{"id":2667,"date":"2018-08-29T19:59:17","date_gmt":"2018-08-29T17:59:17","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2667"},"modified":"2021-02-16T11:37:47","modified_gmt":"2021-02-16T10:37:47","slug":"warszawa-zbiory-krolewskiego-uniwersytetu-warszawskiego-1818-1832-gabinet-zoologiczny-1818","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2667","title":{"rendered":"Warszawa, zbiory Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego (1818-1832): Gabinet Zoologiczny"},"content":{"rendered":"

Gabinet Zoologiczny by\u0142 zbiorem o charakterze muzealnym tworzonym w ramach Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W jego zbiorach znalaz\u0142y si\u0119 kolekcje prywatne, zakupione przez pa\u0144stwo, okazy zakupywane na aukcjach, obiekty pozyskiwane w ramach wypraw naukowych krajowych i zagranicznych, przekazy, rzadziej dary. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y m.in. okazy ssak\u00f3w, ptak\u00f3w, gad\u00f3w i p\u0142az\u00f3w, owad\u00f3w, paj\u0119czak\u00f3w, mi\u0119czak\u00f3w i skorupiak\u00f3w, a tak\u017ce muszli i skamienia\u0142o\u015bci.<\/p>\n

W 1816 roku podj\u0119to pierwsze starania pozyskania kolekcji do zbior\u00f3w uniwersyteckich, jednak do jej zakupu dosz\u0142o dopiero dwa lata p\u00f3\u017aniej. W 1818 roku Uniwersytet zakupi\u0142 kolekcj\u0119 Sylwiusza M\u00fcnkwitza z Grunwitz. Nad transportem oraz rozpakowaniem i zarz\u0105dzaniem zbiorem czuwa\u0142 Feliks Jarocki, zatrudniony w 1819 na stanowisku profesora Uniwersytetu Kr\u00f3lewskiego. Od 1819 roku do zbioru zakupywano kolekcje przyrodnicze od os\u00f3b prywatnych i na aukcjach zagranicznych. Kolekcja zosta\u0142a uporz\u0105dkowana wg najnowszego w\u00f3wczas\u00a0 systemu Georga Cuviera. Do pracy w Gabinecie zatrudniono preparatora okaz\u00f3w, Fideliusza Brunnera, a nast\u0119pnie pomocnika preparatora Paw\u0142a Wierzejskiego (1826).<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo kolekcja przechowywana by\u0142a w sieni Pa\u0142acu Kazimierzowskiego, nast\u0119pnie przeniesiono j\u0105 do pomieszcze\u0144 na I pi\u0119trze budynku, od strony ul. Dynasy. Niewielkie pomieszczenia utrudnia\u0142y inwentaryzacj\u0119 zbior\u00f3w i ich powi\u0119kszanie, zdecydowano si\u0119 zatem na przeniesienie ich do pomieszcze\u0144 na I pi\u0119trze gmachu Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych (o pow. 1\u00a0394 m2<\/sup>), kt\u00f3re zosta\u0142o dobudowane na potrzeby Gabinetu Zoologicznego. W 1825 roku Gabinet Zoologiczny otwarto dla zwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n

W 1831 roku Kr\u00f3lewski Uniwersytet w Warszawie, w wyniku represji po powstaniu listopadowym, zosta\u0142 zamkni\u0119ty na mocy dekretu Miko\u0142aja I. Cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w uniwersyteckich zosta\u0142o wywiezionych do Rosji, jednak Gabinet Zoologiczny pozostawiono w Warszawie. W 1832 roku utworzono Dyrekcj\u0119 Gabinet\u00f3w Naukowych pozostaj\u0105cych pod nadzorem Kuratora Okr\u0119gu Naukowego Warszawskiego, kt\u00f3rego dyrektorem zosta\u0142 Jarocki, a adiunktem Wierzejski. Konsekwencj\u0105 zmian by\u0142o ograniczenie bud\u017cetu, z tego wzgl\u0119du prace w Gabinecie Zoologicznym polega\u0142y g\u0142\u00f3wnie na konserwacji istniej\u0105cej kolekcji.<\/p>\n

W 1862 roku Gabinety Naukowe Okr\u0119gu Warszawskiego zosta\u0142y rozwi\u0105zane, a Gabinet Zoologiczny zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Warszawskiej, powo\u0142anej przez Komisj\u0119 Rz\u0105dow\u0105 Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego z Aleksandrem Wielkopolskim na czele. Szko\u0142a ta powsta\u0142a w oparciu o rozwi\u0105zan\u0105 w tym samym roku Akademi\u0119 Medyko-Chirurgiczn\u0105 i zajmowa\u0142a budynki dawnego Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu. Gabinet zoologiczny po\u0142\u0105czony zosta\u0142 w\u00f3wczas ze zbiorami anatomicznymi. Dynamiczny rozw\u00f3j kolekcji Gabinetu zahamowany zosta\u0142 przez rozwi\u0105zanie Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej i przekszta\u0142cenie jej na Cesarski Uniwersytet Warszawski (\u0418\u043c\u043f\u0435\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0412\u0430\u0440\u0448\u0430\u0432\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0423\u043d\u0438\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442, 1867) oraz po za\u0142o\u017ceniu Muzeum Ornitologicznego hr. Branickich w Warszawie (1880).<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat Gabinetu Zoologicznego zob. m.in.<\/p>\n

Bieli\u0144ski J\u00f3zef, 1912. Kr\u00f3lewski Uniwersytet Warszawski (1816-1831)<\/em>. T. 1-3, Krak\u00f3w-Warszawa: sk\u0142. g\u0142. w Ksi\u0119garni E. Wende i Ska (T. Hi\u017c i A. Turku\u0142) ; [druk:] W. L. Anczyc i Sp\u00f3\u0142ka
\nBrz\u0119k Gabriel, aktualiz. i uzup. Jerzy Paw\u0142owski i Tomasz Majewski, 2007. Historia zoologii w Polsce : do drugiej wojny \u015bwiatowej<\/em>, Krak\u00f3w: PAU
\nDomaniewski Janusz, 1917. Kilka s\u0142\u00f3w o organizacji Muzeum Zoologicznego przy Muzeum Narodowym w Warszawie<\/em>, Pami\u0119tnik Fizyograficzny. T. 24, Dzia\u0142 Miscellanea, s. 6-9
\nFedorowicz Zygmunt, Feliksiak Stanis\u0142aw, 2016. 150-lecie Gabinetu Zoologicznego w Warszawie (1818\u20131968)<\/em>, Memorabilia zoologia, nr 1
\nMycielski Maciej, 2016. Uniwersytet Kr\u00f3lewski 1816-1831<\/em>, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 53-362
\nTaczanowski W\u0142adys\u0142aw, 1870. Gabinet Zoologiczny w Warszawie<\/em>. Kalendarz Warszawski J. Ungra na rok 1870.
\nSztolcman Jan, 1921. Historyczny zarys dziej\u00f3w Polskiego Pa\u0144stwowego Muzeum Przyrodniczego. Prace Zool[ogicznego] Pa\u0144stw[owego] Muz[eum] Przyr[odniczego<\/em>], T I
\nAndrzej Szwarc, 2016 a. Warszawa bez uniwersytetu 1831\u20131857<\/em>, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 363-414
\nAndrzej Szwarc, 2016 b. Akademia Medyko-Chirurgiczna i Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna 1857\u20131869, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW, s. 415-556<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gabinet\u00a0 Zoologiczny\u00a0 w\u00a0 latach\u00a0 osiemdziesi\u0105tych\u00a0 XIX\u00a0 w.\u00a0 (gabloty\u00a0 z\u00a0 lat\u00a0 dwudziestych\u00a0 XIX\u00a0 w.),\u00a0drzeworyt B. Puca, Archiwum Pa\u0144stwowe m.st. Warszawy, Zbi\u00f3r Przyborowskiego, XIV, k. 235, repr. [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816\u22121915<\/em>, red. nauk. Kizwalter Tomasz, Warszawa: Wyd. UW<\/p>\n

[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gabinet Zoologiczny by\u0142 zbiorem o charakterze muzealnym tworzonym w ramach Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. W jego zbiorach znalaz\u0142y si\u0119 kolekcje prywatne, zakupione przez pa\u0144stwo, okazy zakupywane na aukcjach, obiekty pozyskiwane w ramach wypraw naukowych krajowych i zagranicznych, przekazy, rzadziej dary. W\u015br\u00f3d nich by\u0142y m.in. okazy ssak\u00f3w, ptak\u00f3w, gad\u00f3w i p\u0142az\u00f3w, owad\u00f3w, paj\u0119czak\u00f3w, mi\u0119czak\u00f3w i skorupiak\u00f3w, a… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2668,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[351,102,159],"tags":[],"class_list":["post-2667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzeum-uniwersyteckie","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t