{"id":2683,"date":"2018-09-02T22:39:40","date_gmt":"2018-09-02T20:39:40","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2683"},"modified":"2020-03-09T18:10:26","modified_gmt":"2020-03-09T17:10:26","slug":"1915-warszawa-koncepcja-muzeum-narodowego-eligiusza-niewiadomskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2683","title":{"rendered":"1915 &#8211; Warszawa, projekt Muzeum Narodowego Eligiusza Niewiadomskiego"},"content":{"rendered":"<p>W 1915 roku Eligiusz Niewiadomski (1869-1923) zab\u00f3jca Gabriela Narutowicza (1922), ale tak\u017ce malarz, krytyk sztuki, spo\u0142ecznik, polityk, kierownik Wydzia\u0142u II malarstwa, rze\u017aby i sztuk zdobniczych w Ministerstwie Sztuki i Kultury (1919), opracowa\u0142 koncepcj\u0119 zespo\u0142u Muzeum Narodowego w Warszawie. Wpisywa\u0142a si\u0119 ona w toczone w\u00f3wczas dyskusje na temat budowy gmachu muzeum.<\/p>\n<p>Zgodnie z koncepcj\u0105 zasadniczym celem by\u0142o stworzenie zespo\u0142u instytucji po\u015bwi\u0119conych malarstwu: Galerii Narodowej, Galerii Mistrz\u00f3w Europejskich, Galerii Rze\u017aby.\u00a0 Dodatkowo kompleks muzealny uzupe\u0142nia\u0107 mia\u0142y: Muzeum sztuki dekoracyjnej, Muzeum staro\u017cytno\u015bci polskich, Muzeum etnograficzne.<\/p>\n<p><strong>Galeria Narodowa<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru malarstwa dla Galerii mia\u0142a by\u0107 kolekcja Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych, po uprzednim uzupe\u0142nieniu go o dzie\u0142a daj\u0105ce pe\u0142ny obraz polskiego malarstwa. Wzorem dla strategii Galerii powinny by\u0107 Galeria Narodowa w Berlinie oraz Galeria Tretiakowska w Moskwie, kt\u00f3re zgromadzi\u0142y dzie\u0142a wybitnych przedstawicieli szk\u00f3\u0142 narodowych. Dzie\u0142a w Galerii nale\u017cy prezentowa\u0107 w spos\u00f3b \u201epedagogiczny\u201d, z uwzgl\u0119dnieniem najwybitniejszych artyst\u00f3w. Galeria Narodowa powinna pozyskiwa\u0107 wy\u0142\u0105cznie dzie\u0142a najlepsze, pomnikowe dla swojej epoki, nie za\u015b przyk\u0142ady malarstwa danych artyst\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Galeria Mistrz\u00f3w Europejskich<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru malarstwa w Galerii mia\u0142 by\u0107 tzw. legat Lachnickiego, znajduj\u0105cy si\u0119 w Muzeum Sztuk Pi\u0119knych (od 1916 Muzeum Narodowe m.st. Warszawy). Nie nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do tworzenia galerii wielkich mistrz\u00f3w, poniewa\u017c najwybitniejsze dzie\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c w europejskich muzeach i zbiorach prywatnych.\u00a0 Brak autentycznych i dost\u0119pnych finansowo dzie\u0142 na rynku wymaga stworzenia kopii galerii mistrz\u00f3w, kt\u00f3re dawa\u0142y by\u0107 publiczno\u015bci \u201emo\u017cliwie najbli\u017csze poj\u0119cie o tych orygina\u0142ach\u201d. Do tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 reprezentowani w galerii nale\u017celi Tycjan, Rembrandt, Vel\u00e1zquez, Hals. Kopie powinny by\u0107 wykonane przez specjalist\u00f3w (nie student\u00f3w i kopist\u00f3w przeci\u0119tnych), wyspecjalizowanych w na\u015bladowaniu danego stylu i epoki. Podstawowym kryterium powinna by\u0107 jako\u015b\u0107 obraz\u00f3w, a nie ich ilo\u015b\u0107.<br \/>\nUzupe\u0142nieniem galerii kopii powinny by\u0107 barwne reprodukcje z dzie\u0142 mistrz\u00f3w, reprodukowanych w wielko\u015bci naturalnej, za szk\u0142em, a tak\u017ce fotografie dzie\u0142 sztuki i ich fragment\u00f3w. Powinny one charakteryzowa\u0107 si\u0119 najlepsz\u0105 jako\u015bci\u0105 na rynku.<\/p>\n<p><strong>Galeria Rze\u017aby<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Galerii mia\u0142y by\u0107 odlewy dzie\u0142 oryginalnych, o wysokiej jako\u015bci, daj\u0105cy mo\u017cliwie najlepsze wyobra\u017cenie o wygl\u0105dzie orygina\u0142y. Zbiory powinny ilustrowa\u0107 dzie\u0142a staro\u017cytnego Egiptu, Grecji antycznej, kultury \u015bredniowiecznej oraz Renesansu, zaginionych cywilizacji Ameryki \u015arodkowej oraz mistrz\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Wzorem dla Galerii powinny by\u0107 Albertina, muzea w Kopenhadze, Berlinie, Norymberdze, Pary\u017cu.<\/p>\n<p><strong>Muzeum sztuki dekoracyjnej<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Muzeum mia\u0142y by\u0107 wyroby ceramiczne, szklane, metalowe, sprz\u0119ty, oprawy ksi\u0105\u017cek i t. p., ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem tkanin. Wzorem dla muzeum powinny by c kolekcje Kunstgewerbemuseum w Berlinie, Musee du parc cinquantenaire w Brukseli z kolekcj\u0105 Herrera, Musee de tissue w Lyonie. Zawi\u0105zek kolekcji polskiego muzeum stanowi\u0107 mog\u0142y zbiory muzeum diecezjalnego w Warszawie.<\/p>\n<p><strong>Muzeum staro\u017cytno\u015bci polskich<\/strong>:<br \/>\nMuzeum stanowi\u0107 mia\u0142o uzupe\u0142nienie Archiwum Polskiego za\u0142o\u017conego przez Bronis\u0142awa Gembarzewskiego, w celu odtworzenia na podstawie dokument\u00f3w \u201eca\u0142ej zewn\u0119trznej kultury dawnej Polski\u201d.<\/p>\n<p><strong>Muzeum etnograficzne<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Muzeum mia\u0142y by\u0107 okazy z ziemi polskiej oraz reprezentuj\u0105ce \u201ewszelkie ludy kuli ziemskiej\u201d. Wzorem dla instytucji mia\u0142o by\u0107 Muzeum Etnograficzne w Berlinie.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat koncepcji Niewiadomskiego zob. :<br \/>\nNiewiadomski Eligjusz, 1915. <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/potrzeby-artystyczne-warszawy-wobec-przewidywanych-zmian-politycznych,Njc4NjQ5NzU\/4\/#info:metadata\">Potrzeby artystyczne Warszawy wobec przewidywanych zmian politycznych<\/a>, Warszawa: [s.n.], (Warszawa: Rubieszewski i Wrotnowski), pierwotnie opublikowany na \u0142amach Przegl\u0105du Technicznego, 1915, nr 27-28, s. 294-298; zas\u00f3b Biblioteki Narodowej.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2684 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/69497025-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1915 roku Eligiusz Niewiadomski (1869-1923) zab\u00f3jca Gabriela Narutowicza (1922), ale tak\u017ce malarz, krytyk sztuki, spo\u0142ecznik, polityk, kierownik Wydzia\u0142u II malarstwa, rze\u017aby i sztuk zdobniczych w Ministerstwie Sztuki i Kultury (1919), opracowa\u0142 koncepcj\u0119 zespo\u0142u Muzeum Narodowego w Warszawie. Wpisywa\u0142a si\u0119 ona w toczone w\u00f3wczas dyskusje na temat budowy gmachu muzeum. Zgodnie z koncepcj\u0105 zasadniczym celem&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2684,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,156],"tags":[],"class_list":["post-2683","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-projekty-muzeow"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/69497025-e1535920694494.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/69497025-e1535920694494.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=156\" rel=\"category\">PROJEKTY MUZE\u00d3W<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2683\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2683\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2683\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p>W 1915 roku Eligiusz Niewiadomski (1869-1923) zab\u00f3jca Gabriela Narutowicza (1922), ale tak\u017ce malarz, krytyk sztuki, spo\u0142ecznik, polityk, kierownik Wydzia\u0142u II malarstwa, rze\u017aby i sztuk zdobniczych w Ministerstwie Sztuki i Kultury (1919), opracowa\u0142 koncepcj\u0119 zespo\u0142u Muzeum Narodowego w Warszawie. Wpisywa\u0142a si\u0119 ona w toczone w\u00f3wczas dyskusje na temat budowy gmachu muzeum.<\/p>\n<p>Zgodnie z koncepcj\u0105 zasadniczym celem by\u0142o stworzenie zespo\u0142u instytucji po\u015bwi\u0119conych malarstwu: Galerii Narodowej, Galerii Mistrz\u00f3w Europejskich, Galerii Rze\u017aby.\u00a0 Dodatkowo kompleks muzealny uzupe\u0142nia\u0107 mia\u0142y: Muzeum sztuki dekoracyjnej, Muzeum staro\u017cytno\u015bci polskich, Muzeum etnograficzne.<\/p>\n<p><strong>Galeria Narodowa<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru malarstwa dla Galerii mia\u0142a by\u0107 kolekcja Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych, po uprzednim uzupe\u0142nieniu go o dzie\u0142a daj\u0105ce pe\u0142ny obraz polskiego malarstwa. Wzorem dla strategii Galerii powinny by\u0107 Galeria Narodowa w Berlinie oraz Galeria Tretiakowska w Moskwie, kt\u00f3re zgromadzi\u0142y dzie\u0142a wybitnych przedstawicieli szk\u00f3\u0142 narodowych. Dzie\u0142a w Galerii nale\u017cy prezentowa\u0107 w spos\u00f3b \u201epedagogiczny\u201d, z uwzgl\u0119dnieniem najwybitniejszych artyst\u00f3w. Galeria Narodowa powinna pozyskiwa\u0107 wy\u0142\u0105cznie dzie\u0142a najlepsze, pomnikowe dla swojej epoki, nie za\u015b przyk\u0142ady malarstwa danych artyst\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Galeria Mistrz\u00f3w Europejskich<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru malarstwa w Galerii mia\u0142 by\u0107 tzw. legat Lachnickiego, znajduj\u0105cy si\u0119 w Muzeum Sztuk Pi\u0119knych (od 1916 Muzeum Narodowe m.st. Warszawy). Nie nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do tworzenia galerii wielkich mistrz\u00f3w, poniewa\u017c najwybitniejsze dzie\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c w europejskich muzeach i zbiorach prywatnych.\u00a0 Brak autentycznych i dost\u0119pnych finansowo dzie\u0142 na rynku wymaga stworzenia kopii galerii mistrz\u00f3w, kt\u00f3re dawa\u0142y by\u0107 publiczno\u015bci \u201emo\u017cliwie najbli\u017csze poj\u0119cie o tych orygina\u0142ach\u201d. Do tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 reprezentowani w galerii nale\u017celi Tycjan, Rembrandt, Vel\u00e1zquez, Hals. Kopie powinny by\u0107 wykonane przez specjalist\u00f3w (nie student\u00f3w i kopist\u00f3w przeci\u0119tnych), wyspecjalizowanych w na\u015bladowaniu danego stylu i epoki. Podstawowym kryterium powinna by\u0107 jako\u015b\u0107 obraz\u00f3w, a nie ich ilo\u015b\u0107.<br \/>\nUzupe\u0142nieniem galerii kopii powinny by\u0107 barwne reprodukcje z dzie\u0142 mistrz\u00f3w, reprodukowanych w wielko\u015bci naturalnej, za szk\u0142em, a tak\u017ce fotografie dzie\u0142 sztuki i ich fragment\u00f3w. Powinny one charakteryzowa\u0107 si\u0119 najlepsz\u0105 jako\u015bci\u0105 na rynku.<\/p>\n<p><strong>Galeria Rze\u017aby<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Galerii mia\u0142y by\u0107 odlewy dzie\u0142 oryginalnych, o wysokiej jako\u015bci, daj\u0105cy mo\u017cliwie najlepsze wyobra\u017cenie o wygl\u0105dzie orygina\u0142y. Zbiory powinny ilustrowa\u0107 dzie\u0142a staro\u017cytnego Egiptu, Grecji antycznej, kultury \u015bredniowiecznej oraz Renesansu, zaginionych cywilizacji Ameryki \u015arodkowej oraz mistrz\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Wzorem dla Galerii powinny by\u0107 Albertina, muzea w Kopenhadze, Berlinie, Norymberdze, Pary\u017cu.<\/p>\n<p><strong>Muzeum sztuki dekoracyjnej<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Muzeum mia\u0142y by\u0107 wyroby ceramiczne, szklane, metalowe, sprz\u0119ty, oprawy ksi\u0105\u017cek i t. p., ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem tkanin. Wzorem dla muzeum powinny by c kolekcje Kunstgewerbemuseum w Berlinie, Musee du parc cinquantenaire w Brukseli z kolekcj\u0105 Herrera, Musee de tissue w Lyonie. Zawi\u0105zek kolekcji polskiego muzeum stanowi\u0107 mog\u0142y zbiory muzeum diecezjalnego w Warszawie.<\/p>\n<p><strong>Muzeum staro\u017cytno\u015bci polskich<\/strong>:<br \/>\nMuzeum stanowi\u0107 mia\u0142o uzupe\u0142nienie Archiwum Polskiego za\u0142o\u017conego przez Bronis\u0142awa Gembarzewskiego, w celu odtworzenia na podstawie dokument\u00f3w \u201eca\u0142ej zewn\u0119trznej kultury dawnej Polski\u201d.<\/p>\n<p><strong>Muzeum etnograficzne<\/strong>:<br \/>\nPodstaw\u0105 zbioru Muzeum mia\u0142y by\u0107 okazy z ziemi polskiej oraz reprezentuj\u0105ce \u201ewszelkie ludy kuli ziemskiej\u201d. Wzorem dla instytucji mia\u0142o by\u0107 Muzeum Etnograficzne w Berlinie.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat koncepcji Niewiadomskiego zob. :<br \/>\nNiewiadomski Eligjusz, 1915. <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/potrzeby-artystyczne-warszawy-wobec-przewidywanych-zmian-politycznych,Njc4NjQ5NzU\/4\/#info:metadata\">Potrzeby artystyczne Warszawy wobec przewidywanych zmian politycznych<\/a>, Warszawa: [s.n.], (Warszawa: Rubieszewski i Wrotnowski), pierwotnie opublikowany na \u0142amach Przegl\u0105du Technicznego, 1915, nr 27-28, s. 294-298; zas\u00f3b Biblioteki Narodowej.<\/p>\n<p><img class=\"size-medium wp-image-2684 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/69497025-199x300.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">[ato]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2683"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5383,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2683\/revisions\/5383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}