{"id":2758,"date":"2018-10-01T07:38:25","date_gmt":"2018-10-01T05:38:25","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2758"},"modified":"2021-02-16T11:41:22","modified_gmt":"2021-02-16T10:41:22","slug":"zakopane-muzeum-tatrzanskie-im-tytusa-chalubinskiego-1888-1889","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2758","title":{"rendered":"Zakopane, Muzeum Tatrza\u0144skie im. Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego (1888\/1889)"},"content":{"rendered":"<p>Muzeum Tatrza\u0144skie imienia Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem za\u0142o\u017cone zosta\u0142o przez grono entuzjast\u00f3w Tatr i Podhala.\u00a0 Tytus Cha\u0142ubi\u0144ski-patron muzeum- (1820-1889), polski lekarz, profesor patologii, mi\u0142o\u015bnik przyrody. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Towarzystwa Tatrza\u0144skiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrza\u0144skiej. Zbiory muzealne gromadzone przez za\u0142o\u017cycieli i cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Muzeum Tatrza\u0144skiego obejmowa\u0142y okazy: mineralogiczne, zoologiczne, botaniczne, etnograficzne, archeologiczne. ponadto wyroby przemys\u0142u i wytw\u00f3rczo\u015bci miejscowej i okolicznej.<\/p>\n<p>Inicjatorem powstania muzeum by\u0142 Adolf Scholze (1833-1914) chemik, przemys\u0142owiec z Warszawy, kt\u00f3ry przy wsparciu grona fundator\u00f3w: przyrodnik\u00f3w i lekarzy ze \u015brodowiska warszawskiej Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej, przyjaci\u00f3\u0142 i uczni\u00f3w dr Cha\u0142ubi\u0144skiego zawi\u0105za\u0142 Towarzystwo Muzeum Tatrza\u0144skiego (1888). Jego prezesem zosta\u0142 Edward hr. Raczy\u0144ski.<\/p>\n<p>Zarz\u0105d Towarzystwa wynaj\u0105\u0142 pomieszczenie na Muzeum w domu Krzeptowskich przy ul. Krup\u00f3wki. Lokal sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dwu wi\u0119kszych i dwu ma\u0142ych izb, tam te\u017c mie\u015bci\u0142a si\u0119 pierwsza siedziba Muzeum Tatrza\u0144skiego, kt\u00f3re 1 lipca 1889 roku zosta\u0142o otwarte dla publiczno\u015bci. Ju\u017c kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1892 muzeum przenios\u0142o si\u0119 do w\u0142asnej siedziby u zbiegu ulic Cha\u0142ubi\u0144skiego i Zamoyskiego, wzniesionej na dzia\u0142ce ofiarowanej przez spadkobierc\u00f3w Cha\u0142ubi\u0144skiego-c\u00f3rk\u0119 Jadwig\u0119 i syna Ludwika. Drewniany, parterowy dom projektu J\u00f3zefa Piusa Dzieko\u0144skiego posiada\u0142 dwie du\u017ce czterookienne izby i przedsionek. Izba w tyle budynku oraz dwie na poddaszu s\u0142u\u017cy\u0142y jako mieszkanie kustosza. Z czasem pomieszczenia te zaj\u0119\u0142y zbiory biblioteczne i pracownie.<\/p>\n<p>Pierwsza kolekcja: 73 okazy ssak\u00f3w i 408 ptak\u00f3w tatrza\u0144skich; okazy geologiczne i zielniki z Tatr, ok. 400 gatunk\u00f3w mch\u00f3w tatrza\u0144skich; zbi\u00f3r 57 eksponat\u00f3w stroj\u00f3w kobiecych i drobnego sprz\u0119tu gospodarskiego z okolic Czorsztyna. Biblioteka liczy\u0142a 279 pozycji ksi\u0105\u017cek i map.<\/p>\n<p>W 1911 roku, ze wzgl\u0119du na szybki wzrost kolekcji muzealnej, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowego, wi\u0119kszego gmachu. Zosta\u0142 on wzniesiony w latach 1913-1920 w stylu zakopia\u0144skim wg koncepcji Stanis\u0142awa Witkiewicza, opracowanej przez Franciszka M\u0105czy\u0144skiego.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Muzeum tatrza\u0144skiego zob. m.in. :<\/p>\n<p>A. \u015al\u00f3sarski, Muzeum Tatrza\u0144skie im. Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, Krak\u00f3w 1891.<br \/>\nB. Dyakowski, Muzeum Tatrza\u0144skie, \u201ePrzegl\u0105d Zakopia\u0144ski 1901, nr 26 i 27.<br \/>\nZ. Weyberg, Towarzystwo Tatrza\u0144skie i Muzeum imienia Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, \u201eWszech\u015bwiat\u201d 1901, nr 49, 50, 51.<br \/>\nB. Pi\u0142sudski, W sprawie Muzeum Tatrza\u0144skiego, \u201cRocznik Podhala\u0144ski\u201d, T. 1, Zakopane-Krak\u00f3w 1914-1921.<br \/>\nW. Jostowa, Muzeum Tatrza\u0144skie, \u201eLud\u201d 1963, t. 49, cz. 2-9, pdf.<br \/>\nT. Jab\u0142o\u0144ska, Przyroda i sztuka. O przesz\u0142o\u015bci, nowych realizacjach i najbli\u017cszych planach Muzeum Tatrza\u0144skiego w Zakopanem, Muzealnictwo nr 47. 2005, s. 87-101.<br \/>\nM. Rokosz, Towarzystwo Muzeum tatrza\u0144skiego im. Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem. Narodziny &#8211; ludzie &#8211; dokonania, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 55\/3-4, Warszawa 2010, s. 111-127.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2759 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Bez-tytu\u0142u-4-300x198.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"198\" \/><\/p>\n<p>Muzeum Tatrza\u0144skie im. Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, sala ze zbiorami: meble, sprz\u0119t gospodarczy, fot.\u00a0Schabenbeck Henryk,\u00a0Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny &#8211; Archiwum Ilustracji,\u00a01-K-473-1, \u017ar\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/audiovis.nac.gov.pl\/obraz\/16969\/d7a52f1f42743a85466363b8d1294dc3\/\">NAC online<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[mw]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muzeum Tatrza\u0144skie imienia Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem za\u0142o\u017cone zosta\u0142o przez grono entuzjast\u00f3w Tatr i Podhala.\u00a0 Tytus Cha\u0142ubi\u0144ski-patron muzeum- (1820-1889), polski lekarz, profesor patologii, mi\u0142o\u015bnik przyrody. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Towarzystwa Tatrza\u0144skiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrza\u0144skiej. Zbiory muzealne gromadzone przez za\u0142o\u017cycieli i cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Muzeum Tatrza\u0144skiego obejmowa\u0142y okazy: mineralogiczne, zoologiczne, botaniczne, etnograficzne, archeologiczne. ponadto&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-2758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Bez-tytu\u0142u-4-e1537096694875.png","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Bez-tytu\u0142u-4-e1537096694875.png","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2758\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2758\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2758\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p>Muzeum Tatrza\u0144skie imienia Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem za\u0142o\u017cone zosta\u0142o przez grono entuzjast\u00f3w Tatr i Podhala.\u00a0 Tytus Cha\u0142ubi\u0144ski-patron muzeum- (1820-1889), polski lekarz, profesor patologii, mi\u0142o\u015bnik przyrody. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Towarzystwa Tatrza\u0144skiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrza\u0144skiej. Zbiory muzealne gromadzone przez za\u0142o\u017cycieli i cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Muzeum Tatrza\u0144skiego obejmowa\u0142y okazy: mineralogiczne, zoologiczne, botaniczne, etnograficzne, archeologiczne. ponadto wyroby przemys\u0142u i wytw\u00f3rczo\u015bci miejscowej i okolicznej.<\/p>\n<p>Inicjatorem powstania muzeum by\u0142 Adolf Scholze (1833-1914) chemik, przemys\u0142owiec z Warszawy, kt\u00f3ry przy wsparciu grona fundator\u00f3w: przyrodnik\u00f3w i lekarzy ze \u015brodowiska warszawskiej Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej, przyjaci\u00f3\u0142 i uczni\u00f3w dr Cha\u0142ubi\u0144skiego zawi\u0105za\u0142 Towarzystwo Muzeum Tatrza\u0144skiego (1888). Jego prezesem zosta\u0142 Edward hr. Raczy\u0144ski.<\/p>\n<p>Zarz\u0105d Towarzystwa wynaj\u0105\u0142 pomieszczenie na Muzeum w domu Krzeptowskich przy ul. Krup\u00f3wki. Lokal sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dwu wi\u0119kszych i dwu ma\u0142ych izb, tam te\u017c mie\u015bci\u0142a si\u0119 pierwsza siedziba Muzeum Tatrza\u0144skiego, kt\u00f3re 1 lipca 1889 roku zosta\u0142o otwarte dla publiczno\u015bci. Ju\u017c kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1892 muzeum przenios\u0142o si\u0119 do w\u0142asnej siedziby u zbiegu ulic Cha\u0142ubi\u0144skiego i Zamoyskiego, wzniesionej na dzia\u0142ce ofiarowanej przez spadkobierc\u00f3w Cha\u0142ubi\u0144skiego-c\u00f3rk\u0119 Jadwig\u0119 i syna Ludwika. Drewniany, parterowy dom projektu J\u00f3zefa Piusa Dzieko\u0144skiego posiada\u0142 dwie du\u017ce czterookienne izby i przedsionek. Izba w tyle budynku oraz dwie na poddaszu s\u0142u\u017cy\u0142y jako mieszkanie kustosza. Z czasem pomieszczenia te zaj\u0119\u0142y zbiory biblioteczne i pracownie.<\/p>\n<p>Pierwsza kolekcja: 73 okazy ssak\u00f3w i 408 ptak\u00f3w tatrza\u0144skich; okazy geologiczne i zielniki z Tatr, ok. 400 gatunk\u00f3w mch\u00f3w tatrza\u0144skich; zbi\u00f3r 57 eksponat\u00f3w stroj\u00f3w kobiecych i drobnego sprz\u0119tu gospodarskiego z okolic Czorsztyna. Biblioteka liczy\u0142a 279 pozycji ksi\u0105\u017cek i map.<\/p>\n<p>W 1911 roku, ze wzgl\u0119du na szybki wzrost kolekcji muzealnej, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowego, wi\u0119kszego gmachu. Zosta\u0142 on wzniesiony w latach 1913-1920 w stylu zakopia\u0144skim wg koncepcji Stanis\u0142awa Witkiewicza, opracowanej przez Franciszka M\u0105czy\u0144skiego.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Muzeum tatrza\u0144skiego zob. m.in. :<\/p>\n<p>A. \u015al\u00f3sarski, Muzeum Tatrza\u0144skie im. Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, Krak\u00f3w 1891.<br \/>\nB. Dyakowski, Muzeum Tatrza\u0144skie, \u201ePrzegl\u0105d Zakopia\u0144ski 1901, nr 26 i 27.<br \/>\nZ. Weyberg, Towarzystwo Tatrza\u0144skie i Muzeum imienia Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, \u201eWszech\u015bwiat\u201d 1901, nr 49, 50, 51.<br \/>\nB. Pi\u0142sudski, W sprawie Muzeum Tatrza\u0144skiego, \u201cRocznik Podhala\u0144ski\u201d, T. 1, Zakopane-Krak\u00f3w 1914-1921.<br \/>\nW. Jostowa, Muzeum Tatrza\u0144skie, \u201eLud\u201d 1963, t. 49, cz. 2-9, pdf.<br \/>\nT. Jab\u0142o\u0144ska, Przyroda i sztuka. O przesz\u0142o\u015bci, nowych realizacjach i najbli\u017cszych planach Muzeum Tatrza\u0144skiego w Zakopanem, Muzealnictwo nr 47. 2005, s. 87-101.<br \/>\nM. Rokosz, Towarzystwo Muzeum tatrza\u0144skiego im. Dra Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem. Narodziny &#8211; ludzie &#8211; dokonania, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki 55\/3-4, Warszawa 2010, s. 111-127.<\/p>\n<p><img class=\"size-medium wp-image-2759 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Bez-tytu\u0142u-4-300x198.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"198\" \/><\/p>\n<p>Muzeum Tatrza\u0144skie im. Tytusa Cha\u0142ubi\u0144skiego w Zakopanem, sala ze zbiorami: meble, sprz\u0119t gospodarczy, fot.\u00a0Schabenbeck Henryk,\u00a0Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny &#8211; Archiwum Ilustracji,\u00a01-K-473-1, \u017ar\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/audiovis.nac.gov.pl\/obraz\/16969\/d7a52f1f42743a85466363b8d1294dc3\/\">NAC online<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">[mw]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2758"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2760,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2758\/revisions\/2760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}