{"id":3373,"date":"2019-01-25T07:24:52","date_gmt":"2019-01-25T06:24:52","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3373"},"modified":"2021-02-16T11:43:02","modified_gmt":"2021-02-16T10:43:02","slug":"warszawa-panorama-na-dynasach-przy-ul-oboznej-1896","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3373","title":{"rendered":"Warszawa, Panorama na Dynasach przy ul. Obo\u017anej (1896)"},"content":{"rendered":"

Inicjatorem budowy rotundy przy ul. Obo\u017anej (potocznie na Dynasach) w Warszawie by\u0142 dr Henryk Lgocki (1861-1917), krakowski prawnik, amator i kolekcjoner okaz\u00f3w entomologicznych, w\u0142a\u015bciciel rotundy w Cz\u0119stochowie<\/a> oraz kilku obraz\u00f3w panoramowych. Warszawska Panorama zosta\u0142a zaprojektowana przez Karola Koz\u0142owskiego (1847-1902) i wybudowana w 1896 roku na dzia\u0142ce nale\u017c\u0105cej do Marii ks. \u015awiatope\u0142k-Czetwerty\u0144ska (hip. 2779 AB).<\/p>\n

Pierwsz\u0105 prezentowan\u0105 tam prac\u0105 by\u0142a „Panorama Tatr”autorstwa Stanis\u0142awa Janowskiego, Antoniego Piotrowskiego i niemieckiego malarza Ludwiga Bollera przy udziale A. Kotowicza, K. Ma\u0144kowskiego, S. Radziejowskiego M. Wa\u0144kie, K. \u017belechowskiego, E, Jasi\u0144skiego, T. Axentowicza. Przedstawia\u0142a widok z Miedzianego (szczyt p\u00f3\u0142nocno-wschodniej grani Szpiglasowego Wierchu) z umieszczonymi na pierwszym planie postaciami m.in. T. Cha\u0142ubi\u0144skiego, W. Gersona, S. Witkiewicza, ks. J. Stolarczyka, Jana Krzeptowskiego-Saba\u0142y. Obraz mia\u0142 wysoko\u015b\u0107 16 m i d\u0142ugo\u015b\u0107 115 m, a jego inicjatorem by\u0142 dr Henryk Lgocki (1894). Pocz\u0105tkowo praca eksponowana by\u0142a w Monachium, gdzie zosta\u0142a namalowana, nast\u0119pnie w Warszawie, gdzie nie cieszy\u0142a si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Losy obrazu nie s\u0105 znane. W 1897 roku w rotundzie prezentowano obraz Jana „Styki M\u0119cze\u0144stwo chrze\u015bcijan w cyrku Nerona”, a w 1902 roku „Trzy dni Zbawiciela” tego samego artysty.<\/p>\n

W 1910 roku budynek zosta\u0142 zaadaptowany na potrzeby teatru z sal\u0105 przeznaczon\u0105 na 1300 widz\u00f3w. W 1913 roku budynek sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 Teatru \u017bydowskiego za\u0142o\u017conego i kierowanego przez Ester Rachel Kami\u0144sk\u0105 (1870-1925), aktork\u0119 i „matk\u0119 teatru \u017cydowskiego”. W teatrze tym debiutowa\u0142a jej c\u00f3rka, Ida Kami\u0144ska (1899-1980) aktorka, re\u017cyserka, od 1926 roku dyrektorka teatru Warszawer Idiszer Kunstteater.<\/p>\n

W 1937 roku budynek rotundy zosta\u0142 przebudowany na gara\u017c i warsztaty naprawcze Chevroleta. W czasie wojny rotunda zosta\u0142a zniszczona. Po wojnie w przyziemiu znajdowa\u0142y si\u0119 magazyny Teatru Polskiego. Obecnie pozosta\u0142o\u015bci budynku s\u0105 nieu\u017cytkowane.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat rotundy zob. m.in.:
\nNajnowszy Przewodnik po Warszawie, Warszawa 1903; s. 10
\nZ. Le\u015bnicki Panorama europejska jako fenomen kulturowy oraz historia o\u015bmiu panoram polskich, Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1999;
\nPanorama Tatr, Wikipedia (https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Panorama_Tatr: dost\u0119p 4.01.2019);
\nBlog Warszawy historia ukryta (https:\/\/whu.org.pl\/2015\/11\/01\/obozna-tatry-w-rotundzie: dost\u0119p 4.01.2019)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na ilustracji budynek rotundy, \u017ar\u00f3d\u0142o: Warszawy Historia Ukryta<\/a>, Rotunda na Dynasach<\/p>\n

[tfr]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Inicjatorem budowy rotundy przy ul. Obo\u017anej (potocznie na Dynasach) w Warszawie by\u0142 dr Henryk Lgocki (1861-1917), krakowski prawnik, amator i kolekcjoner okaz\u00f3w entomologicznych, w\u0142a\u015bciciel rotundy w Cz\u0119stochowie oraz kilku obraz\u00f3w panoramowych. Warszawska Panorama zosta\u0142a zaprojektowana przez Karola Koz\u0142owskiego (1847-1902) i wybudowana w 1896 roku na dzia\u0142ce nale\u017c\u0105cej do Marii ks. \u015awiatope\u0142k-Czetwerty\u0144ska (hip. 2779 AB). Pierwsz\u0105… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3374,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-3373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t