{"id":5581,"date":"2019-11-04T08:15:23","date_gmt":"2019-11-04T07:15:23","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5581"},"modified":"2019-11-03T20:20:49","modified_gmt":"2019-11-03T19:20:49","slug":"tarnopol-1907-muzeum-podolskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5581","title":{"rendered":"Tarnopol, 1907, Muzeum Podolskie"},"content":{"rendered":"\n

W 1907 roku w rocznym Sprawozdaniu Towarzystwa Szko\u0142y Ludowej zapisano,\n\u017ce Ko\u0142o T. S. L. w Tarnopolu po nabyciu realno\u015bci przy ul. Mickiewicza,\npomy\u015bla\u0142o o \u201etym najtrudniejszym mo\u017ce do zdobycia, ale i najbardziej\nkszta\u0142c\u0105cym \u015brodku o\u015bwiatowym, jakim jest ka\u017cde Muzeum”. Powo\u0142ano w\u00f3wczas\nspecjaln\u0105 Komisj\u0119 z prof. Stanis\u0142awem Srokowskim, prezesem TSL i p\u00f3\u017aniejszym\ndyrektorem Muzeum, na czele. Zbiory na pocz\u0105tek oparte o kolekcj\u0119 monet\nSrokowskiego, dzi\u0119ki ofiarno\u015bci darczy\u0144c\u00f3w szybko si\u0119 rozrasta\u0142y. <\/p>\n\n\n\n

\u201cO ile to by\u0142o mo\u017cliwe przy oparciu\ninstytucji wy\u0142\u0105cznie o ofiarno\u015b\u0107 prywatn\u0105, starano si\u0119 strzec my\u015bli przewodniej\nMuzeum, aby zbiory jego odtwarza\u0142y przesz\u0142o\u015b\u0107 i tera\u017aniejszo\u015b\u0107 terytorium\npodolskiego z jego w\u0142a\u015bciwo\u015bciami i cechami charakterystycznymi. Stosownie do\ntego zwracano w kolekcjonowaniu okaz\u00f3w uwag\u0119 przede wszystkim na wykopaliska\npodolskie, na etnografi\u0119 i zabytki pochodzenia miejscowego\u201d<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 1913 roku w gmachu TSL zosta\u0142o otwarte Muzeum Podolskie.\nMie\u015bci\u0142o si\u0119 w czterech salach, \u201eobstawionych\ng\u0119sto gablotami, szafkami i p\u00f3\u0142kami, obwieszonych obrazami, mapami i\ntkaninami\u201d. Zbiory obejmowa\u0142y osiem dzia\u0142\u00f3w: 1. Wykopaliska przedhistoryczne;\n2. Ceramika, porcelana, 3. Bro\u0144; 4. Etnografia; 5. Sztuka; 6. Numizmatyka i\nSfragistyka; 7. Okazy przyrody miejscowej; 8. Ryciny, mapy, druki, dokumenty,\ndyplomy, fotografie.<\/p>\n\n\n\n

Znajdowa\u0142y\nsi\u0119 tu liczne pami\u0105tki historyczne, tkaniny, okazy meblarstwa artystycznego,\nmapy, plany i r\u0119kopisy. Imponuj\u0105co przedstawia\u0142 si\u0119 dzia\u0142 wykopalisk, zdo\u0142ano\nzebra\u0107 spor\u0105 ilo\u015b\u0107 wyrob\u00f3w ceramicznych, malowanych, z Koszy\u0142owiec oraz\nnarz\u0119dzi krzemiennych z okolic Sokala i Be\u0142za, i in. W\nzbiorze tym zwraca uwag\u0119 olbrzymia czara br\u0105zowa, wykopana pod zamkiem w\nTrembowli. Muzeum zgromadzi\u0142o kilka okaz\u00f3w kultury Wschodu, w tym pi\u0119kne, stare\ntkaniny, ofiarowane przez Helen\u0119 D\u0105bcza\u0144sk\u0105 ze Lwowa. Dzia\u0142\netnograficzny zawiera\u0142 liczny zbi\u00f3r pisanek podolskich, ceramiki ludowej,\nhaft\u00f3w i tkanin, wyrob\u00f3w sprz\u0119tu domowego, modeli budynk\u00f3w i narz\u0119dzi\nrolniczych. \u201eObok kilku bardzo ciekawych starych map,\nkolekcji sztych\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nie brak Falka i Hondiusa. jest cenny plan\nKamie\u0144ca Podolskiego, wydany w Pary\u017cu w r. 1691\u201d. W dziale przyrodniczym\nna uwag\u0119 zas\u0142ugiwa\u0142 wielotomowy zielnik flory podolskiej ofiarowany przez prof.\nMariana Raciborskiego. Chlub\u0119 Muzeum przynosi\u0142a\nobfita kolekcja monet polskich, od XII w. poczynaj\u0105c, a\u017c do czas\u00f3w\nRzeczypospolitej krakowskiej, jak: monety ruskie, bite przez\nKazimierza Wielkiego (wykopane pod Tarnopolem), monety litewskie z czas\u00f3w\npoga\u0144skich. Zbiory przyrodnicze natomiast odnosi\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do Podola, a\nnajszacowniejszym okazem by\u0142 meteoryt, wagi 1916 gram\u00f3w, znaleziony we wsi\nBobuli\u0144ce na Podolu. W dziale przyrody znajdowa\u0142y si\u0119: kolekcja gniazd ptak\u00f3w\npodolskich; zbi\u00f3r drzew podolskich i karpackich w przekrojach pod\u0142u\u017cnych i\npoprzecznych; zainteresowanie budzi\u0142 \u201enajwi\u0119kszy paj\u0105k podolski, jedyna\ntarantula \u017cyj\u0105ca w Polsce\u201d, ko\u015bci zwierz\u0105t prehistorycznych, znalezione na\nPodolu, zbi\u00f3r rog\u00f3w jelenich, \u0142osi, sarn itd.<\/p>\n\n\n\n

To tylko niekt\u00f3re wymienione z wielu element\u00f3w imponuj\u0105cej\nkolekcji Muzeum Podolskiego w Tarnopolu. Muzeum mia\u0142o do spe\u0142nienia wa\u017cn\u0105 misj\u0119\nnaukow\u0105 i kulturaln\u0105. Zosta\u0142o stworzone \u201ew kresowej ziemi, w kt\u00f3rej przez wieki\nkrzy\u017cowa\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy Wschodu i Zachodu, w kt\u00f3rej kultura polska zapu\u015bci\u0142a\ng\u0142\u0119bokie, do dzi\u015b trwaj\u0105ce korzenie, i przejawia\u0142a si\u0119 w postaci swoistej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Muzeum Podolskie w Tarnopolu,<\/em> \u201c\u015awiat\u201d 1913, nr 20, s. 9 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Obok gromadzenia zbior\u00f3w Zarz\u0105d plac\u00f3wki\norganizowa\u0142  wycieczki i delegacje w celu\nposzukiwania zbior\u00f3w i wykopalisk w okolice tarnopolskie, popiera\u0142 akcj\u0119 na\npolu zbierania materia\u0142\u00f3w do fizjografii okolic Tarnopola i stara\u0142 si\u0119 o\nsystematyczne jej przeprowadzenie, oraz o \nzainteresowanie t\u0105 prac\u0105 g\u0142\u00f3wnie m\u0142odzie\u017c.<\/p>\n\n\n\n

W 1914 roku po zaj\u0119ciu miasta przez wojska\nrosyjskie TSL by\u0142o zmuszone zawiesi\u0107 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, zamkni\u0119to r\u00f3wnie\u017c\nMuzeum. W 1915 r. Rosjanie znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, jak n. p. ceramik\u0119, zniszczyli, okazy\nnumizmatyczne rozkradli a czego nie zdo\u0142ali zniszczy\u0107, spakowali i wywie\u017ali. <\/p>\n\n\n\n

W 1917 roku z ca\u0142ej kolekcji muzealnej\n\u201epowr\u00f3ci\u0142y do Tarnopola 4 paki (?), zreszt\u0105 w stanie op\u0142akanym ; oddano je\npotem na przechowanie magistratowi tarnopolskiemu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n