{"id":3244,"date":"2018-12-31T08:05:27","date_gmt":"2018-12-31T07:05:27","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3244"},"modified":"2019-01-01T12:21:01","modified_gmt":"2019-01-01T11:21:01","slug":"winna-gora-kolekcja-generala-jana-henryka-dabrowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=3244","title":{"rendered":"Winna G\u00f3ra, Kolekcja genera\u0142a Jana Henryka D\u0105browskiego"},"content":{"rendered":"

W 1807 r. Cesarz Napoleon przekaza\u0142 maj\u0105tek biskup\u00f3w pozna\u0144skich w wielkopolskiej Winnej G\u00f3rze (Winnog\u00f3rze) genera\u0142owi Henrykowi D\u0105browskiemu (1755-1818). Tw\u00f3rca i w\u00f3dz Legion\u00f3w Polskich osiad\u0142 w barokowym pa\u0142acu po zako\u0144czeniu wojen napoleo\u0144skich i w latach 1815-1816 zaj\u0105\u0142 si\u0119 dekoracj\u0105 i aran\u017cacj\u0105 pa\u0142acowych wn\u0119trz. Od 1809 r. D\u0105browski przywozi\u0142 do pa\u0142acu mapy, ksi\u0105\u017cki, grafiki, materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe do historii Legion\u00f3w, bro\u0144 i pami\u0105tki. Poniewa\u017c pa\u0142ac w Winnej G\u00f3rze rozebrano na pocz\u0105tku XX wieku, wiedz\u0119 o jego wn\u0119trzach czerpiemy jedynie z przekaz\u00f3w pisanych \u2013 pami\u0119tnik\u00f3w Juliana Ursyna Niemcewicza i c\u00f3rki genera\u0142a, Bogus\u0142awy z D\u0105browskich Ma\u0144kowskiej.<\/p>\n

Na mocy testamentu D\u0105browskiego kolekcja militari\u00f3w, pami\u0105tek, archiwum, zwi\u0105zane z Legionami Polskimi oraz biblioteka trafi\u0142y do warszawskiego Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk. Przewieziono je do Warszawy, gdzie sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 otwartego w 1823 r. muzeum w siedzibie Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk (pa\u0142acu Staszica). Znajdowa\u0142y si\u0119 na pierwszym pi\u0119trze w trzech tzw. salonach D\u0105browskiego do 1830 r. Po powstaniu listopadowym zosta\u0142y skonfiskowane i wywiezione do Rosji. Wr\u00f3ci\u0142y do Polski po 1921 r. na mocy ustale\u0144 traktatu ryskiego. Niemal w ca\u0142o\u015bci
\nuleg\u0142y zniszczeniu podczas II wojny \u015bwiatowej (kilka obiekt\u00f3w zachowa\u0142o si\u0119 w Muzeum Wojska Polskiego). Zachowana cz\u0119\u015b\u0107 archiwali\u00f3w znajduje si\u0119 obecnie w Archiwum Akt Dawnych w Warszawie (Teki D\u0105browskiego).<\/p>\n

Zbiory Jana Henryka D\u0105browskiego sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z trzech g\u0142\u00f3wnych trzon\u00f3w: biblioteki (ponad 1100 wolumin\u00f3w), kolekcji militari\u00f3w (ponad 500 obiekt\u00f3w) oraz archiwum Legion\u00f3w Polskich. Ksi\u0119gozbi\u00f3r zawiera\u0142 dawne i wsp\u00f3\u0142czesne dzie\u0142a z zakresu wojskowo\u015bci. Uzupe\u0142nia\u0142 go bogaty zesp\u00f3\u0142 map i plan\u00f3w wojskowych. Do cenniejszych zabytk\u00f3w nale\u017ca\u0142y m.in. bu\u0142awa hetmana Stefana Czarnieckiego (dar Wincentego Krasi\u0144skiego); szabla kr\u00f3la Jana III Sobieskiego wydobyta z konsulatu rzymskiego; chor\u0105giew turecka, zdobyta w bitwie pod Parkanami w 1683 r., ofiarowana przez Sobieskiego do Loretto (przej\u0119ta przez legionist\u00f3w); trumienka srebrna z ko\u015b\u0107mi kr\u00f3la Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego; szabla hetmana
\nTarnowskiego; siod\u0142o z rz\u0119dem po hetmanie Karolu Chodkiewiczu.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat kolekcji D\u0105browskiego zob. m.in.
\nM. Warkoczewska, \u201eSiedziba wodza legion\u00f3w\u201d. Funkcje ideowe dekoracji wn\u0119trz pa\u0142acu w Winnog\u00f3rze, \u201eStudia Muzealne\u201d, 1977, t. XII, s. 61-72
\nJ. Pacho\u0144ski, Genera\u0142 Jan Henryk D\u0105browski 1755-1818, Warszawa 1981
\nJ. Pych, \u201e\u015awi\u0105tynia zwyci\u0119stwa\u201d. Kolekcja broni i historycznych pami\u0105tek genera\u0142a Jana Henryka D\u0105browskiego, \u201eMuzealnictwo\u201d, 2004, nr 45, s. 46-59
\nW. Molik, Jan Henryk D\u0105browski w legendzie historycznej, [w:] Jan Henryk D\u0105browski: bohater narodowy, red. W. Molik, Pozna\u0144 2005, s. 46-61
\nU. Paszkiewicz, Utracona biblioteka gen. Jana Henryka D\u0105browskiego. \u201eCenne, bezcenne, utracone\u201d 1998, nr 3\/9, s. 4.
\nA. Malejka, Mauzoleum wodza Legion\u00f3w, \u201eSpotkania z Zabytkami<\/a>\u201d nr 7-8, 2018, s. 40-43\"\"<\/p>\n

Na ilustracji: Portret m\u0142odego genera\u0142a Jana Henryka D\u0105browskiego (1755-1818) w mundurze wed\u0142ug wizerunku z pa\u0142acu w Winnog\u00f3rze (Winna G\u00f3ra), 1810, gwasz, ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Warszawie<\/a><\/p>\n

[kk]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1807 r. Cesarz Napoleon przekaza\u0142 maj\u0105tek biskup\u00f3w pozna\u0144skich w wielkopolskiej Winnej G\u00f3rze (Winnog\u00f3rze) genera\u0142owi Henrykowi D\u0105browskiemu (1755-1818). Tw\u00f3rca i w\u00f3dz Legion\u00f3w Polskich osiad\u0142 w barokowym pa\u0142acu po zako\u0144czeniu wojen napoleo\u0144skich i w latach 1815-1816 zaj\u0105\u0142 si\u0119 dekoracj\u0105 i aran\u017cacj\u0105 pa\u0142acowych wn\u0119trz. Od 1809 r. D\u0105browski przywozi\u0142 do pa\u0142acu mapy, ksi\u0105\u017cki, grafiki, materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe do… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3245,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-3244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcje-prywatne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t