{"id":4569,"date":"2019-04-01T08:32:41","date_gmt":"2019-04-01T06:32:41","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569"},"modified":"2019-03-29T22:45:19","modified_gmt":"2019-03-29T21:45:19","slug":"torun-zbiory-towarzystwa-naukowego-torunskiego-1875-1930","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4569","title":{"rendered":"Toru\u0144, Zbiory Towarzystwa Naukowego Toru\u0144skiego (1875-1930)"},"content":{"rendered":"\n

W 1875 roku w Toruniu, z inicjatywy Zygmunta\nDzia\u0142owskiego powsta\u0142o Towarzystwo Naukowe, a jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o \u201ezbieranie\ni przechowywanie wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w krajowych, mianowicie do\nprzesz\u0142o\u015bci Ziem Pruskich si\u0119 odnosz\u0105cych, i przedmiot\u00f3w naukowych oraz\npiel\u0119gnowanie nauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d. Zadanie to mia\u0142o by\u0107\nrealizowane m.in. poprzez \u201cgromadzenia wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w\nodnosz\u0105cych si\u0119 do pruskich oraz przedmiot\u00f3w naukowych, a tak\u017ce piel\u0119gnowanie\nnauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Muzeum Towarzystwa Naukowego w\nToruniu zosta\u0142o otwarte w 1876 roku, a podstaw\u0105 jego kolekcji sta\u0142y si\u0119 zbiory przekazane\nprzez Dzia\u0142owskiego. W czasie zaledwie kilkuletniej dzia\u0142alno\u015bci w siedzibie\nmuzeum przy ul. Bia\u0142ej 70 (obecnie \u0141azienna 6) zgromadzono 595 okaz\u00f3w\narcheologicznych, 1293 monety i medale, w\u015br\u00f3d nich: 188 monet staro\u017cytnych, 534\npolskich, 517 obcych, 11 medali polskich i 44 obcych  (1880). Ofiarodawcami byli przede wszystkim ziemianie,\nduchowni, a tak\u017ce instytucje naukowe i kulturalne. Eksponaty ze zbior\u00f3w\nprezentowane by\u0142y m.in. na wystawach w Pary\u017cu (1878) i Berlinie (1880), a w\u015br\u00f3d\nzwiedzaj\u0105cych by\u0142 Jan Matejko (1877).<\/p>\n\n\n\n

W 1881 roku rozpocz\u0119to budow\u0119\nsiedziby Towarzystwa przy ul. Wysokiej 16, do kt\u00f3rej przeniesiono kolekcj\u0119 dwa\nlata p\u00f3\u017aniej. Rozw\u00f3j kolekcji utrudnia\u0142y problemy finansowe towarzystwa, kt\u00f3re\nby\u0142y przyczyn\u0105 kilkakrotnych propozycji przeniesienia zgromadzonych zbior\u00f3w do  siostrzanego Towarzystwa w Poznaniu. Do\ntransferu zbioru do Poznania ostatecznie nigdy nie dosz\u0142o. W 1897 roku muzeum zosta\u0142o\nzreorganizowane przez ks. Kazimierza Chmieleckiego i udost\u0119pnione \u2013 w ograniczonym\nstopniu – dla szerszej publiczno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Gromadzon\u0105 przez Towarzystwo kolekcj\u0119\nmuzealn\u0105 podzielono na trzy dzia\u0142y: przyrodniczy, zabytk\u00f3w archeologicznych, zabytk\u00f3w\nhistorycznych. W kolekcji szczeg\u00f3lnie cenny by\u0142 Szkic do II Traktatu toru\u0144skiego\nMariana Jaroczy\u0144skiego (1870), \u015bredniowieczne rze\u017aby sakralne,  a tak\u017ce zabytki zwi\u0105zane z Miko\u0142ajem\nKopernikiem.<\/p>\n\n\n\n

W 1918 roku pod przewodnictwem dr.\nLeona Szumana powo\u0142ano Towarzystwo Muzealne w Toruniu. Muzeum funkcjonowa\u0142o\nnieprzerwanie do 1930 roku, kiedy zdecydowano si\u0119 przekaza\u0107 zbiory w depozyt do\nMuzeum Miejskiego. Nowa ekspozycja zosta\u0142a otwarta rok p\u00f3\u017aniej. Kontynuatorem\ntradycji muzeum Towarzystwa Nauki w Toruniu jest Muzeum Okr\u0119gowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wystawa Muzeum TNT przy ul. Wysokiej 16, przed 1931, fot., ze zbior\u00f3w Archiwum Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu, repr. z Aleksandra Mierzejewska, Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu <\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in. <\/p>\n\n\n\n

  • Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878 <\/li>
  • Mowa na otwarcie Muzeum Towarzystwa Naukowego w Toruniu w d. 20 listopada 1876 r. miana przez Zygmunta Dzia\u0142owskiego prezesa wydz. historycznego, [w:] Rocznik Towarzystwa Naukowego w Toruniu, r.1, Toru\u0144 1878, s. 7<\/li>
  • Przewodnik po Zbiorach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu, 1909, T.1 nr7\/8, s.135-187<\/li>
  • W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzeum i zbiory muzealne Tow. Naukowego w Toruniu, \u201cMestwin\u201d, t.I, 1925, nr 4<\/li>
  • W\u0142adys\u0142aw \u0141\u0119ga, Muzea Pomorskie, Ziemia, nr.16, 1926 s. 228-232<\/li>
  • 150 lat Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011. Katalog wystawy, red. A. Ziemlewska, Toru\u0144 2011 (kalendarium i kronika muzeum 1861-2011 oprac. A.Kroplewska -Gajewska)<\/li>
  • Aleksandra Mierzejewska, Dzieje Muzeum Okr\u0119gowego w Toruniu 1861-2011, [w:] Muzealnictwo nr 52, 2011, s.152-164<\/li>
  • Anna Kroplewska-Gajewska, Kolekcja Towarzystwa Naukowego w Toruniu, [w:] Muzeum a pami\u0119\u0107 \u2013 forma, produkcja, miejsce, red.T. de Rosset, E. Bednarz Doiczmanowa, A.To\u0142ysz, Warszawa: NIMOZ 2018, s. 194-206<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    [akj]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W 1875 roku w Toruniu, z inicjatywy Zygmunta Dzia\u0142owskiego powsta\u0142o Towarzystwo Naukowe, a jednym z jego cel\u00f3w by\u0142o \u201ezbieranie i przechowywanie wszelkich pami\u0105tek i zabytk\u00f3w krajowych, mianowicie do przesz\u0142o\u015bci Ziem Pruskich si\u0119 odnosz\u0105cych, i przedmiot\u00f3w naukowych oraz piel\u0119gnowanie nauk i umiej\u0119tno\u015bci w j\u0119zyku polskim\u201d. Zadanie to mia\u0142o by\u0107 realizowane m.in. poprzez \u201cgromadzenia wszelkich pami\u0105tek i… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-4569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t