![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/encyklopedia-galeria-edward_raczynski_z_roza-193x300.jpg\")
<\/p>\nEdward Aleksander Raczy\u0144ski (1847-1926) polski kolekcjoner, prezes krakowskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych, pose\u0142 na Sejm Galicyjski we Lwowie, w latach 80-tych XIX wieku rozpocz\u0105\u0142 zakupy dzie\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnego malarstwa polskiego i europejskiego. Pocz\u0105tkowo obrazy znajdowa\u0142y si\u0119 w pokojach rogali\u0144skiego pa\u0142acu oraz krakowskim domu Raczy\u0144skich przy ul. Szpitalnej. Wraz ze wzrostem zbioru kolekcjoner powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wybudowaniu osobnego budynku galeryjnego dla pomieszczenia kolekcji – Galerii Rogali\u0144skiej.<\/p>\n
Swoj\u0105 kolekcj\u0119 rozbudowywa\u0142 dok\u0142adnie w latach 1878-1926, przy czym wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzie\u0142 kupi\u0142 w okresie od 1892 do 1914 r. Wybuch I wojny \u015bwiatowej przerwa\u0142 coroczne wyjazdy Raczy\u0144skiego do Pary\u017ca, jak i regularne zakupy w Krakowie i Warszawie. Po jej zako\u0144czeniu kolekcjoner nie kontynuowa\u0142 ju\u017c swoich zakup\u00f3w zagranic\u0105, tak\u017ce jego nabytki w Polsce uleg\u0142y ograniczeniu. Kolekcja formowa\u0142a si\u0119 wi\u0119c do 1914 r.<\/p>\n
Cho\u0107 zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakup\u00f3w kolekcjonera by\u0142a prowadzona od lat 90-tych, to pierwsze zakupy, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce ju\u017c pod koniec lat 70-tych, wskazuj\u0105 na pewne zale\u017cno\u015bci i wzory, rozwijane przez hrabiego konsekwentnie do ko\u0144ca. Zainteresowanie Raczy\u0144skiego \u015brodowiskiem akademickim i oficjalnymi wystawami, kt\u00f3re narodzi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas w Monachium, rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w latach 90-tych w Pary\u017cu i w Krakowie.<\/p>\n
W 1910 r. hrabia Raczy\u0144ski wybudowa\u0142 dla swojej kolekcji osobny, otwarty dla publiczno\u015bci, budynek Galerii. Zbudowany wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Mariana Powidzkiego gmach przylega do pa\u0142acu od strony po\u0142udniowej i \u0142\u0105czy si\u0119 z nim korytarzem-\u0142\u0105cznikiem. Udost\u0119pnianie kolekcji w tym miejscu kontynuowa\u0142 kolejny w\u0142a\u015bciciel pa\u0142acu, starszy syn kolekcjonera, Roger Raczy\u0144ski (1889-1945). Kolekcja znajdowa\u0142a si\u0119 w Rogalinie do 1939 r. Po wojnie przej\u0119ta przez pa\u0144stwo, znajdowa\u0142a si\u0119 w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Dopiero pod koniec XX wieku kolekcja wr\u00f3ci\u0142a (cho\u0107 nie w ca\u0142o\u015bci) do budynku galerii w Rogalinie. Cz\u0119\u015b\u0107 obraz\u00f3w z zespo\u0142u obraz\u00f3w polskich (w tym najs\u0142awniejsze p\u0142\u00f3tna Jacka Malczewskiego) prezentowane s\u0105 nadal w g\u0142\u00f3wnym gmachu Muzeum Narodowego w Poznaniu.<\/p>\n
Na zbi\u00f3r malarstwa w\u0142a\u015bciciela Rogalina sk\u0142ada\u0142y si\u0119 obrazy francuskie w liczbie 124 dzie\u0142, ponadto 22 obrazy niemieckie, po kilka przyk\u0142ad\u00f3w sztuki belgijskiej, w\u0142oskiej, szwajcarskiej, hiszpa\u0144skiej, norweskiej, holenderskiej. Galeria znana jest jedna przede wszystkim ze wzgl\u0119du bogat\u0105 kolekcj\u0119 dzie\u0142 artyst\u00f3w polskich, licz\u0105c\u0105 279 prac. Szczeg\u00f3lnie znany jest zesp\u00f3\u0142 kilkunastu p\u0142\u00f3cien zaprzyja\u017anionego z Raczy\u0144skim Jacka Malczewskiego. Do najwa\u017cniejszych dzie\u0142 \u2013 istotnych dla polskiej historii i historii sztuki okresu M\u0142odej Polski \u2013 nale\u017c\u0105 \u201eMelancholia\u201d z lat 1890-1894 oraz \u201eB\u0142\u0119dne Ko\u0142o\u201d z lat 1895-1897. Szczeg\u00f3lne miejsce w kolekcji oraz w jej aran\u017cacji w budynku galeryjnym zajmowa\u0142 monumentalny obraz Jana Matejki \u2013 \u201eDziewica Orlea\u0144ska\u201d z 1886 r.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat Galerii Rogali\u0144skiej zob. m.in.
\nGaleria Rogali\u0144ska Edwarda Raczy\u0144skiego (katalog wystawy w Muzeum Narodowym w Poznaniu), red. Agnieszka \u0141awniczakowa, Pozna\u0144 1997
\nKamila K\u0142udkiewicz, Wyb\u00f3r i konieczno\u015b\u0107. Kolekcje arystokracji polskiej w Wielkopolsce na prze\u0142omie XIX i XX wieku, Pozna\u0144 2016
\nKamila K\u0142udkiewicz, Zagraniczne wyjazdy na zakupy. Francuskie obserwacje i polskie malarstwo w Rogali\u0144skiej Galerii E. A. hr. Raczy\u0144skiego, [w:] Wyjazdy \u201eza sztuk\u0105\u201d. Nadzieje, zyski i straty artyst\u00f3w XIX i XX wieku, red. Dorota Kudelska, Ewelina Kury\u0142ek, Lublin 2016, s. 179-192
\nEwa Leszczy\u0144ska, Rezydencja Raczy\u0144skich w Rogalinie. Od wielkopa\u0144skiej siedziby do \u201e\u017cywego muzeum\u201d, [w:] Muzea-rezydencje w Polsce. Materia\u0142y sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Zamoyskich w Koz\u0142\u00f3wce 14-16 pa\u017adziernika 2004, red. Krzysztof Kornacki, Koz\u0142\u00f3wka 2004, s. 273-298
\nEwa Leszczy\u0144ska, Gmach Galerii Rogali\u0144skiej w \u015bwietle poczyna\u0144 mecenasowskich i kolekcjonerskich Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego, \u201eStudia Muzealne\u201d, 2013, t. XIX, s. 27-70<\/p>\n
<\/p>\n
Na ilustracji: Edward Aleksander i R\u00f3\u017ca Raczy\u0144scy podczas urz\u0105dzania galerii oko\u0142o 1911, ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Poznaniu<\/a><\/p>\n [kk]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Edward Aleksander Raczy\u0144ski (1847-1926) polski kolekcjoner, prezes krakowskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych, pose\u0142 na Sejm Galicyjski we Lwowie, w latach 80-tych XIX wieku rozpocz\u0105\u0142 zakupy dzie\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnego malarstwa polskiego i europejskiego. Pocz\u0105tkowo obrazy znajdowa\u0142y si\u0119 w pokojach rogali\u0144skiego pa\u0142acu oraz krakowskim domu Raczy\u0144skich przy ul. Szpitalnej. Wraz ze wzrostem zbioru kolekcjoner powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wybudowaniu… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-3253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcje-prywatne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/encyklopedia-galeria-edward_raczynski_z_roza.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/encyklopedia-galeria-edward_raczynski_z_roza.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"KOLEKCJE PRYWATNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Edward Aleksander Raczy\u0144ski (1847-1926) polski kolekcjoner, prezes krakowskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Sztuk Pi\u0119knych, pose\u0142 na Sejm Galicyjski we Lwowie, w latach 80-tych XIX wieku rozpocz\u0105\u0142 zakupy dzie\u0142 wsp\u00f3\u0142czesnego malarstwa polskiego i europejskiego. Pocz\u0105tkowo obrazy znajdowa\u0142y si\u0119 w pokojach rogali\u0144skiego pa\u0142acu oraz krakowskim domu Raczy\u0144skich przy ul. Szpitalnej. Wraz ze wzrostem zbioru kolekcjoner powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wybudowaniu osobnego budynku galeryjnego dla pomieszczenia kolekcji – Galerii Rogali\u0144skiej.<\/p>\n Swoj\u0105 kolekcj\u0119 rozbudowywa\u0142 dok\u0142adnie w latach 1878-1926, przy czym wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzie\u0142 kupi\u0142 w okresie od 1892 do 1914 r. Wybuch I wojny \u015bwiatowej przerwa\u0142 coroczne wyjazdy Raczy\u0144skiego do Pary\u017ca, jak i regularne zakupy w Krakowie i Warszawie. Po jej zako\u0144czeniu kolekcjoner nie kontynuowa\u0142 ju\u017c swoich zakup\u00f3w zagranic\u0105, tak\u017ce jego nabytki w Polsce uleg\u0142y ograniczeniu. Kolekcja formowa\u0142a si\u0119 wi\u0119c do 1914 r.<\/p>\n Cho\u0107 zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakup\u00f3w kolekcjonera by\u0142a prowadzona od lat 90-tych, to pierwsze zakupy, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce ju\u017c pod koniec lat 70-tych, wskazuj\u0105 na pewne zale\u017cno\u015bci i wzory, rozwijane przez hrabiego konsekwentnie do ko\u0144ca. Zainteresowanie Raczy\u0144skiego \u015brodowiskiem akademickim i oficjalnymi wystawami, kt\u00f3re narodzi\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas w Monachium, rozwin\u0119\u0142o si\u0119 w latach 90-tych w Pary\u017cu i w Krakowie.<\/p>\n W 1910 r. hrabia Raczy\u0144ski wybudowa\u0142 dla swojej kolekcji osobny, otwarty dla publiczno\u015bci, budynek Galerii. Zbudowany wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Mariana Powidzkiego gmach przylega do pa\u0142acu od strony po\u0142udniowej i \u0142\u0105czy si\u0119 z nim korytarzem-\u0142\u0105cznikiem. Udost\u0119pnianie kolekcji w tym miejscu kontynuowa\u0142 kolejny w\u0142a\u015bciciel pa\u0142acu, starszy syn kolekcjonera, Roger Raczy\u0144ski (1889-1945). Kolekcja znajdowa\u0142a si\u0119 w Rogalinie do 1939 r. Po wojnie przej\u0119ta przez pa\u0144stwo, znajdowa\u0142a si\u0119 w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Dopiero pod koniec XX wieku kolekcja wr\u00f3ci\u0142a (cho\u0107 nie w ca\u0142o\u015bci) do budynku galerii w Rogalinie. Cz\u0119\u015b\u0107 obraz\u00f3w z zespo\u0142u obraz\u00f3w polskich (w tym najs\u0142awniejsze p\u0142\u00f3tna Jacka Malczewskiego) prezentowane s\u0105 nadal w g\u0142\u00f3wnym gmachu Muzeum Narodowego w Poznaniu.<\/p>\n Na zbi\u00f3r malarstwa w\u0142a\u015bciciela Rogalina sk\u0142ada\u0142y si\u0119 obrazy francuskie w liczbie 124 dzie\u0142, ponadto 22 obrazy niemieckie, po kilka przyk\u0142ad\u00f3w sztuki belgijskiej, w\u0142oskiej, szwajcarskiej, hiszpa\u0144skiej, norweskiej, holenderskiej. Galeria znana jest jedna przede wszystkim ze wzgl\u0119du bogat\u0105 kolekcj\u0119 dzie\u0142 artyst\u00f3w polskich, licz\u0105c\u0105 279 prac. Szczeg\u00f3lnie znany jest zesp\u00f3\u0142 kilkunastu p\u0142\u00f3cien zaprzyja\u017anionego z Raczy\u0144skim Jacka Malczewskiego. Do najwa\u017cniejszych dzie\u0142 \u2013 istotnych dla polskiej historii i historii sztuki okresu M\u0142odej Polski \u2013 nale\u017c\u0105 \u201eMelancholia\u201d z lat 1890-1894 oraz \u201eB\u0142\u0119dne Ko\u0142o\u201d z lat 1895-1897. Szczeg\u00f3lne miejsce w kolekcji oraz w jej aran\u017cacji w budynku galeryjnym zajmowa\u0142 monumentalny obraz Jana Matejki \u2013 \u201eDziewica Orlea\u0144ska\u201d z 1886 r.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat Galerii Rogali\u0144skiej zob. m.in.
\nGaleria Rogali\u0144ska Edwarda Raczy\u0144skiego (katalog wystawy w Muzeum Narodowym w Poznaniu), red. Agnieszka \u0141awniczakowa, Pozna\u0144 1997
\nKamila K\u0142udkiewicz, Wyb\u00f3r i konieczno\u015b\u0107. Kolekcje arystokracji polskiej w Wielkopolsce na prze\u0142omie XIX i XX wieku, Pozna\u0144 2016
\nKamila K\u0142udkiewicz, Zagraniczne wyjazdy na zakupy. Francuskie obserwacje i polskie malarstwo w Rogali\u0144skiej Galerii E. A. hr. Raczy\u0144skiego, [w:] Wyjazdy \u201eza sztuk\u0105\u201d. Nadzieje, zyski i straty artyst\u00f3w XIX i XX wieku, red. Dorota Kudelska, Ewelina Kury\u0142ek, Lublin 2016, s. 179-192
\nEwa Leszczy\u0144ska, Rezydencja Raczy\u0144skich w Rogalinie. Od wielkopa\u0144skiej siedziby do \u201e\u017cywego muzeum\u201d, [w:] Muzea-rezydencje w Polsce. Materia\u0142y sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Zamoyskich w Koz\u0142\u00f3wce 14-16 pa\u017adziernika 2004, red. Krzysztof Kornacki, Koz\u0142\u00f3wka 2004, s. 273-298
\nEwa Leszczy\u0144ska, Gmach Galerii Rogali\u0144skiej w \u015bwietle poczyna\u0144 mecenasowskich i kolekcjonerskich Edwarda Aleksandra Raczy\u0144skiego, \u201eStudia Muzealne\u201d, 2013, t. XIX, s. 27-70<\/p>\n<\/p>\n