim,\nKonstytucj\u0105 3 maja i insurekcj\u0105 ko\u015bciuszkowsk\u0105, materia\u0142y do dziej\u00f3w Legion\u00f3w\nD\u0105browskiego, wojen napoleo\u0144skich, Kongresu wiede\u0144skiego, Ksi\u0119stwa\nWarszawskiego i Kr\u00f3lestwa Kongresowego, Rzeczypospolitej Krakowskiej oraz emigracji\npolskiej. Ponadto gromadzono archiwalia dokumentuj\u0105ce udzia\u0142 Polak\u00f3w w konfliktach\nzbrojnych, powstaniach oraz   Ko\u015bciuszkiana i Mickiewicziana.<\/p>\n\n\n\n

W 1927 na mocy uchwa\u0142y Sejmu RP zbiory zosta\u0142y przewiezione do kraju (zgodnie z testamentem za\u0142o\u017cyciela) i trafi\u0142y do\u00a0 Muzeum Narodowego w Warszawie i Biblioteki Narodowej. Znaczna ich cz\u0119\u015b\u0107, g\u0142\u00f3wnie w zakresie druk\u00f3w i r\u0119kopis\u00f3w zosta\u0142a zniszczona podczas II wojny \u015bwiatowej). W latach 1936-1951 na zamku istnia\u0142o polskie centrum ekspozycyjne, po wojnie przej\u0119te przez w\u0142adze komunistyczne, wskutek czego kanton Sanki Gallen wypowiedzia\u0142 umow\u0119 dzier\u017cawn\u0105. Muzeum reaktywowano w 1975 przez polskie \u015brodowiska emigracyjne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum Polskie w Rapperswilu, poczt\u00f3wka, \u017ar\u00f3d\u0142o: Muzeum Polskie Schloss Rapperswil <\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in.: <\/p>\n\n\n\n

  • [KRASZEWSKI J.I.], Uroczysto\u015b\u0107 otwarcia Muzeum\u00a0 Historyczno-Polskiego w Raperswil. Dnie 23 pa\u017adziernika 1870 roku<\/em>, Drezno: J.I. Kraszewski, 1870.<\/li>
  • GILLER A., Muzeum Narodowe w Raperswilu<\/em>, \u201eAlbum Muzeum Narodowego w Rapperswilu\u201d t. I, Lw\u00f3w 1876, s. 579-597.<\/li>
  • [WASILEWSKI Z.] Rzut oka na dzieje Muzeum Narodowego w Rapperswilu<\/em>, \u201eAlbum Muzeum Narodowego w Rapperswilu\u201d t. IV, Krak\u00f3w: MNKr, 1894, s. 3-88.<\/li>
  • ROSZ J., Szkic dziej\u00f3w Muzeum Narodowego w Rapperswilu<\/em>, Lw\u00f3w, 1898.<\/li>
  • Muzeum Narodowe Polskie w Rapperswilu<\/em>, Raperswil: Nak\u0142adem Dyrekcji Muzeum, 1906.<\/li>
  • \u017bEROMSKI S., O przysz\u0142o\u015b\u0107 Rapperswilu, <\/em>Krak\u00f3w 1911.<\/li>
  • Das Internationale Kriegs- und Friedenmuseum in Luzern<\/em>, \u201eDie Berner Woche in Wort und Bild\u201d2 (1912), s. 148-150<\/li>
  • FLACH J., Sprawa Muzeum Narodowego w Rapperswilu<\/em>, Krak\u00f3w: Drukarnia \u201eCzasu\u201d: 1912.<\/li>
  • LEWAK A., Muzeum Narodowe Polskie w Rapperswilu 1869-1927<\/em>, \u201eNiepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d 17(1938), z. 1<\/li>
  • ZIEJKA F., Kraszewski a Muzeum Narodowe Polskie w Raperswilu<\/em>, \u201ePami\u0119tnik Literacki\u201d 1966, nr 57, z. 1<\/li>
  • MANSFELD B., Raperswil W\u0142adys\u0142awa Platera<\/em>, \u201eWi\u0119\u017a\u201d 11 (1972),m s. 130-136.<\/li>
  • NEHRING S., Polskie Muzeum w Raperswil<\/em>, Raperswil 1976.<\/li>
  • CHANKOWSKI S., Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe do dziej\u00f3w Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu 1870-1927<\/em>, \u201eBiuletyn PAN\u201d 1980, nr 23, s. 3-26.<\/li>
  • CHANKOWSKI S., \u0179r\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu w zbiorach zagranicznych<\/em>, \u201eBiuletyn PAN\u201d 1982, nr 25, s. 4-18.<\/li>
  • CHANKOWSKI S., Szwajcarzy wobec Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu w okresie dyrekcji W\u0142adys\u0142awa Platera (1869-1889)<\/em>, w: Losy Polak\u00f3w w XIX-XX wieku. Studia ofiarowane Profesorowi Stefanowi Kieniewiczowi w osiemdziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 Jego Urodzin<\/em>, Warszawa 1987, 509-524.<\/li>
  • CHANKOWSKI S., Muzeum Rapperswilskie jako warsztat pracy naukowe<\/em>j, \u201ePrzegl\u0105d Historyczny\u201d 1988, nr 74, z. 1<\/li>
  • MANSFELD B., Esej o Rapperswilu<\/em>, \u201eMuzealnictwo\u201d 37 (1995), s. 74-79.<\/li>
  • CHANKOWSKI A. S., Muzeum Polski Wsp\u00f3\u0142czesnej w Rapperswilu w latach 1936-1939<\/em>, Rocznik Biblioteki Narodowej XXXII (Warszawa 1998), s. 281-326;<\/li>
  • JASTRZ\u0118BOWSKA E., Drugi Rapperswil i jego kustosz<\/em>, Rocznik Biblioteki Narodowej XXXVI (Warszawa 2004), s. 275-29<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    [tr]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Muzeum Narodowe Polskie w Raperswilu w Szwajcarii zosta\u0142o za\u0142o\u017cone z inicjatywy  Agatona Gillera (1831-1887) dziennikarza i dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowego na emigracji. Plac\u00f3wk\u0119 ufundowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw hr. Broel Plater (1808-1889) polityk, dziennikarz, pose\u0142 na Sejm i aktywny dzia\u0142acz polskiego \u015brodowiska narodowego na emigracji. Siedzib\u0105 muzeum sta\u0142 si\u0119 zamek nad brzegiem Jeziora Zurychskiego (wydzier\u017cawiony na 99 lat). Gromadzi\u0142o ono… <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":5725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-5723","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t