{"id":4569,"date":"2019-04-01T08:32:41","date_gmt":"2019-04-01T06:32:41","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569"},"modified":"2019-03-29T22:45:19","modified_gmt":"2019-03-29T21:45:19","slug":"torun-zbiory-towarzystwa-naukowego-torunskiego-1875-1930","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569","title":{"rendered":"Toru\u0144, Zbiory Towarzystwa Naukowego Toru\u0144skiego (1875-1930)"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1875 roku w Toruniu, z inicjatywy Zygmunta\nDzia\u0142owskiego powsta\u0142o Towarzystwo Naukowe, a jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o \u201ezbieranie\ni przechowywanie wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w krajowych, mianowicie do\nprzesz\u0142o\u015bci Ziem Pruskich si\u0119 odnosz\u0105cych, i przedmiot\u00f3w naukowych oraz\npiel\u0119gnowanie nauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d. Zadanie to mia\u0142o by\u0107\nrealizowane m.in. poprzez \u201cgromadzenia wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w\nodnosz\u0105cych si\u0119 do pruskich oraz przedmiot\u00f3w naukowych, a tak\u017ce piel\u0119gnowanie\nnauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeum Towarzystwa Naukowego w\nToruniu zosta\u0142o otwarte w 1876 roku, a podstaw\u0105 jego kolekcji sta\u0142y si\u0119 zbiory przekazane\nprzez Dzia\u0142owskiego. W czasie zaledwie kilkuletniej dzia\u0142alno\u015bci w siedzibie\nmuzeum przy ul. Bia\u0142ej 70 (obecnie \u0141azienna 6) zgromadzono 595 okaz\u00f3w\narcheologicznych, 1293 monety i medale, w\u015br\u00f3d nich: 188 monet staro\u017cytnych, 534\npolskich, 517 obcych, 11 medali polskich i 44 obcych&nbsp; (1880). Ofiarodawcami byli przede wszystkim ziemianie,\nduchowni, a tak\u017ce instytucje naukowe i kulturalne. Eksponaty ze zbior\u00f3w\nprezentowane by\u0142y m.in. na wystawach w Pary\u017cu (1878) i Berlinie (1880), a w\u015br\u00f3d\nzwiedzaj\u0105cych by\u0142 Jan Matejko (1877).<\/p>\n\n\n\n<p>W 1881 roku rozpocz\u0119to budow\u0119\nsiedziby Towarzystwa przy ul. Wysokiej 16, do kt\u00f3rej przeniesiono kolekcj\u0119 dwa\nlata p\u00f3\u017aniej. Rozw\u00f3j kolekcji utrudnia\u0142y problemy finansowe towarzystwa, kt\u00f3re\nby\u0142y przyczyn\u0105 kilkakrotnych propozycji przeniesienia zgromadzonych zbior\u00f3w do &nbsp;siostrzanego Towarzystwa w Poznaniu. Do\ntransferu zbioru do Poznania ostatecznie nigdy nie dosz\u0142o. W 1897 roku muzeum zosta\u0142o\nzreorganizowane przez ks. Kazimierza Chmieleckiego i udost\u0119pnione \u2013 w ograniczonym\nstopniu &#8211; dla szerszej publiczno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p>Gromadzon\u0105 przez Towarzystwo kolekcj\u0119\nmuzealn\u0105 podzielono na trzy dzia\u0142y: przyrodniczy, zabytk\u00f3w archeologicznych, zabytk\u00f3w\nhistorycznych. W kolekcji szczeg\u00f3lnie cenny by\u0142 Szkic do II Traktatu toru\u0144skiego\nMariana Jaroczy\u0144skiego (1870), \u015bredniowieczne rze\u017aby sakralne, &nbsp;a tak\u017ce zabytki zwi\u0105zane z Miko\u0142ajem\nKopernikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1918 roku pod przewodnictwem dr.\nLeona Szumana powo\u0142ano Towarzystwo Muzealne w Toruniu. Muzeum funkcjonowa\u0142o\nnieprzerwanie do 1930 roku, kiedy zdecydowano si\u0119 przekaza\u0107 zbiory w depozyt do\nMuzeum Miejskiego. Nowa ekspozycja zosta\u0142a otwarta rok p\u00f3\u017aniej. Kontynuatorem\ntradycji muzeum Towarzystwa Nauki w Toruniu jest Muzeum Okr\u0119gowe.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"661\" height=\"495\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4570\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931.png 661w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931-300x225.png 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931-500x374.png 500w\" sizes=\"(max-width: 661px) 100vw, 661px\" \/><figcaption>Wystawa Muzeum TNT przy ul. Wysokiej 16, przed 1931, fot., ze zbior\u00f3w Archiwum Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu, repr. z  Aleksandra Mierzejewska, <a href=\"https:\/\/www.nimoz.pl\/files\/articles\/191\/Muzealnictwo_52-calosc.pdf\">Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu <\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in. <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878 <\/li><li>Mowa na otwarcie Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu w d. 20 listopada 1876 r. miana przez Zygmunta Dzia\u0142owskiego prezesa wydz. historycznego, [w:] Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878, s. 7<\/li><li>Przewodnik po Zbiorach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu, 1909, T.1 nr7\/8, s.135-187<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzeum i zbiory muzealne Tow. Naukowego w Toruniu, \u201cMestwin\u201d, t.I, 1925, nr 4<\/li><li>W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzea Pomorskie, Ziemia, nr.16, 1926 s. 228-232<\/li><li>150 lat Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011. Katalog wystawy, red. A. Ziemlewska, Toru\u0144 2011 (kalendarium i kronika muzeum 1861-2011 oprac. A.Kroplewska -Gajewska)<\/li><li>Aleksandra Mierzejewska, Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011, [w:] Muzealnictwo nr 52, 2011, s.152-164<\/li><li>Anna Kroplewska-Gajewska, Kolekcja Towarzystwa Naukowego w Toruniu, [w:] Muzeum a pami\u0119\u0107 \u2013 forma, produkcja, miejsce, red.T. de Rosset, E. Bednarz Doiczmanowa, A.To\u0142ysz, Warszawa: NIMOZ 2018, s. 194-206<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">[akj]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1875 roku w Toruniu, z inicjatywy Zygmunta Dzia\u0142owskiego powsta\u0142o Towarzystwo Naukowe, a jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o \u201ezbieranie i przechowywanie wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w krajowych, mianowicie do przesz\u0142o\u015bci Ziem Pruskich si\u0119 odnosz\u0105cych, i przedmiot\u00f3w naukowych oraz piel\u0119gnowanie nauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d. Zadanie to mia\u0142o by\u0107 realizowane m.in. poprzez \u201cgromadzenia wszelkich pami\u0105tek i&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-4569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931.png","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931.png","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1875 roku w Toruniu, z inicjatywy Zygmunta<br \/>\nDzia\u0142owskiego powsta\u0142o Towarzystwo Naukowe, a jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o \u201ezbieranie<br \/>\ni przechowywanie wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w krajowych, mianowicie do<br \/>\nprzesz\u0142o\u015bci Ziem Pruskich si\u0119 odnosz\u0105cych, i przedmiot\u00f3w naukowych oraz<br \/>\npiel\u0119gnowanie nauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d. Zadanie to mia\u0142o by\u0107<br \/>\nrealizowane m.in. poprzez \u201cgromadzenia wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w<br \/>\nodnosz\u0105cych si\u0119 do pruskich oraz przedmiot\u00f3w naukowych, a tak\u017ce piel\u0119gnowanie<br \/>\nnauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Muzeum Towarzystwa Naukowego w<br \/>\nToruniu zosta\u0142o otwarte w 1876 roku, a podstaw\u0105 jego kolekcji sta\u0142y si\u0119 zbiory przekazane<br \/>\nprzez Dzia\u0142owskiego. W czasie zaledwie kilkuletniej dzia\u0142alno\u015bci w siedzibie<br \/>\nmuzeum przy ul. Bia\u0142ej 70 (obecnie \u0141azienna 6) zgromadzono 595 okaz\u00f3w<br \/>\narcheologicznych, 1293 monety i medale, w\u015br\u00f3d nich: 188 monet staro\u017cytnych, 534<br \/>\npolskich, 517 obcych, 11 medali polskich i 44 obcych&nbsp; (1880). Ofiarodawcami byli przede wszystkim ziemianie,<br \/>\nduchowni, a tak\u017ce instytucje naukowe i kulturalne. Eksponaty ze zbior\u00f3w<br \/>\nprezentowane by\u0142y m.in. na wystawach w Pary\u017cu (1878) i Berlinie (1880), a w\u015br\u00f3d<br \/>\nzwiedzaj\u0105cych by\u0142 Jan Matejko (1877).<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1881 roku rozpocz\u0119to budow\u0119<br \/>\nsiedziby Towarzystwa przy ul. Wysokiej 16, do kt\u00f3rej przeniesiono kolekcj\u0119 dwa<br \/>\nlata p\u00f3\u017aniej. Rozw\u00f3j kolekcji utrudnia\u0142y problemy finansowe towarzystwa, kt\u00f3re<br \/>\nby\u0142y przyczyn\u0105 kilkakrotnych propozycji przeniesienia zgromadzonych zbior\u00f3w do &nbsp;siostrzanego Towarzystwa w Poznaniu. Do<br \/>\ntransferu zbioru do Poznania ostatecznie nigdy nie dosz\u0142o. W 1897 roku muzeum zosta\u0142o<br \/>\nzreorganizowane przez ks. Kazimierza Chmieleckiego i udost\u0119pnione \u2013 w ograniczonym<br \/>\nstopniu &#8211; dla szerszej publiczno\u015bci. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Gromadzon\u0105 przez Towarzystwo kolekcj\u0119<br \/>\nmuzealn\u0105 podzielono na trzy dzia\u0142y: przyrodniczy, zabytk\u00f3w archeologicznych, zabytk\u00f3w<br \/>\nhistorycznych. W kolekcji szczeg\u00f3lnie cenny by\u0142 Szkic do II Traktatu toru\u0144skiego<br \/>\nMariana Jaroczy\u0144skiego (1870), \u015bredniowieczne rze\u017aby sakralne, &nbsp;a tak\u017ce zabytki zwi\u0105zane z Miko\u0142ajem<br \/>\nKopernikiem.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>W 1918 roku pod przewodnictwem dr.<br \/>\nLeona Szumana powo\u0142ano Towarzystwo Muzealne w Toruniu. Muzeum funkcjonowa\u0142o<br \/>\nnieprzerwanie do 1930 roku, kiedy zdecydowano si\u0119 przekaza\u0107 zbiory w depozyt do<br \/>\nMuzeum Miejskiego. Nowa ekspozycja zosta\u0142a otwarta rok p\u00f3\u017aniej. Kontynuatorem<br \/>\ntradycji muzeum Towarzystwa Nauki w Toruniu jest Muzeum Okr\u0119gowe.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:image {\"id\":4570} --><\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img width=\"661\" height=\"495\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Muzeum-przed-1931.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4570\" \/><figcaption>Wystawa Muzeum TNT przy ul. Wysokiej 16, przed 1931, fot., ze zbior\u00f3w Archiwum Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu, repr. z  Aleksandra Mierzejewska, <a href=\"https:\/\/www.nimoz.pl\/files\/articles\/191\/Muzealnictwo_52-calosc.pdf\">Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu <\/a><\/figcaption><\/figure>\n<p><!-- \/wp:image --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in. <\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul>\n<li>Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878 <\/li>\n<li>Mowa na otwarcie Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu w d. 20 listopada 1876 r. miana przez Zygmunta Dzia\u0142owskiego prezesa wydz. historycznego, [w:] Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878, s. 7<\/li>\n<li>Przewodnik po Zbiorach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu, 1909, T.1 nr7\/8, s.135-187<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzeum i zbiory muzealne Tow. Naukowego w Toruniu, \u201cMestwin\u201d, t.I, 1925, nr 4<\/li>\n<li>W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzea Pomorskie, Ziemia, nr.16, 1926 s. 228-232<\/li>\n<li>150 lat Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011. Katalog wystawy, red. A. Ziemlewska, Toru\u0144 2011 (kalendarium i kronika muzeum 1861-2011 oprac. A.Kroplewska -Gajewska)<\/li>\n<li>Aleksandra Mierzejewska, Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011, [w:] Muzealnictwo nr 52, 2011, s.152-164<\/li>\n<li>Anna Kroplewska-Gajewska, Kolekcja Towarzystwa Naukowego w Toruniu, [w:] Muzeum a pami\u0119\u0107 \u2013 forma, produkcja, miejsce, red.T. de Rosset, E. Bednarz Doiczmanowa, A.To\u0142ysz, Warszawa: NIMOZ 2018, s. 194-206<\/li>\n<\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph {\"align\":\"right\"} --><\/p>\n<p style=\"text-align:right\">[akj]<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4569"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4574,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions\/4574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}