{"id":2964,"date":"2018-06-19T13:14:17","date_gmt":"2018-06-19T11:14:17","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2964"},"modified":"2021-05-27T10:11:30","modified_gmt":"2021-05-27T08:11:30","slug":"monika-nowocinska-piotr-rogolski-oprac-muzeum-ptk-w-radomiu-1908-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2964","title":{"rendered":"Monika NOWOCI\u0143SKA, Piotr ROG\u00d3LSKI (oprac.) | Muzeum PTK w Radomiu (1908\u20131939)"},"content":{"rendered":"\n
16.12.2018 | \"\"<\/pre>\n\n\n
<\/p>\n
W 1908 roku, dzi\u0119ki staraniom ksi\u0119dza Jana Wi\u015bniewskiego, historyka i kolekcjonera, powsta\u0142o w Radomiu muzeum radomskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK). Muzeum pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142o przy plebanii ko\u015bcio\u0142a farnego na ul. Grodzkiej, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 zebrania cz\u0142onk\u00f3w radomskiego PTK. W 1910 roku ks. Wi\u015bniewski przeni\u00f3s\u0142 siedzib\u0119 muzeum na ul. Lubelsk\u0105 do wi\u0119kszego lokum, gdzie prezentowano g\u0142\u00f3wnie sztuk\u0119 sakraln\u0105, a tak\u017ce pami\u0105tki historyczne, r\u0119kopisy i dokumenty, rzemios\u0142o artystyczne, eksponaty archeologiczne i etnograficzne. <\/span><\/p>\n
W 1913 roku cz\u0119\u015b\u0107 tych zbior\u00f3w ks. Wi\u015bniewski podarowa\u0142 oddzia\u0142owi radomskiego PTK z <\/span>intencj\u0105 utworzenia Muzeum Ziemi Radomskiej. Po wybuchu wojny w 1914 roku, zarz\u0105d muzeum, w obawie przed zniszczeniem zbior\u00f3w, poleci\u0142 zapakowa\u0107 zbiory w skrzynie, kt\u00f3re przechowywano u os\u00f3b prywatnych. W 1921 roku zbiory te przesz\u0142y pod nowy zarz\u0105d radomskiego PTK, kt\u00f3ry w tym czasie poszukiwa\u0142 lokalu dla muzeum. Spisu inwentarzowego dokona\u0142 ks. J\u00f3zef Rokoszny. <\/span><\/p>\n
Dopiero w 1922 roku starosta radomski Zygmunt Strzeszewski, \u00f3wczesny prezes Oddzia\u0142u PTK w  Radomiu, przekaza\u0142 dla tych zbior\u00f3w lokum w dw\u00f3ch du\u017cych salach w gmachu starostwa. Uroczystego otwarcia Muzeum PTK dokonano w kwietniu 1923 roku. Muzeum podzielono na dwa dzia\u0142y \u2013 przyrodniczy, z kolekcj\u0105 ptak\u00f3w i owad\u00f3w oraz og\u00f3lny, w kt\u00f3rym prezentowano dary ks. Wi\u015bniewskiego m.in. pergaminy, autografy, piecz\u0119cie, numizmaty, szk\u0142o i porcelan\u0119, obrazy, mundury, meble, fotografie oraz dokumenty. Muzeum cieszy\u0142o si\u0119 du\u017c\u0105 frekwencj\u0105 i poparciem spo\u0142ecznym, jednak w 1925 roku lokal w starostwie nakazano opr\u00f3\u017cni\u0107, a zbiory usuni\u0119to na korytarze i na strych. Wkr\u00f3tce jednak zarz\u0105d muzeum przeni\u00f3s\u0142 je do nowej, mniejszej siedziby przy ul. Lubelskiej (nr 46), bez udost\u0119pniania dla zwiedzania. Nast\u0119pnie zbiory trafi\u0142y na poddasze Biblioteki Publicznej. <\/span><\/p>\n
Losem muzeum zainteresowa\u0142 si\u0119 w 1929 roku sejmik powiatowy, kt\u00f3ry mia\u0142 przej\u0105\u0107 w depozyt zbiory muzealne, w zamian za oddanie pomieszcze\u0144 dla muzeum w nowym gmachu sejmikowym. Jednak z powodu kryzysu i z\u0142ej sytuacji finansowej projektu tego nie zrealizowano. Trudn\u0105 sytuacj\u0119 zbior\u00f3w muzealnych rozwi\u0105za\u0142 dopiero dyrektor Fabryki Broni in\u017c. Kazimierz O\u0142dakowski, prezes radomskiego oddzia\u0142u PTK, kt\u00f3ry w 1930 roku przekaza\u0142 na rzecz muzeum lokum w jednym z gmach\u00f3w radomskiej wytw\u00f3rni broni przy ul. Poniatowskiego. Organizacj\u0105 muzeum w nowej siedzibie zaj\u0105\u0142 si\u0119 in\u017c. Jan Wiktor Paszkowski i Stanis\u0142aw Neuman. Muzeum uroczy\u015bcie otwarto 30. marca 1930 roku. W tym czasie odnotowano w prasie, \u017ce \u201e bogate zbiory muzeum radomskiego nie s\u0105 jeszcze opracowane, ani pod wzgl\u0119dem naukowym, ani pod wzgl\u0119dem muzealnym\u201d. W sk\u0142ad zarz\u0105du muzeum radomskiego wchodzili spo\u0142ecznicy i regionali\u015bci, znani radomianie, m.in. ks. J\u00f3zef Rokoszny, arch. Alfons Pinno, in\u017c. Kazimierz O\u0142dakowski i dr. Olewi\u0144ski. Nowe spisy inwentarzowe opracowane zosta\u0142y przez ks. Rokosznego  i prof. W\u0142odzimierza Antoniewicza. <\/span><\/p>\n
 Sale wystawowe by\u0142y niewielkie, w pierwszej sali prezentowano tylko cz\u0119\u015bciowo zbiory przyrodnicze i zoologiczne, podarowane przez radomsk\u0105 dyrekcj\u0119 las\u00f3w oraz ornitologiczne z puszczy kozienickiej. Zbiory prezentuj\u0105ce kilkaset okaz\u00f3w by\u0142y umieszczone w oszklonych szafach, w osobnej gablocie umieszczono okazy z\u0119b\u00f3w i ko\u015bci mamuta i nosoro\u017cca dyluwialnego z okolic Radomia, a nad drzwiami zawieszono czaszki tura. Zbiory naukowo opisane, poddane zosta\u0142y konserwacji. W kolejnej sali na prostych stolikach prezentowano kolekcje geologiczne, zebrane w ziemi radomskiej, zabytki z epoki br\u0105zu i \u017celaza, oraz z okresu rzymskiego ustawiono w porz\u0105dku chronologicznym w szafie przy\u015bciennej. Kolekcj\u0119 archeologiczn\u0105, zaprezentowano cz\u0119\u015bciowo, gdy\u017c nie by\u0142a zinwentaryzowana. W tej samej sali powieszone by\u0142y na \u015bcianach zbiory broni bia\u0142ej i palnej, a w gablotach ukazano zbiory numizmatyczne, z pami\u0105tkami i okazami etnograficznymi. Na \u015bcianach umieszczono ponadto sztychy, litografie i fotografie. W trzeciej sali zaprezentowano zbiory historyczne, w gablotach rozmieszczono eksponaty z czas\u00f3w \u015bredniowiecznych i nowo\u017cytnych, znajdywane w Radomiu podczas wykopalisk. W gablotach pokazano fraki s\u0119dziowskie i mundury wojskowe, zbiory archiwalne, w tym dokumenty historyczne z podpisami kr\u00f3l\u00f3w polskich od czas\u00f3w Zygmunta Starego. W serwantkach ulokowano wyroby rzemios\u0142a artystycznego \u2013 szk\u0142o i porcelan\u0119 z manufaktur m.in. Baran\u00f3wka, Belweder, \u0106miel\u00f3w, I\u0142\u017ca, Korzec, Niebor\u00f3w, porcelan\u0119 sask\u0105 i zegary z XVIII i XIX wieku. Muzeum wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w przechowywa\u0142o w skrzyniach i kufrach z powodu braku miejsca. Poniewa\u017c zbiory ulega\u0142y powi\u0119kszeniu Zarz\u0105d Miejski przydzieli\u0142 radomskiej plac\u00f3wce nowy, obszerny lokal przy ul.Grodzkiej 8. Muzeum w tym czasie posiada\u0142o trzy dzia\u0142y: archeologiczny, historyczny i przyrodniczy z kilkoma tysi\u0105cami eksponat\u00f3w, w organizacji by\u0142 dzia\u0142 etnograficzny i przemys\u0142owo-gospodarczy. <\/span><\/p>\n
W 1937 roku Muzeum zorganizowa\u0142o wystaw\u0119 grafiki ze zbior\u00f3w w\u0142asnych i ko\u015bcielnych. Zaprezentowano m.in. kolekcj\u0119 ksi\u0105g i grafik oraz pami\u0105tki historyczne ze zbior\u00f3w ks. Jana Wi\u015bniewskiego i ks. J\u00f3zefa Rokosznego ,oraz os\u00f3b prywatnych. Zbiory radomskiego muzeum PTK ponios\u0142y pewne straty podczas II wojny \u015bwiatowej ,a ocala\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142a podwalin\u0119 pod nowe muzeum miejskie, kt\u00f3re powsta\u0142o w Radomiu w 1945 roku.<\/span><\/p>\n
opracowanie: Monika Nowocinska<\/em> i Piotr Rog\u00f3lski<\/em><\/p>\n
\n
Bibliografia:<\/strong><\/p>\n
\u201eS\u0142owo\u201d 93\/1923
<\/span>\u201ePromie\u0144\u201d nr 4\/5, 1923
<\/span>\u201eNasze Drogi\u201d 3\/1929
<\/span>\u201eZiemia\u201d XV\/1930
<\/span>\u201eZiemia Radomska\u201d R: 1933
<\/span>\u201eTygodnik Radomski\u201d 3\/1933
<\/span>\u201eTygodnik Radomski\u201d 5\/1933
<\/span>\u201eZiemia Radomska\u201d 209\/1933
Anna Apanowicz, Historia Muzeum Regionalnego w Radomiu<\/em><\/a>, Rocznik Muzeum \u015awi\u0119tokrzyskiego 3, s. 9-29.<\/p>\n
\n\n\n
\"\"
Radom, ul. Lubelska , poczt\u00f3wka, 1917, 
ze zbior\u00f3w Wojew\u00f3dzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n
CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
16.12.2018 | W 1908 roku, dzi\u0119ki staraniom ksi\u0119dza Jana Wi\u015bniewskiego, historyka i kolekcjonera, powsta\u0142o w Radomiu muzeum radomskiego oddzia\u0142u Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK). Muzeum pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142o przy plebanii ko\u015bcio\u0142a farnego na ul. Grodzkiej, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 zebrania cz\u0142onk\u00f3w radomskiego PTK. W 1910 roku ks. Wi\u015bniewski przeni\u00f3s\u0142 siedzib\u0119 muzeum na ul. Lubelsk\u0105 do wi\u0119kszego lokum, gdzie… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4959,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[175,142,356,143,357],"class_list":["post-2964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","tag-175","tag-muzeum-krajoznawcze","tag-muzeum-w-radomiu","tag-ptk","tag-radom"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t