![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/88x31-1.png\")
<\/pre>\n\n\n\u00a0<\/p>\n
Do polskich muze\u00f3w publicznych o najd\u0142u\u017cszej tradycji zaliczy\u0107 mo\u017cna m.in. Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, a tak\u017ce muzea miejskie i muzea towarzystw funkcjonuj\u0105ce od po\u0142owy XIX wieku w miastach na terenie zabor\u00f3w. Warto wspomnie\u0107 o jeszcze jednym, kt\u00f3re cho\u0107 nie mie\u015bci si\u0119 w ramach terytorialnych projektu \u201eMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci: wczesne instytucje muzealne (do 1918 roku) wobec muzeologii cyfrowej\u201d, to po II Wojnie \u015awiatowej znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Polski. Mowa o obecnym Muzeum Narodowym w Szczecinie, kt\u00f3rego historia si\u0119ga 1878 roku. Szczecin, b\u0119d\u0105cy od XIII wieku jednym z miast hanzeatyckich, od ko\u0144ca XV wieku\u00a0 by\u0142 stolic\u0105 Ksi\u0119stwa Pomorskiego (p\u00f3\u017aniej Ksi\u0119stwa Szczeci\u0144skiego). Jego w\u0142adcy ju\u017c od XVI wieku gromadzili zbiory, kt\u00f3rych najwi\u0119kszy rozw\u00f3j przypada\u0142 na panowanie Filipa II (1573-1618)\u00a0[1]<\/a>. Pierwsza kunstkamera na ziemiach Pomorza Zachodniego powsta\u0142a w latach 1616-1619 w dobudowanym, pi\u0105tym skrzydle Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich [2]<\/a>.<\/p>\n Od 1610 roku nad planowaniem i rozbudowaniem zbioru czuwa\u0142 specjalnie zatrudniony w tym celu humanista \u2013 Filip Hainhofer z Augsburga. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 on rozplanowaniem kunstkamery, a nast\u0119pnie jej powi\u0119kszeniem. G\u0142\u00f3wne prace: zam\u00f3wienia, poszukiwania zbior\u00f3w i zakupy trwa\u0142y mi\u0119dzy 1615 a 1617 rokiem. W sk\u0142ad ksi\u0105\u017c\u0119cego gabinetu sztuki wchodzi\u0142y liczne meble, nad kt\u00f3rymi pracowa\u0142o dwudziestu o\u015bmiu augsburskich rzemie\u015blnik\u00f3w, a tak\u017ce wyroby z\u0142otnicze autorstwa Mathausa Wallbauma oraz s\u0142ynnego z\u0142otnika i emaliera Davida Altenstettera\u00a0[3]<\/a>. Praca Hainhofera, nazywana Der Pommersche Kunstschrank, spotka\u0142a si\u0119 z aprobat\u0105 ksi\u0119cia i w p\u00f3\u017aniejszych wiekach stanowi\u0142a znacz\u0105cy trzon powo\u0142anego do \u017cycia w 1878 roku muzeum. Nie ma ich jednak w kolekcji szczeci\u0144skiego Muzeum Narodowego \u2013 barokowe meble sp\u0142on\u0119\u0142y podczas II wojny \u015bwiatowej, a reszta ocala\u0142ej kolekcji Filipa\u00a0 stanowi obecnie cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w Muzeum Rzemios\u0142a Artystycznego w Berlinie.<\/p>\n Szczeg\u00f3lny rozw\u00f3j kolekcjonerstwa szczeci\u0144skiego przypada na XIX wiek. Wtedy to\u00a0 Szczecin sta\u0142 si\u0119 drugim co do wielko\u015bci portem Niemiec i prze\u017cywa\u0142 rozkwit gospodarczy. Pasji kolekcjonerskiej oddawa\u0142y si\u0119 zatem najzamo\u017cniejsze rody mieszcza\u0144skie \u2013 m.in. Dohrnowiwe, Stoltingowie, Scheeferowie, Keddigowie, Tielebeinowie, T\u00f6pferowie, D\u00f6ringowie\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 57]<\/a>. Wydanie decyzji przez magistrat o powo\u0142aniu do \u017cycia Museum der Stadt Stettin wzbudzi\u0142o bardzo pozytywny odzew nie tylko samych mieszka\u0144c\u00f3w, ale i r\u00f3\u017cnych towarzystw naukowych. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 skonsolidowa\u0107 rozproszone po ca\u0142ym Szczecinie r\u00f3\u017cne kolekcje sztuki, zbiory przyrodnicze, a tak\u017ce zbiory pomorskich staro\u017cytno\u015bci, pochodz\u0105ce np. ze zbior\u00f3w Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Muzealniczego, lecz te\u017c \u2013 co istotne \u2013 od zwyczajnych mieszka\u0144c\u00f3w Szczecina, kt\u00f3rzy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 starali si\u0119 gromadzi\u0107 zbiory, by tylko wesprze\u0107 rozw\u00f3j d\u0142ugo wyczekiwanego muzeum\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 12]<\/a>.<\/p>\n Dzi\u0119ki usilnym staraniom cz\u0142onk\u00f3w Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Muzealniczego, magistrat miejski zdecydowa\u0142 si\u0119 wybudowa\u0107 gmach muzealny, zaprojektowany przez architekta miejskiego Wilhelma Meyera-Schwartau\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 57<\/a>]. Radca budowlany najpierw zapozna\u0142 si\u0119 ze zbiorami, zanim zacz\u0105\u0142 projektowa\u0107 kompleks. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce skoro zbiory wci\u0105\u017c nie by\u0142y kompletne, wci\u0105\u017c si\u0119 rozrasta\u0142y, to budynek powinien mie\u0107 neutraln\u0105 form\u0119, zar\u00f3wno na zewn\u0105trz jak i wewn\u0105trz. Pomys\u0142 ten zosta\u0142 zaakceptowany, a koszty budowy bez wyposa\u017cenia oszacowano na 1 300 000 marek [Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 18-19<\/a>].<\/p>\n Wybudowane w latach 1907-1913 Muzeum Miejskie stan\u0119\u0142o w centralnym punkcie reprezentacyjnego za\u0142o\u017cenia nadrzecznego Tarasu Hakena, obecnie nazywanego Wa\u0142ami Chrobrego. Mo\u017cna w nim by\u0142o zwiedza\u0107 nast\u0119puj\u0105ce kolekcje: zbi\u00f3r kopii zabytkowych rze\u017ab za\u0142o\u017cony przez Heinricha Dohrna \u2013 kopie wykonane by\u0142y z br\u0105zu i marmuru; zbi\u00f3r obraz\u00f3w, kt\u00f3rego starsze zapisy si\u0119gaj\u0105 Kunstverein f\u00fcr Pommern za\u0142o\u017conego w 1834 roku; kolekcja modeli okr\u0119towych stoczni Vulcan, a w latach 1913-1928 r\u00f3wnie\u017c zbiory zabytk\u00f3w Towarzystwa Historii Pomorza i Staro\u017cytno\u015bci.<\/p>\n Pierwszym dyrektorem zosta\u0142 Walter Riezler (1878-1965) \u2013 archeolog, krytyk i teoretyk sztuki, kt\u00f3ry najwi\u0119kszym zami\u0142owaniem darzy\u0142 sztuk\u0119 nowoczesn\u0105. Jego pasja zdecydowanie ukierunkowa\u0142a polityk\u0119 gromadzenia zbior\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do XVII wieku, kiedy to g\u0142\u00f3wnym obiektem zainteresowa\u0144 by\u0142o rzemios\u0142o artystyczne, nowy dyrektor wola\u0142 skupi\u0107 si\u0119 na malarstwie, grafice i rze\u017abie\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 58]<\/a>. W 1910 roku dokonano pierwszego, i z racji prze\u0142omu, najwa\u017cniejszego zakupu \u2013 obrazu Vincenta van Gogha pt. \u201eAleja w Arles\u201d. Co ciekawe, by\u0142 to zarazem pierwszy obraz Holendra w zbiorach muzealnych na terenie Niemiec. Przez lata zbudowano bardzo przemy\u015blan\u0105 kolekcj\u0119 sztuki nowoczesnej, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wesz\u0142y prace takich artyst\u00f3w jak: Lyonel Feininger, Maks Slevogt, Otton M\u00fcller, Lovisa Corintha, Tom Rosandi\u0107\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 58<\/a>]. Nie mo\u017cna jednak zapomnie\u0107 o bogatej kolekcji obraz\u00f3w nowo\u017cytnych, kolekcji sztuki antycznej, a tak\u017ce kolekcji XIX-wiecznych kopii rze\u017ab antycznych. Plac\u00f3wka by\u0142a r\u00f3wnie\u017c w posiadaniu niezwykle interesuj\u0105cej oraz licznej kolekcji fotografii, kt\u00f3rej w p\u00f3\u017aniejszych latach po\u015bwi\u0119cono wiele wystaw. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce pierwsz\u0105 wystaw\u0119, w nowo otwartym Muzeum Miejskim, zorganizowa\u0142 Pomorski Zwi\u0105zek Sztuki i Rzemios\u0142a Artystycznego we wsp\u00f3\u0142pracy z Paulem Cassierrerem\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 33<\/a>]. Zwiedzaj\u0105cy mogli podziwia\u0107 malarstwo oraz rze\u017ab\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w pochodz\u0105cych z Pomorza\u00a0[1913 Verwaltungengsbericht…: <\/em>194<\/a>].<\/p>\n Muzeum Miejskie oficjalnie otwarto 23. czerwca 1913 roku \u2013 mog\u0142o pochwali\u0107 si\u0119 monumentalnym, wczesnomodernistycznym gmachem muzealnym z ci\u0105giem przestronnych sal s\u0142u\u017c\u0105cych do ekspozycji. Wyposa\u017cenie ca\u0142ego gmachu zosta\u0142o dostosowane do potrzeb muzealnych \u2013 zam\u00f3wiono specjalne gabloty na zbiory oraz zas\u0142ony, koszt tego przedsi\u0119wzi\u0119cia wyni\u00f3s\u0142 115 500 marek [Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 21<\/a>]. Pod\u0142ogi w salach do ekspozycji rze\u017ab pokryto r\u00f3\u017cnego rodzaju p\u0142ytami, reszta pod\u0142\u00f3g zosta\u0142a tymczasem pokryta linoleum. Co ciekawe, budynek muzeum zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjalny system ogrzewania pomieszcze\u0144 oraz instalacj\u0119 odpowietrzaj\u0105c\u0105 \u2013 wszystko na potrzeby wymagaj\u0105cego malarstwa. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce sale wystawiennicze charakteryzuj\u0105ce si\u0119 prostot\u0105, zosta\u0142y zaprojektowane w taki spos\u00f3b, by nie odwraca\u0142y uwagi od eksponat\u00f3w \u2013 \u015bciany i sufit by\u0142y bia\u0142e, natomiast hol, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 ho\u0142dem oddanym osobom zas\u0142u\u017conym dla muzeum i jego zbior\u00f3w, zaprojektowano w spos\u00f3b bogatszy, ze schodami wy\u0142o\u017conymi marmurem z okolic\u00a0 Triestu oraz \u015bcianami pokrytymi od coko\u0142u marmurem Salmatero oraz posadzkami zestawionymi z p\u0142yt czerwonego Brocatello, szarego Zoli Reppen oraz czarnego marmuru\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 25<\/a>].<\/p>\n Rozmieszczenie sal r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o skrupulatnie przeanalizowane. I tak piwnice przeznaczono na cele u\u017cytkowe (pralnia, kom\u00f3rka dozorcy, kot\u0142ownia, toalety dla zwiedzaj\u0105cych), pomieszczenia gospodarcze r\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w, magazyn dzia\u0142u prehistorycznego, a tak\u017ce izby do dyspozycji dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego. Pomieszczenia wok\u00f3\u0142 holu przeznaczono na kolekcj\u0119 Towarzystwa Historii i Staro\u017cytno\u015bci Pomorza (w tym pomieszczeniu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c skarbiec zabezpieczaj\u0105cy cenne przedmioty), mieszkanie dozorcy, gabinety oraz sale wystawiennicze dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego, gdzie eksponowano skamieliny, kamienie i muszle\u00a0[Kr\u00fcger L., 1913]<\/a>. Na pierwszym pi\u0119trze ulokowano biura i gabinet dyrektora, a tak\u017ce zbi\u00f3r rze\u017ab, zbi\u00f3r miedzioryt\u00f3w i druk\u00f3w artystycznych, reszt\u0119 zbior\u00f3w dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego, kolekcj\u0119 malarstwa, rze\u017aby nowoczesnej oraz rzemios\u0142a artystycznego. Poddasze przeznaczono na pracownie i magazyny zbior\u00f3w sztuki, a tak\u017ce na niedost\u0119pn\u0105 dla zwiedzaj\u0105cych kolekcj\u0119 rzadkich owad\u00f3w Dohrna\u00a0[Kr\u00fcger L., 1913<\/a>].<\/p>\n Pod koniec II wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w uleg\u0142a zniszczeniu, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a wywieziona do Niemiec. Rozproszone po wojnie zbiory trafi\u0142y m.in. do Pomorskiej Fundacji w Kilonii, gdzie sta\u0142y si\u0119 trzonem gromadzonej kolekcji. 1. sierpnia 1945 roku Muzeum Miejskie w Szczecinie zacz\u0119\u0142o prawnie funkcjonowa\u0107 jako polska instytucja, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci przej\u0119\u0142a pozosta\u0142o\u015b\u0107 zbior\u00f3w niemieckich, sukcesywnie je powi\u0119kszaj\u0105c. W 1970 roku Muzeum Miejskie zyska\u0142o rang\u0119 Muzeum Narodowego\u00a0[4]<\/a>.<\/p>\n Chocia\u017c Muzeum Narodowe w Szczecinie nie jest prawnym sukcesorem ponad 130-letniej tradycji muzealnej, sta\u0142o si\u0119 jej spadkobierc\u0105, dlatego te\u017c warto o ca\u0142ej tej historii pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n Ewelina Bednarz<\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n PRZYPISY<\/strong>: BIBLIOGRAFIA: CZYTELNIA >>><\/a><\/p>\n \u00a0<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 20.05.2018 | \u00a0 Do polskich muze\u00f3w publicznych o najd\u0142u\u017cszej tradycji zaliczy\u0107 mo\u017cna m.in. Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, a tak\u017ce muzea miejskie i muzea towarzystw funkcjonuj\u0105ce od po\u0142owy XIX wieku w miastach na terenie zabor\u00f3w. Warto wspomnie\u0107 o jeszcze jednym, kt\u00f3re cho\u0107 nie mie\u015bci si\u0119 w ramach terytorialnych projektu \u201eMuzeum w polskiej… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3605,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60],"tags":[],"class_list":["post-2637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/AK_10056347_gr_1.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/AK_10056347_gr_1.jpg","author_info":{"display_name":"Redaktor","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=1"},"category_info":"Czytelnia<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" <\/p>\n <\/p>\n \u00a0<\/p>\n Do polskich muze\u00f3w publicznych o najd\u0142u\u017cszej tradycji zaliczy\u0107 mo\u017cna m.in. Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, a tak\u017ce muzea miejskie i muzea towarzystw funkcjonuj\u0105ce od po\u0142owy XIX wieku w miastach na terenie zabor\u00f3w. Warto wspomnie\u0107 o jeszcze jednym, kt\u00f3re cho\u0107 nie mie\u015bci si\u0119 w ramach terytorialnych projektu \u201eMuzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci: wczesne instytucje muzealne (do 1918 roku) wobec muzeologii cyfrowej\u201d, to po II Wojnie \u015awiatowej znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Polski. Mowa o obecnym Muzeum Narodowym w Szczecinie, kt\u00f3rego historia si\u0119ga 1878 roku. Szczecin, b\u0119d\u0105cy od XIII wieku jednym z miast hanzeatyckich, od ko\u0144ca XV wieku\u00a0 by\u0142 stolic\u0105 Ksi\u0119stwa Pomorskiego (p\u00f3\u017aniej Ksi\u0119stwa Szczeci\u0144skiego). Jego w\u0142adcy ju\u017c od XVI wieku gromadzili zbiory, kt\u00f3rych najwi\u0119kszy rozw\u00f3j przypada\u0142 na panowanie Filipa II (1573-1618)\u00a0[1]<\/a>. Pierwsza kunstkamera na ziemiach Pomorza Zachodniego powsta\u0142a w latach 1616-1619 w dobudowanym, pi\u0105tym skrzydle Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich [2]<\/a>.<\/p>\n Od 1610 roku nad planowaniem i rozbudowaniem zbioru czuwa\u0142 specjalnie zatrudniony w tym celu humanista \u2013 Filip Hainhofer z Augsburga. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 on rozplanowaniem kunstkamery, a nast\u0119pnie jej powi\u0119kszeniem. G\u0142\u00f3wne prace: zam\u00f3wienia, poszukiwania zbior\u00f3w i zakupy trwa\u0142y mi\u0119dzy 1615 a 1617 rokiem. W sk\u0142ad ksi\u0105\u017c\u0119cego gabinetu sztuki wchodzi\u0142y liczne meble, nad kt\u00f3rymi pracowa\u0142o dwudziestu o\u015bmiu augsburskich rzemie\u015blnik\u00f3w, a tak\u017ce wyroby z\u0142otnicze autorstwa Mathausa Wallbauma oraz s\u0142ynnego z\u0142otnika i emaliera Davida Altenstettera\u00a0[3]<\/a>. Praca Hainhofera, nazywana Der Pommersche Kunstschrank, spotka\u0142a si\u0119 z aprobat\u0105 ksi\u0119cia i w p\u00f3\u017aniejszych wiekach stanowi\u0142a znacz\u0105cy trzon powo\u0142anego do \u017cycia w 1878 roku muzeum. Nie ma ich jednak w kolekcji szczeci\u0144skiego Muzeum Narodowego \u2013 barokowe meble sp\u0142on\u0119\u0142y podczas II wojny \u015bwiatowej, a reszta ocala\u0142ej kolekcji Filipa\u00a0 stanowi obecnie cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w Muzeum Rzemios\u0142a Artystycznego w Berlinie.<\/p>\n Szczeg\u00f3lny rozw\u00f3j kolekcjonerstwa szczeci\u0144skiego przypada na XIX wiek. Wtedy to\u00a0 Szczecin sta\u0142 si\u0119 drugim co do wielko\u015bci portem Niemiec i prze\u017cywa\u0142 rozkwit gospodarczy. Pasji kolekcjonerskiej oddawa\u0142y si\u0119 zatem najzamo\u017cniejsze rody mieszcza\u0144skie \u2013 m.in. Dohrnowiwe, Stoltingowie, Scheeferowie, Keddigowie, Tielebeinowie, T\u00f6pferowie, D\u00f6ringowie\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 57]<\/a>. Wydanie decyzji przez magistrat o powo\u0142aniu do \u017cycia Museum der Stadt Stettin wzbudzi\u0142o bardzo pozytywny odzew nie tylko samych mieszka\u0144c\u00f3w, ale i r\u00f3\u017cnych towarzystw naukowych. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 skonsolidowa\u0107 rozproszone po ca\u0142ym Szczecinie r\u00f3\u017cne kolekcje sztuki, zbiory przyrodnicze, a tak\u017ce zbiory pomorskich staro\u017cytno\u015bci, pochodz\u0105ce np. ze zbior\u00f3w Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Muzealniczego, lecz te\u017c \u2013 co istotne \u2013 od zwyczajnych mieszka\u0144c\u00f3w Szczecina, kt\u00f3rzy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 starali si\u0119 gromadzi\u0107 zbiory, by tylko wesprze\u0107 rozw\u00f3j d\u0142ugo wyczekiwanego muzeum\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 12]<\/a>.<\/p>\n Dzi\u0119ki usilnym staraniom cz\u0142onk\u00f3w Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Muzealniczego, magistrat miejski zdecydowa\u0142 si\u0119 wybudowa\u0107 gmach muzealny, zaprojektowany przez architekta miejskiego Wilhelma Meyera-Schwartau\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 57<\/a>]. Radca budowlany najpierw zapozna\u0142 si\u0119 ze zbiorami, zanim zacz\u0105\u0142 projektowa\u0107 kompleks. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce skoro zbiory wci\u0105\u017c nie by\u0142y kompletne, wci\u0105\u017c si\u0119 rozrasta\u0142y, to budynek powinien mie\u0107 neutraln\u0105 form\u0119, zar\u00f3wno na zewn\u0105trz jak i wewn\u0105trz. Pomys\u0142 ten zosta\u0142 zaakceptowany, a koszty budowy bez wyposa\u017cenia oszacowano na 1 300 000 marek [Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 18-19<\/a>].<\/p>\n Wybudowane w latach 1907-1913 Muzeum Miejskie stan\u0119\u0142o w centralnym punkcie reprezentacyjnego za\u0142o\u017cenia nadrzecznego Tarasu Hakena, obecnie nazywanego Wa\u0142ami Chrobrego. Mo\u017cna w nim by\u0142o zwiedza\u0107 nast\u0119puj\u0105ce kolekcje: zbi\u00f3r kopii zabytkowych rze\u017ab za\u0142o\u017cony przez Heinricha Dohrna \u2013 kopie wykonane by\u0142y z br\u0105zu i marmuru; zbi\u00f3r obraz\u00f3w, kt\u00f3rego starsze zapisy si\u0119gaj\u0105 Kunstverein f\u00fcr Pommern za\u0142o\u017conego w 1834 roku; kolekcja modeli okr\u0119towych stoczni Vulcan, a w latach 1913-1928 r\u00f3wnie\u017c zbiory zabytk\u00f3w Towarzystwa Historii Pomorza i Staro\u017cytno\u015bci.<\/p>\n Pierwszym dyrektorem zosta\u0142 Walter Riezler (1878-1965) \u2013 archeolog, krytyk i teoretyk sztuki, kt\u00f3ry najwi\u0119kszym zami\u0142owaniem darzy\u0142 sztuk\u0119 nowoczesn\u0105. Jego pasja zdecydowanie ukierunkowa\u0142a polityk\u0119 gromadzenia zbior\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do XVII wieku, kiedy to g\u0142\u00f3wnym obiektem zainteresowa\u0144 by\u0142o rzemios\u0142o artystyczne, nowy dyrektor wola\u0142 skupi\u0107 si\u0119 na malarstwie, grafice i rze\u017abie\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 58]<\/a>. W 1910 roku dokonano pierwszego, i z racji prze\u0142omu, najwa\u017cniejszego zakupu \u2013 obrazu Vincenta van Gogha pt. \u201eAleja w Arles\u201d. Co ciekawe, by\u0142 to zarazem pierwszy obraz Holendra w zbiorach muzealnych na terenie Niemiec. Przez lata zbudowano bardzo przemy\u015blan\u0105 kolekcj\u0119 sztuki nowoczesnej, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wesz\u0142y prace takich artyst\u00f3w jak: Lyonel Feininger, Maks Slevogt, Otton M\u00fcller, Lovisa Corintha, Tom Rosandi\u0107\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013: 58<\/a>]. Nie mo\u017cna jednak zapomnie\u0107 o bogatej kolekcji obraz\u00f3w nowo\u017cytnych, kolekcji sztuki antycznej, a tak\u017ce kolekcji XIX-wiecznych kopii rze\u017ab antycznych. Plac\u00f3wka by\u0142a r\u00f3wnie\u017c w posiadaniu niezwykle interesuj\u0105cej oraz licznej kolekcji fotografii, kt\u00f3rej w p\u00f3\u017aniejszych latach po\u015bwi\u0119cono wiele wystaw. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce pierwsz\u0105 wystaw\u0119, w nowo otwartym Muzeum Miejskim, zorganizowa\u0142 Pomorski Zwi\u0105zek Sztuki i Rzemios\u0142a Artystycznego we wsp\u00f3\u0142pracy z Paulem Cassierrerem\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 33<\/a>]. Zwiedzaj\u0105cy mogli podziwia\u0107 malarstwo oraz rze\u017ab\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w pochodz\u0105cych z Pomorza\u00a0[1913 Verwaltungengsbericht…: <\/em>194<\/a>].<\/p>\n Muzeum Miejskie oficjalnie otwarto 23. czerwca 1913 roku \u2013 mog\u0142o pochwali\u0107 si\u0119 monumentalnym, wczesnomodernistycznym gmachem muzealnym z ci\u0105giem przestronnych sal s\u0142u\u017c\u0105cych do ekspozycji. Wyposa\u017cenie ca\u0142ego gmachu zosta\u0142o dostosowane do potrzeb muzealnych \u2013 zam\u00f3wiono specjalne gabloty na zbiory oraz zas\u0142ony, koszt tego przedsi\u0119wzi\u0119cia wyni\u00f3s\u0142 115 500 marek [Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 21<\/a>]. Pod\u0142ogi w salach do ekspozycji rze\u017ab pokryto r\u00f3\u017cnego rodzaju p\u0142ytami, reszta pod\u0142\u00f3g zosta\u0142a tymczasem pokryta linoleum. Co ciekawe, budynek muzeum zosta\u0142 wyposa\u017cony w specjalny system ogrzewania pomieszcze\u0144 oraz instalacj\u0119 odpowietrzaj\u0105c\u0105 \u2013 wszystko na potrzeby wymagaj\u0105cego malarstwa. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce sale wystawiennicze charakteryzuj\u0105ce si\u0119 prostot\u0105, zosta\u0142y zaprojektowane w taki spos\u00f3b, by nie odwraca\u0142y uwagi od eksponat\u00f3w \u2013 \u015bciany i sufit by\u0142y bia\u0142e, natomiast hol, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 ho\u0142dem oddanym osobom zas\u0142u\u017conym dla muzeum i jego zbior\u00f3w, zaprojektowano w spos\u00f3b bogatszy, ze schodami wy\u0142o\u017conymi marmurem z okolic\u00a0 Triestu oraz \u015bcianami pokrytymi od coko\u0142u marmurem Salmatero oraz posadzkami zestawionymi z p\u0142yt czerwonego Brocatello, szarego Zoli Reppen oraz czarnego marmuru\u00a0[Kacprzak D., Kubiak S.P., 2013a: 25<\/a>].<\/p>\n Rozmieszczenie sal r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o skrupulatnie przeanalizowane. I tak piwnice przeznaczono na cele u\u017cytkowe (pralnia, kom\u00f3rka dozorcy, kot\u0142ownia, toalety dla zwiedzaj\u0105cych), pomieszczenia gospodarcze r\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w, magazyn dzia\u0142u prehistorycznego, a tak\u017ce izby do dyspozycji dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego. Pomieszczenia wok\u00f3\u0142 holu przeznaczono na kolekcj\u0119 Towarzystwa Historii i Staro\u017cytno\u015bci Pomorza (w tym pomieszczeniu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c skarbiec zabezpieczaj\u0105cy cenne przedmioty), mieszkanie dozorcy, gabinety oraz sale wystawiennicze dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego, gdzie eksponowano skamieliny, kamienie i muszle\u00a0[Kr\u00fcger L., 1913]<\/a>. Na pierwszym pi\u0119trze ulokowano biura i gabinet dyrektora, a tak\u017ce zbi\u00f3r rze\u017ab, zbi\u00f3r miedzioryt\u00f3w i druk\u00f3w artystycznych, reszt\u0119 zbior\u00f3w dzia\u0142u naukowo-przyrodniczego, kolekcj\u0119 malarstwa, rze\u017aby nowoczesnej oraz rzemios\u0142a artystycznego. Poddasze przeznaczono na pracownie i magazyny zbior\u00f3w sztuki, a tak\u017ce na niedost\u0119pn\u0105 dla zwiedzaj\u0105cych kolekcj\u0119 rzadkich owad\u00f3w Dohrna\u00a0[Kr\u00fcger L., 1913<\/a>].<\/p>\n Pod koniec II wojny \u015bwiatowej cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w uleg\u0142a zniszczeniu, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a wywieziona do Niemiec. Rozproszone po wojnie zbiory trafi\u0142y m.in. do Pomorskiej Fundacji w Kilonii, gdzie sta\u0142y si\u0119 trzonem gromadzonej kolekcji. 1. sierpnia 1945 roku Muzeum Miejskie w Szczecinie zacz\u0119\u0142o prawnie funkcjonowa\u0107 jako polska instytucja, kt\u00f3ra na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci przej\u0119\u0142a pozosta\u0142o\u015b\u0107 zbior\u00f3w niemieckich, sukcesywnie je powi\u0119kszaj\u0105c. W 1970 roku Muzeum Miejskie zyska\u0142o rang\u0119 Muzeum Narodowego\u00a0[4]<\/a>.<\/p>\n Chocia\u017c Muzeum Narodowe w Szczecinie nie jest prawnym sukcesorem ponad 130-letniej tradycji muzealnej, sta\u0142o si\u0119 jej spadkobierc\u0105, dlatego te\u017c warto o ca\u0142ej tej historii pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n Ewelina Bednarz<\/em><\/p>\n \u00a0<\/p>\n PRZYPISY<\/strong>: BIBLIOGRAFIA:
\n
[1]\u00a0<\/a>Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html<\/a> \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.
[2]<\/a>\u00a0Strona internetowa Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie, http:\/\/zamek.szczecin.pl\/historia.php<\/a> \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.
[3]<\/a>\u00a0Wi\u0119cej w: J. Lessing, A. Bruning,\u00a01905. Der Pommersche Kunstschrank<\/em>, Berlin; oraz w\u00a0 T. Hausmann, 1959.\u00a0Der P. Das Problem seines inneren Aufbaus<\/em>, [w:]\u00a0 Zeitschr. f. Kunstgesch. <\/em>IV<\/em>, s. 337.
[4]<\/a>\u00a0 Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.<\/p>\n
\n
1913 Verwaltungengsbericht<\/em><\/a> der Stadt Stettin, Stettin 1914.
Hausmann T., 1959.\u00a0Der P. Das Problem seines inneren Aufbaus<\/em>, [w:] Zeitschr. f. Kunstgesch. <\/em>IV<\/em>.
Kacprzak S., Kubiak P., 2013<\/a>.\u00a0Rok 1913<\/em>. Wiosna szczeci\u0144skiego muzealnictwa, „Spotkania z zabytkami”, 7-9.
Kubiak S.P., Kacprzak D. (red.), 2013a.<\/a>\u00a0100 lat muzeum w Szczecinie<\/em>, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie.
Kr\u00fcger L., 1913<\/a>.\u00a0Festschrift zur Er\u00f6ffnung des St\u00e4dtichen Museums ze Stettin am 23. Juni 1913. Gewidmet vom Entomologischen Verein zu Stettin, <\/em>Stettin.
Lessing J., Bruning A., 1905. Der Pommersche Kunstschrank<\/em>, Berlin.
Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html [dost\u0119p: 2017-12-18].
Strona Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie, http:\/\/zamek.szczecin.pl\/historia.php [dost\u0119p 2017-12-18].<\/p>\n
\n
\n20.05.2018 |
<\/pre>\n
\n
[1]\u00a0<\/a>Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html<\/a> \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.
[2]<\/a>\u00a0Strona internetowa Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie, http:\/\/zamek.szczecin.pl\/historia.php<\/a> \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.
[3]<\/a>\u00a0Wi\u0119cej w: J. Lessing, A. Bruning,\u00a01905. Der Pommersche Kunstschrank<\/em>, Berlin; oraz w\u00a0 T. Hausmann, 1959.\u00a0Der P. Das Problem seines inneren Aufbaus<\/em>, [w:]\u00a0 Zeitschr. f. Kunstgesch. <\/em>IV<\/em>, s. 337.
[4]<\/a>\u00a0 Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html \u2013 dost\u0119p 18.12.2017.<\/p>\n
\n
1913 Verwaltungengsbericht<\/em><\/a> der Stadt Stettin, Stettin 1914.
Hausmann T., 1959.\u00a0Der P. Das Problem seines inneren Aufbaus<\/em>, [w:] Zeitschr. f. Kunstgesch. <\/em>IV<\/em>.
Kacprzak S., Kubiak P., 2013<\/a>.\u00a0Rok 1913<\/em>. Wiosna szczeci\u0144skiego muzealnictwa, „Spotkania z zabytkami”, 7-9.
Kubiak S.P., Kacprzak D. (red.), 2013a.<\/a>\u00a0100 lat muzeum w Szczecinie<\/em>, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie.
Kr\u00fcger L., 1913<\/a>.\u00a0Festschrift zur Er\u00f6ffnung des St\u00e4dtichen Museums ze Stettin am 23. Juni 1913. Gewidmet vom Entomologischen Verein zu Stettin, <\/em>Stettin.
Lessing J., Bruning A., 1905. Der Pommersche Kunstschrank<\/em>, Berlin.
Strona Muzeum Narodowego w Szczecinie, http:\/\/muzeum.szczecin.pl\/o-muzeum\/historia.html [dost\u0119p: 2017-12-18].
Strona Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t Pomorskich w Szczecinie, http:\/\/zamek.szczecin.pl\/historia.php [dost\u0119p 2017-12-18].<\/p>\n
\n