{"id":2700,"date":"2018-09-08T08:01:49","date_gmt":"2018-09-08T06:01:49","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2700"},"modified":"2021-02-16T11:37:15","modified_gmt":"2021-02-16T10:37:15","slug":"warszawa-zbiory-krolewskiego-uniwersytetu-warszawskiego-1818-1832-gabinet-numizmatyczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2700","title":{"rendered":"Warszawa, zbiory Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego (1818-1832): Gabinet Numizmatyczny"},"content":{"rendered":"

W 1816 roku Feliks Bentkowski zaproponowa\u0142 Komisji Rz\u0105dowej zakup jego kolekcji numizmatycznej (za 200 dukat\u00f3w), jako fundamentu dla \u201ekolekcyi narodowych pami\u0105tek, przynosz\u0105cej s\u0142aw\u0119 i u\u017cytek krajowi\u201d (Bieli\u0144ski 1907: 613). Ze wzgl\u0119du na brak \u015brodk\u00f3w oraz gabinetu numizmatycznego Komisja od\u0142o\u017cy\u0142a ewentualny zakup na czas p\u00f3\u017aniejszy. W tym samym roku z podobn\u0105 propozycj\u0105 wyszed\u0142 major wojsk rosyjskich J\u00f3zef Biernacki, kieruj\u0105c pro\u015bb\u0119 bezpo\u015brednio do cara Aleksandra. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku Komisja Rz\u0105dowa, opiniuj\u0105ca wniosek, odnios\u0142a si\u0119 nie niego negatywnie (1817). W kolejnych latach do zbior\u00f3w uniwersyteckich Komisja o\u015bwiecenia przekazywa\u0142a monety i medale, kt\u00f3re stanowi\u0142y zacz\u0105tek zbior\u00f3w. W 1824 roku zakupiono kolekcj\u0119 Biernackiego, dwa lata p\u00f3\u017aniej Albertrandiego. Opublikowano r\u00f3wnie\u017c postanowienie o obowi\u0105zku przekazywania obowi\u0105zkowego egzemplarza medal\u00f3w wystawianych na widok publiczny do Gabinetu Numizmatycznego.<\/p>\n

Kolekcja Gabinetu ros\u0142a systematycznie, najcz\u0119\u015bciej poprzez zakupy kolekcji oferowanych Uniwersytetowi przez ich tw\u00f3rc\u00f3w. Przewa\u017ca\u0142y zbiory monet i medal polskich i staro\u017cytnych (greckich i rzymskich). Do kolekcji przekazywano tak\u017ce numizmaty znalezione na terenie kr\u00f3lestwa Polskiego w czasie rob\u00f3t budowlanych. Za tworzenie kolekcji od 1827 roku odpowiedzialny by\u0142 prof. Bentkowski, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 korespondencj\u0119 w celu zakupu najwa\u017cniejszych zbior\u00f3w oraz uporz\u0105dkowywa\u0142 i katalogowa\u0142.<\/p>\n

Gabinet zaj\u0105\u0142 lokal w oficynie Pa\u0142acu Kazimierzowskiego, w pomieszczeniu nr 1. Numizmaty przechowywane by\u0142y w szafach z szufladami, na potrzeby zwiedzaj\u0105cych zam\u00f3wiono tak\u017ce szafy i sto\u0142y ze szkleniem, umo\u017cliwiaj\u0105ce prezentacj\u0119 najcenniejszych okaz\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na warto\u015b\u0107 materialn\u0105 zbioru, nad jego bezpiecze\u0144stwem czuwa\u0142 str\u00f3\u017c nocny. W 1829 roku Gabinet zwiedzi\u0142 car Miko\u0142aj I, obiecuj\u0105c przes\u0142anie monet perskich, prawdopodobnie jednak obietnica ta nie zosta\u0142a zrealizowana. Pocz\u0105tkowo prace przy uporz\u0105dkowaniu zbior\u00f3w Bentkowski prowadzi\u0142 bez wynagrodzenia, w 1830 roku przygotowano zarz\u0105dzenie umo\u017cliwiaj\u0105ce wyp\u0142at\u0119 pensji. Zosta\u0142a do niego do\u0142\u0105czona instrukcja dla konserwatora Gabinetu Numizmatycznego, przygotowana przez Bentkowskiego, okre\u015blaj\u0105ca zadania i cele pracownika Gabinetu. Instrukcja zosta\u0142a zatwierdzona przez Komisj\u0119.<\/p>\n

W 1831 roku Rz\u0105d narodowy nakaza\u0142 przekazanie do Banku Narodowego kosztowno\u015bci oraz zbior\u00f3w Gabinetu Numizmatycznego w opiecz\u0119towanych pakach. Pod koniec sierpnia 1831 roku Bentkowski z\u0142o\u017cy\u0142 jako depozyt dwie skrzynie z numizmatami oraz jedn\u0105 z kosztowno\u015bciami Uniwersytetu. W listopadzie w\u0142adze uniwersytetu zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do Rz\u0105du tymczasowego z pro\u015bb\u0105 o zwrot przekazanych do Banku depozyt\u00f3w. Po otrzymaniu zgodny skrzynie mia\u0142y zosta\u0107 przekazane do Gabinetu. Ich odbioru dokona\u0107 mieli urz\u0119dnicy Krassowski i Popow z Petersburga. W 1832 roku Gabinet Numizmatyczny zosta\u0142 ca\u0142kowicie zdany komisarzom z Petersburga. Ju\u017c w\u00f3wczas wiadomo by\u0142o, \u017ce zbiory maj\u0105 zosta\u0107 przewiezione do Petersburga, wraz z kolekcj\u0105 Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Warszawskiego oraz Bibliotek\u0105 Uniwersyteck\u0105. W zwi\u0105zku z tym Bentkowski stara\u0142 si\u0119 zatrzyma\u0107 w Warszawie dublety monet, jednak najprawdopodobniej pro\u015bba ta nie zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona. W 1832 roku zbiory zosta\u0142y wywiezione do Petersburga.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat Gabinetu Numizmatycznego zob. m.in.:<\/p>\n

Ajewski Konrad, 1993. Zbiory artystyczne Uniwersytetu Warszawskiego w dobie Kr\u00f3lestwa Kongresowego, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1993, nr 38\/1, s. 51-7
\nBentkowski Feliks, Instrukcja dla konserwatora Gabinetu Numizmatycznego przy Kr\u00f3lewskim Aleksandrowskim Uniwersytecie, [?]
\nBentkowski Felix, Spis medal\u00f3w polskich lub z dziejami krainy polski\u00e9y stycznych, w gabinecie Kr\u00f3l. Alex. Uniwersytetu w Warszawie znajduj\u0105cych si\u0119, tudzie\u017c ze zbior\u00f3w i pism rozmaitych lub poda\u0144 zebrany i porz\u0105dkiem lat u\u0142o\u017cony, Warszawa: Drukarnia Kommissyi Rz. W. R. i O. P., 1830
\nBieli\u0144ski J\u00f3zef, 1907. Kr\u00f3lewski Uniwersytet Warszawski (1816-1831)<\/em>. T. 1-3, Krak\u00f3w-Warszawa: sk\u0142. g\u0142. w Ksi\u0119garni E. Wende i Ska (T. Hi\u017c i A. Turku\u0142); [druk:] W. L. Anczyc i Sp\u00f3\u0142ka
\nKolendo Jerzy, 1993. Zbiory zabytk\u00f3w archeologicznych oraz kolekcje numizmatyczne na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1816\u20131915, [w:] Dzieje archeologii na Uniwersytecie Warszawskim, red. S. K. Koz\u0142owski, Warszawa
\nKolendo Jerzy, 2003. Trzy kolekcje numizmatyczne na Uniwersytecie Warszawskim, [w:] Kultura artystyczna Uniwersytetu Warszawskiego : ars et educatio, red. nauk. i koncepcja t. Jerzy Mizio\u0142ek, Warszawa: UW
\nMycielski Maciej, 2016. Uniwersytet Kr\u00f3lewski 1816-1831<\/em>, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 53-362
\nSzwarc Andrzej, 2016 a. Warszawa bez uniwersytetu 1831\u20131857<\/em>, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 363-414
\nSzwarc Andrzej, 2016 b. Akademia Medyko-Chirurgiczna i Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna 1857\u20131869, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 415-556<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Joachim Lelewel, Stare pieni\u0105dze w roku 1824 w czerwcu blisko P\u0142ocka w Trzebuniu wykopane<\/a>, Warszawa, 1826, karta 3, zas\u00f3b Biblioteki Narodowej Polona<\/p>\n

[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1816 roku Feliks Bentkowski zaproponowa\u0142 Komisji Rz\u0105dowej zakup jego kolekcji numizmatycznej (za 200 dukat\u00f3w), jako fundamentu dla \u201ekolekcyi narodowych pami\u0105tek, przynosz\u0105cej s\u0142aw\u0119 i u\u017cytek krajowi\u201d (Bieli\u0144ski 1907: 613). Ze wzgl\u0119du na brak \u015brodk\u00f3w oraz gabinetu numizmatycznego Komisja od\u0142o\u017cy\u0142a ewentualny zakup na czas p\u00f3\u017aniejszy. W tym samym roku z podobn\u0105 propozycj\u0105 wyszed\u0142 major wojsk rosyjskich… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[351,102,159],"tags":[],"class_list":["post-2700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzeum-uniwersyteckie","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t