{"id":3280,"date":"2019-01-09T07:20:45","date_gmt":"2019-01-09T06:20:45","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3280"},"modified":"2019-05-20T15:14:35","modified_gmt":"2019-05-20T13:14:35","slug":"lwow-zbiory-artystyczne-biblioteki-baworowskich-1900","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3280","title":{"rendered":"Lw\u00f3w, zbiory artystyczne Biblioteki Baworowskich (1900)"},"content":{"rendered":"

Za pocz\u0105tek historii biblioteki i zbior\u00f3w artystycznych przez Wiktora hr. Baworowskiego (1825-1894) bibliofila, mecenasa nauki, poet\u0119 i t\u0142umacza uwa\u017ca si\u0119 rok 1850. W\u00f3wczas zacz\u0105\u0142 on gromadzi\u0107 zbiory w pa\u0142acu w Myszkowicach pod Tarnopolem. Kolekcj\u0119 poszerza\u0142 stopniowo nabywaj\u0105c kolejno bibliotek\u0119 hr. Stadnickich ze \u017bmigrodu (1855), obrazy r\u0119kopisy, ryciny i ksi\u0105\u017cki Aleksandra K. Batowskiego (1860).<\/p>\n

W 1861 roku zbiory licz\u0105ce w\u00f3wczas 15 tys. druk\u00f3w zosta\u0142y przeniesione do Lwowa, do d. arsena\u0142u Sieniawskich z Brze\u017can, wzniesionego w XVII w. i przebudowanego w p\u00f3\u017aniejszych latach. Biblioteka mie\u015bci\u0142a si\u0119 w dw\u00f3ch sklepionych salach na pierwszym pi\u0119trze i w dw\u00f3ch salach na drugim pi\u0119trze. Na parterze znajdowa\u0142y si\u0119 magazyny r\u0119kopis\u00f3w i starodruk\u00f3w, natomiast na pierwszym pi\u0119trze umieszczono tak\u017ce zbiory rycin i rysunk\u00f3w. W 1862 roku hrabia Baworowski zakupi\u0142 zesp\u00f3\u0142 portret\u00f3w historycznych Kazimierza Stadnickiego, a nast\u0119pnie portret\u00f3w historycznych od Julii Krasickiej z Baranowa (1867) oraz portret\u00f3w historycznych sprzedawanych przez Ossolineum (1894). W latach 1870-1883 kustoszem rozwijaj\u0105cych si\u0119 zbior\u00f3w zosta\u0142 Henryk Szmitt (1817-1883) historyk, poeta, bibliotekarz, cz\u0142onek Pozna\u0144skiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk.<\/p>\n

Zgromadzone w tym czasie zbiory artystyczne s\u0142u\u017cy\u0142y za dekoracj\u0119 i uzupe\u0142nienie czytelni oraz pomieszcze\u0144 bibliotecznych. W kolekcji malarstwa obejmuj\u0105cej 258 obraz\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 dzie\u0142a dziedziczone po hr. Franciszku Ksawerym Starze\u0144skim z Grabownicy Starze\u0144skiej, obrazy polskie, cz\u0119sto \u015bredniej klasy. Spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w stanowi\u0142y r\u00f3wnie\u017c obrazy i rysunki XIX-wiecznych artyst\u00f3w polskich. Galeria w wi\u0119kszo\u015bci (ok. 60%) sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z portret\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie rodowych oraz polskich postaci historycznych, w\u0142adc\u00f3w, polityk\u00f3w, uczonych itd. W zbiorach malarstwa nowo\u017cytnego wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 tu grupa p\u00f3\u017anobarokowych obraz\u00f3w malarzy niemieckich i austriackich (g\u0142\u00f3wnie z kr\u0119gu Akademii Wiede\u0144skiej), a tak\u017ce holenderskich, flamandzkich i w\u0142oskich. Wiele z nich by\u0142o kopiami obraz\u00f3w ze zbior\u00f3w wiede\u0144skich. Opr\u00f3cz obraz\u00f3w zbiory obejmowa\u0142y 11 tys. rycin i rysunk\u00f3w, 110 dyplom\u00f3w, a tak\u017ce meble (XVII-XVIII), bro\u0144, porcelan\u0119, zegary, numizmatyk\u0119 (monety, medale).<\/p>\n

Pogarszaj\u0105cy si\u0119 od 1890 wzrok oraz gro\u017c\u0105ca Baworowskiemu \u015blepota by\u0142a najprawdopodobniej przyczyn\u0105 samob\u00f3jstwa kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 w 1894 roku. Znacznie wcze\u015bniej, w 1881 roku zapewni\u0142 jednak swoim zbiorom byt, zapisuj\u0105c bibliotek\u0119 wraz ze zbiorami i cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku na w\u0142asno\u015b\u0107 kraju Galicji i Lodomerii, celem utworzenia fundacji. Zgodnie z testamentem kierownictwo nad zbiorami przej\u0105\u0142 Wydzia\u0142 Krajowy (rz\u0105d Galicji autonomicznej), a w 1897 roku powsta\u0142a Biblioteka Fundacji Wiktora hr. Baworowskiego we Lwowie.<\/p>\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci zarz\u0105d nad biblioteka przej\u0105\u0142 Tymczasowy Wydzia\u0142 Samorz\u0105dowy, stale powi\u0119kszaj\u0105c jej zbiory, tak\u017ce artystyczne. W 1936 roku w kolekcji znajdowa\u0142y si\u0119 302 obrazy. W 1939 roku biblioteka zosta\u0142a przej\u0119ta przez w\u0142adze sowieckiej Ukrainy, a kolekcj\u0119 rozproszono dziel\u0105c zbiory stosownie do gatunku do bibliotek i muze\u00f3w lwowskich. W 1944 roku, staraniem Mieczys\u0142awa G\u0119barowicza (1893-1984), kurator zbior\u00f3w w latach 1941-1944, cze\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a ewakuowana do Krakowa (obecnie w Bibliotece Narodowej w Warszawie).<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat zbior\u00f3w zob. m.in. :<\/p>\n

Autobiografia Wiktora Baworowskiego [1826-1894], ze spisem prac i charakterystyk\u0105 zbior\u00f3w Biblioteki Baworowskich we Lwowie, Baworowski, Wiktor (1826-1894), Biblioteka Jagiello\u0144ska, BJ Rkp. 6161 III, \u017ar\u00f3d\u0142o: Jagiello\u0144ska Biblioteka Cyfrowa https:\/\/jbc.bj.uj.edu.pl\/dlibra\/doccontent?id=284462<\/a><\/span><\/span>
\nH. SCHMITT, Korespondencja ze Lwowa, \u201eCzas\u201d 1856, nr 186, 1-2;
\nW. K\u0118TRZY\u0143SKI, Biblioteka Wiktora hr. Baworowskiego we Lwowie, \u201eTeka konserwatorska\u201d Lw\u00f3w 1892;
\nK. BADECKI, Biblioteka Z. hr. Czarneckiego. Pierwszy projekt zakupna tej biblioteki przez bibliotek\u0119 im. hr. Baworowskich, \u201eS\u0142owo polskie\u201d 176 (1914);
\nR. KOTULA, Katalog inkunabu\u0142\u00f3w Biblioteki fundacji W. hr. Baworowskiego we Lwowie, \u201eSprawozdanie Towarzystwa Naukowego we Lwowie\u201d r. IV (1923);
\nL. GRAJEWSKI, Zbiory graficzne w Bibliotece im. Baworowskich we Lwowie, \u201eZiemia\u201d 18, 1928, 282-286;
\nJ. SZOCKI, Ksi\u0119gozbi\u00f3r Wiktora Baworowskiego – lwowskiego kolekcjonera i fundatora biblioteki, w: Lw\u00f3w miasto, spo\u0142ecze\u0144stwo, kultura. Studia z dziej\u00f3w Lwowa, t. 2, red. H.W. \u017bali\u0144ski, K. Karolczak, Krak\u00f3w 1998, 447-455;
\nIDEM, Wiktor Baworowski lwowski kolekcjoner i fundator biblioteki, Przegl\u0105d Wschodni 1998, t. 5, z. 3(19),
\nIDEM, Wiktor Baworowski, \u201eCracovia Leopolis\u201d 3, 1999, 11-14;
\nA. CHAMERA-NOWAK, […], \u201cCzasopismo Zak\u0142adu Narodowego im. Ossoli\u0144skich\u201d 18\/19 (2008), 55-64;
\nA. CHAMERA-NOWAK, Baworovianum, \u201cCenne, bezcenne\/ utracone\u201d 3, 2011, 34-35;<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Biblioteka Baworowskich we Lwowie, [1916], widok\u00f3wka, ze zbior\u00f3w Biblioteki Narodowej POLONA<\/a><\/p>\n

[tfr]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za pocz\u0105tek historii biblioteki i zbior\u00f3w artystycznych przez Wiktora hr. Baworowskiego (1825-1894) bibliofila, mecenasa nauki, poet\u0119 i t\u0142umacza uwa\u017ca si\u0119 rok 1850. W\u00f3wczas zacz\u0105\u0142 on gromadzi\u0107 zbiory w pa\u0142acu w Myszkowicach pod Tarnopolem. Kolekcj\u0119 poszerza\u0142 stopniowo nabywaj\u0105c kolejno bibliotek\u0119 hr. Stadnickich ze \u017bmigrodu (1855), obrazy r\u0119kopisy, ryciny i ksi\u0105\u017cki Aleksandra K. Batowskiego (1860). W 1861… <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[159],"tags":[],"class_list":["post-3280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t