{"id":5636,"date":"2019-11-28T08:11:39","date_gmt":"2019-11-28T07:11:39","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5636"},"modified":"2020-03-09T17:51:31","modified_gmt":"2020-03-09T16:51:31","slug":"sopot-1913-1914-muzeum-kaszubsko-pomorskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5636","title":{"rendered":"Sopot, 1913-1914, Muzeum kaszubsko-pomorskie"},"content":{"rendered":"\n<p>Jak pisano w sprawozdaniu za rok 1913 \u201eIdea muzeum\nkaszubsko-pomorskiego powsta\u0142a w\u015br\u00f3d m\u0142odokaszub\u00f3w, gromadz\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 &nbsp;dziennikarza i pisarza dr Aleksandra\nMajkowskiego (1876-1938) i pierwszy wyraz znalaz\u0142a na \u0142amach \u201eGryfa\u201d (1908).\nCelem tw\u00f3rc\u00f3w muzeum by\u0142o \u201ezachowa\u0107 skarby, nagromadzone przez ojc\u00f3w, dla\nprzysz\u0142ych pokole\u0144, i jednych i drugich \u0142\u0105czy\u0107 pasmem tradycji. Dla nas \u2013\npisano \u2013 wszystkie te przejawy \u017cycia swojskiego , objawiaj\u0105ce si\u0119 w b\u0105d\u017a to w\nobyczajach, strojach, budowie chat i \u015bwi\u0105ty\u0144, s\u0105 fundamentem dla gmachu\nprzysz\u0142o\u015bci, s\u0105 tem, czem ziemia rodzinna dla drzewa\u201d. Pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 ukazania\nkultury materialnej Kaszub\u00f3w by\u0142a zorganizowana w 1911 r. w Ko\u015bcierzynie Wystawa\nludoznawcza kaszubsko-pomorska, jednak do utworzenia muzeum nie dosz\u0142o ze\nwzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 przeniesienia si\u0119 redakcji \u201eGryfa\u201d do Sopotu i braku \u201ekierownika\nsta\u0142ych zbior\u00f3w\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Ponownie do idei muzeum odniesiono si\u0119 w 1912 r. w czasie\nzjazdu m\u0142odokaszub\u00f3w w Gda\u0144sku, w tym te\u017c celu powo\u0142ano komisj\u0119\nbiblioteczno-muzealn\u0105. Pomimo trudno\u015bci finansowych i nieprzyjaznej\nm\u0142odokaszubom atmosfery politycznej w 1912 r. komisja wynaj\u0119\u0142a lokal w Sopocie\nprzy Seestrasse 28-1 (ob. Bohater\u00f3w Monte Cassino) i rozpocz\u0119\u0142a gromadzenie\nzbior\u00f3w. Muzeum zosta\u0142o otwarte na pocz\u0105tku lipca 1913 r. Wystawa prezentowa\u0142a\nzar\u00f3wno zbiory zgromadzone przez Towarzystwo M\u0142odokaszub\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c\nkolekcj\u0119 prywatn\u0105 Ignacego Belakowicza, urz\u0119dnika francuskiego z Indochin. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c w sierpniu 1913 r. zdecydowano o utworzeniu Towarzystwa\nmuzeum kaszubsko-pomorskiego &nbsp;i\nod\u0142\u0105czeniu si\u0119 od budz\u0105cego skrajne emocje Towarzystwa M\u0142odokaszub\u00f3w. W sk\u0142ad\ntowarzystwa weszli dr. Majkowski, Leokadia Belakowicz\u00f3wna, Augustyn Jankowski,\nks. W. Wojciechowski.&nbsp; Zbiory tworzone\nby\u0142y poprzez zakupy oraz dzi\u0119ki darowiznom i obejmowa\u0142y przede wszystkim okazy\nkaszubskiego rzemios\u0142a: przyk\u0142ady kowalstwa, rzemios\u0142a, kafle, przedmioty\nmetalowe i szklane, artefakty archeologiczne, numizmaty, okazy przyrodnicze. W\n1913 r. kolekcja muzealna obejmowa\u0142a 363 okazy. Przy muzeum dzia\u0142a\u0142a ponadto\npracownia haft\u00f3w kultywuj\u0105ca tradycyjne, kaszubskie wzornictwo. Muzeum&nbsp; koncentrowa\u0142o si\u0119 tworzeniu zbior\u00f3w obejmuj\u0105cych\nokazy z zakresu etnografii i historii Kaszub\u00f3w oraz gromadzeniu publikacji do\nbiblioteki naukowej z czytelni\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u0144cz\u0105c sprawozdanie zapewniano \u201eMuzeum kaszubsko-pomorskie jest jedyn\u0105 naukow\u0105 instytucj\u0105 na Kaszubach, nie wkracza w sfer\u0119 dzia\u0142ania \u017cadnej partii, a pragnie s\u0142u\u017cy\u0107 wszystkim\u201d. Ju\u017c w 1914 r. Majkowski zwraca\u0142 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 zapewnienia muzeum sta\u0142ej siedziby: \u201eObecnie zbiory i biblioteka mieszcz\u0105 si\u0119 w ubikacyach, wynaj\u0119tych u niemca, na kt\u00f3rego hakatyzm i w\u0142adze ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 nacisk wywieraj\u0105 w celu wypowiedzenia mieszkania. Niestety, mo\u017ce nadej\u015b\u0107 ta chwil\u0105, kiedy Muzeum znajdzie si\u0119 bez przytu\u0142ku\u201d. Z tego wzgl\u0119du towarzystwo podj\u0119\u0142o starania o zakup dworu Przebendowskich w Sopocie, kieruj\u0105c odezw\u0119 m.in. do czytelnik\u00f3w czasopisma \u201e\u015awiat\u201d. Do realizacji tego zamierzenia nie dosz\u0142o. Muzeum przesta\u0142o istnie\u0107 w 1914 r. <\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej na temat muzeum:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u00a0Chwalewik Edward, <em>Zbiory polskie<\/em>, Tom II, Krajowa Agencja Wydawnicza, Krak\u00f3w 1991, s. 202-203.<\/li><li>Majkowski Aleksander, <em>Muzeum kaszubsko-pomorskie<\/em>, \u201c\u015awiat\u201d, nr 17, 1914, s. 8-9<\/li><li>Winnicka Marlena, Patriotyczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 wybranych propagator\u00f3w kultury kaszubskiej, Ars inter Culturas 2014, nr 3, s. 192.<\/li><li>Sprawozdanie Muzeum Kaszubsko-pomorskiego w Sopocie za rok 1913 Rozw\u00f3j. Dziennik polityczny, przemys\u0142owy, ekonomiczny, spo\u0142eczny i literacki, illustrowany, 1914, r. 17, nr 164, s. 2<\/li><li>Sprawozdanie Muzeum Kaszubsko-pomorskiego w Sopocie za rok 1914 Rozw\u00f3j. Dziennik polityczny, przemys\u0142owy, ekonomiczny, spo\u0142eczny i literacki, illustrowany, 1914, r. 17, nr 165, s. 2<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">[eb\/ato]<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"715\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-1024x715.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5637\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-1024x715.jpg 1024w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-300x209.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-768x536.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-500x349.jpg 500w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1.jpg 1050w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption> lzba kaszubska z kredensem, kt\u00f3ry si\u0119 tu nszywa pi\u0119knie: szelbi\u0105g,  <br>Majkowski Aleksander, <em>Muzeum kaszubsko-pomorskie,\u00a0s.\u00a09.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak pisano w sprawozdaniu za rok 1913 \u201eIdea muzeum kaszubsko-pomorskiego powsta\u0142a w\u015br\u00f3d m\u0142odokaszub\u00f3w, gromadz\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 &nbsp;dziennikarza i pisarza dr Aleksandra Majkowskiego (1876-1938) i pierwszy wyraz znalaz\u0142a na \u0142amach \u201eGryfa\u201d (1908). Celem tw\u00f3rc\u00f3w muzeum by\u0142o \u201ezachowa\u0107 skarby, nagromadzone przez ojc\u00f3w, dla przysz\u0142ych pokole\u0144, i jednych i drugich \u0142\u0105czy\u0107 pasmem tradycji. Dla nas \u2013 pisano \u2013&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-5636","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1.jpg","author_info":{"display_name":"Ewelina Bednarz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=4"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5636\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5636\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5636\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Jak pisano w sprawozdaniu za rok 1913 \u201eIdea muzeum<br \/>\nkaszubsko-pomorskiego powsta\u0142a w\u015br\u00f3d m\u0142odokaszub\u00f3w, gromadz\u0105cych si\u0119 wok\u00f3\u0142 &nbsp;dziennikarza i pisarza dr Aleksandra<br \/>\nMajkowskiego (1876-1938) i pierwszy wyraz znalaz\u0142a na \u0142amach \u201eGryfa\u201d (1908).<br \/>\nCelem tw\u00f3rc\u00f3w muzeum by\u0142o \u201ezachowa\u0107 skarby, nagromadzone przez ojc\u00f3w, dla<br \/>\nprzysz\u0142ych pokole\u0144, i jednych i drugich \u0142\u0105czy\u0107 pasmem tradycji. Dla nas \u2013<br \/>\npisano \u2013 wszystkie te przejawy \u017cycia swojskiego , objawiaj\u0105ce si\u0119 w b\u0105d\u017a to w<br \/>\nobyczajach, strojach, budowie chat i \u015bwi\u0105ty\u0144, s\u0105 fundamentem dla gmachu<br \/>\nprzysz\u0142o\u015bci, s\u0105 tem, czem ziemia rodzinna dla drzewa\u201d. Pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 ukazania<br \/>\nkultury materialnej Kaszub\u00f3w by\u0142a zorganizowana w 1911 r. w Ko\u015bcierzynie Wystawa<br \/>\nludoznawcza kaszubsko-pomorska, jednak do utworzenia muzeum nie dosz\u0142o ze<br \/>\nwzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 przeniesienia si\u0119 redakcji \u201eGryfa\u201d do Sopotu i braku \u201ekierownika<br \/>\nsta\u0142ych zbior\u00f3w\u201d. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ponownie do idei muzeum odniesiono si\u0119 w 1912 r. w czasie<br \/>\nzjazdu m\u0142odokaszub\u00f3w w Gda\u0144sku, w tym te\u017c celu powo\u0142ano komisj\u0119<br \/>\nbiblioteczno-muzealn\u0105. Pomimo trudno\u015bci finansowych i nieprzyjaznej<br \/>\nm\u0142odokaszubom atmosfery politycznej w 1912 r. komisja wynaj\u0119\u0142a lokal w Sopocie<br \/>\nprzy Seestrasse 28-1 (ob. Bohater\u00f3w Monte Cassino) i rozpocz\u0119\u0142a gromadzenie<br \/>\nzbior\u00f3w. Muzeum zosta\u0142o otwarte na pocz\u0105tku lipca 1913 r. Wystawa prezentowa\u0142a<br \/>\nzar\u00f3wno zbiory zgromadzone przez Towarzystwo M\u0142odokaszub\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c<br \/>\nkolekcj\u0119 prywatn\u0105 Ignacego Belakowicza, urz\u0119dnika francuskiego z Indochin. &nbsp;<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ju\u017c w sierpniu 1913 r. zdecydowano o utworzeniu Towarzystwa<br \/>\nmuzeum kaszubsko-pomorskiego &nbsp;i<br \/>\nod\u0142\u0105czeniu si\u0119 od budz\u0105cego skrajne emocje Towarzystwa M\u0142odokaszub\u00f3w. W sk\u0142ad<br \/>\ntowarzystwa weszli dr. Majkowski, Leokadia Belakowicz\u00f3wna, Augustyn Jankowski,<br \/>\nks. W. Wojciechowski.&nbsp; Zbiory tworzone<br \/>\nby\u0142y poprzez zakupy oraz dzi\u0119ki darowiznom i obejmowa\u0142y przede wszystkim okazy<br \/>\nkaszubskiego rzemios\u0142a: przyk\u0142ady kowalstwa, rzemios\u0142a, kafle, przedmioty<br \/>\nmetalowe i szklane, artefakty archeologiczne, numizmaty, okazy przyrodnicze. W<br \/>\n1913 r. kolekcja muzealna obejmowa\u0142a 363 okazy. Przy muzeum dzia\u0142a\u0142a ponadto<br \/>\npracownia haft\u00f3w kultywuj\u0105ca tradycyjne, kaszubskie wzornictwo. Muzeum&nbsp; koncentrowa\u0142o si\u0119 tworzeniu zbior\u00f3w obejmuj\u0105cych<br \/>\nokazy z zakresu etnografii i historii Kaszub\u00f3w oraz gromadzeniu publikacji do<br \/>\nbiblioteki naukowej z czytelni\u0105.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ko\u0144cz\u0105c sprawozdanie zapewniano \u201eMuzeum kaszubsko-pomorskie jest jedyn\u0105 naukow\u0105 instytucj\u0105 na Kaszubach, nie wkracza w sfer\u0119 dzia\u0142ania \u017cadnej partii, a pragnie s\u0142u\u017cy\u0107 wszystkim\u201d. Ju\u017c w 1914 r. Majkowski zwraca\u0142 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 zapewnienia muzeum sta\u0142ej siedziby: \u201eObecnie zbiory i biblioteka mieszcz\u0105 si\u0119 w ubikacyach, wynaj\u0119tych u niemca, na kt\u00f3rego hakatyzm i w\u0142adze ca\u0142\u0105 si\u0142\u0105 nacisk wywieraj\u0105 w celu wypowiedzenia mieszkania. Niestety, mo\u017ce nadej\u015b\u0107 ta chwil\u0105, kiedy Muzeum znajdzie si\u0119 bez przytu\u0142ku\u201d. Z tego wzgl\u0119du towarzystwo podj\u0119\u0142o starania o zakup dworu Przebendowskich w Sopocie, kieruj\u0105c odezw\u0119 m.in. do czytelnik\u00f3w czasopisma \u201e\u015awiat\u201d. Do realizacji tego zamierzenia nie dosz\u0142o. Muzeum przesta\u0142o istnie\u0107 w 1914 r. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat muzeum:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li>\u00a0Chwalewik Edward, <em>Zbiory polskie<\/em>, Tom II, Krajowa Agencja Wydawnicza, Krak\u00f3w 1991, s. 202-203.<\/li>\n<li>Majkowski Aleksander, <em>Muzeum kaszubsko-pomorskie<\/em>, \u201c\u015awiat\u201d, nr 17, 1914, s. 8-9<\/li>\n<li>Winnicka Marlena, Patriotyczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 wybranych propagator\u00f3w kultury kaszubskiej, Ars inter Culturas 2014, nr 3, s. 192.<\/li>\n<li>Sprawozdanie Muzeum Kaszubsko-pomorskiego w Sopocie za rok 1913 Rozw\u00f3j. Dziennik polityczny, przemys\u0142owy, ekonomiczny, spo\u0142eczny i literacki, illustrowany, 1914, r. 17, nr 164, s. 2<\/li>\n<li>Sprawozdanie Muzeum Kaszubsko-pomorskiego w Sopocie za rok 1914 Rozw\u00f3j. Dziennik polityczny, przemys\u0142owy, ekonomiczny, spo\u0142eczny i literacki, illustrowany, 1914, r. 17, nr 165, s. 2<\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph {\"align\":\"right\"} --><\/p>\n<p style=\"text-align:right\">[eb\/ato]<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:image {\"id\":5637} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img width=\"1024\" height=\"715\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/uzeum-1-1024x715.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5637\" \/><figcaption> lzba kaszubska z kredensem, kt\u00f3ry si\u0119 tu nszywa pi\u0119knie: szelbi\u0105g,  <br \/>Majkowski Aleksander, <em>Muzeum kaszubsko-pomorskie,\u00a0s.\u00a09.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:image --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5636"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5641,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5636\/revisions\/5641"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}