{"id":4440,"date":"2018-03-12T08:35:29","date_gmt":"2018-03-12T07:35:29","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4440"},"modified":"2022-01-16T10:44:08","modified_gmt":"2022-01-16T09:44:08","slug":"malgorzata-baka-profesora-boguslawa-mansfelda-katalog-muzeow-xix-i-xx-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4440","title":{"rendered":"Ma\u0142gorzata BAKA | Bogus\u0142awa Mansfelda \u2018Katalog muze\u00f3w XIX i pierwszej po\u0142owy XX wieku\u2019"},"content":{"rendered":"\n<pre id=\"block-2c7d183c-37ef-492d-8fc5-31901cb756f9\" class=\"wp-block-preformatted\">12.03.2018 | <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/88x31-1.png\" alt=\"\"><\/pre>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n<p>W zbiorach archiwalnych Katedry Zabytkoznawstwa i Muzealnictwa Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> zgromadzona jest spu\u015bcizna Bogus\u0142awa Mansfelda [dalej zwana \u201cArchiwum\u201d], na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 fiszki bibliograficzne w skrzynkach, skrzynki z \u201cteczkami\u201d w formie kopert zawieraj\u0105cych wypisy z literatury oraz notatki w teczkach, kt\u00f3re stanowi\u0142y dokumentacj\u0119 badawcz\u0105 do przygotowywanego \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i pierwszej po\u0142owy XX wieku&#8221;&nbsp; [zob. \u201c<em>Archiwum Bogus\u0142awa Mansfelda\u201d &#8211; opracowanie wst\u0119pnej kwerendy<\/em>]. Bezcennym materia\u0142em o historii prac nad katalogiem s\u0105 zachowane sprawozdania z poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w z lat 1977-1980 sk\u0142adane do dyrekcji Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa, kt\u00f3re dostarczy\u0142y wielu informacji [zob. <em>Sprawozdania<\/em>].<\/p>\n<p>Zainicjowany na pocz\u0105tku 1977 roku przez doktora Bogus\u0142awa Mansfelda projekt katalogu [Mansfeld 1979: 67], realizowany by\u0142 do&nbsp; po\u0142owy roku 1981, jednak nie zosta\u0142 przez autora uko\u0144czony. Jak wskazywa\u0142 badacz w sprawozdaniu z 1979 roku: \u201cPrace prowadzone w ci\u0105gu ca\u0142ego roku pozwoli\u0142y stwierdzi\u0107 wysok\u0105 pracoch\u0142onno\u015b\u0107 bada\u0144, kt\u00f3ra wyd\u0142u\u017cy ca\u0142y cykl prac poza uprzednio przewidywany termin\u201d [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b]. W ostatnim kwartale 1978 roku do bada\u0144 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 tak\u017ce J\u00f3zef Poklewski (w\u00f3wczas doktor), kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 rozpoznania zawarto\u015bci zasob\u00f3w archiwalnych [<em>Sprawozdanie<\/em> 1978]. W Sprawozdaniu z 30 grudnia 1977 Mansfeld pisa\u0142: \u201cW celu zrealizowania zamierzonych na ten rok plan\u00f3w \/przede wszystkim kwerendy\/ proponuje si\u0119 w\u0142\u0105czenie do tego tematu dr. J\u00f3zefa Poklewskiego. Jego zainteresowanie mecenatem artystycznym w ci\u0105gu ostatnich kilku lat w pe\u0142ni propozycj\u0119 tak\u0105 uzasadniaj\u0105. Proponuje si\u0119 przy tym, aby m\u00f3g\u0142 on uczestniczy\u0107 w tym temacie w pe\u0142nym wymiarze godzin\u201d. J\u00f3zef Poklewski zrealizowa\u0142 kwerendy archiwalne:<\/p>\n<ul>\n<li>w Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, w dzia\u0142ach r\u0119kopis\u00f3w wroc\u0142awskiego Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich (teki dotycz\u0105ce Muzeum Narodowego w Raperswilu i Muzeum Etnograficznego w Krakowie, na temat projektu Stobeckiego utworzenia muzeum przyrodniczego, Muzeum w \u0141owiczu, dokumentacja Edwarda Paw\u0142owicza o Muzeum Lubomirskich)<\/li>\n<li>i Biblioteki Jagiello\u0144skiej (archiwum Badeckiego o muzeach lwowskich 1939-1946),<\/li>\n<li>w Archiwum miasta Krakowa (materia\u0142y dotycz\u0105ce Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego),<\/li>\n<li>w Archiwum Akt Nowych w Warszawie i archiwum przy \u00f3wczesnym Ministerstwie Kultury i Sztuki.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W ramach prac przewidywano tak\u017ce kwerendy w oddzia\u0142ach wojew\u00f3dzkich Archiwum Pa\u0144stwowego (m.in. Krak\u00f3w w 1978 roku) oraz w archiwach wa\u017cniejszych muze\u00f3w. Do sprawozda\u0144 do\u0142\u0105czone zosta\u0142y wypisy z archiwali\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y istotne do opracowania katalogu, a szczeg\u00f3\u0142owe notatki zamieszczone zosta\u0142y w kopertach w skrzynkach [Baka 2017]. Doktor Mansfeld opracowywa\u0142 z kolei literatur\u0119 tematu oraz pras\u0119 z epoki. W latach 1980-1981 prowadzi\u0142 kwerend\u0119 prasow\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 m.in. \u201cGazet\u0119 Toru\u0144sk\u0105\u201d z lat 1867-1921, \u201cMestwin\u201d &#8211; dodatek kulturalny do toru\u0144skiego \u201cS\u0142owa Pomorskiego\u201d z okresu mi\u0119dzywojennego (1920-1939). Opracowaniem obj\u0119te zosta\u0142y tak\u017ce wydawnictwa muzealne. Ich szeroki zakres unaocznia liczb wypisanych fiszek (739 pozycji bibliograficznych). W sprawozdaniu z 1980 roku, wymienionych zosta\u0142o 39 pozycji, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych figuruj\u0105 zosta\u0142y cho\u0107by: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/galerya-obrazow-malarzy-polskich-znajdujaca-sie-w-muzeum-imienia-mielzynskich-pod,ODIzMDk2ODQ\/2\/#info:metadata\"><em>Galeria obraz\u00f3w malarzy polskich znajduj\u0105ca si\u0119 w Muzeum im. Miel\u017cy\u0144skich<\/em><\/a><em>&#8230;&nbsp; <\/em>Pozna\u0144 1881, <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/katalog-wystawy-zabytkow-starozytnych-we-lwowie-w-r-1894,OTIwMTM3NjM\/4\/#info:metadata\"><em>Katalog wystawy zabytk\u00f3w staro\u017cytnych we Lwowie<\/em><\/a> w opracowaniu W\u0142adys\u0142awa \u0141ozi\u0144skiego [Lw\u00f3w 1894] czy <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/muzea-rodzime-przy-czytelniach-publicznych,NzI1NTE0ODY\/7\/#info:metadata\"><em>Muzea rodzime przy Czytelniach publicznych<\/em><\/a> Stanis\u0142awa \u0141ukomskiego z 1915 roku [<em>Sprawozdanie<\/em> 1980b]. Autor si\u0119gn\u0105\u0142 tak\u017ce trzydziestu o\u015bmiu <em>Komunikat\u00f3w <\/em>wydawanych przez Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce przy Muzeum Narodowym w Krakowie<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>W pierwszym etapie prac doktor Mansfeld opracowa\u0142 wst\u0119pn\u0105 list\u0119 instytucji muzealnych funkcjonuj\u0105cych w latach 1800-1950. Ponadto, katalog w za\u0142o\u017ceniach obejmowa\u0107 mia\u0142&nbsp; tak\u017ce muzea mniejszo\u015bci narodowych z okresu II Rzeczypospolitej oraz muzea polskie za granic\u0105 [<em>Sprawozdanie <\/em>1977].&nbsp; Podstawowym kryterium przyj\u0119tym przez badacza by\u0142o opracowanie muze\u00f3w o cechach instytucji publicznych. W zespole fiszek z \u201cArchiwum\u201d znajduje si\u0119 grupa wypis\u00f3w z publikacji Edwarda Chwalewika (1873-1956) &#8211; zbior\u00f3w, kt\u00f3re dost\u0119pne by\u0142y dla zwiedzaj\u0105cych (931 pozycji) [zob. Chwalewik]. Opracowanie mia\u0142o tak\u017ce uwzgl\u0119dnia\u0107 uniwersyteckie kolekcje naukowo-dydaktyczne oraz publicznie dost\u0119pne kolekcje prywatne. Pierwszy wykaz, z roku 1978&nbsp; obejmowa\u0142 297 instytucji muzealnych. W kolejnych wprowadzano korekty, a w wykazie z 1980 roku figurowa\u0142o 301 instytucji muzealnych i zbior\u00f3w prywatnych o charakterze publicznym.<\/p>\n<p>W tym celu doktor Mansfeld przygotowa\u0142 wz\u00f3r karty katalogowej instytucji muzealnych, a tak\u017ce karty pomocnicze do opracowania bibliografii,&nbsp; materia\u0142\u00f3w ikonograficznych oraz biografii<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.&nbsp; W sprawozdaniach z 1977 roku z pierwszego etapu prac znalaz\u0142o si\u0119 dok\u0142adne opracowanie wzoru informacji zawartych w \u201ckarcie g\u0142\u00f3wnej\u201d&nbsp; muze\u00f3w oraz \u201ckarcie do biografii pracownik\u00f3w muze\u00f3w \u201c wraz z szerokim komentarzem badacza (za\u0142. 1 &#8211; Zawarto\u015b\u0107 problemowa karty katalogowej do \u201cKatalogu\u2026\u201d), w kt\u00f3rym wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cKarty&nbsp; katalogowe poszczeg\u00f3lnych muze\u00f3w b\u0119d\u0105 u\u0142o\u017cone w kolejno\u015bci alfabetycznej wed\u0142ug miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych si\u0119 znajdowa\u0142y lub nadal si\u0119 znajduj\u0105.<\/p>\n<p>Pytania zawarte w rubrykach karty zosta\u0142y oparte na najwa\u017cniejszych cechach, charakteryzuj\u0105cych instytucj\u0119 muzealn\u0105. Pozwalaj\u0105 one jednocze\u015bnie uzyska\u0107 materia\u0142 wi\u0105\u017c\u0105cy muzea z kultur\u0105 czasu, w kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142y. Przy zestawianiu pyta\u0144 pos\u0142u\u017cono si\u0119 cz\u0119\u015bciowo przygotowanym w 1937 r. przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d statystyczny kwestionariuszem dla potrzeb referatu muzealnego w Ministerstwie Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego \/patrz: Archiwum Akt Nowych, zesp\u00f3\u0142 MWRiOP, teka 7087\/. Odpowiada on bowiem \u00f3wczesnym, a tak\u017ce w du\u017cym stopniu jeszcze XIX-wiecznym uwarunkowaniom i cechom muze\u00f3w, a jednocze\u015bnie nie jest jeszcze sprzeczny z dzisiejszymi pogl\u0105dami na podstawowe formy dzia\u0142alno\u015bci tego typu instytucji. Uwzgl\u0119dniono natomiast pomini\u0119tych tam wiele innych pyta\u0144, dotycz\u0105cych m.in. ikonografii muzealnej \/budynki, wystawy, personel\/, \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych i bibliografii do poszczeg\u00f3lnych muze\u00f3w.<\/p>\n<p>Nie w ka\u017cdym wypadku uda si\u0119 by\u0107 mo\u017ce tak wszechstronnie zredagowany kwestionariusz wype\u0142ni\u0107, niekt\u00f3re dane b\u0119d\u0105 uzupe\u0142niane w ci\u0105gu lat, innych mo\u017ce ju\u017c si\u0119 w og\u00f3le nie uzyska. Ale w pozosta\u0142ych wypadkach wydaje si\u0119 \u017ce zamierzony w ten spos\u00f3b program uda si\u0119 zrealizowa\u0107.<\/p>\n<p>Instrukcja do karty biograficznej natomiast zosta\u0142a oparta na wzorach sprawdzonych w podobnych opracowaniach, jak przede wszystkim <em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, S<em>\u0142ownik biograficzny do historii powszechnej<\/em>, <em>S\u0142ownik biograficzny do historii polskiego teatru<\/em> i in.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1977a\/b].<\/p>\n<p>Wz\u00f3r karty zosta\u0142 opracowany i dzi\u015b znajduje si\u0119 w \u201cTeczce nr 2\u201d [<a href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739\">Baka <\/a>2017].<\/p>\n<p>Przygotowuj\u0105c \u201cKatalog\u2026\u201d Bogus\u0142aw Mansfeld wiele publikowa\u0142 w zakresie historii muzealnictwa polskiego. W swoich artyku\u0142ach ujawnia\u0142 inspiracje do stworzenia szerokiego opracowania jego dziej\u00f3w. W artykule z 1979 roku wspomina\u0142 \u201cjeden z najlepszych (&#8230;) popularny zarys historii kolekcjonerstwa i muzealnictwa polskiego pi\u00f3ra S. Lorentza, <em>Przewodnik po muzeach i zbiorach muzealnych<\/em>\u201d z 1971 roku [Mansfeld 1979; zob. Lorentz 1971, wznowienie &#8211; 1973 i t\u0142umaczenie na j\u0119zyk francuski &#8211; 1974]. Badaczowi znane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne prace dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie, jak cho\u0107by <em>Muzea i zbiory w Polsce. 1945-1955 <\/em>[zob. Lorentz 1956], w kt\u00f3rym zamieszczony zosta\u0142 wykaz 155 instytucji wraz z om\u00f3wieniem ich dzia\u0142alno\u015bci. W recenzji informatora wydanego przez O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w zatytu\u0142owanego <em>Muzea w Polsce <\/em>w opracowaniu Jadwigi Meisner-Nieduszy\u0144skiej i Beaty Paw\u0142owskiej-Wilde [Mansfeld 1988] wzmiankowa\u0142 prace Edwarda Chwalewika [1926], a tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, i\u017c autorki prace nad <em>Informatorem<\/em> rozpocz\u0119\u0142y ju\u017c w 1966 roku, wi\u0119c kilka lat wcze\u015bniej nim Mansfeld z Poklewskim podj\u0119li si\u0119 swoich bada\u0144. Niew\u0105tpliwie przyj\u0119ty przez Mansfelda zakres chronologiczny, jak i terytorialny instytucji muzealnych obj\u0119ty opracowaniem wymaga\u0142 szerokiej znajomo\u015bci literatury tematu, a tak\u017ce si\u0119gni\u0119cia do wzorc\u00f3w opracowa\u0144 w\u0142a\u015bciwych epoce. W publikacji z okresu realizacji prac nad katalogiem odnosi\u0142 si\u0119 do dokument\u00f3w takich jak<em> Projekt Tymczasowej Ustawy Muzealnej <\/em>z 1918 r. [Mansfeld 1980: 156], czy do wspomnianego ju\u017c <em>Kwestjonariusza dla muze\u00f3w i zbior\u00f3w muzealnych <\/em>[AAN 1933] &#8211; z tym \u017ce kwestionariusz ten opracowany zosta\u0142 w 1933 roku, nie za\u015b w 1936. Ten poniek\u0105d, jak wspomnia\u0142 autor, sta\u0142 si\u0119 wzorcem do opracowania w\u0142asnego modelu kwestionariusza kwerendy. Sporz\u0105dzany corocznie przez muzea kwestionariusz sprawozdawczy dla G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego zawiera\u0142 nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>Na temat lokalizacji: wojew\u00f3dztwo, powiat, miejscowo\u015b\u0107<\/li>\n<li>Wiadomo\u015bci og\u00f3lne: nazwa muzeum (zbioru muzealnego); adres dok\u0142adny; w\u0142a\u015bciciel; rok za\u0142o\u017cenia; specjalno\u015b\u0107 zbior\u00f3w (dzia\u0142y), charakter zbior\u00f3w (tu do wyboru: regionalny, og\u00f3lnopolski, og\u00f3lno\u015bwiatowy); Czy muzeum zajmuje oddzielny lokal? o ile nie, to przy jakiej instytucji? Powierzchnia lokalu; Czy z muzeum mog\u0105 korzysta\u0107 wszyscy bez ogranicze\u0144? Muzeum jest otwarte w doku dni&#8230;, godzin&#8230;;&#8217; Czy muzeum posiada katalog? Czy jest pracownia reprodukowania okaz\u00f3w? Czy jest pracownia restaurowania okaz\u00f3w? Czy sprzedaje si\u0119 reprodukcje? Czy muzeum wydaje publikacje? Jakie? Czy istniej\u0105 Towarzystwa popieraj\u0105ce muzeum? Jakie? Liczba cz\u0142onk\u00f3w (do 31.XII roku sprawozdawczego &#8211; przyp. MB); Czy Personel wyg\u0142asza odczyty w muzeum? Liczba odczyt\u00f3w w ci\u0105gu roku, liczba s\u0142uchaczy; Czy personel oprowadza wycieczki, liczba wycieczek w roku sprawozdawczym.<\/li>\n<li>Okazy: stan (do ko\u0144ca roku sprawozdawczego)<a style=\"font-size: revert;\" href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><span style=\"font-size: revert; color: initial;\">.<\/span><\/li>\n<li>Frekwencja: osoby zwiedzaj\u0105ce (w tem m\u0142odzie\u017c szkolna) &#8211; p\u0142atnie i bezp\u0142atnie.<\/li>\n<li>Personel: naukowy, w tem dyplomowany, administracyjny; funkcjonariusze ni\u017csi.<\/li>\n<li>Sprawozdanie rachunkowe &#8211; za dany rok sprawozdawczy: tabela pierwsza obejmowa\u0142a Wp\u0142ywy (bilety wst\u0119pu, \u015bwiadczenia instytucji utrzymuj\u0105cej muzeum, zasi\u0142ki pa\u0144stwowe, zasi\u0142ki samorz\u0105dowe, legaty, ze sprzeda\u017cy reprodukcji i ze sprzeda\u017cy wydawnictw) oraz Wydatki (zakup okaz\u00f3w, koszty eksploatacji terenu, lokal, opa\u0142, \u015bwiat\u0142o itp. pensje personelu).<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>Kwestionariusz dla muze\u00f3w opracowany przez Bogus\u0142awa Mansfelda obejmowa\u0142 nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>O lokalizacji: miejscowo\u015b\u0107; powiat; wojew\u00f3dztwo (gubernia, regencja itp. w okresie rozbior\u00f3w); pa\u0144stwo (w wypadku muze\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 poza granicami historycznych ziem polskich).<\/li>\n<li>Wiadomo\u015bci og\u00f3lne: nazwa muzeum (ewentualnie zamiany); adres, typ muzeum; charakter zbior\u00f3w; w\u0142asno\u015b\u0107; organizacje popieraj\u0105ce muzeum; za\u0142o\u017cyciel muzeum; rok za\u0142o\u017cenia; data otwarcia; dni i godziny otwarcia (w poszczeg\u00f3lnych latach, je\u015bli zachodzi\u0142y zmiany); wst\u0119p p\u0142atny, wysoko\u015b\u0107 op\u0142at lub bezp\u0142atny; data likwidacji muzeum; przyczyny likwidacji muzeum (odpowiednie akty prawne); dalszy los zbior\u00f3w.<\/li>\n<li>Organizacja: statuty i regulaminy (daty zatwierdzenia lub wprowadzonych zmian, mikrofilm, odbitki kserograficzne); rodzaj i ilo\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w, pracowni, oddzia\u0142\u00f3w (ew. daty powstania, dla poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142\u00f3w osobne karty); biblioteka muzealna, jej charakter, dzia\u0142y, ilo\u015b\u0107 tom\u00f3w (w poszczeg\u00f3lnych latach), spos\u00f3b korzystania.<\/li>\n<li>Pomieszczenia: budynek w\u0142asny lub lokal dzier\u017cawionym od kogo; wysoko\u015b\u0107 op\u0142at za dzier\u017caw\u0119 (w poszczeg\u00f3lnych latach); budynek adaptowany lub specjalnie projektowany; czas powstania budynku adaptowanego i jego adaptacji; autor adaptacji i jej wykonawca; autor projektu oryginalnego i data wykonania (je\u015bli w wyniku konkursu, to podstawowe dane dotycz\u0105ce okoliczno\u015bci jego rozpisania i ostatnie rezultaty); data realizacji projektu oryginalnego i jego wykonawca; koszt adaptacji lub koszt budowy obiektu oryginalnego; powierzchnia pomieszcze\u0144 muzealnych, og\u00f3lna, poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142\u00f3w, sal wystawowych, pracowni, magazyn\u00f3w, pomieszcze\u0144 administracyjnych; zniszczenia budynku lub poszczeg\u00f3lnych pomieszcze\u0144 (wojenne, losowe) daty, i ew. bli\u017csze dane; odbudowy i rozbudowy, przekszta\u0142cenia wn\u0119trz i daty; losy budynku lub pomieszcze\u0144 po likwidacji muzeum; numer karty katalogowej materia\u0142\u00f3w ikonograficznych.<\/li>\n<li>Wyposa\u017cenie: rodzaj sprz\u0119t\u00f3w wystawienniczych, magazynowych (ew. projektanci i wykonawcy, data produkcji); rodzaj o\u015bwietlenia sal wystawowych (ew. zmiany, daty); numer karty katalogowej materia\u0142\u00f3w ikonograficznych.<\/li>\n<li>Okazy: teren lub dziedzina \u017cycia spo\u0142ecznego, nauki, obj\u0119te zbiorami; charakterystyka zbior\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach; wzrost okaz\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach i latach; okazy oryginalne i sztuczne (makiety, plansze itp.), ilo\u015b\u0107 og\u00f3lna w poszczeg\u00f3lnych latach; zakupy i dary w poszczeg\u00f3lnych latach; \u017ar\u00f3d\u0142a zakup\u00f3w i ofiarodawcy.<\/li>\n<li>Zabezpieczenia konserwatorskie: rodzaj profilaktyki konserwatorskiej (w salach wystawowych i magazynach); pracownie konserwatorskie (daty powstania), charakter zabieg\u00f3w, og\u00f3lnie.<\/li>\n<li>Dokumentacja zbior\u00f3w: charakter prowadzonych w muzeum czynno\u015bci dokumentacyjnych; inwentarz zbior\u00f3w, kiedy za\u0142o\u017cony (z opisem rubryk); katalogi zbior\u00f3w, w dzia\u0142ach, od kiedy prowadzone (z odpisem rubryk); katalogi zbior\u00f3w drukowane (z wyczerpuj\u0105cym opisem bibliograficznym).<\/li>\n<li>Personel: og\u00f3\u0142em (w poszczeg\u00f3lnych latach); pracownicy merytoryczni (naukowi), pomocniczy, administracyjni, funkcjonariusze ni\u017csi; pracownicy merytoryczni, w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach, nazwiska, daty zatrudnienia, sprawowane funkcje; numer karty biograficznej i numer karty ikonograficznej (zdj\u0119cia pracownik\u00f3w).<\/li>\n<li>Bud\u017cet: wp\u0142ywy (w poszczeg\u00f3lnych latach, w tym zasi\u0142ki pa\u0144stwowe, samorz\u0105dowe, \u015bwiadczenia instytucji utrzymuj\u0105cych, legaty, bilety wst\u0119pu, przychody ze sprzeda\u017cy reprodukcji i wydawnictw); wydatki w poszczeg\u00f3lnych latach (koszty utrzymania lokalu, pensje personelu, inne wydatki administracyjne, zakup okaz\u00f3w, konserwacja, prace terenowe, wystawy czasowe, wydawnictwa).<\/li>\n<li>Dzia\u0142alno\u015b\u0107: wystawy czasowe, tytu\u0142y, autorzy i wykonawcy, czas trwania; oprowadzanie po zbiorach (czy by\u0142 specjalny personel do tego); odczyty, tematy i prelegenci, ilo\u015b\u0107 wyg\u0142oszonych odczyt\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych latach; wydawnictwa: a) czasopisma, tytu\u0142, charakter, daty ukazania si\u0119, ew. nak\u0142ad; b) przewodniki po zbiorach; c) reprodukcje okaz\u00f3w, jakich, nak\u0142ad, data druku; d) wydawnictwa inne.<\/li>\n<li>Frekwencja: og\u00f3\u0142em zwiedzaj\u0105cych w poszczeg\u00f3lnych latach; zwiedzaj\u0105cy z biletami i bezp\u0142atnie; zwiedzaj\u0105cy w grupach (m\u0142odzie\u017c szkolna) i pojedynczo; zwiedzaj\u0105cy wystawy sta\u0142e i czasowe; frekwencja na odczytach i in. imprezach organizowanych przez muzeum.<\/li>\n<li>\u0179r\u00f3d\u0142a archiwalne i bibliografia: zestawienie i charakterystyka zespo\u0142\u00f3w akt odnosz\u0105cych si\u0119 do dziej\u00f3w muzeum, miejsce przechowywania i sygnatury (numer mikrofilmu); og\u00f3lna charakterystyka bibliografii odnosz\u0105cej si\u0119 do dziej\u00f3w muzeum ( oddzielny zestaw fiszek).<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>Bogus\u0142aw Mansfeld zdecydowanie rozbudowa\u0142 formularz dla instytucji muzealnej wzgl\u0119dem formularza sprawozdawczego dla GUS-u. Skatalogowane w Zak\u0142adzie Muzeologii kart muzealne, ikonograficzne oraz biograficzne, mia\u0142y stanowi\u0107 zwarty zesp\u00f3\u0142 dokumentacji dla przysz\u0142ych opracowa\u0144 naukowych (a wi\u0119c na u\u017cytek w\u0142asny), a zebrana w formie bibliotecznych fiszek bibliografia, podzielona tematycznie mia\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0107 za punkt wyj\u015bcia do opracowania historii muze\u00f3w. Idea nie realizowana sta\u0142a si\u0119 jednak fundamentem dla projektu \u201cMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci\u2026\u201d &#8211; wzoru ankiet naukowych wraz sporz\u0105dzania z instrukcj\u0105, opracowanych przez profesora Tomasza de Rosseta [zob. ankiety], a dalej &#8211; dla cyfrowej bazy naukowej muze\u00f3w do 1918 r. [zob. baza]. Dzi\u015b, z uwagi na obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy z zakresu ochrony danych osobowych, ochrony wizerunku, informacji o przechowywanych zbiorach (zasady zabezpieczania zbior\u00f3w muzealnych np. przed kradzie\u017c\u0105), wizja Mansfeldowskiego katalogu musia\u0142aby zosta\u0107 w znacznym stopniu ograniczona do informacji niezb\u0119dnych (przynajmniej w zakresie nie starszym jak z ostatnich siedemdziesi\u0119ciu lat).<\/p>\n<p><strong>S\u0142ownik biograficzny i zesp\u00f3\u0142 ikonograficzny<\/strong><\/p>\n<p>Koncepcja katalogu przewidywa\u0142a ponadto przygotowanie aneksu &#8211; \u201cS\u0142ownika biograficznego polskiego muzealnictwa\u201d [nazwa: <em>Sprawozdanie <\/em>1978] oraz zebranie materia\u0142u ikonograficznego [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977].<\/p>\n<p>Opracowaniem biografii do s\u0142ownika obj\u0119to pracownik\u00f3w muzealnych, w tym kierownik\u00f3w, kustoszy, konserwator\u00f3w, pracownik\u00f3w administracji, pracownik\u00f3w merytorycznych, personelu pomocniczego oraz osoby zwi\u0105zane z muzeami, badacze muze\u00f3w i inni &#8211; \u201cfundatorzy, osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawami muzelnymi na p\u0142aszczy\u017anie nie publicystycznej czy teoretycznej, osoby odpowiedzialne za sprawy muzealne w organach i instytucjach pa\u0144stwowych, samorz\u0105dowych, stowarzyszeniach i tp.\u201d . Doktor Mansfeld przewidywa\u0142 podzielenie s\u0142ownika na cz\u0119\u015bci: pierwsza obejmowa\u0142aby postaci \u015brodowiska muzealnego w XIX wieku i pocz\u0105tku XX wieku, do 1939 roku w\u0142\u0105cznie; druga &#8211; osoby zwi\u0105zane z muzeami i badaczy muze\u00f3w z lat 1945-1950. By\u0107 mo\u017ce s\u0142ownik m\u00f3g\u0142 obj\u0105\u0107 i dalsze lata, jednak te dwa okresy badacz wyr\u00f3\u017cnia\u0142 w zachowanych sprawozdaniach. Wiele z biogram\u00f3w ustali\u0142 na podstawie ankiet kierowanych od \u017cyj\u0105cych przedstawicieli \u015brodowiska muzealnego [<em>Sprawozdanie <\/em>1979b].<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo informacje zamieszcza\u0142 na fiszkach, a p\u00f3\u017aniej mia\u0142y one zosta\u0107 przeniesione na specjalne karty z czego jednak zrezygnowano z uwagi na czasoch\u0142onno\u015b\u0107&nbsp; tego procesu [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b]. W 1979 roku przygotowane zosta\u0142y pierwsze \u201cmodelowe biogramy\u201d do <em>S\u0142ownika<\/em>, kt\u00f3re oparte zosta\u0142y na \u201cmateria\u0142ach drukowanych, archiwalnych oraz na &#8211; w jednym przypadku &#8211; rozmowie z rodzin\u0105\u201d [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b].<\/p>\n<p>W instrukcji sporz\u0105dzania karty personelu merytorycznego muzeum lub os\u00f3b pracuj\u0105cych w instytucjach zwi\u0105zanych z muzealnictwem Mansfeld okre\u015bli\u0142 by znalaz\u0142y si\u0119 tam nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>nazwisko i imi\u0119, daty urodzenia i \u015bmierci (w nawiasach), zaw\u00f3d, sprawowane funkcje w muzeach;<\/li>\n<li>kr\u00f3tki \u017cyciorys;<\/li>\n<li>przebieg pracy w muzeum;<\/li>\n<li>publikacje, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem tych, kt\u00f3re dotyczy\u0142y problematyki muzealnej, b\u0105d\u017a zwi\u0105zane by\u0142y z prac\u0105 w muzeum;<\/li>\n<li>materia\u0142y archiwalne i bibliograficzne, na kt\u00f3rych oparto tre\u015b\u0107 biogramu; w wypadku archiwali\u00f3w nale\u017ca\u0142o poda\u0107 dok\u0142adne miejsce przechowywania, sygnatur\u0119 itp.<\/li>\n<li>miejsce przechowywania fotografii, portret\u00f3w lub rze\u017ab przedstawiaj\u0105cych omawian\u0105 osob\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>W pierwszej kolejno\u015bci opracowano postaci Gwidona Chmarzy\u0144skiego, J\u00f3zefa Trzebi\u0144skiego, Hilariona \u015awi\u0119cickiego, W\u0142odzimierza Antoniewicza, W\u0142odzimierza Demetrykiewicza, Feliksa Kopery i in .<\/p>\n<blockquote>\n<p>dr. Gwido Chmarzy\u0144ski \/1906-1973\/, wybitny historyk sztuki, prof. Uniwersytetu M. Kopernika, Uniwersytetu A. Mickiewicza, dyr. Muzeum Miejskiego w Toruniu oraz kustosz Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1979a].<\/p>\n<p>Na pierwszej z list os\u00f3b przewidzianych do <em>S\u0142ownika bibliograficznego<\/em> z roku 1977 figuruj\u0105 a\u017c 244 osoby [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b], a w nast\u0119pnym roku dodano kolejnych 198 nazwisk [<em>Sprawozdanie<\/em> 1978]. W wykazie wymieniono g\u0142\u00f3wnie personel muzealny pracuj\u0105cy w latach 1918-1939, a w mniejszym stopniu osoby dzia\u0142aj\u0105ce wcze\u015bniej, zw\u0142aszcza w XIX stuleciu. G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji stanowi\u0142y akta Departamentu Sztuki przy dawnym Ministerstwie Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego oraz archiwum Zwi\u0105zku Muze\u00f3w w Polsce z lat (1914-1951) [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b].<\/p>\n<p><strong>Katalog ikonograficzny<\/strong><\/p>\n<p>Katalog ikonograficzny mia\u0142 obejmowa\u0107 zesp\u00f3\u0142 informacji o architekturze muzealnej, w tym plany budynk\u00f3w, plany ekspozycji, widoki i fotografie budynk\u00f3w muzealnych, kt\u00f3rych poszukiwano zar\u00f3wno w trakcie kwerend archiwalnych, jak i w zbiorach lokalnych Pracowni Konserwacji Zabytk\u00f3w (dawne PKZ) oraz z literaturze tematu i w prasie. W zespole tym mia\u0142y znale\u017a\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wizerunki (fotograficzne lub graficzne\/rysunkowe) muzealnik\u00f3w.<\/p>\n<blockquote>\n<p>&nbsp; &nbsp;W formie kat katalogowych zostanie zarejestrowany pe\u0142ny materia\u0142 ikonograficzny, a wi\u0119c rysunki architektoniczne: projekty, inwentaryzacje, przerysy, rysunki wykonawcze do projekt\u00f3w architektonicznych, plany za\u0142o\u017ce\u0144 muzealnych, widoki architektury o charakterze artystycznym&nbsp; jednocze\u015bnie dokumentacyjnym oraz rysunki detali architektonicznych, dekoracyjnych, sprz\u0119ty i inne, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na wystr\u00f3j danego obiektu. Na karcie pokazane zostan\u0105 wszystkie informacje dotycz\u0105ce dokumentacji architektonicznych muze\u00f3w polskich w XIX i XX wieku.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b].<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Tomasz de Rosset w artykule <em>Dzie\u0142o sztuki jako no\u015bnik pami\u0119ci w polskim muzeum epoki rozbior\u00f3w<\/em> [2018] odnosz\u0105c si\u0119 do bada\u0144 prowadzonych przez Bogus\u0142awa Mansfelda pisa\u0142:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&nbsp; &nbsp;Inwentarz (&#8230;) \u2018wczesnych instytucji muzealnych\u2019 pozostaje niepe\u0142ny, chocia\u017c w wielu przypadkach stan bada\u0144, obfity i gruntowny, stanowi wynik wnikliwej interpretacji. Mo\u017cna jednak przyj\u0105\u0107, nie pretenduj\u0105c do bezwzgl\u0119dnej \u015bcis\u0142o\u015bci, \u017ce do 1918 roku na (&#8230;) obszarze kultury polskiej w r\u00f3\u017cnych okresach funkcjonowa\u0142o og\u00f3\u0142em ponad 300 takich plac\u00f3wek o charakterze kulturalnym, naukowym, artystycznym, religijnym tworzonych przez w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 lub duchown\u0105, centraln\u0105 lub lokaln\u0105, stowarzyszenia lub osoby prywatne. Zbi\u00f3r tych instytucji tworzy\u0142 bardzo zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 i nie\u0142atw\u0105 do jednoznacznej klasyfikacji grup\u0119, czego objawem by\u0142a ich bardzo nieostra charakterystyka i terminologia, jak\u0105 stosowano do ich opisu.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[Rosset 2018: 33-34]<\/p>\n<p>Badania obecnie prowadzone Katedrze Zabytkoznawstwa i Muzealnictwa s\u0105 wi\u0119c kontynuacj\u0105 podj\u0119tych przez Bogus\u0142awa Mansfelda i J\u00f3zefa Poklewskiego szeroko zakrojonych prac oraz tradycji badania dziej\u00f3w muzealnictwa polskiego na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. Pr\u00f3by przekrojowego opracowania historii muzealnictwa lub te\u017c katalogowania instytucji muzealnych s\u0105 jednak prac\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 ogromnego nak\u0142adu pracy i procesem wymagaj\u0105cym czasu. Pewne pr\u00f3by odnale\u017a\u0107 mo\u017cna cho\u0107by w wydanym w 1997 roku informatorze <em>Muzea w Polsce<\/em> w opracowaniu Marii So\u0142tysiak i Katarzyny Wierzbickiej [So\u0142tysiak, Wierzbicka 1997] czy publikacje autorstwa Doroty Folgi-Januszewskiej [2011, 2012].&nbsp; Opublikowano tak\u017ce wiele r\u00f3\u017cnych opracowa\u0144 muze\u00f3w specjalistycznych lub tematycznych lub dotycz\u0105cych muze\u00f3w w danym mie\u015bcie lub regionie, muze\u00f3w typu skansenowskiego albo wy\u0142\u0105cznie archeologicznych itp. Ci\u0105gle jednak pozostaje wiele miejsc koniecznych do przypomnienia, om\u00f3wienia, opracowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ma\u0142gorzata Baka<br><\/em><\/p>\n<hr>\n<p><strong>PRZYPISY<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Wcze\u015bniej w strukturach Zak\u0142ad Muzealnictwa Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa.<br><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Komunikaty z lat 1934-1939. Owocem tych prac by\u0142a monografia autorstwa Bogus\u0142awa Mansfelda <em>Muzea na drodze do samoorganizacji\u202f: Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce 1914-1951 <\/em>[Mansfeld 2000].<br><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Szkice projekt\u00f3w, szablon wydruk\u00f3w do wykonywania kserograf\u00f3w kart katalogowych znajduj\u0105 si\u0119 w \u201cArchiwum\u201d, T2 [zob. Baka 2017].<br><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> W tabeli wyszczeg\u00f3lniono stan pochodz\u0105cy z zakup\u00f3w, z dar\u00f3w oraz wyszczeg\u00f3lnienie do przynale\u017cno\u015bci muzeali\u00f3w do dzia\u0142\u00f3w muzeum.<\/p>\n<hr>\n<p><strong>\u0179R\u00d3D\u0141A<\/strong><\/p>\n<p>AAN, 1933. Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego w Warszawie: <em>Wydzia\u0142 Sztuki &#8211; muzea &#8211; kwestionariusze dla muze\u00f3w i zbior\u00f3w muzealnych zawieraj\u0105ce dane dla G.U.S o muzeach w Polsce<\/em>, sygn. 2\/14\/0\/8\/7003, online: https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/jednostka\/-\/jednostka\/5307528<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1977a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1977-08-10, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1977b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1977-12-30, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1978. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1978-11-09, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1979-06-04, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1979-11-15, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw,1980a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1980-11-15 &#8211; wersja A, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw,1980b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1980-11-15 &#8211; wersja B, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<\/p>\n<hr>\n<p><strong>BIBLIOGRAFIA<\/strong><\/p>\n<p>Baka Ma\u0142gorzata, 2017. <em>\u2018Archiwum Bogus\u0142awa Mansfelda\u2019 &#8211; opracowanie wst\u0119pnej kwerendy<\/em>, Muzeumpamieci.umk.pl, online: <a href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739\">http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739<\/a><br>Chwalewik Edward, 1916<em>. Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w zestawieniu alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci<\/em>. Warszawa: z zapomogi Kasy Pomocy dla Os\u00f3b Pracuj\u0105cych na Polu Naukowym im. J. Mianowskiego.<br>Chwalewik Edward. 1926. <em>Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w porz\u0105dku alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci u\u0142o\u017cone. T. 1, A-M<\/em>. Warszawa: Wydaw. J. Mortkowicza, Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie.<br>Chwalewik, Edward, 1927a. <em>Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w porz\u0105dku alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci u\u0142o\u017cone. T. 2, N-\u017b<\/em>. Warszawa: Wydaw. J. Mortkowicza, Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie.<br>Dorota Folga-Januszewska, 2011. <em>1000 muze\u00f3w w Polsce. Przewodnik<\/em>. Olszanica: Wydawnictwo Bosz.<br>Dorota Folga-Januszewska, 2012. <em>Muzea polskie<\/em>. Olszanica: Wydawnictwo Bosz.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979. <em>Problem podzia\u0142\u00f3w chronologicznych w badaniach nad dziejami muzealnictwa polskiego na przyk\u0142adzie muze\u00f3w historyczno-artystycznych w XIX w.<\/em>, Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, 8 (91), s. 67-77.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1980. <em>Sprawy muzealne u progu II Rzeczypospolitej<\/em>, Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, 9 (112), s. 147-172.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1988. <em>\u2018Muzea w Polsce: informator\u2019, oprac. J. Maisner-Nieduszy\u0144ska, B. Paw\u0142owska-Wilde, Warszwa 1986 [recenzja], <\/em>\u201cMuzealnictwo\u201d, 31, s. 116-117.<br>Mansfeld Bogus\u0142aw, 2000. <em>Muzea na drodze do samoorganizacji\u202f: Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce 1914-1951. <\/em>Warszawa: O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w. DiG, 2000.<br>Lorentz Stanis\u0142aw 1956. <em>Muzea i zbiory w Polsce 1945-1955<\/em>, Warszawa: Wydawnictwo \u201cPOLONIA\u201d.<br>Lorentz Stanis\u0142aw, 1971. <em>Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce, <\/em>Warszawa: Polska Agencja Interpress (wyd. I); wyd. II &#8211; 1973.<br>Rosset Tomasz de, 2018. <em>Dzie\u0142o sztuki jako no\u015bnik pami\u0119ci w polskim muzeum epoki rozbior\u00f3w<\/em>, w: <em>Muzeum a pami\u0119\u0107 &#8211; forma, produkcja, miejsce<\/em>, red. Tomasz de Rosset, Ewelina Bednarz Doiczmanowa, Aldona To\u0142ysz, Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbior\u00f3w, s. 31-45.So\u0142tysiak Maria, Wierzbicka Katarzyna, 1997. <em>Muzea w Polsce. Informator<\/em>, Warszawa: ministerstwo Kultury i Sztuki, O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><\/a><\/p>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?page_id=65\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12.03.2018 | W zbiorach archiwalnych Katedry Zabytkoznawstwa i Muzealnictwa Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu[1] zgromadzona jest spu\u015bcizna Bogus\u0142awa Mansfelda [dalej zwana \u201cArchiwum\u201d], na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 fiszki bibliograficzne w skrzynkach, skrzynki z \u201cteczkami\u201d w formie kopert zawieraj\u0105cych wypisy z literatury oraz notatki w teczkach, kt\u00f3re stanowi\u0142y dokumentacj\u0119 badawcz\u0105 do przygotowywanego \u201cKatalogu muze\u00f3w&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":8964,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-4440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/signal-2021-12-04-113602_001.jpeg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/signal-2021-12-04-113602_001.jpeg","author_info":{"display_name":"Ma\u0142gorzata Baka","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=5"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=60\" rel=\"category\">Czytelnia<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4440\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4440\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=4440\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><!-- wp:preformatted {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-preformatted-1638901642986\"} --><\/p>\n<pre id=\"block-2c7d183c-37ef-492d-8fc5-31901cb756f9\" class=\"wp-block-preformatted\">12.03.2018 | <img src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/88x31-1.png\" alt=\"\"><\/pre>\n<p><!-- \/wp:preformatted --><\/p>\n<p><!-- wp:separator {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-separator-1638901642990\"} --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p>W zbiorach archiwalnych Katedry Zabytkoznawstwa i Muzealnictwa Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> zgromadzona jest spu\u015bcizna Bogus\u0142awa Mansfelda [dalej zwana \u201cArchiwum\u201d], na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 fiszki bibliograficzne w skrzynkach, skrzynki z \u201cteczkami\u201d w formie kopert zawieraj\u0105cych wypisy z literatury oraz notatki w teczkach, kt\u00f3re stanowi\u0142y dokumentacj\u0119 badawcz\u0105 do przygotowywanego \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i pierwszej po\u0142owy XX wieku&#8221;&nbsp; [zob. \u201c<em>Archiwum Bogus\u0142awa Mansfelda\u201d &#8211; opracowanie wst\u0119pnej kwerendy<\/em>]. Bezcennym materia\u0142em o historii prac nad katalogiem s\u0105 zachowane sprawozdania z poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w z lat 1977-1980 sk\u0142adane do dyrekcji Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa, kt\u00f3re dostarczy\u0142y wielu informacji [zob. <em>Sprawozdania<\/em>].<\/p>\n<p>Zainicjowany na pocz\u0105tku 1977 roku przez doktora Bogus\u0142awa Mansfelda projekt katalogu [Mansfeld 1979: 67], realizowany by\u0142 do&nbsp; po\u0142owy roku 1981, jednak nie zosta\u0142 przez autora uko\u0144czony. Jak wskazywa\u0142 badacz w sprawozdaniu z 1979 roku: \u201cPrace prowadzone w ci\u0105gu ca\u0142ego roku pozwoli\u0142y stwierdzi\u0107 wysok\u0105 pracoch\u0142onno\u015b\u0107 bada\u0144, kt\u00f3ra wyd\u0142u\u017cy ca\u0142y cykl prac poza uprzednio przewidywany termin\u201d [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b]. W ostatnim kwartale 1978 roku do bada\u0144 w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 tak\u017ce J\u00f3zef Poklewski (w\u00f3wczas doktor), kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 si\u0119 rozpoznania zawarto\u015bci zasob\u00f3w archiwalnych [<em>Sprawozdanie<\/em> 1978]. W Sprawozdaniu z 30 grudnia 1977 Mansfeld pisa\u0142: \u201cW celu zrealizowania zamierzonych na ten rok plan\u00f3w \/przede wszystkim kwerendy\/ proponuje si\u0119 w\u0142\u0105czenie do tego tematu dr. J\u00f3zefa Poklewskiego. Jego zainteresowanie mecenatem artystycznym w ci\u0105gu ostatnich kilku lat w pe\u0142ni propozycj\u0119 tak\u0105 uzasadniaj\u0105. Proponuje si\u0119 przy tym, aby m\u00f3g\u0142 on uczestniczy\u0107 w tym temacie w pe\u0142nym wymiarze godzin\u201d. J\u00f3zef Poklewski zrealizowa\u0142 kwerendy archiwalne:<\/p>\n<ul>\n<li>w Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, w dzia\u0142ach r\u0119kopis\u00f3w wroc\u0142awskiego Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich (teki dotycz\u0105ce Muzeum Narodowego w Raperswilu i Muzeum Etnograficznego w Krakowie, na temat projektu Stobeckiego utworzenia muzeum przyrodniczego, Muzeum w \u0141owiczu, dokumentacja Edwarda Paw\u0142owicza o Muzeum Lubomirskich)<\/li>\n<li>i Biblioteki Jagiello\u0144skiej (archiwum Badeckiego o muzeach lwowskich 1939-1946),<\/li>\n<li>w Archiwum miasta Krakowa (materia\u0142y dotycz\u0105ce Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego),<\/li>\n<li>w Archiwum Akt Nowych w Warszawie i archiwum przy \u00f3wczesnym Ministerstwie Kultury i Sztuki.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W ramach prac przewidywano tak\u017ce kwerendy w oddzia\u0142ach wojew\u00f3dzkich Archiwum Pa\u0144stwowego (m.in. Krak\u00f3w w 1978 roku) oraz w archiwach wa\u017cniejszych muze\u00f3w. Do sprawozda\u0144 do\u0142\u0105czone zosta\u0142y wypisy z archiwali\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y istotne do opracowania katalogu, a szczeg\u00f3\u0142owe notatki zamieszczone zosta\u0142y w kopertach w skrzynkach [Baka 2017]. Doktor Mansfeld opracowywa\u0142 z kolei literatur\u0119 tematu oraz pras\u0119 z epoki. W latach 1980-1981 prowadzi\u0142 kwerend\u0119 prasow\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 m.in. \u201cGazet\u0119 Toru\u0144sk\u0105\u201d z lat 1867-1921, \u201cMestwin\u201d &#8211; dodatek kulturalny do toru\u0144skiego \u201cS\u0142owa Pomorskiego\u201d z okresu mi\u0119dzywojennego (1920-1939). Opracowaniem obj\u0119te zosta\u0142y tak\u017ce wydawnictwa muzealne. Ich szeroki zakres unaocznia liczb wypisanych fiszek (739 pozycji bibliograficznych). W sprawozdaniu z 1980 roku, wymienionych zosta\u0142o 39 pozycji, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych figuruj\u0105 zosta\u0142y cho\u0107by: <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/galerya-obrazow-malarzy-polskich-znajdujaca-sie-w-muzeum-imienia-mielzynskich-pod,ODIzMDk2ODQ\/2\/#info:metadata\"><em>Galeria obraz\u00f3w malarzy polskich znajduj\u0105ca si\u0119 w Muzeum im. Miel\u017cy\u0144skich<\/em><\/a><em>&#8230;&nbsp; <\/em>Pozna\u0144 1881, <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/katalog-wystawy-zabytkow-starozytnych-we-lwowie-w-r-1894,OTIwMTM3NjM\/4\/#info:metadata\"><em>Katalog wystawy zabytk\u00f3w staro\u017cytnych we Lwowie<\/em><\/a> w opracowaniu W\u0142adys\u0142awa \u0141ozi\u0144skiego [Lw\u00f3w 1894] czy <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/muzea-rodzime-przy-czytelniach-publicznych,NzI1NTE0ODY\/7\/#info:metadata\"><em>Muzea rodzime przy Czytelniach publicznych<\/em><\/a> Stanis\u0142awa \u0141ukomskiego z 1915 roku [<em>Sprawozdanie<\/em> 1980b]. Autor si\u0119gn\u0105\u0142 tak\u017ce trzydziestu o\u015bmiu <em>Komunikat\u00f3w <\/em>wydawanych przez Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce przy Muzeum Narodowym w Krakowie<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>W pierwszym etapie prac doktor Mansfeld opracowa\u0142 wst\u0119pn\u0105 list\u0119 instytucji muzealnych funkcjonuj\u0105cych w latach 1800-1950. Ponadto, katalog w za\u0142o\u017ceniach obejmowa\u0107 mia\u0142&nbsp; tak\u017ce muzea mniejszo\u015bci narodowych z okresu II Rzeczypospolitej oraz muzea polskie za granic\u0105 [<em>Sprawozdanie <\/em>1977].&nbsp; Podstawowym kryterium przyj\u0119tym przez badacza by\u0142o opracowanie muze\u00f3w o cechach instytucji publicznych. W zespole fiszek z \u201cArchiwum\u201d znajduje si\u0119 grupa wypis\u00f3w z publikacji Edwarda Chwalewika (1873-1956) &#8211; zbior\u00f3w, kt\u00f3re dost\u0119pne by\u0142y dla zwiedzaj\u0105cych (931 pozycji) [zob. Chwalewik]. Opracowanie mia\u0142o tak\u017ce uwzgl\u0119dnia\u0107 uniwersyteckie kolekcje naukowo-dydaktyczne oraz publicznie dost\u0119pne kolekcje prywatne. Pierwszy wykaz, z roku 1978&nbsp; obejmowa\u0142 297 instytucji muzealnych. W kolejnych wprowadzano korekty, a w wykazie z 1980 roku figurowa\u0142o 301 instytucji muzealnych i zbior\u00f3w prywatnych o charakterze publicznym.<\/p>\n<p>W tym celu doktor Mansfeld przygotowa\u0142 wz\u00f3r karty katalogowej instytucji muzealnych, a tak\u017ce karty pomocnicze do opracowania bibliografii,&nbsp; materia\u0142\u00f3w ikonograficznych oraz biografii<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.&nbsp; W sprawozdaniach z 1977 roku z pierwszego etapu prac znalaz\u0142o si\u0119 dok\u0142adne opracowanie wzoru informacji zawartych w \u201ckarcie g\u0142\u00f3wnej\u201d&nbsp; muze\u00f3w oraz \u201ckarcie do biografii pracownik\u00f3w muze\u00f3w \u201c wraz z szerokim komentarzem badacza (za\u0142. 1 &#8211; Zawarto\u015b\u0107 problemowa karty katalogowej do \u201cKatalogu\u2026\u201d), w kt\u00f3rym wyja\u015bnia\u0142:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cKarty&nbsp; katalogowe poszczeg\u00f3lnych muze\u00f3w b\u0119d\u0105 u\u0142o\u017cone w kolejno\u015bci alfabetycznej wed\u0142ug miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych si\u0119 znajdowa\u0142y lub nadal si\u0119 znajduj\u0105.<\/p>\n<p>Pytania zawarte w rubrykach karty zosta\u0142y oparte na najwa\u017cniejszych cechach, charakteryzuj\u0105cych instytucj\u0119 muzealn\u0105. Pozwalaj\u0105 one jednocze\u015bnie uzyska\u0107 materia\u0142 wi\u0105\u017c\u0105cy muzea z kultur\u0105 czasu, w kt\u00f3rym dzia\u0142a\u0142y. Przy zestawianiu pyta\u0144 pos\u0142u\u017cono si\u0119 cz\u0119\u015bciowo przygotowanym w 1937 r. przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d statystyczny kwestionariuszem dla potrzeb referatu muzealnego w Ministerstwie Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego \/patrz: Archiwum Akt Nowych, zesp\u00f3\u0142 MWRiOP, teka 7087\/. Odpowiada on bowiem \u00f3wczesnym, a tak\u017ce w du\u017cym stopniu jeszcze XIX-wiecznym uwarunkowaniom i cechom muze\u00f3w, a jednocze\u015bnie nie jest jeszcze sprzeczny z dzisiejszymi pogl\u0105dami na podstawowe formy dzia\u0142alno\u015bci tego typu instytucji. Uwzgl\u0119dniono natomiast pomini\u0119tych tam wiele innych pyta\u0144, dotycz\u0105cych m.in. ikonografii muzealnej \/budynki, wystawy, personel\/, \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych i bibliografii do poszczeg\u00f3lnych muze\u00f3w.<\/p>\n<p>Nie w ka\u017cdym wypadku uda si\u0119 by\u0107 mo\u017ce tak wszechstronnie zredagowany kwestionariusz wype\u0142ni\u0107, niekt\u00f3re dane b\u0119d\u0105 uzupe\u0142niane w ci\u0105gu lat, innych mo\u017ce ju\u017c si\u0119 w og\u00f3le nie uzyska. Ale w pozosta\u0142ych wypadkach wydaje si\u0119 \u017ce zamierzony w ten spos\u00f3b program uda si\u0119 zrealizowa\u0107.<\/p>\n<p>Instrukcja do karty biograficznej natomiast zosta\u0142a oparta na wzorach sprawdzonych w podobnych opracowaniach, jak przede wszystkim <em>Polski S\u0142ownik Biograficzny<\/em>, S<em>\u0142ownik biograficzny do historii powszechnej<\/em>, <em>S\u0142ownik biograficzny do historii polskiego teatru<\/em> i in.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1977a\/b].<\/p>\n<p>Wz\u00f3r karty zosta\u0142 opracowany i dzi\u015b znajduje si\u0119 w \u201cTeczce nr 2\u201d [<a href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739\">Baka <\/a>2017].<\/p>\n<p>Przygotowuj\u0105c \u201cKatalog\u2026\u201d Bogus\u0142aw Mansfeld wiele publikowa\u0142 w zakresie historii muzealnictwa polskiego. W swoich artyku\u0142ach ujawnia\u0142 inspiracje do stworzenia szerokiego opracowania jego dziej\u00f3w. W artykule z 1979 roku wspomina\u0142 \u201cjeden z najlepszych (&#8230;) popularny zarys historii kolekcjonerstwa i muzealnictwa polskiego pi\u00f3ra S. Lorentza, <em>Przewodnik po muzeach i zbiorach muzealnych<\/em>\u201d z 1971 roku [Mansfeld 1979; zob. Lorentz 1971, wznowienie &#8211; 1973 i t\u0142umaczenie na j\u0119zyk francuski &#8211; 1974]. Badaczowi znane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne prace dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie, jak cho\u0107by <em>Muzea i zbiory w Polsce. 1945-1955 <\/em>[zob. Lorentz 1956], w kt\u00f3rym zamieszczony zosta\u0142 wykaz 155 instytucji wraz z om\u00f3wieniem ich dzia\u0142alno\u015bci. W recenzji informatora wydanego przez O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w zatytu\u0142owanego <em>Muzea w Polsce <\/em>w opracowaniu Jadwigi Meisner-Nieduszy\u0144skiej i Beaty Paw\u0142owskiej-Wilde [Mansfeld 1988] wzmiankowa\u0142 prace Edwarda Chwalewika [1926], a tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, i\u017c autorki prace nad <em>Informatorem<\/em> rozpocz\u0119\u0142y ju\u017c w 1966 roku, wi\u0119c kilka lat wcze\u015bniej nim Mansfeld z Poklewskim podj\u0119li si\u0119 swoich bada\u0144. Niew\u0105tpliwie przyj\u0119ty przez Mansfelda zakres chronologiczny, jak i terytorialny instytucji muzealnych obj\u0119ty opracowaniem wymaga\u0142 szerokiej znajomo\u015bci literatury tematu, a tak\u017ce si\u0119gni\u0119cia do wzorc\u00f3w opracowa\u0144 w\u0142a\u015bciwych epoce. W publikacji z okresu realizacji prac nad katalogiem odnosi\u0142 si\u0119 do dokument\u00f3w takich jak<em> Projekt Tymczasowej Ustawy Muzealnej <\/em>z 1918 r. [Mansfeld 1980: 156], czy do wspomnianego ju\u017c <em>Kwestjonariusza dla muze\u00f3w i zbior\u00f3w muzealnych <\/em>[AAN 1933] &#8211; z tym \u017ce kwestionariusz ten opracowany zosta\u0142 w 1933 roku, nie za\u015b w 1936. Ten poniek\u0105d, jak wspomnia\u0142 autor, sta\u0142 si\u0119 wzorcem do opracowania w\u0142asnego modelu kwestionariusza kwerendy. Sporz\u0105dzany corocznie przez muzea kwestionariusz sprawozdawczy dla G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego zawiera\u0142 nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>Na temat lokalizacji: wojew\u00f3dztwo, powiat, miejscowo\u015b\u0107<\/li>\n<li>Wiadomo\u015bci og\u00f3lne: nazwa muzeum (zbioru muzealnego); adres dok\u0142adny; w\u0142a\u015bciciel; rok za\u0142o\u017cenia; specjalno\u015b\u0107 zbior\u00f3w (dzia\u0142y), charakter zbior\u00f3w (tu do wyboru: regionalny, og\u00f3lnopolski, og\u00f3lno\u015bwiatowy); Czy muzeum zajmuje oddzielny lokal? o ile nie, to przy jakiej instytucji? Powierzchnia lokalu; Czy z muzeum mog\u0105 korzysta\u0107 wszyscy bez ogranicze\u0144? Muzeum jest otwarte w doku dni&#8230;, godzin&#8230;;&#8217; Czy muzeum posiada katalog? Czy jest pracownia reprodukowania okaz\u00f3w? Czy jest pracownia restaurowania okaz\u00f3w? Czy sprzedaje si\u0119 reprodukcje? Czy muzeum wydaje publikacje? Jakie? Czy istniej\u0105 Towarzystwa popieraj\u0105ce muzeum? Jakie? Liczba cz\u0142onk\u00f3w (do 31.XII roku sprawozdawczego &#8211; przyp. MB); Czy Personel wyg\u0142asza odczyty w muzeum? Liczba odczyt\u00f3w w ci\u0105gu roku, liczba s\u0142uchaczy; Czy personel oprowadza wycieczki, liczba wycieczek w roku sprawozdawczym.<\/li>\n<li>Okazy: stan (do ko\u0144ca roku sprawozdawczego)<a style=\"font-size: revert\" href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><span style=\"font-size: revert;color: initial\">.<\/span><\/li>\n<li>Frekwencja: osoby zwiedzaj\u0105ce (w tem m\u0142odzie\u017c szkolna) &#8211; p\u0142atnie i bezp\u0142atnie.<\/li>\n<li>Personel: naukowy, w tem dyplomowany, administracyjny; funkcjonariusze ni\u017csi.<\/li>\n<li>Sprawozdanie rachunkowe &#8211; za dany rok sprawozdawczy: tabela pierwsza obejmowa\u0142a Wp\u0142ywy (bilety wst\u0119pu, \u015bwiadczenia instytucji utrzymuj\u0105cej muzeum, zasi\u0142ki pa\u0144stwowe, zasi\u0142ki samorz\u0105dowe, legaty, ze sprzeda\u017cy reprodukcji i ze sprzeda\u017cy wydawnictw) oraz Wydatki (zakup okaz\u00f3w, koszty eksploatacji terenu, lokal, opa\u0142, \u015bwiat\u0142o itp. pensje personelu).<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>Kwestionariusz dla muze\u00f3w opracowany przez Bogus\u0142awa Mansfelda obejmowa\u0142 nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>O lokalizacji: miejscowo\u015b\u0107; powiat; wojew\u00f3dztwo (gubernia, regencja itp. w okresie rozbior\u00f3w); pa\u0144stwo (w wypadku muze\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 poza granicami historycznych ziem polskich).<\/li>\n<li>Wiadomo\u015bci og\u00f3lne: nazwa muzeum (ewentualnie zamiany); adres, typ muzeum; charakter zbior\u00f3w; w\u0142asno\u015b\u0107; organizacje popieraj\u0105ce muzeum; za\u0142o\u017cyciel muzeum; rok za\u0142o\u017cenia; data otwarcia; dni i godziny otwarcia (w poszczeg\u00f3lnych latach, je\u015bli zachodzi\u0142y zmiany); wst\u0119p p\u0142atny, wysoko\u015b\u0107 op\u0142at lub bezp\u0142atny; data likwidacji muzeum; przyczyny likwidacji muzeum (odpowiednie akty prawne); dalszy los zbior\u00f3w.<\/li>\n<li>Organizacja: statuty i regulaminy (daty zatwierdzenia lub wprowadzonych zmian, mikrofilm, odbitki kserograficzne); rodzaj i ilo\u015b\u0107 dzia\u0142\u00f3w, pracowni, oddzia\u0142\u00f3w (ew. daty powstania, dla poszczeg\u00f3lnych oddzia\u0142\u00f3w osobne karty); biblioteka muzealna, jej charakter, dzia\u0142y, ilo\u015b\u0107 tom\u00f3w (w poszczeg\u00f3lnych latach), spos\u00f3b korzystania.<\/li>\n<li>Pomieszczenia: budynek w\u0142asny lub lokal dzier\u017cawionym od kogo; wysoko\u015b\u0107 op\u0142at za dzier\u017caw\u0119 (w poszczeg\u00f3lnych latach); budynek adaptowany lub specjalnie projektowany; czas powstania budynku adaptowanego i jego adaptacji; autor adaptacji i jej wykonawca; autor projektu oryginalnego i data wykonania (je\u015bli w wyniku konkursu, to podstawowe dane dotycz\u0105ce okoliczno\u015bci jego rozpisania i ostatnie rezultaty); data realizacji projektu oryginalnego i jego wykonawca; koszt adaptacji lub koszt budowy obiektu oryginalnego; powierzchnia pomieszcze\u0144 muzealnych, og\u00f3lna, poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142\u00f3w, sal wystawowych, pracowni, magazyn\u00f3w, pomieszcze\u0144 administracyjnych; zniszczenia budynku lub poszczeg\u00f3lnych pomieszcze\u0144 (wojenne, losowe) daty, i ew. bli\u017csze dane; odbudowy i rozbudowy, przekszta\u0142cenia wn\u0119trz i daty; losy budynku lub pomieszcze\u0144 po likwidacji muzeum; numer karty katalogowej materia\u0142\u00f3w ikonograficznych.<\/li>\n<li>Wyposa\u017cenie: rodzaj sprz\u0119t\u00f3w wystawienniczych, magazynowych (ew. projektanci i wykonawcy, data produkcji); rodzaj o\u015bwietlenia sal wystawowych (ew. zmiany, daty); numer karty katalogowej materia\u0142\u00f3w ikonograficznych.<\/li>\n<li>Okazy: teren lub dziedzina \u017cycia spo\u0142ecznego, nauki, obj\u0119te zbiorami; charakterystyka zbior\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach; wzrost okaz\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach i latach; okazy oryginalne i sztuczne (makiety, plansze itp.), ilo\u015b\u0107 og\u00f3lna w poszczeg\u00f3lnych latach; zakupy i dary w poszczeg\u00f3lnych latach; \u017ar\u00f3d\u0142a zakup\u00f3w i ofiarodawcy.<\/li>\n<li>Zabezpieczenia konserwatorskie: rodzaj profilaktyki konserwatorskiej (w salach wystawowych i magazynach); pracownie konserwatorskie (daty powstania), charakter zabieg\u00f3w, og\u00f3lnie.<\/li>\n<li>Dokumentacja zbior\u00f3w: charakter prowadzonych w muzeum czynno\u015bci dokumentacyjnych; inwentarz zbior\u00f3w, kiedy za\u0142o\u017cony (z opisem rubryk); katalogi zbior\u00f3w, w dzia\u0142ach, od kiedy prowadzone (z odpisem rubryk); katalogi zbior\u00f3w drukowane (z wyczerpuj\u0105cym opisem bibliograficznym).<\/li>\n<li>Personel: og\u00f3\u0142em (w poszczeg\u00f3lnych latach); pracownicy merytoryczni (naukowi), pomocniczy, administracyjni, funkcjonariusze ni\u017csi; pracownicy merytoryczni, w poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142ach, nazwiska, daty zatrudnienia, sprawowane funkcje; numer karty biograficznej i numer karty ikonograficznej (zdj\u0119cia pracownik\u00f3w).<\/li>\n<li>Bud\u017cet: wp\u0142ywy (w poszczeg\u00f3lnych latach, w tym zasi\u0142ki pa\u0144stwowe, samorz\u0105dowe, \u015bwiadczenia instytucji utrzymuj\u0105cych, legaty, bilety wst\u0119pu, przychody ze sprzeda\u017cy reprodukcji i wydawnictw); wydatki w poszczeg\u00f3lnych latach (koszty utrzymania lokalu, pensje personelu, inne wydatki administracyjne, zakup okaz\u00f3w, konserwacja, prace terenowe, wystawy czasowe, wydawnictwa).<\/li>\n<li>Dzia\u0142alno\u015b\u0107: wystawy czasowe, tytu\u0142y, autorzy i wykonawcy, czas trwania; oprowadzanie po zbiorach (czy by\u0142 specjalny personel do tego); odczyty, tematy i prelegenci, ilo\u015b\u0107 wyg\u0142oszonych odczyt\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych latach; wydawnictwa: a) czasopisma, tytu\u0142, charakter, daty ukazania si\u0119, ew. nak\u0142ad; b) przewodniki po zbiorach; c) reprodukcje okaz\u00f3w, jakich, nak\u0142ad, data druku; d) wydawnictwa inne.<\/li>\n<li>Frekwencja: og\u00f3\u0142em zwiedzaj\u0105cych w poszczeg\u00f3lnych latach; zwiedzaj\u0105cy z biletami i bezp\u0142atnie; zwiedzaj\u0105cy w grupach (m\u0142odzie\u017c szkolna) i pojedynczo; zwiedzaj\u0105cy wystawy sta\u0142e i czasowe; frekwencja na odczytach i in. imprezach organizowanych przez muzeum.<\/li>\n<li>\u0179r\u00f3d\u0142a archiwalne i bibliografia: zestawienie i charakterystyka zespo\u0142\u00f3w akt odnosz\u0105cych si\u0119 do dziej\u00f3w muzeum, miejsce przechowywania i sygnatury (numer mikrofilmu); og\u00f3lna charakterystyka bibliografii odnosz\u0105cej si\u0119 do dziej\u00f3w muzeum ( oddzielny zestaw fiszek).<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>Bogus\u0142aw Mansfeld zdecydowanie rozbudowa\u0142 formularz dla instytucji muzealnej wzgl\u0119dem formularza sprawozdawczego dla GUS-u. Skatalogowane w Zak\u0142adzie Muzeologii kart muzealne, ikonograficzne oraz biograficzne, mia\u0142y stanowi\u0107 zwarty zesp\u00f3\u0142 dokumentacji dla przysz\u0142ych opracowa\u0144 naukowych (a wi\u0119c na u\u017cytek w\u0142asny), a zebrana w formie bibliotecznych fiszek bibliografia, podzielona tematycznie mia\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0107 za punkt wyj\u015bcia do opracowania historii muze\u00f3w. Idea nie realizowana sta\u0142a si\u0119 jednak fundamentem dla projektu \u201cMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci\u2026\u201d &#8211; wzoru ankiet naukowych wraz sporz\u0105dzania z instrukcj\u0105, opracowanych przez profesora Tomasza de Rosseta [zob. ankiety], a dalej &#8211; dla cyfrowej bazy naukowej muze\u00f3w do 1918 r. [zob. baza]. Dzi\u015b, z uwagi na obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy z zakresu ochrony danych osobowych, ochrony wizerunku, informacji o przechowywanych zbiorach (zasady zabezpieczania zbior\u00f3w muzealnych np. przed kradzie\u017c\u0105), wizja Mansfeldowskiego katalogu musia\u0142aby zosta\u0107 w znacznym stopniu ograniczona do informacji niezb\u0119dnych (przynajmniej w zakresie nie starszym jak z ostatnich siedemdziesi\u0119ciu lat).<\/p>\n<p><strong>S\u0142ownik biograficzny i zesp\u00f3\u0142 ikonograficzny<\/strong><\/p>\n<p>Koncepcja katalogu przewidywa\u0142a ponadto przygotowanie aneksu &#8211; \u201cS\u0142ownika biograficznego polskiego muzealnictwa\u201d [nazwa: <em>Sprawozdanie <\/em>1978] oraz zebranie materia\u0142u ikonograficznego [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977].<\/p>\n<p>Opracowaniem biografii do s\u0142ownika obj\u0119to pracownik\u00f3w muzealnych, w tym kierownik\u00f3w, kustoszy, konserwator\u00f3w, pracownik\u00f3w administracji, pracownik\u00f3w merytorycznych, personelu pomocniczego oraz osoby zwi\u0105zane z muzeami, badacze muze\u00f3w i inni &#8211; \u201cfundatorzy, osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 sprawami muzelnymi na p\u0142aszczy\u017anie nie publicystycznej czy teoretycznej, osoby odpowiedzialne za sprawy muzealne w organach i instytucjach pa\u0144stwowych, samorz\u0105dowych, stowarzyszeniach i tp.\u201d . Doktor Mansfeld przewidywa\u0142 podzielenie s\u0142ownika na cz\u0119\u015bci: pierwsza obejmowa\u0142aby postaci \u015brodowiska muzealnego w XIX wieku i pocz\u0105tku XX wieku, do 1939 roku w\u0142\u0105cznie; druga &#8211; osoby zwi\u0105zane z muzeami i badaczy muze\u00f3w z lat 1945-1950. By\u0107 mo\u017ce s\u0142ownik m\u00f3g\u0142 obj\u0105\u0107 i dalsze lata, jednak te dwa okresy badacz wyr\u00f3\u017cnia\u0142 w zachowanych sprawozdaniach. Wiele z biogram\u00f3w ustali\u0142 na podstawie ankiet kierowanych od \u017cyj\u0105cych przedstawicieli \u015brodowiska muzealnego [<em>Sprawozdanie <\/em>1979b].<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo informacje zamieszcza\u0142 na fiszkach, a p\u00f3\u017aniej mia\u0142y one zosta\u0107 przeniesione na specjalne karty z czego jednak zrezygnowano z uwagi na czasoch\u0142onno\u015b\u0107&nbsp; tego procesu [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b]. W 1979 roku przygotowane zosta\u0142y pierwsze \u201cmodelowe biogramy\u201d do <em>S\u0142ownika<\/em>, kt\u00f3re oparte zosta\u0142y na \u201cmateria\u0142ach drukowanych, archiwalnych oraz na &#8211; w jednym przypadku &#8211; rozmowie z rodzin\u0105\u201d [<em>Sprawozdanie<\/em> 1979b].<\/p>\n<p>W instrukcji sporz\u0105dzania karty personelu merytorycznego muzeum lub os\u00f3b pracuj\u0105cych w instytucjach zwi\u0105zanych z muzealnictwem Mansfeld okre\u015bli\u0142 by znalaz\u0142y si\u0119 tam nast\u0119puj\u0105ce informacje:<\/p>\n<blockquote>\n<ul>\n<li>nazwisko i imi\u0119, daty urodzenia i \u015bmierci (w nawiasach), zaw\u00f3d, sprawowane funkcje w muzeach;<\/li>\n<li>kr\u00f3tki \u017cyciorys;<\/li>\n<li>przebieg pracy w muzeum;<\/li>\n<li>publikacje, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem tych, kt\u00f3re dotyczy\u0142y problematyki muzealnej, b\u0105d\u017a zwi\u0105zane by\u0142y z prac\u0105 w muzeum;<\/li>\n<li>materia\u0142y archiwalne i bibliograficzne, na kt\u00f3rych oparto tre\u015b\u0107 biogramu; w wypadku archiwali\u00f3w nale\u017ca\u0142o poda\u0107 dok\u0142adne miejsce przechowywania, sygnatur\u0119 itp.<\/li>\n<li>miejsce przechowywania fotografii, portret\u00f3w lub rze\u017ab przedstawiaj\u0105cych omawian\u0105 osob\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<p>W pierwszej kolejno\u015bci opracowano postaci Gwidona Chmarzy\u0144skiego, J\u00f3zefa Trzebi\u0144skiego, Hilariona \u015awi\u0119cickiego, W\u0142odzimierza Antoniewicza, W\u0142odzimierza Demetrykiewicza, Feliksa Kopery i in .<\/p>\n<blockquote>\n<p>dr. Gwido Chmarzy\u0144ski \/1906-1973\/, wybitny historyk sztuki, prof. Uniwersytetu M. Kopernika, Uniwersytetu A. Mickiewicza, dyr. Muzeum Miejskiego w Toruniu oraz kustosz Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1979a].<\/p>\n<p>Na pierwszej z list os\u00f3b przewidzianych do <em>S\u0142ownika bibliograficznego<\/em> z roku 1977 figuruj\u0105 a\u017c 244 osoby [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b], a w nast\u0119pnym roku dodano kolejnych 198 nazwisk [<em>Sprawozdanie<\/em> 1978]. W wykazie wymieniono g\u0142\u00f3wnie personel muzealny pracuj\u0105cy w latach 1918-1939, a w mniejszym stopniu osoby dzia\u0142aj\u0105ce wcze\u015bniej, zw\u0142aszcza w XIX stuleciu. G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji stanowi\u0142y akta Departamentu Sztuki przy dawnym Ministerstwie Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego oraz archiwum Zwi\u0105zku Muze\u00f3w w Polsce z lat (1914-1951) [<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b].<\/p>\n<p><strong>Katalog ikonograficzny<\/strong><\/p>\n<p>Katalog ikonograficzny mia\u0142 obejmowa\u0107 zesp\u00f3\u0142 informacji o architekturze muzealnej, w tym plany budynk\u00f3w, plany ekspozycji, widoki i fotografie budynk\u00f3w muzealnych, kt\u00f3rych poszukiwano zar\u00f3wno w trakcie kwerend archiwalnych, jak i w zbiorach lokalnych Pracowni Konserwacji Zabytk\u00f3w (dawne PKZ) oraz z literaturze tematu i w prasie. W zespole tym mia\u0142y znale\u017a\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wizerunki (fotograficzne lub graficzne\/rysunkowe) muzealnik\u00f3w.<\/p>\n<blockquote>\n<p>&nbsp; &nbsp;W formie kat katalogowych zostanie zarejestrowany pe\u0142ny materia\u0142 ikonograficzny, a wi\u0119c rysunki architektoniczne: projekty, inwentaryzacje, przerysy, rysunki wykonawcze do projekt\u00f3w architektonicznych, plany za\u0142o\u017ce\u0144 muzealnych, widoki architektury o charakterze artystycznym&nbsp; jednocze\u015bnie dokumentacyjnym oraz rysunki detali architektonicznych, dekoracyjnych, sprz\u0119ty i inne, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na wystr\u00f3j danego obiektu. Na karcie pokazane zostan\u0105 wszystkie informacje dotycz\u0105ce dokumentacji architektonicznych muze\u00f3w polskich w XIX i XX wieku.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[<em>Sprawozdanie<\/em> 1977b].<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">***<\/p>\n<p>Tomasz de Rosset w artykule <em>Dzie\u0142o sztuki jako no\u015bnik pami\u0119ci w polskim muzeum epoki rozbior\u00f3w<\/em> [2018] odnosz\u0105c si\u0119 do bada\u0144 prowadzonych przez Bogus\u0142awa Mansfelda pisa\u0142:<\/p>\n<blockquote>\n<p>&nbsp; &nbsp;Inwentarz (&#8230;) \u2018wczesnych instytucji muzealnych\u2019 pozostaje niepe\u0142ny, chocia\u017c w wielu przypadkach stan bada\u0144, obfity i gruntowny, stanowi wynik wnikliwej interpretacji. Mo\u017cna jednak przyj\u0105\u0107, nie pretenduj\u0105c do bezwzgl\u0119dnej \u015bcis\u0142o\u015bci, \u017ce do 1918 roku na (&#8230;) obszarze kultury polskiej w r\u00f3\u017cnych okresach funkcjonowa\u0142o og\u00f3\u0142em ponad 300 takich plac\u00f3wek o charakterze kulturalnym, naukowym, artystycznym, religijnym tworzonych przez w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105 lub duchown\u0105, centraln\u0105 lub lokaln\u0105, stowarzyszenia lub osoby prywatne. Zbi\u00f3r tych instytucji tworzy\u0142 bardzo zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 i nie\u0142atw\u0105 do jednoznacznej klasyfikacji grup\u0119, czego objawem by\u0142a ich bardzo nieostra charakterystyka i terminologia, jak\u0105 stosowano do ich opisu.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>[Rosset 2018: 33-34]<\/p>\n<p>Badania obecnie prowadzone Katedrze Zabytkoznawstwa i Muzealnictwa s\u0105 wi\u0119c kontynuacj\u0105 podj\u0119tych przez Bogus\u0142awa Mansfelda i J\u00f3zefa Poklewskiego szeroko zakrojonych prac oraz tradycji badania dziej\u00f3w muzealnictwa polskiego na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. Pr\u00f3by przekrojowego opracowania historii muzealnictwa lub te\u017c katalogowania instytucji muzealnych s\u0105 jednak prac\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 ogromnego nak\u0142adu pracy i procesem wymagaj\u0105cym czasu. Pewne pr\u00f3by odnale\u017a\u0107 mo\u017cna cho\u0107by w wydanym w 1997 roku informatorze <em>Muzea w Polsce<\/em> w opracowaniu Marii So\u0142tysiak i Katarzyny Wierzbickiej [So\u0142tysiak, Wierzbicka 1997] czy publikacje autorstwa Doroty Folgi-Januszewskiej [2011, 2012].&nbsp; Opublikowano tak\u017ce wiele r\u00f3\u017cnych opracowa\u0144 muze\u00f3w specjalistycznych lub tematycznych lub dotycz\u0105cych muze\u00f3w w danym mie\u015bcie lub regionie, muze\u00f3w typu skansenowskiego albo wy\u0142\u0105cznie archeologicznych itp. Ci\u0105gle jednak pozostaje wiele miejsc koniecznych do przypomnienia, om\u00f3wienia, opracowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><em>Ma\u0142gorzata Baka<br \/><\/em><\/p>\n<hr>\n<p><strong>PRZYPISY<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Wcze\u015bniej w strukturach Zak\u0142ad Muzealnictwa Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa.<br \/><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Komunikaty z lat 1934-1939. Owocem tych prac by\u0142a monografia autorstwa Bogus\u0142awa Mansfelda <em>Muzea na drodze do samoorganizacji\u202f: Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce 1914-1951 <\/em>[Mansfeld 2000].<br \/><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Szkice projekt\u00f3w, szablon wydruk\u00f3w do wykonywania kserograf\u00f3w kart katalogowych znajduj\u0105 si\u0119 w \u201cArchiwum\u201d, T2 [zob. Baka 2017].<br \/><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> W tabeli wyszczeg\u00f3lniono stan pochodz\u0105cy z zakup\u00f3w, z dar\u00f3w oraz wyszczeg\u00f3lnienie do przynale\u017cno\u015bci muzeali\u00f3w do dzia\u0142\u00f3w muzeum.<\/p>\n<hr>\n<p><strong>\u0179R\u00d3D\u0141A<\/strong><\/p>\n<p>AAN, 1933. Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego w Warszawie: <em>Wydzia\u0142 Sztuki &#8211; muzea &#8211; kwestionariusze dla muze\u00f3w i zbior\u00f3w muzealnych zawieraj\u0105ce dane dla G.U.S o muzeach w Polsce<\/em>, sygn. 2\/14\/0\/8\/7003, online: https:\/\/www.szukajwarchiwach.gov.pl\/jednostka\/-\/jednostka\/5307528<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1977a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1977-08-10, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1977b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1977-12-30, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1978. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1978-11-09, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1979-06-04, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1979-11-15, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw,1980a. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1980-11-15 &#8211; wersja A, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw,1980b. <em>Sprawozdanie za wykonanie 1 etapu prac zwi\u0105zanych z realizacj\u0105 \u201cKatalogu muze\u00f3w polskich XIX i 1 po\u0142. XX w.<\/em>,1980-11-15 &#8211; wersja B, maszynopis, zbiory KZiM WSP UMK.<\/p>\n<hr>\n<p><strong>BIBLIOGRAFIA<\/strong><\/p>\n<p>Baka Ma\u0142gorzata, 2017. <em>\u2018Archiwum Bogus\u0142awa Mansfelda\u2019 &#8211; opracowanie wst\u0119pnej kwerendy<\/em>, Muzeumpamieci.umk.pl, online: <a href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739\">http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1739<\/a><br \/>Chwalewik Edward, 1916<em>. Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w zestawieniu alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci<\/em>. Warszawa: z zapomogi Kasy Pomocy dla Os\u00f3b Pracuj\u0105cych na Polu Naukowym im. J. Mianowskiego.<br \/>Chwalewik Edward. 1926. <em>Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w porz\u0105dku alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci u\u0142o\u017cone. T. 1, A-M<\/em>. Warszawa: Wydaw. J. Mortkowicza, Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie.<br \/>Chwalewik, Edward, 1927a. <em>Zbiory polskie\u202f: archiwa, bibljoteki, gabinety, galerje, muzea i inne zbiory pami\u0105tek przesz\u0142o\u015bci w ojczy\u017anie i na obczy\u017anie w porz\u0105dku alfabetycznym wed\u0142ug miejscowo\u015bci u\u0142o\u017cone. T. 2, N-\u017b<\/em>. Warszawa: Wydaw. J. Mortkowicza, Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie.<br \/>Dorota Folga-Januszewska, 2011. <em>1000 muze\u00f3w w Polsce. Przewodnik<\/em>. Olszanica: Wydawnictwo Bosz.<br \/>Dorota Folga-Januszewska, 2012. <em>Muzea polskie<\/em>. Olszanica: Wydawnictwo Bosz.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1979. <em>Problem podzia\u0142\u00f3w chronologicznych w badaniach nad dziejami muzealnictwa polskiego na przyk\u0142adzie muze\u00f3w historyczno-artystycznych w XIX w.<\/em>, Acta Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, 8 (91), s. 67-77.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1980. <em>Sprawy muzealne u progu II Rzeczypospolitej<\/em>, Universitatis Nicolai Copernici. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, 9 (112), s. 147-172.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 1988. <em>\u2018Muzea w Polsce: informator\u2019, oprac. J. Maisner-Nieduszy\u0144ska, B. Paw\u0142owska-Wilde, Warszwa 1986 [recenzja], <\/em>\u201cMuzealnictwo\u201d, 31, s. 116-117.<br \/>Mansfeld Bogus\u0142aw, 2000. <em>Muzea na drodze do samoorganizacji\u202f: Zwi\u0105zek Muze\u00f3w w Polsce 1914-1951. <\/em>Warszawa: O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w. DiG, 2000.<br \/>Lorentz Stanis\u0142aw 1956. <em>Muzea i zbiory w Polsce 1945-1955<\/em>, Warszawa: Wydawnictwo \u201cPOLONIA\u201d.<br \/>Lorentz Stanis\u0142aw, 1971. <em>Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce, <\/em>Warszawa: Polska Agencja Interpress (wyd. I); wyd. II &#8211; 1973.<br \/>Rosset Tomasz de, 2018. <em>Dzie\u0142o sztuki jako no\u015bnik pami\u0119ci w polskim muzeum epoki rozbior\u00f3w<\/em>, w: <em>Muzeum a pami\u0119\u0107 &#8211; forma, produkcja, miejsce<\/em>, red. Tomasz de Rosset, Ewelina Bednarz Doiczmanowa, Aldona To\u0142ysz, Warszawa: Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbior\u00f3w, s. 31-45.So\u0142tysiak Maria, Wierzbicka Katarzyna, 1997. <em>Muzea w Polsce. Informator<\/em>, Warszawa: ministerstwo Kultury i Sztuki, O\u015brodek Dokumentacji Zabytk\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\"><\/a><\/p>\n<p><!-- wp:separator {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-separator-1638901642995\"} --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:buttons {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-buttons-1638901643003\"} --><\/p>\n<div class=\"wp-block-buttons\"><!-- wp:button {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-button-1638901643000\"} --><\/p>\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link\" href=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?page_id=65\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<p><!-- \/wp:button --><\/div>\n<p><!-- \/wp:buttons --><\/p>\n<p><!-- wp:separator {\"canvasClassName\":\"cnvs-block-core-separator-1638901643005\"} --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4440"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9549,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4440\/revisions\/9549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}