{"id":5704,"date":"2020-01-13T08:15:00","date_gmt":"2020-01-13T07:15:00","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5704"},"modified":"2020-03-09T17:50:34","modified_gmt":"2020-03-09T16:50:34","slug":"wilno-1907-muzeum-towarzystwa-przyjaciol-nauk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5704","title":{"rendered":"Wilno, 1907, Muzeum Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk"},"content":{"rendered":"\n

Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Wilnie zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1906 roku z inicjatywy E. Orzeszkowej, W. Zachorskiego, J. Matwi\u0142\u0142y, A. Parczewskiego i S. Ko\u015bcia\u0142kowskiego. Zgodnie ze statutem Towarzystwo mia\u0142o na celu \u201epiel\u0119gnowanie nauk, umiej\u0119tno\u015bci i literatury w j\u0119zyku polskim, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b badanie kraju pod wzgl\u0119dem przyrodniczym, etnograficznym, historycznym, ekonomicznym i statystycznym\u201d (\u00a7 2). Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142o w 1907 roku, \u201ena mocy uchwa\u0142y Gubernjalnej Komisji Wile\u0144skiej do spraw towarzystw i zwi\u0105zk\u00f3w\u201d. Pocz\u0105tkiem kolekcji sta\u0142y si\u0119 zbiory po Antonim Zaborskim ofiarowane przez rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w 1907 roku na poczet muzeum zakupiono gabloty, witryny\ni stoliki, rozlokowano tak\u017ce zgromadzone zbiory. Obejmowa\u0142y one dzia\u0142\narcheologii przedhistorycznej, zarz\u0105dzany przez Wandalina Szukiewicza, dzia\u0142 numizmatyki,\nmedali i sfragistyki, dzia\u0142 kultu religijnego. Opiek\u0119 nad zbiorem etnograficznym\nsprawowa\u0142 dr W\u0142adys\u0142aw Zahorski, nad dzia\u0142em przyrodniczym Zygmunt Hryniewicz,\na kolekcj\u0105 artystyczn\u0105 zarz\u0105dza\u0142 Stanis\u0142aw Jarocki. Z ramienia Towarzystwa opiek\u0119\nnad ca\u0142\u0105 kolekcja towarzystwa sprawowa\u0142 jego \u00f3wczesny wiceprezes (1909) W\u0142adys\u0142aw\nZahorski. Wszystkie obiekty w kolekcji by\u0142y sklasyfikowane, przekazywane do\nodpowiedniego dzia\u0142u, numerowane i katalogowane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
repr. z
Rocznik Towarzystwa Naukowego w Wilnie, T.1, 1907, s.161
<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Jak pisano w sprawozdaniu z 1909 roku \u201eZapocz\u0105tkowane zbiory naukowe i artystyczne, kt\u00f3re dadz\u0105 mo\u017cno\u015b\u0107 rozleglejszego urzeczywistnienia w przysz\u0142o\u015bci naukowych zada\u0144 T-wa, podobnie, jak lat ubieg\u0142ych, mie\u015bci\u0142y si\u0119 w wielkiej sali z filarami na pi\u0119trze, a obrazy, oryginalne rysunki i zbiory graficzne w westibulu i w klatce schodowej\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c na pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142onkowie Towarzystwa zwracali\nuwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 specjalizacji instytucji, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 okaz\u00f3w\nstanowi\u0142y dary, co mia\u0142o wp\u0142yw na wygl\u0105d kolekcji. Jak pisano w Kurierze\nLitewskim \u201eMuzeum Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk, b\u0119d\u0105ce dopiero w fazie\npowstania, zakre\u015bli\u0142o sobie zbyt szerokie pole dzia\u0142alno\u015bci gromadz\u0105c skrz\u0119tnie\nzar\u00f3wno pami\u0105tki historyczne, jak dzie\u0142a sztuki, jak wreszcie okazy\netnograficzne i przyrodnicze. Posiada ono charakter mieszany\nartystyczno-naukowy i skutkiem tego ca\u0142o\u015b\u0107 robi wra\u017cenie gabinetu osobliwo\u015bci.\n[…] Dost\u0119pne jest tylko zreszt\u0105 dla cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa”. <\/p>\n\n\n\n

Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Wilnie dzia\u0142a\u0142o r\u00f3wnie\u017c po 1918 roku, jednak zmianie uleg\u0142a jego struktura, jednak nie zaprzestano prowadzenia muzeum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Siedziba Muzeum Humanistycznego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk – widok zewn\u0119trzny, fot. 1930, \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC <\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob.<\/p>\n\n\n\n