{"id":4463,"date":"2019-03-13T07:32:59","date_gmt":"2019-03-13T06:32:59","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4463"},"modified":"2019-03-08T20:38:23","modified_gmt":"2019-03-08T19:38:23","slug":"arkadia-k-nieborowa-ogrod-sentymentalno-romantyczny-heleny-z-przezdzieckich-radziwillowej-1778-1821","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4463","title":{"rendered":"Arkadia k. Nieborowa, ogr\u00f3d sentymentalno-romantyczny Heleny z Przezdzieckich Radziwi\u0142\u0142owej (1778-1821)"},"content":{"rendered":"\n

W 1777 roku Helena z\nPrzezdzieckich Radziwi\u0142\u0142owa (1778-1821) zakupi\u0142a maj\u0105tek (wie\u015b \u0141upia), po\u0142o\u017cony\nniedaleko pa\u0142acu w Nieborowie nale\u017c\u0105cego do Radziwi\u0142\u0142\u00f3w od 1774 roku. Za\u0142o\u017cony\nprzez Radziwi\u0142\u0142ow\u0105 ogr\u00f3d sentymentalno-romantyczny \u2013 Arkadia \u2013 zaprojektowany zosta\u0142\nw przez Szymona Bogumi\u0142a Zuga, niekt\u00f3re projekty wykonali inni arty\u015bci, m.in.\nJan Piotr Norblin oraz Aleksander Or\u0142owski..<\/p>\n\n\n\n

W latach 1778-1821 na\nterenie ogrodu zgromadzona zosta\u0142a kolekcja sztuki antycznej. W roku\n1783 wzniesiono g\u0142\u00f3wn\u0105 budowl\u0119 \u015awi\u0105tyni\u0119 Diany, zaprojektowan\u0105 przez Zuga, tam\ng\u0142\u00f3wnie w najwi\u0119kszej sali zw. Panteonem umieszczono \u201enaczynia antyczne,\nszkatu\u0142ki i koszyki mahoniowe, kadzielnice na br\u0105zowych i marmurowych\ntr\u00f3jnogach, oprawne w br\u0105z wazony alabastrowe i marmurowe, imitacje waz\ngreckich, [\u2026] na stole „liktorskim” – G\u0142owa Niobe, rzymska kopia z II\nw. n.e., wg hellenistycznego orygina\u0142u; [\u2026] dwa rzymskie s\u0142upki ogrodowe;\nklasycystyczny tr\u00f3jn\u00f3g z g\u0142\u00f3wkami – portretami dzieci z epoki julijsko-klaudyjskiej\u201d.\n<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych\npowsta\u0142 Przybytek Arcykap\u0142ana z wbudowanymi fragmentami detalu oraz rze\u017ab\nantycznych i renesansowych m. in. fragmenty nagrobka prymasa Ucha\u0144skiego,\nautorstwa Jana Micha\u0142owicza z Urz\u0119dowa, z kolegiaty w \u0141owiczu. W latach 1795-1797\nzbudowano Domek Gotycki, w kt\u00f3rym zgromadzone zosta\u0142y g\u0142\u00f3wnie pami\u0105tki po synu\nHeleny, gen. Michale Gedeonie, zgodnie z ide\u0105 opart\u0105 na romantycznym kulcie\nprzesz\u0142o\u015bci i bohater\u00f3w narodowych. Oko\u0142o 1800 roku powsta\u0142 Namiot Rycerza oraz\nGrobowiec Z\u0142udze\u0144, nast\u0119pnie Domek Szwajcarski, a w jego wn\u0119trzu Pa\u0142ac\nKryszta\u0142owy, w kt\u00f3rym prezentowana by\u0142a m.in. g\u0142owa Horacego (wyr\u00f3b manufaktury\nWedgwooda). <\/p>\n\n\n\n

Na terenie ogrodu zgromadzone\nzosta\u0142y nieliczne przyk\u0142ady rze\u017aby greckiej, g\u0142\u00f3wnie architektonicznej,\nsepulkralnej, wotywnej, mitologicznej i dekoracyjnej, m.in. kapitele, stele\nnagrobne i o\u0142tarze. Rze\u017aba rzymska reprezentowana by\u0142a przez portrety, o\u0142tarzyki\nnagrobne, kamienne urny na prochy, sarkofagi, rze\u017aby mitologiczne, r\u00f3wnie\u017c\npos\u0105gi, torsy, figurki, hermy, kolumny. Ponadto znale\u017a\u0107 mo\u017cna by\u0142o przyk\u0142ady\ndetalu architektonicznego, oraz ceramik\u0119 i br\u0105zy antyczne. Jak pisa\u0142a\nRadziwi\u0142\u0142owa: \u201cArkadj\u0105 uwa\u017ca\u0107 mo\u017cna jako staro\u017cytny pomnik pi\u0119knej Grecji. Wida\u0107 w niej\n\u015blady czci mitologicznej jak\u0105 dawniej w sztuce zachowywano\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Arkadi\u0119 odwiedza\u0142a polska\narystokracja, arty\u015bci, malarze, rze\u017abiarze, poeci, pisarze, dyplomaci. W latach\n1793-1834 go\u015bcie wpisywali si\u0119 do specjalnie wy\u0142o\u017conej, obok G\u0142owy Niobe,\nKsi\u0119gi Pami\u0105tkowej, oprawnej w czerwon\u0105 sk\u00f3r\u0119. W roku 1800 w\u0142a\u015bcicielka\nnapisa\u0142a kr\u00f3tki Przewodnik po Arkadii w j. francuskim. Helena Radziwi\u0142\u0142owa\nuzupe\u0142nia\u0142a swoj\u0105 kolekcj\u0119 do \u015bmierci w 1821 roku. Po \u015bmierci jej i m\u0119\u017ca\nMicha\u0142a Radziwi\u0142\u0142a w 1831, Arkadia stopniowo popada\u0142a w ruin\u0119. Antyczne marmury\nw wi\u0119kszo\u015bci przewieziono do pa\u0142acu w Nieborowie i Kr\u00f3likarni. Na pocz\u0105tku XX\nwieku niekt\u00f3re relikty zosta\u0142y wmurowane w \u015bciany lub ustawione w tzw.\nKorytarzu Rzymskim nieborowskiego pa\u0142acu, tworz\u0105c swego rodzaju lapidarium.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys.Pol.1165; Norblin de la Gourdaine, Jean Pierre (1745-1830) (malarz); Akwedukt w Arkadii; 1784; akwarela, gwasz; papier; 30,2 x 52,9, zbiory MNW<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

wi\u0119cej na temat kolekcji w\nArkadii zob. m.in. <\/p>\n\n\n\n

  • Opis Arkadji skre\u015blony przez za\u0142o\u017cycielk\u0119 ksi\u0119\u017cn\u0119 Radziwi\u0142\u0142ow\u0105<\/em>, [w:] \u201eAlbum Literackie\u201d, t. 1, Warszawa 1848, s. 143-154.<\/li>
  • J. U. Niemcewicz, Podr\u00f3\u017ce historyczne po ziemiach polskich mi\u0119dzy rokiem 1811 a 1828 odbyte<\/em>, Pary\u017c, Petersburg 1858, s. 131-132.<\/li>
  • Adam Mieczy\u0144ski, Arkadia i Niebor\u00f3w: < wspomnienia z podr\u00f3\u017cy odbytej po kraju ><\/em>, 1859. (r\u00f3wnie\u017c wyd. 1864) (POLONA)<\/li>
  • E. Parys-Nowicka, Arkadia<\/em>, \u201eZiemia\u201d 1913, nr 29, s. 475-479.<\/li>
  • D. Kaczmarzyk, Niobe Berniniego i antyczna Niobe z Nieborowa, BHS 1974, nr 1, s. 54-59<\/li>
  • K. Micha\u0142owski, Zbi\u00f3r antyk\u00f3w grecko-rzymskich w Nieborowie jako wyraz kolekcjonerstwa polskiego w dobie O\u015bwiecenia, BHS 1951, nr 4, s. 124-137<\/li>
  • W. Piwkowski, Et in Arcadia Ego, <\/em>\u201eRocznik MNW\u201d 1987, XXXI,<\/li>
  • J. Wegner, Arkadia<\/em>, Warszawa 1948.<\/li>
  • T. Mikocki, Najstarsze kolekcje staro\u017cytno\u015bci w Polsce (lata 1750-1830),<\/em> Warszawa 1990.<\/li>
  • Et in Arcadia ego. Muzeum ksi\u0119\u017cny Heleny Radziwi\u0142\u0142owej.<\/em> Katalog wystawy w \u015awi\u0105tyni Diany w Arkadii, maj-wrzesie\u0144 2001, pod red. T. Mikockiego i W. Piwkowskiego, Warszawa 2001.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    [mw]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W 1777 roku Helena z Przezdzieckich Radziwi\u0142\u0142owa (1778-1821) zakupi\u0142a maj\u0105tek (wie\u015b \u0141upia), po\u0142o\u017cony niedaleko pa\u0142acu w Nieborowie nale\u017c\u0105cego do Radziwi\u0142\u0142\u00f3w od 1774 roku. Za\u0142o\u017cony przez Radziwi\u0142\u0142ow\u0105 ogr\u00f3d sentymentalno-romantyczny \u2013 Arkadia \u2013 zaprojektowany zosta\u0142 w przez Szymona Bogumi\u0142a Zuga, niekt\u00f3re projekty wykonali inni arty\u015bci, m.in. Jan Piotr Norblin oraz Aleksander Or\u0142owski.. W latach 1778-1821 na terenie… <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":4464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-4463","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcje-prywatne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t