{"id":5666,"date":"2019-12-09T07:44:34","date_gmt":"2019-12-09T06:44:34","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5666"},"modified":"2022-01-16T13:22:01","modified_gmt":"2022-01-16T12:22:01","slug":"krakow-1904-muzeum-hr-hutten-czapskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5666","title":{"rendered":"Krak\u00f3w, 1904, Muzeum hr. Hutten-Czapskich"},"content":{"rendered":"\n

Emeryk Hutten-Czapski, ur. w 1828 roku w Sta\u0144kowie na Bia\u0142orusi, kolekcjoner g\u0142. numizmat\u00f3w, w 1851 zosta\u0142 cz\u0142onkiem Towarzystwa Archeologiczno-Numizmatycznego. Na pocz\u0105tku lat 60. XIX w. naby\u0142 i przebudowa\u0142 pa\u0142ac w Sta\u0144kowie, tam umie\u015bci\u0142 swoje zbiory – 20 tys. ksi\u0105\u017cek, ryciny, obrazy i kilkana\u015bcie tys. numizmat\u00f3w, tkaniny s\u0142uckie, zbroje, ordery polskie, odznaki maso\u0144skie, porcelan\u0119, szk\u0142o, br\u0105zy, pami\u0105tki historyczne. Pocz\u0105tkowo zbiera\u0142 przedmioty zwi\u0105zane ze Star\u0105 Rusi\u0105, potem zagrabione polonika. Przez 20 lat (1871-1891) zajmowa\u0142 si\u0119 prac\u0105 naukow\u0105 w zakresie numizmatyki. Owocem tej pracy by\u0142 wydany w Petersburgu i Krakowie Catalogue de la collection des medailles et monnaies polonaise, du Comte Emeric Hutten-Czapski<\/em>.   Po zamachu i \u015bmierci cara Aleksandra II postanowi\u0142 przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Krakowa. Naby\u0142 jednopi\u0119trowy pa\u0142acyk zbudowany 10 lat wcze\u015bniej przez architekta Siedeka przy ul. Wolskiej. W styczniu 1895 roku \u201cpolska\u201d cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w (za zgod\u0105 carskich w\u0142adz) przyjecha\u0142a do Krakowa. Z czasem pa\u0142acyk okaza\u0142 si\u0119 zbyt ma\u0142y. Czapski zdecydowa\u0142 si\u0119 na dobudowanie pawilonu. Zaprojektowa\u0142o go w 1895 roku znane krakowskie biuro architektoniczne Sp\u00f3\u0142ki Stryje\u0144ski Pokuty\u0144ski. Nad wej\u015bciem do pawilonu umie\u015bci\u0142 napis Monumentis Patriae naufragio ereptis<\/em> (Pami\u0105tkom ojczystym ocalonym z burzy dziejowej). W przyziemiu i na I. pi\u0119trze umieszczono przy\u015bcienne szafy ze starannie skatalogowan\u0105 bibliotek\u0105, po\u015brodku za\u015b gabloty z numizmatami, zabytkami sztuki i rzemios\u0142a artystycznego.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zbiory numizmatyczne, M. Szukiewicz, 1909, s. 41.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jednak wkr\u00f3tce\nHutten-Czapski zachorowa\u0142 na tyfus i noc\u0105, z 22 na 23 lipca 1896 roku zmar\u0142. Po\njego \u015bmierci, w dobudowanym do pa\u0142acyku pawilonie muzealnym  otwarto prywatne muzeum, kt\u00f3re nast\u0119pnie\ndecyzj\u0105 \u017cony kolekcjonera, El\u017cbiety z Meyendorff\u00f3w Czapskiej (1833-1916) i jej\nsyn\u00f3w, zosta\u0142o w 1903 roku przekazane za po\u015brednictwem Gminy Miasta Krak\u00f3w,\nMuzeum Narodowemu. Kierownikiem muzeum zosta\u0142 znawca numizmatyki dr Marian\nGumowski. Od tego czasu Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego funkcjonowa\u0142o jako\nII oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Krakowie i by\u0142o czynne codziennie od 10-16, zim\u0105\nod 11-15. Utworzono 3 podstawowe dzia\u0142y: gabinet monet i medali, gabinet rycin\ni bibliotek\u0119. Feliks Kopera, w latach 1899-1901 kustosz zbior\u00f3w, wyda\u0142\nopracowany przez Hutten-Czapskiego Spis druk\u00f3w epoki Jagiello\u0144skiej w\nzbiorze Emeryka Hutten-Czapskiego<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

Zbiory hrabiego\n(numizmaty, piecz\u0119cie, medale, ryciny, autografy, biblioteka), powi\u0119kszy\u0142y\nkolekcje: hr. St. Rusockiego z Trojanki (obrazy, meble, ceramika, numizmaty, ryciny,\ntkaniny, szk\u0142o i rzemios\u0142o artystyczne), M. Poleskiego (biblioteka, zbiory\npami\u0105tek narodowych, dzie\u0142 sztuki i rzemios\u0142a artystycznego), Schmidta-Ci\u0105\u017cy\u0144skiego\n(numizmaty, gemmy, obrazy), hr Starze\u0144skiego z Ko\u0142omyi (monety).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Emeryk Hutten-Czapski, 1896, fot. J. Sebald <\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Z powodu braku miejsca\nw Sukiennicach, w pa\u0142acyku i pawilonie umieszczono, galeri\u0119 obraz\u00f3w im.\n\u0141ozi\u0144skich ze Lwowa, kolekcj\u0119 Szymkiewicza, biblioteki: Adama Wola\u0144skiego z\nRudki na Podolu oraz dra Wac\u0142awa Lasockiego z Na\u0142\u0119czowa, Ludwika Goldsteina(rzemios\u0142o\nartystyczne, \u201eprzedmioty wschodnie). Znalaz\u0142y si\u0119 tutaj r\u00f3wnie\u017c darowizny: W\u0142.\nBartynowskiego (numizmaty, ryciny), P. Umi\u0144skiego (monety, medale) i Wiktora\nWindyk-Wittyga  (monety, piecz\u0119cie,\nautografy i exlibrisy), Biesiadeckiego z Firlejowa – radcy Smolina oraz\nWdowiszewskiego i Steingrabera.<\/p>\n\n\n\n

Muzeum im. Emeryka\nHutten-Czapskiego, ze sta\u0142\u0105 ekspozycj\u0105 funkcjonowa\u0142o do roku 1939, po kt\u00f3rym\nzosta\u0142o zamkni\u0119te dla publiczno\u015bci na ponad 70 lat. W wyniku realizacji\nfinansowanego z Unii Europejskiej projektu Europejskie Centrum Numizmatyki\nPolskiej, Muzeum odzyska\u0142o dawn\u0105 \u015bwietno\u015b\u0107. W Pa\u0142acyku Czapskich ( obecnie, ul.\nPi\u0142sudskiego 12) znajduje si\u0119 najwa\u017cniejsza na \u015bwiecie ekspozycja prezentuj\u0105ca,\nhistori\u0119 mennictwa i medalierstwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum Hutten-Czapskich, Klatka schodowa-M. Szukiewicz, 1909<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wi\u0119cej:<\/p>\n\n\n\n