{"id":4953,"date":"2019-07-01T08:17:07","date_gmt":"2019-07-01T06:17:07","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4953"},"modified":"2019-06-27T22:24:24","modified_gmt":"2019-06-27T20:24:24","slug":"wdzydze-kiszewskie-1907-muzeum-kaszubskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4953","title":{"rendered":"Wdzydze Kiszewskie, 1907, Muzeum kaszubskie"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1906 roku Teodora (z d. Fethke), malarka, folklorystka, animatorka sztuki i przemys\u0142u ludowego wraz z m\u0119\u017cem Izydorem Gulgowskim, nauczycielem, etnografem, pisarzem i poet\u0105, w wykupionej od miejscowego gospodarza Micha\u0142a Hinca XVIII wiecznej cha\u0142upie podcieniowej, za\u0142o\u017cy\u0142a Kaszubskie Muzeum we Wdzydzach, pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Malzenstwo-Gulgowskich-z-bratem-Teodory-Jozefem-Fe.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4954\"\/><figcaption> Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Gulgowscy z bratem Teodory J\u00f3zefem, 1913 (fot. ze zbior\u00f3w Muzeum) <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Gulgowscy gromadzili meble, obrazy malowane na\nszkle, przedmioty codziennego u\u017cytku i narz\u0119dzia. Teodora Gulgowska rozpocz\u0119\u0142a\nstarania o odnowienie tradycyjnego rzemios\u0142a kaszubskiego, wykorzystuj\u0105c w tym\ncelu zdobyte w Berlinie wykszta\u0142cenie. Stworzy\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny haft kaszubski,\nby\u0142a tw\u00f3rczyni\u0105 tak zwanej szko\u0142y wdzydzkiej, organizowa\u0142a kursy hafciarskie dla\nkaszubskich dziewcz\u0105t. <\/p>\n\n\n\n<p>Wdzydze z ma\u0142ej wsi sta\u0142y si\u0119 o\u015brodkiem kultury,\nmiejscem eksponowania zabytk\u00f3w i rozwoju wytw\u00f3rczo\u015bci sztuki ludowej, zwanej\nw\u00f3wczas przemys\u0142em domowym (zw\u0142aszcza hafciarstwo i plecionkarstwo,\nsieciarstwo, garncarstwo). Powstanie Muzeum przyczyni\u0142o si\u0119 do podj\u0119cia bada\u0144\nnaukowych z dziedziny ludoznawstwa oraz ochrony dawnej architektury i\nkrajobrazu Kaszub. <\/p>\n\n\n\n<p>Powstanie wdzydzkiego skansenu niemal zbieg\u0142o si\u0119 w\nczasie z kszta\u0142towaniem si\u0119 ruchu m\u0142odokaszubskiego i powstaniem w Kartuzach\nKaszubskiego Towarzystwa Ludoznawczego (Verein f\u00fcr Kaschubische Volkskunde),\nkt\u00f3rego sekretarzem by\u0142 Izydor Gulgowski. <\/p>\n\n\n\n<p>Aleksander Majkowski, dzia\u0142acz spo\u0142eczny, pisarz,\npropagator regionu Kaszub, za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa M\u0142odokaszub\u00f3w (1912) dla\npracy \u201enad podniesieniem kulturalnym, ekonomicznym i politycznym Kaszub\u201d,\npisa\u0142: \u201e\u2026tam nad jeziorem Wdzydzkim duch kaszubski si\u0119 odrodzi\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum dzi\u015b znane jest jako Muzeum &#8211; Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich, im. Teodory i Izydora Gulgowskich. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"548\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4955\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906.jpg 800w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906-300x206.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906-768x526.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906-500x343.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption>Muzeum Kaszubskie, 1906 (fot. ze zbior\u00f3w Muzeum) <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Bibliografia:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>J. Borzyszkowski, <em>Idea i dzie\u0142o Gulgowskich a ruch m\u0142odokaszubski<\/em>. \u201ePomerania\u201d 1987, nr 9, s. 10-12<\/li><li>J. Borzyszkowski, <em>Skanseny we Wdzydzach i Nadole &#8211; za\u0142o\u017cenia, nadzieje a rzeczywisto\u015b\u0107<\/em>, \u201eActa Cassubiana\u201d 2008, T. 10, s. 130-137<\/li><li>J. Borzyszkowski, <em>Teodora z Fethk\u00f3w i Izydor Gulgowscy &#8211; ich \u017cycie i dzie\u0142a, rodzina i przyjaciele we Wdzydzach, <\/em>Wdzydze Kiszewskie 2018<\/li><li> MUZEUM &#8211; KASZUBSKI PARK ETNOGRAFICZNY im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich, <a href=\"http:\/\/www.muzeum-wdzydze.gda.pl\/kalendarium.html\">Kalendarium<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">[mw]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1906 roku Teodora (z d. Fethke), malarka, folklorystka, animatorka sztuki i przemys\u0142u ludowego wraz z m\u0119\u017cem Izydorem Gulgowskim, nauczycielem, etnografem, pisarzem i poet\u0105, w wykupionej od miejscowego gospodarza Micha\u0142a Hinca XVIII wiecznej cha\u0142upie podcieniowej, za\u0142o\u017cy\u0142a Kaszubskie Muzeum we Wdzydzach, pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu. Gulgowscy gromadzili meble, obrazy malowane na szkle,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":4954,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-4953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Malzenstwo-Gulgowskich-z-bratem-Teodory-Jozefem-Fe-e1561667031557.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Malzenstwo-Gulgowskich-z-bratem-Teodory-Jozefem-Fe-e1561667031557.jpg","author_info":{"display_name":"Ma\u0142gorzata Wawrzak","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=7"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4953\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4953\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4953\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1906 roku Teodora (z d. Fethke), malarka, folklorystka, animatorka sztuki i przemys\u0142u ludowego wraz z m\u0119\u017cem Izydorem Gulgowskim, nauczycielem, etnografem, pisarzem i poet\u0105, w wykupionej od miejscowego gospodarza Micha\u0142a Hinca XVIII wiecznej cha\u0142upie podcieniowej, za\u0142o\u017cy\u0142a Kaszubskie Muzeum we Wdzydzach, pierwsze na ziemiach polskich muzeum na wolnym powietrzu.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:image {\"id\":4954} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/Malzenstwo-Gulgowskich-z-bratem-Teodory-Jozefem-Fe.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4954\" \/><figcaption> Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Gulgowscy z bratem Teodory J\u00f3zefem, 1913 (fot. ze zbior\u00f3w Muzeum) <\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:image --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Gulgowscy gromadzili meble, obrazy malowane na<br \/>\nszkle, przedmioty codziennego u\u017cytku i narz\u0119dzia. Teodora Gulgowska rozpocz\u0119\u0142a<br \/>\nstarania o odnowienie tradycyjnego rzemios\u0142a kaszubskiego, wykorzystuj\u0105c w tym<br \/>\ncelu zdobyte w Berlinie wykszta\u0142cenie. Stworzy\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny haft kaszubski,<br \/>\nby\u0142a tw\u00f3rczyni\u0105 tak zwanej szko\u0142y wdzydzkiej, organizowa\u0142a kursy hafciarskie dla<br \/>\nkaszubskich dziewcz\u0105t. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wdzydze z ma\u0142ej wsi sta\u0142y si\u0119 o\u015brodkiem kultury,<br \/>\nmiejscem eksponowania zabytk\u00f3w i rozwoju wytw\u00f3rczo\u015bci sztuki ludowej, zwanej<br \/>\nw\u00f3wczas przemys\u0142em domowym (zw\u0142aszcza hafciarstwo i plecionkarstwo,<br \/>\nsieciarstwo, garncarstwo). Powstanie Muzeum przyczyni\u0142o si\u0119 do podj\u0119cia bada\u0144<br \/>\nnaukowych z dziedziny ludoznawstwa oraz ochrony dawnej architektury i<br \/>\nkrajobrazu Kaszub. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Powstanie wdzydzkiego skansenu niemal zbieg\u0142o si\u0119 w<br \/>\nczasie z kszta\u0142towaniem si\u0119 ruchu m\u0142odokaszubskiego i powstaniem w Kartuzach<br \/>\nKaszubskiego Towarzystwa Ludoznawczego (Verein f\u00fcr Kaschubische Volkskunde),<br \/>\nkt\u00f3rego sekretarzem by\u0142 Izydor Gulgowski. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Aleksander Majkowski, dzia\u0142acz spo\u0142eczny, pisarz,<br \/>\npropagator regionu Kaszub, za\u0142o\u017cyciel Towarzystwa M\u0142odokaszub\u00f3w (1912) dla<br \/>\npracy \u201enad podniesieniem kulturalnym, ekonomicznym i politycznym Kaszub\u201d,<br \/>\npisa\u0142: \u201e\u2026tam nad jeziorem Wdzydzkim duch kaszubski si\u0119 odrodzi\u0142\u201d.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Muzeum dzi\u015b znane jest jako Muzeum &#8211; Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich, im. Teodory i Izydora Gulgowskich. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:image {\"id\":4955} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img width=\"800\" height=\"548\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1906.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4955\" \/><figcaption>Muzeum Kaszubskie, 1906 (fot. ze zbior\u00f3w Muzeum) <\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:image --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Bibliografia:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li>J. Borzyszkowski, <em>Idea i dzie\u0142o Gulgowskich a ruch m\u0142odokaszubski<\/em>. \u201ePomerania\u201d 1987, nr 9, s. 10-12<\/li>\n<li>J. Borzyszkowski, <em>Skanseny we Wdzydzach i Nadole &#8211; za\u0142o\u017cenia, nadzieje a rzeczywisto\u015b\u0107<\/em>, \u201eActa Cassubiana\u201d 2008, T. 10, s. 130-137<\/li>\n<li>J. Borzyszkowski, <em>Teodora z Fethk\u00f3w i Izydor Gulgowscy &#8211; ich \u017cycie i dzie\u0142a, rodzina i przyjaciele we Wdzydzach, <\/em>Wdzydze Kiszewskie 2018<\/li>\n<li> MUZEUM &#8211; KASZUBSKI PARK ETNOGRAFICZNY im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich, <a href=\"http:\/\/www.muzeum-wdzydze.gda.pl\/kalendarium.html\">Kalendarium<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph {\"align\":\"right\"} --><\/p>\n<p style=\"text-align:right\">[mw]<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4953"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4956,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4953\/revisions\/4956"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}