{"id":2940,"date":"2018-06-15T11:23:53","date_gmt":"2018-06-15T09:23:53","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2940"},"modified":"2021-05-27T10:09:31","modified_gmt":"2021-05-27T08:09:31","slug":"malgorzata-taborska-muzeum-uniwersytetu-jagiellonskiego-spadkobierca-gabinetu-archeologicznego-jozefa-lepkowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2940","title":{"rendered":"Ma\u0142gorzata TABORSKA | Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego \u2013 spadkobierca Gabinetu Archeologicznego J\u00f3zefa \u0141epkowskiego"},"content":{"rendered":"\n
15.06.2018 | \"\"<\/pre>\n\n\n
\u00a0<\/p>\n
\"Sala<\/a>
1. Sala Obiedzi\u0144skiego – Libraria Collegium Maius, lata 1930, w\u0142. Muzeum UJ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
Powo\u0142ane do \u017cycia ustaw\u0105 senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego z 1964 roku Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego mie\u015bci si\u0119 w dawnym Collegium Maius. Ju\u017c sama lokalizacja jest symboliczna \u2013 jest to bowiem najstarszy, znany obecnie budynek uniwersytecki w Polsce. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142a to pierwsza siedziba Biblioteki Jagiello\u0144skiej \u2013 serca Uniwersytetu. Inicjatorem utworzenia plac\u00f3wki by\u0142 Karol Estreicher Junior, jednak korzenie instytucji si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w dawniejszych. Najstarsze zachowane w Muzeum przyrz\u0105dy pochodz\u0105 z Biblioteki Collegium Maioris, gromadzone od pocz\u0105tk\u00f3w XV wieku. Jednak za protoplast\u0119 obecnego muzeum UJ uznaje si\u0119 Gabinet Archeologiczny J\u00f3zefa \u0141epkowskiego.<\/p>\n
\"Wystawa<\/a>
2. Wystawa odlew\u00f3w gipsowych podarowanych przez K. Lanckoro\u0144skiego, pocz. XX w., w\u0142. Muzeum UJ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
\u015aledz\u0105c losy kolekcji, kt\u00f3re obecnie tworz\u0105 Muzeum UJ wida\u0107 typowe dla \u015bwiata krakowskiej inteligencji przeplatanie si\u0119 los\u00f3w ludzi, rodzin i instytucji oraz niezmiernie istotn\u0105 baz\u0119, osadzon\u0105 w towarzyskich kontaktach poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Analizuj\u0105c histori\u0119 kolekcji uniwersyteckich w Krakowie, pojawia si\u0119 cz\u0119sto nazwisko Estreicher\u00f3w \u2013 czy to Karola E. jun. \u2013 tw\u00f3rcy Muzeum UJ, czy jego krewnego Tadeusza \u2013 organizatora Muzeum Historyczno-Przyrodniczego (1933). Krewnym Karola jun. by\u0142 Ambro\u017cy Grabowski, kt\u00f3ry wyrwa\u0142 olbrzymi wp\u0142yw na m\u0142odego J\u00f3zefa \u0141epkowskiego, zara\u017caj\u0105c go pasj\u0105 do archeologii i historii, a nawet wspieraj\u0105c finansowo, co umo\u017cliwi\u0142o mu podj\u0119cie studi\u00f3w na wydziale filozoficznym (1843).<\/p>\n
\"J\u00f3zef<\/a>
3. J\u00f3zef \u0141epkowski, mal. Ludwik \u0141epkowski, 1894 r., kolekcja portret\u00f3w profesorskich Muzeum UJ, fot. Janusz Kozina, Muzeum UJ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
J\u00f3zef \u0141epkowski by\u0142 niezwyk\u0142\u0105 postaci\u0105 \u2013 teoretyki praktyk ruchu inwentaryzatorskiego. Ju\u017c w wieku 21 lat organizowa\u0142 i\u00a0 realizowa\u0142 wycieczki naukowo-inwentaryzacyjne, pocz\u0105tkowo z J\u00f3zefem Jerzmanowskim, historykiem, potem z prof. Leonem Dembowskim \u2013 malarzem i rysownikiem [1]<\/a>. Najwi\u0119cej wypraw naukowo-badawczych odby\u0142 jednak razem z bratem, Ludwikiem \u0141epkowskim, malarzem i konserwatorem, specjalizuj\u0105cym si\u0119 w obrazach [2]<\/a>. W ten spos\u00f3b opisy dokumentacyjne wzbogacane by\u0142y o cz\u0119\u015b\u0107 ilustracyjn\u0105 (tak powsta\u0142a m.in. Teka J\u00f3zefa \u0141epkowskiego<\/em> \u2013 zbi\u00f3r kilkuset ilustracji, przechowywany w Muzeum UJ\u00a0[3])<\/a>.<\/p>\n
Droga J\u00f3zefa \u0141epkowskiego do utworzenia Gabinetu by\u0142a kr\u0119ta. W 1850 roku by\u0142 jednym z cz\u0142onk\u00f3w nowo powo\u0142anego wydzia\u0142u archeologicznego Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, a w 1852 roku wszed\u0142 w sk\u0142ad komisji ds. zinwentaryzowania zbior\u00f3w Towarzystwa, gromadzonych od 1816 roku przy bibliotece Jagiello\u0144skiej. W\u00a0 latach 1857-1864 by\u0142 przewodnicz\u0105cym komisji ds. oddzielenia kolekcji TNK od zbior\u00f3w UJ. W 1866 roku, jako profesor nadzwyczajny UJ, obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Archeologii (w 1863 roku otrzyma\u0142 habilitacj\u0119). Jednak po wydzieleniu zbior\u00f3w TNK nie by\u0142o zaplecza do prowadzenia prac dydaktycznych ze studentami (zbiory archeologiczne TNK przekaza\u0142o do powstaj\u0105cego Muzeum Archeologicznego w 1885 roku). Dlatego w 1867 roku zacz\u0105\u0142 tworzy\u0107 gabinet Archeologiczny przy Uniwersytecie Jagiello\u0144skim.\u00a0Przez dziesi\u0119ciolecia Gabinet mie\u015bci\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach, najcz\u0119\u015bciej by\u0142 w formie rozproszonej: w 1871 roku zajmowa\u0142 trzy sale w budynku biblioteki Jagiello\u0144skiej (Collegium Maius), w latach 1888-1921 dodano trzy sale na parterze Collegium Novum, a w latach 1924-1950 otrzymano kolejne pomieszczenia w Kolegium Nowodworskiego i na Go\u0142\u0119biej 14 (z wy\u0142\u0105czeniem okresu wojny).<\/p>\n
\"Naklejka<\/a>
4. Naklejka informacyjna z zegara s\u0142onecznego, dar W\u0142adys\u0142awa ks. Czartoryskiego, fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
\u0141epkowski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z apelem do spo\u0142eczno\u015bci akademickiej i mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa o przekazywanie dar\u00f3w (dzie\u0142 sztuki, pami\u0105tek, ksi\u0105\u017cek itp.) na rzecz uczelni. Analogicznie do \u015awi\u0105tyni Sybilli ksi\u0119\u017cnej Izabelli Czartoryskiej wiele z dar\u00f3w mia\u0142o znaczenie symboliczne i patriotyczne. Jednak g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zgromadzenie zbior\u00f3w archeologicznych z ziem polskich i obcych.\u00a0Pozyskanie pierwszych darczy\u0144c\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki kontaktom osobistym \u0141epkowskiego: W\u0142adys\u0142aw ks. Czartoryski, Karol Rogawski, baron Edward Rastawiecki, hrabia Aleksander Prze\u017adziecki i jego syn Konstanty Prze\u017adziecki. Nale\u017cy doceni\u0107 nie tylko zapa\u0142, ale i umiej\u0119tno\u015bci medialne \u0141epkowskiego – ka\u017cda darowizna by\u0142a wydarzeniem relacjonowanym przez krakowska pras\u0119, za\u015b rektor uczelni wystawia\u0142 ozdobne, uroczyste podzi\u0119kowania. Aleksander h. Prze\u017adziecki przekaza\u0142 do zbior\u00f3w uczelnianych m.in. archiwum rodzinne, \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d oraz wyroby rzemios\u0142a artystycznego, kt\u00f3re otrzyma\u0142 Gabinet Archeologiczny UJ.<\/p>\n
\"\"<\/a>
5. Naklejka informacyjna z zegara powozowego, dar Anny Helcowej, fot. Grzegorz Zygier.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
Gabinetem J\u00f3zef \u0141epkowski kierowa\u0142 do 1893 roku, kiedy to wyst\u0105pi\u0142 z pro\u015bb\u0105 do Senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (X. 1993 r.) o zwolnienie go, ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, z obowi\u0105zk\u00f3w profesora UJ, dyrektora Gabinetu Archeologicznego oraz konserwatora. Zmar\u0142 niespe\u0142na cztery miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n
Zak\u0142ad i Gabinet przej\u0105\u0142 jego wychowanek prof. Marian Soko\u0142owski, przemianowuj\u0105c go na Muzeum Sztuki i Archeologii. W 1931 roku wydzielono zbiory na kolekcj\u0119 sztuki (znajduj\u0105ce si\u0119 obecnie w Muzeum UJ) oraz kolekcj\u0119 archeologiczn\u0105, przekazan\u0105 do Zak\u0142adu Archeologii Przedhistorycznej prof. W\u0142odzimierzowi Demetrykiewiczowi<\/p>\n
Tabela 1. Procentowy udzia\u0142 obiekt\u00f3w pochodz\u0105cych z Gabinetu Archeologicznego UJ (GA) w stosunku do ca\u0142ej kolekcji<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Kolekcja<\/b><\/td>\nz GA <\/b><\/td>\n<\/tr>\n
sfragistyka <\/span><\/td>\n87 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
rze\u017aba <\/span><\/td>\nok. 40 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
tkaniny <\/span><\/td>\nok. 20 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
numizmatyka <\/span><\/td>\n11 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
rzemios\u0142o artystyczne <\/span><\/td>\nok. 10 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
malarstwo <\/span><\/td>\n8%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
grafika <\/span><\/td>\nok. 2%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
instrumenty naukowe <\/span><\/td>\n\u02c2 1%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Tabela 2. Instrumenty naukowe przekazane przez darczy\u0144c\u00f3w do Gabinetu Archeologicznego UJ, obecnie w zbiorach Muzeum UJ<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Lp.<\/b><\/td>\nDarczy\u0144ca<\/b><\/td>\nInstrument<\/b>\n
\u00a0<\/p>\n
naukowy<\/b><\/p>\n<\/td>\n
Rok przekazania daru<\/b><\/td>\nIlo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/span><\/td>\nHenryk Bukowski<\/span><\/td>\nkalendarz runiczny<\/span><\/td>\n1862<\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
2<\/span><\/td>\nnn, <\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1870 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
3<\/span><\/td>\nW\u0142adys\u0142aw ks. Czartoryski<\/span><\/td>\nkrokomierz<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n		1872 <\/span><\/td>\n4 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
4<\/span><\/td>\nAnna z Tauter\u00f3w Helcowa <\/span><\/td>\nzegar powozowy<\/span>
zegarek podr\u00f3\u017cny<\/span><\/td>\n		1874 <\/span><\/td>\n2 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
5<\/span><\/td>\nEdmund Rastawiecki<\/span><\/td>\ncz\u0119\u015b\u0107 zegara s\u0142onecznego<\/span>
zegar wie\u017cyczkowy<\/span><\/td>\n		1875 <\/span><\/td>\n2 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
6<\/span><\/td>\nAleksander Jelski <\/span><\/td>\nPodstawna na zegarek nocny<\/span>
zegarek kieszonkowy<\/span>
zegarek XVI w.<\/span><\/td>\n		1876 <\/span><\/td>\n3 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
7<\/span><\/td>\nMaria Rymarkiewicz <\/span><\/td>\nzegarek kieszonkowy<\/span><\/td>\n1876 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
8<\/span><\/td>\nJ\u00f3zefina So\u0142tykowa <\/span><\/td>\nzegarek kieszonkowy<\/span><\/td>\n1879 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
9<\/span><\/td>\nAnna Bentkowska <\/span><\/td>\nwaga bankierska<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
10<\/span><\/td>\nKajetan Sourdis <\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
11<\/span><\/td>\nH. Midner <\/span><\/td>\nzegar kaflowy<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
12<\/span><\/td>\nZdzis\u0142aw Ok\u0119cki<\/span><\/td>\nzegar kaflowy<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
13<\/span><\/td>\ndr. S.Stanis\u0142awski<\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
14<\/span><\/td>\nprof. Maciej J\u00f3zef Brodowicz<\/span><\/td>\nwaga dukatowa<\/span><\/td>\n1881 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
15<\/span><\/td>\nLudwik Wykowski<\/span><\/td>\nluneta polowa<\/span><\/td>\n1893 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
16<\/span><\/td>\nhr. Konstanty Prze\u017adziecki<\/span><\/td>\nwaga bankierska<\/span><\/td>\n1894 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
17<\/span><\/td>\nP. Zawisza<\/span><\/td>\nprzymiar sk\u0142adany 24 cale<\/span><\/td>\nXIX w.<\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0<\/td>\nRAZEM<\/span><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n24<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Ma\u0142gorzata Taborska
<\/em>Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego<\/strong><\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\"\"<\/a>
6. Medalion z puklem w\u0142os\u00f3w Tadeusza Ko\u015bciuszki, Polska, po 1816 r., fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
7. Gabinet Archeologiczny, Collegium Novum, lata 1930-te, fot. S. Mucha, w\u0142. Muzeum UJ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n
\n
SPIS ILUSTRACJI:<\/strong>
1. Sala Obiedzi\u0144skiego – Libraria Collegium Maius, lata 1930, w\u0142. Muzeum UJ.<\/span>
2.\u00a0Wystawa odlew\u00f3w gipsowych podarowanych przez K. Lanckoro\u0144skiego, pocz. XX w., w\u0142. Muzeum UJ.<\/span>
3.J\u00f3zef \u0141epkowski, mal. Ludwik \u0141epkowski, 1894 r., kolekcja portret\u00f3w profesorskich Muzeum UJ, fot. Janusz Kozina, Muzeum UJ.<\/span>
4.\u00a0Naklejka informacyjna z zegara s\u0142onecznego, dar W\u0142adys\u0142awa ks. Czartoryskiego, fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.<\/span>
5.Naklejka informacyjna z zegara powozowego, dar Anny Helcowej, fot. Grzegorz Zygier.<\/span>
6.\u00a0Medalion z puklem w\u0142os\u00f3w Tadeusza Ko\u015bciuszki, Polska, po 1816 r., fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.
7. Gabinet Archeologiczny, Collegium Novum, \u00a0lata 1930-te, fot. S. Mucha, w\u0142. Muzeum UJ<\/span>.<\/p>\n
PRZYPISY<\/strong>:\u00a0<\/span><\/p>\n
[1]<\/a> J\u00f3zef \u0141epkowski 1863. Przegl\u0105d zabytk\u00f3w przesz\u0142o\u015b\u0107 z okolic Krakowa. <\/em>\u00a0Warszawa odbitka z Rocznika Tow. Nauk. Krak. t. 28.
[2]<\/a> Agata Tobiasz Muszyna i jej okolice w tekstach podr\u00f3\u017cy J\u00f3zefa \u0141epkowskiego. <\/em>Almanach Muszyny 2005 s. 143-147
[3]<\/a> Barbara Lewi\u0144ska 1996, \u201eTeki J\u00f3zefa \u0141epkowskiego\u201d w zbiorach Muzeum Uniwersytetu jagiello\u0144skiego. <\/em>Opiuscula Musealnia. z. 8 s. 57.<\/p>\n\n\n
\n\n\n\n
\n
CZYTELNIA<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15.06.2018 | \u00a0 Powo\u0142ane do \u017cycia ustaw\u0105 senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego z 1964 roku Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego mie\u015bci si\u0119 w dawnym Collegium Maius. Ju\u017c sama lokalizacja jest symboliczna \u2013 jest to bowiem najstarszy, znany obecnie budynek uniwersytecki w Polsce. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142a to pierwsza siedziba Biblioteki Jagiello\u0144skiej \u2013 serca Uniwersytetu. Inicjatorem utworzenia plac\u00f3wki by\u0142 Karol Estreicher Junior,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2945,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[353,268,354,355,352],"class_list":["post-2940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","tag-jozef-lepkowski","tag-krakow","tag-muzea-uczelniane","tag-muzeum-uniwersyteckie","tag-muzeum-uniwersytetu-jagiellonskiego"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1.jpg","author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=1"},"category_info":"Czytelnia<\/a>","tags_info":"J\u00f3zef \u0141epkowski<\/a>, Krak\u00f3w<\/a>, muzea uczelniane<\/a>, muzeum uniwersyteckie<\/a>, Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego<\/a>","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"
<\/p>\n
15.06.2018 | \"\"<\/pre>\n
<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n[caption id=\"attachment_2945\" align=\"aligncenter\" width=\"790\"]\"Sala<\/a> 1. Sala Obiedzi\u0144skiego – Libraria Collegium Maius, lata 1930, w\u0142. Muzeum UJ.<\/em>[\/caption]\n
Powo\u0142ane do \u017cycia ustaw\u0105 senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego z 1964 roku Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego mie\u015bci si\u0119 w dawnym Collegium Maius. Ju\u017c sama lokalizacja jest symboliczna \u2013 jest to bowiem najstarszy, znany obecnie budynek uniwersytecki w Polsce. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142a to pierwsza siedziba Biblioteki Jagiello\u0144skiej \u2013 serca Uniwersytetu. Inicjatorem utworzenia plac\u00f3wki by\u0142 Karol Estreicher Junior, jednak korzenie instytucji si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w dawniejszych. Najstarsze zachowane w Muzeum przyrz\u0105dy pochodz\u0105 z Biblioteki Collegium Maioris, gromadzone od pocz\u0105tk\u00f3w XV wieku. Jednak za protoplast\u0119 obecnego muzeum UJ uznaje si\u0119 Gabinet Archeologiczny J\u00f3zefa \u0141epkowskiego.<\/p>\n[caption id=\"attachment_2949\" align=\"aligncenter\" width=\"790\"]\"Wystawa<\/a> 2. Wystawa odlew\u00f3w gipsowych podarowanych przez K. Lanckoro\u0144skiego, pocz. XX w., w\u0142. Muzeum UJ.<\/em>[\/caption]\n
\u015aledz\u0105c losy kolekcji, kt\u00f3re obecnie tworz\u0105 Muzeum UJ wida\u0107 typowe dla \u015bwiata krakowskiej inteligencji przeplatanie si\u0119 los\u00f3w ludzi, rodzin i instytucji oraz niezmiernie istotn\u0105 baz\u0119, osadzon\u0105 w towarzyskich kontaktach poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Analizuj\u0105c histori\u0119 kolekcji uniwersyteckich w Krakowie, pojawia si\u0119 cz\u0119sto nazwisko Estreicher\u00f3w \u2013 czy to Karola E. jun. \u2013 tw\u00f3rcy Muzeum UJ, czy jego krewnego Tadeusza \u2013 organizatora Muzeum Historyczno-Przyrodniczego (1933). Krewnym Karola jun. by\u0142 Ambro\u017cy Grabowski, kt\u00f3ry wyrwa\u0142 olbrzymi wp\u0142yw na m\u0142odego J\u00f3zefa \u0141epkowskiego, zara\u017caj\u0105c go pasj\u0105 do archeologii i historii, a nawet wspieraj\u0105c finansowo, co umo\u017cliwi\u0142o mu podj\u0119cie studi\u00f3w na wydziale filozoficznym (1843).<\/p>\n[caption id=\"attachment_2946\" align=\"alignright\" width=\"269\"]\"J\u00f3zef<\/a> 3. J\u00f3zef \u0141epkowski, mal. Ludwik \u0141epkowski, 1894 r., kolekcja portret\u00f3w profesorskich Muzeum UJ, fot. Janusz Kozina, Muzeum UJ.<\/em>[\/caption]\n
J\u00f3zef \u0141epkowski by\u0142 niezwyk\u0142\u0105 postaci\u0105 \u2013 teoretyki praktyk ruchu inwentaryzatorskiego. Ju\u017c w wieku 21 lat organizowa\u0142 i\u00a0 realizowa\u0142 wycieczki naukowo-inwentaryzacyjne, pocz\u0105tkowo z J\u00f3zefem Jerzmanowskim, historykiem, potem z prof. Leonem Dembowskim \u2013 malarzem i rysownikiem [1]<\/a>. Najwi\u0119cej wypraw naukowo-badawczych odby\u0142 jednak razem z bratem, Ludwikiem \u0141epkowskim, malarzem i konserwatorem, specjalizuj\u0105cym si\u0119 w obrazach [2]<\/a>. W ten spos\u00f3b opisy dokumentacyjne wzbogacane by\u0142y o cz\u0119\u015b\u0107 ilustracyjn\u0105 (tak powsta\u0142a m.in. Teka J\u00f3zefa \u0141epkowskiego<\/em> \u2013 zbi\u00f3r kilkuset ilustracji, przechowywany w Muzeum UJ\u00a0[3])<\/a>.<\/p>\n
Droga J\u00f3zefa \u0141epkowskiego do utworzenia Gabinetu by\u0142a kr\u0119ta. W 1850 roku by\u0142 jednym z cz\u0142onk\u00f3w nowo powo\u0142anego wydzia\u0142u archeologicznego Towarzystwa Naukowego Krakowskiego, a w 1852 roku wszed\u0142 w sk\u0142ad komisji ds. zinwentaryzowania zbior\u00f3w Towarzystwa, gromadzonych od 1816 roku przy bibliotece Jagiello\u0144skiej. W\u00a0 latach 1857-1864 by\u0142 przewodnicz\u0105cym komisji ds. oddzielenia kolekcji TNK od zbior\u00f3w UJ. W 1866 roku, jako profesor nadzwyczajny UJ, obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Archeologii (w 1863 roku otrzyma\u0142 habilitacj\u0119). Jednak po wydzieleniu zbior\u00f3w TNK nie by\u0142o zaplecza do prowadzenia prac dydaktycznych ze studentami (zbiory archeologiczne TNK przekaza\u0142o do powstaj\u0105cego Muzeum Archeologicznego w 1885 roku). Dlatego w 1867 roku zacz\u0105\u0142 tworzy\u0107 gabinet Archeologiczny przy Uniwersytecie Jagiello\u0144skim.\u00a0Przez dziesi\u0119ciolecia Gabinet mie\u015bci\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach, najcz\u0119\u015bciej by\u0142 w formie rozproszonej: w 1871 roku zajmowa\u0142 trzy sale w budynku biblioteki Jagiello\u0144skiej (Collegium Maius), w latach 1888-1921 dodano trzy sale na parterze Collegium Novum, a w latach 1924-1950 otrzymano kolejne pomieszczenia w Kolegium Nowodworskiego i na Go\u0142\u0119biej 14 (z wy\u0142\u0105czeniem okresu wojny).<\/p>\n[caption id=\"attachment_2953\" align=\"alignright\" width=\"300\"]\"Naklejka<\/a> 4. Naklejka informacyjna z zegara s\u0142onecznego, dar W\u0142adys\u0142awa ks. Czartoryskiego, fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.<\/em>[\/caption]\n
\u0141epkowski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z apelem do spo\u0142eczno\u015bci akademickiej i mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa o przekazywanie dar\u00f3w (dzie\u0142 sztuki, pami\u0105tek, ksi\u0105\u017cek itp.) na rzecz uczelni. Analogicznie do \u015awi\u0105tyni Sybilli ksi\u0119\u017cnej Izabelli Czartoryskiej wiele z dar\u00f3w mia\u0142o znaczenie symboliczne i patriotyczne. Jednak g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o zgromadzenie zbior\u00f3w archeologicznych z ziem polskich i obcych.\u00a0Pozyskanie pierwszych darczy\u0144c\u00f3w odbywa\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki kontaktom osobistym \u0141epkowskiego: W\u0142adys\u0142aw ks. Czartoryski, Karol Rogawski, baron Edward Rastawiecki, hrabia Aleksander Prze\u017adziecki i jego syn Konstanty Prze\u017adziecki. Nale\u017cy doceni\u0107 nie tylko zapa\u0142, ale i umiej\u0119tno\u015bci medialne \u0141epkowskiego – ka\u017cda darowizna by\u0142a wydarzeniem relacjonowanym przez krakowska pras\u0119, za\u015b rektor uczelni wystawia\u0142 ozdobne, uroczyste podzi\u0119kowania. Aleksander h. Prze\u017adziecki przekaza\u0142 do zbior\u00f3w uczelnianych m.in. archiwum rodzinne, \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d oraz wyroby rzemios\u0142a artystycznego, kt\u00f3re otrzyma\u0142 Gabinet Archeologiczny UJ.<\/p>\n[caption id=\"attachment_2950\" align=\"alignright\" width=\"300\"]\"\"<\/a> 5. Naklejka informacyjna z zegara powozowego, dar Anny Helcowej, fot. Grzegorz Zygier.<\/em>[\/caption]\n
Gabinetem J\u00f3zef \u0141epkowski kierowa\u0142 do 1893 roku, kiedy to wyst\u0105pi\u0142 z pro\u015bb\u0105 do Senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego (X. 1993 r.) o zwolnienie go, ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, z obowi\u0105zk\u00f3w profesora UJ, dyrektora Gabinetu Archeologicznego oraz konserwatora. Zmar\u0142 niespe\u0142na cztery miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n
Zak\u0142ad i Gabinet przej\u0105\u0142 jego wychowanek prof. Marian Soko\u0142owski, przemianowuj\u0105c go na Muzeum Sztuki i Archeologii. W 1931 roku wydzielono zbiory na kolekcj\u0119 sztuki (znajduj\u0105ce si\u0119 obecnie w Muzeum UJ) oraz kolekcj\u0119 archeologiczn\u0105, przekazan\u0105 do Zak\u0142adu Archeologii Przedhistorycznej prof. W\u0142odzimierzowi Demetrykiewiczowi<\/p>\n
Tabela 1. Procentowy udzia\u0142 obiekt\u00f3w pochodz\u0105cych z Gabinetu Archeologicznego UJ (GA) w stosunku do ca\u0142ej kolekcji<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Kolekcja<\/b><\/td>\nz GA <\/b><\/td>\n<\/tr>\n
sfragistyka <\/span><\/td>\n87 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
rze\u017aba <\/span><\/td>\nok. 40 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
tkaniny <\/span><\/td>\nok. 20 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
numizmatyka <\/span><\/td>\n11 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
rzemios\u0142o artystyczne <\/span><\/td>\nok. 10 %<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
malarstwo <\/span><\/td>\n8%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
grafika <\/span><\/td>\nok. 2%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
instrumenty naukowe <\/span><\/td>\n\u02c2 1%<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Tabela 2. Instrumenty naukowe przekazane przez darczy\u0144c\u00f3w do Gabinetu Archeologicznego UJ, obecnie w zbiorach Muzeum UJ<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Lp.<\/b><\/td>\nDarczy\u0144ca<\/b><\/td>\nInstrument<\/b><\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
naukowy<\/b><\/p>\n<\/td>\n
Rok przekazania daru<\/b><\/td>\nIlo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/span><\/td>\nHenryk Bukowski<\/span><\/td>\nkalendarz runiczny<\/span><\/td>\n1862<\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
2<\/span><\/td>\nnn, <\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1870 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
3<\/span><\/td>\nW\u0142adys\u0142aw ks. Czartoryski<\/span><\/td>\nkrokomierz<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span>
zegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n		1872 <\/span><\/td>\n4 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
4<\/span><\/td>\nAnna z Tauter\u00f3w Helcowa <\/span><\/td>\nzegar powozowy<\/span>
zegarek podr\u00f3\u017cny<\/span><\/td>\n		1874 <\/span><\/td>\n2 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
5<\/span><\/td>\nEdmund Rastawiecki<\/span><\/td>\ncz\u0119\u015b\u0107 zegara s\u0142onecznego<\/span>
zegar wie\u017cyczkowy<\/span><\/td>\n		1875 <\/span><\/td>\n2 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
6<\/span><\/td>\nAleksander Jelski <\/span><\/td>\nPodstawna na zegarek nocny<\/span>
zegarek kieszonkowy<\/span>
zegarek XVI w.<\/span><\/td>\n		1876 <\/span><\/td>\n3 obiekty<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
7<\/span><\/td>\nMaria Rymarkiewicz <\/span><\/td>\nzegarek kieszonkowy<\/span><\/td>\n1876 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
8<\/span><\/td>\nJ\u00f3zefina So\u0142tykowa <\/span><\/td>\nzegarek kieszonkowy<\/span><\/td>\n1879 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
9<\/span><\/td>\nAnna Bentkowska <\/span><\/td>\nwaga bankierska<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
10<\/span><\/td>\nKajetan Sourdis <\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
11<\/span><\/td>\nH. Midner <\/span><\/td>\nzegar kaflowy<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
12<\/span><\/td>\nZdzis\u0142aw Ok\u0119cki<\/span><\/td>\nzegar kaflowy<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
13<\/span><\/td>\ndr. S.Stanis\u0142awski<\/span><\/td>\nzegar s\u0142oneczny<\/span><\/td>\n1880 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
14<\/span><\/td>\nprof. Maciej J\u00f3zef Brodowicz<\/span><\/td>\nwaga dukatowa<\/span><\/td>\n1881 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
15<\/span><\/td>\nLudwik Wykowski<\/span><\/td>\nluneta polowa<\/span><\/td>\n1893 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
16<\/span><\/td>\nhr. Konstanty Prze\u017adziecki<\/span><\/td>\nwaga bankierska<\/span><\/td>\n1894 <\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
17<\/span><\/td>\nP. Zawisza<\/span><\/td>\nprzymiar sk\u0142adany 24 cale<\/span><\/td>\nXIX w.<\/span><\/td>\n1 obiekt<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
\u00a0<\/td>\nRAZEM<\/span><\/td>\n\u00a0<\/td>\n\u00a0<\/td>\n24<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Ma\u0142gorzata Taborska
<\/em>Muzeum Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego<\/strong><\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
[caption id=\"attachment_2952\" align=\"aligncenter\" width=\"214\"]\"\"<\/a> 6. Medalion z puklem w\u0142os\u00f3w Tadeusza Ko\u015bciuszki, Polska, po 1816 r., fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.[\/caption]
\n[caption id=\"attachment_2956\" align=\"aligncenter\" width=\"790\"]\"\"<\/a> 7. Gabinet Archeologiczny, Collegium Novum, lata 1930-te, fot. S. Mucha, w\u0142. Muzeum UJ.<\/em>[\/caption]<\/p>\n
\n
SPIS ILUSTRACJI:<\/strong>
1. Sala Obiedzi\u0144skiego – Libraria Collegium Maius, lata 1930, w\u0142. Muzeum UJ.<\/span>
2.\u00a0Wystawa odlew\u00f3w gipsowych podarowanych przez K. Lanckoro\u0144skiego, pocz. XX w., w\u0142. Muzeum UJ.<\/span>
3.J\u00f3zef \u0141epkowski, mal. Ludwik \u0141epkowski, 1894 r., kolekcja portret\u00f3w profesorskich Muzeum UJ, fot. Janusz Kozina, Muzeum UJ.<\/span>
4.\u00a0Naklejka informacyjna z zegara s\u0142onecznego, dar W\u0142adys\u0142awa ks. Czartoryskiego, fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.<\/span>
5.Naklejka informacyjna z zegara powozowego, dar Anny Helcowej, fot. Grzegorz Zygier.<\/span>
6.\u00a0Medalion z puklem w\u0142os\u00f3w Tadeusza Ko\u015bciuszki, Polska, po 1816 r., fot. Grzegorz Zygier, Muzeum UJ.
7. Gabinet Archeologiczny, Collegium Novum, \u00a0lata 1930-te, fot. S. Mucha, w\u0142. Muzeum UJ<\/span>.<\/p>\n
PRZYPISY<\/strong>:\u00a0<\/span><\/p>\n
[1]<\/a> J\u00f3zef \u0141epkowski 1863. Przegl\u0105d zabytk\u00f3w przesz\u0142o\u015b\u0107 z okolic Krakowa. <\/em>\u00a0Warszawa odbitka z Rocznika Tow. Nauk. Krak. t. 28.
[2]<\/a> Agata Tobiasz Muszyna i jej okolice w tekstach podr\u00f3\u017cy J\u00f3zefa \u0141epkowskiego. <\/em>Almanach Muszyny 2005 s. 143-147
[3]<\/a> Barbara Lewi\u0144ska 1996, \u201eTeki J\u00f3zefa \u0141epkowskiego\u201d w zbiorach Muzeum Uniwersytetu jagiello\u0144skiego. <\/em>Opiuscula Musealnia. z. 8 s. 57.<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
CZYTELNIA<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\n<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2940"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7282,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2940\/revisions\/7282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}