{"id":5508,"date":"2019-10-02T07:28:32","date_gmt":"2019-10-02T05:28:32","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5508"},"modified":"2019-09-28T13:39:54","modified_gmt":"2019-09-28T11:39:54","slug":"polock-1788-zbiory-muzealne-kolegium-jezuickiego-akademii-polockiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=5508","title":{"rendered":"Po\u0142ock, 1788, zbiory muzealne Kolegium Jezuickiego (Akademii Po\u0142ockiej)"},"content":{"rendered":"\n

W 1580 roku z inicjatywy Stefana Batorego w Po\u0142ocku utworzone zosta\u0142o\nKolegium Jezuickie. Jego pierwszym retorem zosta\u0142 ks. Piotr Skarga. W uczelni,\nod 1812 Akademii Po\u0142ockiej, gromadzono zbiory o charakterze muzealnym. W du\u017cej\nmierze mia\u0142y one charakter dydaktyczny i wykorzystywane by\u0142y w czasie\nprowadzonych zaj\u0119\u0107, w kolekcji znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zbi\u00f3r malarstwa \u2013 g\u0142\u00f3wnie\nportrety, dzie\u0142a o tematyce historycznej i religijnej, w tym kopie znanych\ndzie\u0142. <\/p>\n\n\n\n

Zbiory zgromadzono w pomieszczeniach Kolegium Po\u0142ockiego, w skrzydle wzniesionym\nmi\u0119dzy budynkiem drukarni a gmachem g\u0142\u00f3wny w 1788 roku, z przeznaczeniem na\nzgromadzon\u0105 kolekcj\u0119. W sk\u0142ad zbior\u00f3w wchodzi\u0142o laboratorium chemiczne, zbiory mineralogiczne, z zakresu zoologii i\nbotaniki, gabinet fizyczny. Ponadto w kolekcji znajdowa\u0142y si\u0119 zabytki\nhistoryczne, militaria, rzemios\u0142o artystyczne. W sk\u0142ad zbior\u00f3w sali architektonicznej\nwchodzi\u0142y modele budowli i ich element\u00f3w, a w kolekcji malarstwa znajdowa\u0142y si\u0119 m.in. kopie malarstwa europejskiego (Rafaela,\nTycjana, Rubensa i in.) oraz dzie\u0142a Szymona Czechowicza. Zbiory militari\u00f3w tworzy\u0142y or\u0119\u017ca, tarcze\nrycerskie, kolczugi i trzy pe\u0142ne zbroje.<\/p>\n\n\n\n

Na parterze budynku mie\u015bci\u0142o si\u0119 laboratorium chemiczne, sala reprezentacyjna\ni pokazowa, gabinet historii naturalnej, z gablotami i szafami do\nprzechowywania i ekspozycji zbior\u00f3w. Na pierwszym pi\u0119trze w \u201e\u015bredniej sali\nwi\u0119kszej\u201d rozmieszczonych by\u0142o osiem szaf i \u201eszuflady pod oknami\u201d, a \u201ew drugiej\nza\u015b\u201d jedna ma\u0142a szafa (wg Opis\u00f3w i inwentarzy Kolegium P\u0142ockiego<\/em>).\nPrezentowane by\u0142y tam instrumenty fizyczne, narz\u0119dzia astronomiczne, modele\nhydrostatyczne i mechaniczne. Obok gabinetu fizycznego znajdowa\u0142a si\u0119 sala\narchitektoniczna. Zbi\u00f3r malarstwa prezentowany by\u0142 na korytarzach . Obrazy\nwisia\u0142y tak\u017ce w bibliotece, refektarzu, pokojach go\u015bcinnych i gabinetach.\nGaleri\u0119 korytarzow\u0105 zajmowa\u0142y militaria: or\u0119\u017ca, tarcze rycerskie, kolczugi i\ntrzy pe\u0142ne zbroje.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnim z tw\u00f3rc\u00f3w zbior\u00f3w muzealnych by\u0142 J\u00f3zef\nCytowicz (1771-1846), dziekan Po\u0142ocki. W 1812 roku uczelni\u0119 zmieniono na kwater\u0119 wojsk\nfrancuskich, w wyniku czego wiele eksponat\u00f3w z gabinetu historii naturalnej\nuleg\u0142o zniszczeniu lub rozproszeniu. Rekwizycji d\u00f3br jezuickich dokonano w 1820\nroku. G\u0142\u00f3wnym likwidatorem Akademii by\u0142 Kiry\u0142 Kanarowski-Sochowicz. W 1822\nroku  uczelni\u0119 przej\u0119li pijarzy.  W\n1830 roku w murach by\u0142ej Akademii jezuickiej umieszczono Korpus Kadet\u00f3w. W 1831 ocala\u0142e zbiory wywieziono z\nPo\u0142ocka, nieliczne obiekty przekazano do Gimnazjum Witebskiego, cz\u0119\u015b\u0107 do\no\u015brodka kszta\u0142cenia marynarki w Petersburgu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Po\u0142ock nad D\u017awin\u0105 przy uj\u015bciu Po\u0142oty (Gubernia Witebska), litografia Napoleon Orda,
Album widok\u00f3w gubernij grodzie\u0144skiej, wile\u0144skiej, mi\u0144skiej, kowie\u0144skiej, wo\u0142y\u0144skiej, podolskiej, kijowskiej, witebskiej i mochilowskiej, Warszawa: 1873-1883, ze zbior\u00f3w Jagiello\u0144skiej Biblioteki Cyfrowej<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wybrana bibliografia: <\/p>\n\n\n\n