![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Bez-tytu\u0142u-1-300x202.png\")
<\/p>\nPa\u0142ac w Waplewie Wielkim zosta\u0142 wzniesiony w XVII w. na zlecenie podkomorzego malborskiego, p\u00f3\u017aniej che\u0142mi\u0144skiego, Kazimierza Zawadzkiego. Od 1765 roku w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku by\u0142a rodzina Sierakowskich. W XVIII w. wok\u00f3\u0142 rezydencji stworzono za\u0142o\u017cenie parkowe, czerpi\u0105ce wzor\u00f3w angielskich i francuskich. W XIX w. dw\u00f3r dwukrotnie rozbudowywano. W 1800 roku nadano mu formy klasycystyczne, w czasie kolejnej przebudowy (1888) przekszta\u0142cono po\u0142udniow\u0105 i zachodni\u0105 fasad\u0119. Waplewo by\u0142o wa\u017cnym o\u015brodkiem polsko\u015bci na terenie zaboru pruskiego. S\u0142yn\u0119\u0142o ono nie tylko z go\u015bcinno\u015bci gospodarzy, ale r\u00f3wnie\u017c znakomitych zbior\u00f3w artystycznych i biblioteki. W\u015br\u00f3d go\u015bci hrabi\u00f3w Sierakowskich znale\u017ali si\u0119 m.in. Fryderyk Chopin (1827), J\u00f3zef Ignacy Kraszewski (1867), r., Oskar Kolberg (1875), Jan Matejko (1877 ), Elwiro Andriolli (1890).<\/p>\n
Kolekcja artystyczna rodziny Sierakowskich gromadzona by\u0142a od XVIII w. Pocz\u0105tkowo obiekty stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia pomieszcze\u0144 dworskich, z biegiem lat zbi\u00f3r nabra\u0142 cech \u015bwiadomie kszta\u0142towanej kolekcji. Zr\u0119by kolekcji malarstwa stworzy\u0142 Antoni Sierakowski (1783-1842), a o jej rozw\u00f3j dbali Alfons Sierakowski (1816-1886) wraz z \u017con\u0105 Mari\u0105 z So\u0142tan\u00f3w Sierakowsk\u0105. W 1878 roku, na zlecenie hrabi\u00f3w Sierakowskich sporz\u0105dzony zosta\u0142 przez Klemensa Rodziewicza katalog zbioru obraz\u00f3w oraz innych przedmiot\u00f3w sztuki. W przedmowie do katalogu zamieszczono komentarz Kraszewskiego, kt\u00f3ry pisa\u0142: \u201eUdzielony mi \u0142askawie katalog\u2028pi\u0119knego i ciekawego zbioru dzie\u0142\u2028sztuki w Waplewie, przejrza\u0142em z\u2028wielkim zaj\u0119ciem (…). C\u00f3\u017cby\u015bmy dzi\u015b za to dali, gdyby\u015bmy mogli mie\u0107\u2028katalogi rozproszonych zbior\u00f3w naszych znaczniejszych rodzin, kt\u00f3re (rodziny i zbiory zar\u00f3wno) spotka\u0142\u2028los nieszcz\u0119\u015bliwego kraju? [\u2026] Jest obowi\u0105zkiem tych, co mi\u0142uj\u0105 sztuk\u0119 i pami\u0105tki domowe, dzieli\u0107 si\u0119 po trosze skarbami tymi z og\u00f3\u0142em, kt\u00f3ry ich nie ma\u201d.<\/p>\n
Kolekcja i wystr\u00f3j dworu obejmowa\u0142y galeri\u0119 obraz\u00f3w (w katalogu zapisanych 261 dzie\u0142 malarstwa europejskiego, niemieckiego, niderlandzkiego i flamandzkiego, w\u0142oskiego, francuskiego), galeri\u0119 portret\u00f3w rodowych (75) oraz rze\u017ab\u0119, przedmioty rzemios\u0142a artystycznego: meble (g\u0142\u00f3wnie gda\u0144skie i holenderskie), wyroby z porcelany, br\u0105zu i ko\u015bci s\u0142oniowej, miniatury, dawne stroje, wykopaliska i militaria.<\/p>\n
Tradycj\u0119 rodziny Sierakowskich kontynuowali Stanis\u0142aw Sierakowski (1881-1939) wraz z \u017con\u0105 Helen\u0105 Sierakowsk\u0105, z domu Lubomirsk\u0105 (1886-1939), aresztowani i zamordowani przez Volksdeutscher Selbstschutz. W czasie II wojny \u015bwiatowej dw\u00f3r w Waplewie zosta\u0142 przej\u0119ty przez Niemc\u00f3w, a kolekcja zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo rozgrabiona i zniszczona. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich przetrwa\u0142a na ziemiach polskich, a powojnie trafi\u0142a do zbior\u00f3w muzealnych, m.in. do Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku. Obecnie w dworze w Waplewie znajduje si\u0119 Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat kolekcji rodziny Sierakowskich zob. m.in.:
\nK. Rodziewicz, Katalog zbioru obraz\u00f3w oraz innych przedmiot\u00f3w sztuki znajduj\u0105cych si\u0119 w posiadaniu rodziny hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie, Pozna\u0144 1879
\nBUKOWSKI A., Waplewo. Zapomniana plac\u00f3wka kultury polskiej na Pomorzu Nadwi\u015bla\u0144skim, Wroc\u0142aw, 1989;
\nRZYSKA-LAUBE D., Pocz\u0105tki waplewskich zbior\u00f3w artystycznych za czas\u00f3w Antoniego Sierakowskiego (1783-1842), w: Hochleitner, Szwedowski P. (red.), R\u00f3d Sierakowskich na ziemi malborskiej, Malbork 2013, s. 115-126;
\nIDEM Zaginiona kolekcja. Nowe ustalenia na temat zawarto\u015bci zbior\u00f3w Sierakowskich z Waplewa oraz ich wojennych i powojennych los\u00f3w, Gda\u0144skie Studia Muzealne, 8. Pa\u0142ac hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie Wielkim. Ludzie, miejsce, kolekcja, Gda\u0144sk 2015, s. 122-125;
\nANDRZEJEWSKA-ZAJ\u0104C A., Kilka obraz\u00f3w z kolekcji waplewskiej w zbiorach Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku, ibidem, s. 166-179;
\nPURC-ST\u0118PNIAK B., W poszukiwaniu upodoba\u0144 kolekcjonerskich hrabi\u00f3w Sierakowskich z Waplewa. Dwa obrazy z kolekcji?, IBIDEM, s. 180-197;
\nKOWALSKA H., Zbiory waplewskie w \u015bwietle korespondencji niemieckiej z lat trzydziestych XX wieku, ibidem, s. 271-283;
\nIDEM, Przyczynek do historii zbior\u00f3w malarstwa hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie, ibidem, s. 284-288<\/p>\n
<\/p>\n
Lata 1864-1865, Pa\u0142ac w Waplewie Wielkim. Litografia Alexandra Dunckera, \u017ar\u00f3d\u0142o: Fotopolska<\/a><\/p>\n [tfr]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pa\u0142ac w Waplewie Wielkim zosta\u0142 wzniesiony w XVII w. na zlecenie podkomorzego malborskiego, p\u00f3\u017aniej che\u0142mi\u0144skiego, Kazimierza Zawadzkiego. Od 1765 roku w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku by\u0142a rodzina Sierakowskich. W XVIII w. wok\u00f3\u0142 rezydencji stworzono za\u0142o\u017cenie parkowe, czerpi\u0105ce wzor\u00f3w angielskich i francuskich. W XIX w. dw\u00f3r dwukrotnie rozbudowywano. W 1800 roku nadano mu formy klasycystyczne, w czasie kolejnej przebudowy… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-3447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcje-prywatne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Bez-tytu\u0142u-1-e1548620139918.png","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Bez-tytu\u0142u-1-e1548620139918.png","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"KOLEKCJE PRYWATNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Pa\u0142ac w Waplewie Wielkim zosta\u0142 wzniesiony w XVII w. na zlecenie podkomorzego malborskiego, p\u00f3\u017aniej che\u0142mi\u0144skiego, Kazimierza Zawadzkiego. Od 1765 roku w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku by\u0142a rodzina Sierakowskich. W XVIII w. wok\u00f3\u0142 rezydencji stworzono za\u0142o\u017cenie parkowe, czerpi\u0105ce wzor\u00f3w angielskich i francuskich. W XIX w. dw\u00f3r dwukrotnie rozbudowywano. W 1800 roku nadano mu formy klasycystyczne, w czasie kolejnej przebudowy (1888) przekszta\u0142cono po\u0142udniow\u0105 i zachodni\u0105 fasad\u0119. Waplewo by\u0142o wa\u017cnym o\u015brodkiem polsko\u015bci na terenie zaboru pruskiego. S\u0142yn\u0119\u0142o ono nie tylko z go\u015bcinno\u015bci gospodarzy, ale r\u00f3wnie\u017c znakomitych zbior\u00f3w artystycznych i biblioteki. W\u015br\u00f3d go\u015bci hrabi\u00f3w Sierakowskich znale\u017ali si\u0119 m.in. Fryderyk Chopin (1827), J\u00f3zef Ignacy Kraszewski (1867), r., Oskar Kolberg (1875), Jan Matejko (1877 ), Elwiro Andriolli (1890).<\/p>\n Kolekcja artystyczna rodziny Sierakowskich gromadzona by\u0142a od XVIII w. Pocz\u0105tkowo obiekty stanowi\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia pomieszcze\u0144 dworskich, z biegiem lat zbi\u00f3r nabra\u0142 cech \u015bwiadomie kszta\u0142towanej kolekcji. Zr\u0119by kolekcji malarstwa stworzy\u0142 Antoni Sierakowski (1783-1842), a o jej rozw\u00f3j dbali Alfons Sierakowski (1816-1886) wraz z \u017con\u0105 Mari\u0105 z So\u0142tan\u00f3w Sierakowsk\u0105. W 1878 roku, na zlecenie hrabi\u00f3w Sierakowskich sporz\u0105dzony zosta\u0142 przez Klemensa Rodziewicza katalog zbioru obraz\u00f3w oraz innych przedmiot\u00f3w sztuki. W przedmowie do katalogu zamieszczono komentarz Kraszewskiego, kt\u00f3ry pisa\u0142: \u201eUdzielony mi \u0142askawie katalog\u2028pi\u0119knego i ciekawego zbioru dzie\u0142\u2028sztuki w Waplewie, przejrza\u0142em z\u2028wielkim zaj\u0119ciem (…). C\u00f3\u017cby\u015bmy dzi\u015b za to dali, gdyby\u015bmy mogli mie\u0107\u2028katalogi rozproszonych zbior\u00f3w naszych znaczniejszych rodzin, kt\u00f3re (rodziny i zbiory zar\u00f3wno) spotka\u0142\u2028los nieszcz\u0119\u015bliwego kraju? [\u2026] Jest obowi\u0105zkiem tych, co mi\u0142uj\u0105 sztuk\u0119 i pami\u0105tki domowe, dzieli\u0107 si\u0119 po trosze skarbami tymi z og\u00f3\u0142em, kt\u00f3ry ich nie ma\u201d.<\/p>\n Kolekcja i wystr\u00f3j dworu obejmowa\u0142y galeri\u0119 obraz\u00f3w (w katalogu zapisanych 261 dzie\u0142 malarstwa europejskiego, niemieckiego, niderlandzkiego i flamandzkiego, w\u0142oskiego, francuskiego), galeri\u0119 portret\u00f3w rodowych (75) oraz rze\u017ab\u0119, przedmioty rzemios\u0142a artystycznego: meble (g\u0142\u00f3wnie gda\u0144skie i holenderskie), wyroby z porcelany, br\u0105zu i ko\u015bci s\u0142oniowej, miniatury, dawne stroje, wykopaliska i militaria.<\/p>\n Tradycj\u0119 rodziny Sierakowskich kontynuowali Stanis\u0142aw Sierakowski (1881-1939) wraz z \u017con\u0105 Helen\u0105 Sierakowsk\u0105, z domu Lubomirsk\u0105 (1886-1939), aresztowani i zamordowani przez Volksdeutscher Selbstschutz. W czasie II wojny \u015bwiatowej dw\u00f3r w Waplewie zosta\u0142 przej\u0119ty przez Niemc\u00f3w, a kolekcja zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo rozgrabiona i zniszczona. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich przetrwa\u0142a na ziemiach polskich, a powojnie trafi\u0142a do zbior\u00f3w muzealnych, m.in. do Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku. Obecnie w dworze w Waplewie znajduje si\u0119 Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddzia\u0142 Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat kolekcji rodziny Sierakowskich zob. m.in.:
\nK. Rodziewicz, Katalog zbioru obraz\u00f3w oraz innych przedmiot\u00f3w sztuki znajduj\u0105cych si\u0119 w posiadaniu rodziny hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie, Pozna\u0144 1879
\nBUKOWSKI A., Waplewo. Zapomniana plac\u00f3wka kultury polskiej na Pomorzu Nadwi\u015bla\u0144skim, Wroc\u0142aw, 1989;
\nRZYSKA-LAUBE D., Pocz\u0105tki waplewskich zbior\u00f3w artystycznych za czas\u00f3w Antoniego Sierakowskiego (1783-1842), w: Hochleitner, Szwedowski P. (red.), R\u00f3d Sierakowskich na ziemi malborskiej, Malbork 2013, s. 115-126;
\nIDEM Zaginiona kolekcja. Nowe ustalenia na temat zawarto\u015bci zbior\u00f3w Sierakowskich z Waplewa oraz ich wojennych i powojennych los\u00f3w, Gda\u0144skie Studia Muzealne, 8. Pa\u0142ac hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie Wielkim. Ludzie, miejsce, kolekcja, Gda\u0144sk 2015, s. 122-125;
\nANDRZEJEWSKA-ZAJ\u0104C A., Kilka obraz\u00f3w z kolekcji waplewskiej w zbiorach Muzeum Narodowego w Gda\u0144sku, ibidem, s. 166-179;
\nPURC-ST\u0118PNIAK B., W poszukiwaniu upodoba\u0144 kolekcjonerskich hrabi\u00f3w Sierakowskich z Waplewa. Dwa obrazy z kolekcji?, IBIDEM, s. 180-197;
\nKOWALSKA H., Zbiory waplewskie w \u015bwietle korespondencji niemieckiej z lat trzydziestych XX wieku, ibidem, s. 271-283;
\nIDEM, Przyczynek do historii zbior\u00f3w malarstwa hrabi\u00f3w Sierakowskich w Waplewie, ibidem, s. 284-288<\/p>\n<\/p>\n