{"id":2605,"date":"2018-08-10T00:03:24","date_gmt":"2018-08-09T22:03:24","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2605"},"modified":"2020-03-09T18:10:41","modified_gmt":"2020-03-09T17:10:41","slug":"warszawa-projekt-muzeum-bibliotekoznawczego-1906","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2605","title":{"rendered":"1906 – Warszawa, projekt Muzeum Bibliotekoznawczego"},"content":{"rendered":"

Towarzystwo Biblioteki Publicznej za\u0142o\u017cone zosta\u0142o w 1906 roku, a jego celem by\u0142o \u201esp\u00f3\u0142dzia\u0142anie rozwojowi nauki i o\u015bwiaty przez gromadzenie i utrzymywanie ksi\u0119gozbioru ze wszystkich dzia\u0142\u00f3w literatury naukowej i beletrystycznej, oraz innych \u015brodk\u00f3w pomocy naukowych do u\u017cytku powszechnego\u201d(Ustawa Tow., 1906, \u00a71). Opr\u00f3cz ksi\u0119gozbior\u00f3w Towarzystwo gromadzi\u0107 mia\u0142o r\u0119kopisy, mapy, atlasy, nuty, ryciny, rysunki i \u201einne zbiory\u201d przydatne do kszta\u0142cenia (\u00a73).<\/p>\n

Zgodnie z \u00a76 Towarzystwo \u201emia\u0142o prawo\u201d urz\u0105dzi\u0107 i utrzymywa\u0107 Instytut Bibliograficzny oraz Muzeum Bibliotekoznawstwa. Utworzenie muzeum nale\u017ca\u0142o do obowi\u0105zk\u00f3w statutowych Zarz\u0105du Towarzystwa, w postaci wybranego spo\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w Komitetu (\u00a724 pkt.b). W 1907 Towarzystwo przej\u0119\u0142o Czytelni\u0119 Naukow\u0105 przy ul. \u017burawiej 41, planowa\u0142o tak\u017ce za\u0142o\u017cenie Instytutu Bibliotekoznawczego. Tego samego roku siedzib\u0105 Towarzystwa i jego zbior\u00f3w bibliotecznych sta\u0142y si\u0119 pomieszczenia w budynku przy ul. Rysiej 1 (ob. pl. D\u0105browskiego 1).<\/p>\n

W wyg\u0142oszonym w lutym przem\u00f3wieniu Stanis\u0142aw Leszczy\u0144ski przedstawi\u0142 koncepcj\u0119 Muzeum Bibliotekoznawczego: mia\u0142o ono stanowi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy na temat urz\u0105dzenia i funkcjonowania bibliotek, rozmieszczenia zbior\u00f3w, budynk\u00f3w muzealnych. Jak m\u00f3wi\u0142: \u201eW Muzeum Bibliotekoznawstwa znajd\u0105 miejsce wszelkie wzory, okazy, tablice, modele, obrazuj\u0105ce spos\u00f3b urz\u0105dzania bibliotek, rozmieszczenia zbior\u00f3w i ich katalogowania, a pr\u00f3cz tego ksi\u0105\u017cki, tablice, instrukcje i przepisy temu\u017c przedmiotowi po\u015bwi\u0119cone. B\u0119d\u0105 tam tak\u017ce plany budynk\u00f3w bibliotecznych i ich wewn\u0119trznego urz\u0105dzenia, architektura bowiem gmach\u00f3w bibliotek stanowi dzi\u015b odr\u0119bn\u0105 specjalno\u015b\u0107. Do zada\u0144 Muzeum nale\u017ce\u0107 r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie zaj\u0119cie si\u0119 opisem bibliotek, w kraju istniej\u0105cych\u201d (Leszczy\u0144ski 1908: 4)<\/p>\n

Inspiracj\u0105 dla stworzenia takiej instytucji by\u0142o najprawdopodobniej Muzeum Metod i Materja\u0142\u00f3w dzia\u0142aj\u0105ce przy Mi\u0119dzynarodowym Instytucie Bibljobraficznym w Brukseli. Do powstania tego rodzaju muzeum w\u00f3wczas nie dosz\u0142o, najprawdopodobniej ze wzgl\u0119du na brak miejsca, funduszy oraz personelu.<\/p>\n

W 1910 roku Towarzystwo otrzyma\u0142o kolekcj\u0119 Zygmunta Wolskiego (akt z 17 listopada 1910), na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119: ksi\u0119gozbi\u00f3r, zbiory autograf\u00f3w, opraw, exlibris\u00f3w, druk\u00f3w i dokument\u00f3w. Kolekcja ta przekazywana by\u0142a stopniowo, w latach 1912 i 1913 ofiarodawca przes\u0142a\u0142 ok. 6000 broszur i ksi\u0105\u017cek spisywanych do osobnego wykazu. Pozosta\u0142e obiekty zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do zbior\u00f3w w 1915 roku. Z kolei w 1913 roku Towarzystwo otrzyma\u0142o zapis Adama Wi\u015blickiego, kt\u00f3ry z powodu braku pa\u0144stwowej decyzji o zatwierdzeniu nie zosta\u0142 zrealizowany (fundusz). W zbiorach Towarzystwa znajdowa\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przekazane na mocy \u00a7 3 testamentu Wi\u015blickiego: 7 portret\u00f3w rodzinnych testatora, komplet mebli czarnych w tylu staro-niemieckim i ksi\u0119gozbi\u00f3r. Zapisy te nie doprowadzi\u0142y do wydzielenia ze zbior\u00f3w Towarzystwa muzeum.<\/p>\n

Koncepcja utworzenia Muzeum Bibliotekoznawczego pojawi\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w ustawie z 1906 roku i w 1907 roku w przem\u00f3wieniu Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego. Prawdopodobnie w przygotowaniu jej bra\u0142 udzia\u0142 tak\u017ce Samuel Dickstein. Koncepcja ta nigdy nie zosta\u0142a podj\u0119ta przez Komitet wykonawczy Towarzystwa. Nigdy nie poczyniono tak\u017ce stara\u0144 sta\u0142ego dar\u00f3w nie b\u0119d\u0105cych ksi\u0119gozbiorem. W latach 1939 oraz 1944 roku zniszczeniu uleg\u0142o oko\u0142o 80% zbior\u00f3w Biblioteki.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat muzeum i zbior\u00f3w Towarzystwa Biblioteki Publicznej w Warszawie, zob. m.in.:<\/p>\n

Sprawozdania Komitetu Towarzystwa Biblioteki Publicznej w Warszawie, za lata 1907-1918
\nTowarzystwo Biblioteki Publicznej w Warszawie, Odbitka z czasopisma ,,Ksi\u0105\u017cka” No 5 z dn. 15 maja 1907 r., [S.n.], 1907
\nZe Sprawozdania Instytutu mi\u0119dzynarodowego bibliotecznego, prze\u0142. I. Sauerman, \u201ePrzegl\u0105d Bibljograficzny\u201d, 1908, t. 1, z. 3-4, s. 237-245
\nRepertorja, zbiory, czynno\u015bci i wydawnictwa Instytutu Mi\u0119dzynarodowego Bibljografji, \u201ePrzegl\u0105d Bibljograficzny\u201d, 1909, t. 2, z. 1-2, s. 75-88, tu: 85
\nStanis\u0142aw Leszczy\u0144ski, Towarzystwo Bibljoteki Publicznej w Warszawie. Zagajenie Zgromadzenia \u00a0Organizacyjnego Towarzystwa Bibljoteki Publicznej w Warszawie dnia 2 lutego 1907 r., \u201ePrzegl\u0105d Bibljograficzny\u201d, 1908, t. 1, z. 1, s. 1-5
\nBiblioteka Publiczna m. st. Warszawy: przewodnik, red. Ryszard Przelaskowski, opr. Wies\u0142awa \u017bukowska, Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich 1961
\nMieczys\u0142aw Treter, Muzea wsp\u00f3\u0142czesne : studium muzeologiczne : pocz\u0105tki, rodzaje, Kij\u00f3w: red. Muzeum Polskiego 1917, s. 87-88<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gmach przy ul. Rysiej 1, od 1907 Czytelnia Naukowa Towarzystwa Biblioteki Publicznej, w okr. mi\u0119dzywojennym siedziba Ministerstwa Pracy i Opieki Spo\u0142ecznej (do 1929), przebudowa w 1931, gmach Towarzystwa Ubezpiecze\u0144 „Polonia”, \u017ar\u00f3d\u0142o: Dziesi\u0119ciolecie Polski Odrodzonej: ksi\u0119ga pami\u0105tkowa 1918-1928<\/a>, Warszawa 1928, s. 796<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Biblioteka Publiczna Koszykowa 26, fot. przed 1939, J. Kasprzycki „Korzenie miasta” tom I,\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142o: Fundacja Warszawa 1939<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

J.Faustyn Czerwijowski przemawia, Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy : przewodnik<\/a>, red. Ryszard Przelaskowski, opr. Wies\u0142awa \u017bukowska, Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich<\/p>\n

[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Towarzystwo Biblioteki Publicznej za\u0142o\u017cone zosta\u0142o w 1906 roku, a jego celem by\u0142o \u201esp\u00f3\u0142dzia\u0142anie rozwojowi nauki i o\u015bwiaty przez gromadzenie i utrzymywanie ksi\u0119gozbioru ze wszystkich dzia\u0142\u00f3w literatury naukowej i beletrystycznej, oraz innych \u015brodk\u00f3w pomocy naukowych do u\u017cytku powszechnego\u201d(Ustawa Tow., 1906, \u00a71). Opr\u00f3cz ksi\u0119gozbior\u00f3w Towarzystwo gromadzi\u0107 mia\u0142o r\u0119kopisy, mapy, atlasy, nuty, ryciny, rysunki i \u201einne zbiory\u201d przydatne… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,156],"tags":[],"class_list":["post-2605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-projekty-muzeow"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t