{"id":2704,"date":"2018-09-10T08:00:44","date_gmt":"2018-09-10T06:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2704"},"modified":"2021-02-16T11:37:20","modified_gmt":"2021-02-16T10:37:20","slug":"warszawa-zbiory-krolewskiego-uniwersytetu-warszawskiego-1818-1832-gabinet-modeli-i-rysunkow-architektonicznych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2704","title":{"rendered":"Warszawa, zbiory Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego (1818-1832): Gabinet Modeli i Rysunk\u00f3w Architektonicznych"},"content":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tki Gabinetu Modeli i Rysunk\u00f3w architektonicznych, za\u0142o\u017conego przy Oddziale Sztuk pi\u0119knych, si\u0119gaj\u0105 1817 roku, kiedy do zbioru trafi\u0142y pierwsze eksponaty. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich pochodzi\u0142o ze zbior\u00f3w Liceum Warszawskiego, kilkana\u015bcie modeli i rysunk\u00f3w pozyskano z \u0141azienek Kr\u00f3lewskich.<\/p>\n<p>Zbi\u00f3r mia\u0142 charakter dydaktyczny i ukierunkowany by\u0142 bardziej na kwestie techniczne ni\u017c estetyczne, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wykszta\u0142ceniem i zainteresowaniami opiekun\u00f3w zbioru. Pierwszym z nich by\u0142 in\u017cynier budowlany Micha\u0142 Kado, drugim (od 1824) architekt Wac\u0142aw Ritschel. Okazy gromadzone by\u0142y poprzez dary, przekazy oraz zakupy. Zbiory dzieli\u0142y si\u0119 na modele architektoniczne i techniczne, w kt\u00f3rych opr\u00f3cz konstrukcji wi\u0119\u017ab, sklepie\u0144, dach\u00f3w, makiet wn\u0119trz, znajdowa\u0142y si\u0119 modele maszyn i urz\u0105dze\u0144 technicznych, podarowane jeszcze przed faktycznym stworzeniem Gabinetu (Pac).<\/p>\n<p>Jak pisa\u0142 Bieli\u0144ski: \u201eProfesor architektury Ritschel przedstawi\u0142 Radzie memoria\u0142, w kt\u00f3rym wskazuje konieczn\u0105 potrzeb\u0119 zaopatrzenia katedry Architektury cywilnej potrzebnym zbiorem znaczniejszych materia\u0142\u00f3w budowlanych, jakote\u017c i zbioru model\u00f3w do konstrukcji fundament\u00f3w, sklepie\u0144, dach\u00f3w, schod\u00f3w i t. p.; wreszcie do dekoracyi r\u00f3\u017cnemi robotami sztukatorskiemi.<\/p>\n<p>Za\u0142o\u017cenie takiego gabinetu wzor\u00f3w i model\u00f3w, z dwojakiego wzgl\u0119du uwa\u017ca Ritschel za u\u017cyteczne: przedewszystkiem, prelekcye stan\u0105 si\u0119 korzystniejsze dla uczni\u00f3w przez pokazywanie wzor\u00f3w i model\u00f3w; powt\u00f3re, \u017ce uczniowie w rysunkach zrobi\u0105 lepszy post\u0119p, gdy b\u0119d\u0105 rysowali z model\u00f3w, a nie kopiowali jak dot\u0105d z rysunk\u00f3w\u201d (Bieli\u0144ski 1907: 595)<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d rysunk\u00f3w dominowa\u0142y studia architektoniczne, stanowi\u0105ce wzory do nauki a tak\u017ce prace student\u00f3w i dyplomy magistrant\u00f3w. Wa\u017cnym uzupe\u0142nieniem kolekcji by\u0142y nabywane zagranic\u0105 wzory architektoniczne w poszytach, autor\u00f3w niemieckich, francuskich i angielskich, s\u0142u\u017c\u0105ce jako wzorniki do projektowania wystroj\u00f3w elewacji budynk\u00f3w.<\/p>\n<p>Brak informacji na temat sposobu przechowywania lub ekspozycji zbior\u00f3w modeli i rysunk\u00f3w architektonicznych. Po zamkni\u0119ciu Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w zosta\u0142a przekazana do Marymontu (1836), do tamtejszego Instytutu Agronomicznego. Cz\u0119\u015b\u0107 prac trafi\u0142a do zbior\u00f3w Muzeum Staro\u017cytno\u015bci przy Bibliotece G\u0142\u00f3wnej w Warszawie.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Gabinetu, zob. m.in.:<\/p>\n<p>Uniwersytet Kr\u00f3lewski Warszawski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1824, r. 1, s. 87-145 [115]<br \/>\nUniwersytet Kr\u00f3lewski Warszawski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1826\/27, r. 2, s. 197-227 [216]<br \/>\nKr\u00f3lewski Uniwersytet Alexandrowski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1830, r. 3, s. 125-144 [141-142]<br \/>\nAjewski Konrad, 1993. Zbiory artystyczne Uniwersytetu Warszawskiego w dobie Kr\u00f3lestwa Kongresowego, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1993, nr 38\/1, s. 51-7<br \/>\nBieli\u0144ski J\u00f3zef, 1912. <em>Kr\u00f3lewski Uniwersytet Warszawski (1816-1831)<\/em>. T. 1-3, Krak\u00f3w-Warszawa: sk\u0142. g\u0142. w Ksi\u0119garni E. Wende i Ska (T. Hi\u017c i A. Turku\u0142) ; [druk:] W. L. Anczyc i Sp\u00f3\u0142ka<br \/>\nMycielski Maciej, 2016. <em>Uniwersytet Kr\u00f3lewski 1816-1831<\/em>, [w:] <em>Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 53-362<br \/>\nSzwarc Andrzej, 2016 a. <em>Warszawa bez uniwersytetu 1831\u20131857<\/em>, [w:] <em>Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 363-414<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2705 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Dokument-3DjVu-300x189.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"189\" \/><\/p>\n<p>Fragment modelu korkowego \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci ze zbior\u00f3w Gabinetu Modeli i Rysunk\u00f3w architektonicznych, frag. repr. Nowe muzeum przy Bibliotece g\u0142\u00f3wnej w Warszawie, \u201eK\u0142osy\u201d, 1869, nr 233, s. 364, <a href=\"http:\/\/bcul.lib.uni.lodz.pl\/dlibra\/docmetadata?id=62858&amp;from=publication\">Cyfrowa Biblioteka Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pocz\u0105tki Gabinetu Modeli i Rysunk\u00f3w architektonicznych, za\u0142o\u017conego przy Oddziale Sztuk pi\u0119knych, si\u0119gaj\u0105 1817 roku, kiedy do zbioru trafi\u0142y pierwsze eksponaty. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich pochodzi\u0142o ze zbior\u00f3w Liceum Warszawskiego, kilkana\u015bcie modeli i rysunk\u00f3w pozyskano z \u0141azienek Kr\u00f3lewskich. Zbi\u00f3r mia\u0142 charakter dydaktyczny i ukierunkowany by\u0142 bardziej na kwestie techniczne ni\u017c estetyczne, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wykszta\u0142ceniem i&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2705,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[351,102,159],"tags":[],"class_list":["post-2704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzeum-uniwersyteckie","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Dokument-3DjVu-e1536515592626.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Dokument-3DjVu-e1536515592626.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=351\" rel=\"category\">_muzeum uniwersyteckie<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2704\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2704\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2704\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p>Pocz\u0105tki Gabinetu Modeli i Rysunk\u00f3w architektonicznych, za\u0142o\u017conego przy Oddziale Sztuk pi\u0119knych, si\u0119gaj\u0105 1817 roku, kiedy do zbioru trafi\u0142y pierwsze eksponaty. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich pochodzi\u0142o ze zbior\u00f3w Liceum Warszawskiego, kilkana\u015bcie modeli i rysunk\u00f3w pozyskano z \u0141azienek Kr\u00f3lewskich.<\/p>\n<p>Zbi\u00f3r mia\u0142 charakter dydaktyczny i ukierunkowany by\u0142 bardziej na kwestie techniczne ni\u017c estetyczne, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wykszta\u0142ceniem i zainteresowaniami opiekun\u00f3w zbioru. Pierwszym z nich by\u0142 in\u017cynier budowlany Micha\u0142 Kado, drugim (od 1824) architekt Wac\u0142aw Ritschel. Okazy gromadzone by\u0142y poprzez dary, przekazy oraz zakupy. Zbiory dzieli\u0142y si\u0119 na modele architektoniczne i techniczne, w kt\u00f3rych opr\u00f3cz konstrukcji wi\u0119\u017ab, sklepie\u0144, dach\u00f3w, makiet wn\u0119trz, znajdowa\u0142y si\u0119 modele maszyn i urz\u0105dze\u0144 technicznych, podarowane jeszcze przed faktycznym stworzeniem Gabinetu (Pac).<\/p>\n<p>Jak pisa\u0142 Bieli\u0144ski: \u201eProfesor architektury Ritschel przedstawi\u0142 Radzie memoria\u0142, w kt\u00f3rym wskazuje konieczn\u0105 potrzeb\u0119 zaopatrzenia katedry Architektury cywilnej potrzebnym zbiorem znaczniejszych materia\u0142\u00f3w budowlanych, jakote\u017c i zbioru model\u00f3w do konstrukcji fundament\u00f3w, sklepie\u0144, dach\u00f3w, schod\u00f3w i t. p.; wreszcie do dekoracyi r\u00f3\u017cnemi robotami sztukatorskiemi.<\/p>\n<p>Za\u0142o\u017cenie takiego gabinetu wzor\u00f3w i model\u00f3w, z dwojakiego wzgl\u0119du uwa\u017ca Ritschel za u\u017cyteczne: przedewszystkiem, prelekcye stan\u0105 si\u0119 korzystniejsze dla uczni\u00f3w przez pokazywanie wzor\u00f3w i model\u00f3w; powt\u00f3re, \u017ce uczniowie w rysunkach zrobi\u0105 lepszy post\u0119p, gdy b\u0119d\u0105 rysowali z model\u00f3w, a nie kopiowali jak dot\u0105d z rysunk\u00f3w\u201d (Bieli\u0144ski 1907: 595)<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d rysunk\u00f3w dominowa\u0142y studia architektoniczne, stanowi\u0105ce wzory do nauki a tak\u017ce prace student\u00f3w i dyplomy magistrant\u00f3w. Wa\u017cnym uzupe\u0142nieniem kolekcji by\u0142y nabywane zagranic\u0105 wzory architektoniczne w poszytach, autor\u00f3w niemieckich, francuskich i angielskich, s\u0142u\u017c\u0105ce jako wzorniki do projektowania wystroj\u00f3w elewacji budynk\u00f3w.<\/p>\n<p>Brak informacji na temat sposobu przechowywania lub ekspozycji zbior\u00f3w modeli i rysunk\u00f3w architektonicznych. Po zamkni\u0119ciu Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w zosta\u0142a przekazana do Marymontu (1836), do tamtejszego Instytutu Agronomicznego. Cz\u0119\u015b\u0107 prac trafi\u0142a do zbior\u00f3w Muzeum Staro\u017cytno\u015bci przy Bibliotece G\u0142\u00f3wnej w Warszawie.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Gabinetu, zob. m.in.:<\/p>\n<p>Uniwersytet Kr\u00f3lewski Warszawski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1824, r. 1, s. 87-145 [115]<br \/>\nUniwersytet Kr\u00f3lewski Warszawski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1826\/27, r. 2, s. 197-227 [216]<br \/>\nKr\u00f3lewski Uniwersytet Alexandrowski, Rocznik Instytut\u00f3w Religijnych i Edukacyjnych w Kr\u00f3lestwie Polski\u00e9m, 1830, r. 3, s. 125-144 [141-142]<br \/>\nAjewski Konrad, 1993. Zbiory artystyczne Uniwersytetu Warszawskiego w dobie Kr\u00f3lestwa Kongresowego, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1993, nr 38\/1, s. 51-7<br \/>\nBieli\u0144ski J\u00f3zef, 1912. <em>Kr\u00f3lewski Uniwersytet Warszawski (1816-1831)<\/em>. T. 1-3, Krak\u00f3w-Warszawa: sk\u0142. g\u0142. w Ksi\u0119garni E. Wende i Ska (T. Hi\u017c i A. Turku\u0142) ; [druk:] W. L. Anczyc i Sp\u00f3\u0142ka<br \/>\nMycielski Maciej, 2016. <em>Uniwersytet Kr\u00f3lewski 1816-1831<\/em>, [w:] <em>Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 53-362<br \/>\nSzwarc Andrzej, 2016 a. <em>Warszawa bez uniwersytetu 1831\u20131857<\/em>, [w:] <em>Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 363-414<\/p>\n<p><img class=\"size-medium wp-image-2705 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Dokument-3DjVu-300x189.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"189\" \/><\/p>\n<p>Fragment modelu korkowego \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci ze zbior\u00f3w Gabinetu Modeli i Rysunk\u00f3w architektonicznych, frag. repr. Nowe muzeum przy Bibliotece g\u0142\u00f3wnej w Warszawie, \u201eK\u0142osy\u201d, 1869, nr 233, s. 364, <a href=\"http:\/\/bcul.lib.uni.lodz.pl\/dlibra\/docmetadata?id=62858&amp;from=publication\">Cyfrowa Biblioteka Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">[ato]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2706,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2704\/revisions\/2706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}