{"id":2589,"date":"2018-08-07T14:48:51","date_gmt":"2018-08-07T12:48:51","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2589"},"modified":"2018-08-07T15:00:50","modified_gmt":"2018-08-07T13:00:50","slug":"bialowieza-muzeum-puszczy-bialowieskiej-1913-1915","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2589","title":{"rendered":"Bia\u0142owie\u017ca, Muzeum Puszczy Bia\u0142owieskiej (1913-1915)"},"content":{"rendered":"

W 1888 roku, decyzj\u0105 cara Aleksandra III (1845-1894) Puszcza Bia\u0142owieska i \u015awis\u0142ocka zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do d\u00f3br rodziny carskiej w zamian za ziemi\u0119 apana\u017cow\u0105 w guberniach or\u0142owskiej i symbirskiej. W latach 1889-1894 prowadzona by\u0142a budowa carskiego Pa\u0142acu My\u015bliwskiego w Bia\u0142owie\u017cy wg proj. nadwornego architekta Miko\u0142aja hr. de Rochefort. Prawdopodobnie na prze\u0142omie XIX i XX wieku wzniesiony zosta\u0142 jednopi\u0119trowy budynek Zarz\u0105du Apana\u017cowego Puszczy Bia\u0142owieskiej. W latach 1912-1914 zarz\u0105d nad Puszcz\u0105 powierzony zosta\u0142 le\u015bnikowi Mitrofanowi Stiepanowiczowi Golence (1863-1943).<\/p>\n

Impulsem do za\u0142o\u017cenia plac\u00f3wki by\u0142o planowane na 1914 rok polowanie cara Miko\u0142aja II. W 1913 roku Golenko wyst\u0105pi\u0142 do Wiktora S. Koczubeja, naczelnika G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Apana\u017cowego (Udie\u0142\u00f3w) z pro\u015bb\u0105 o zgod\u0119 na utworzenie muzeum. Jeszcze w tym samym roku rozpocz\u0119to gromadzenie zbior\u00f3w. Okazy pozyskiwane by\u0142y przede wszystkim przez s\u0142u\u017cby le\u015bne, zajmuj\u0105ce si\u0119 konfiskat\u0105 broni k\u0142usowniczej i side\u0142, pozyskiwaniem okaz\u00f3w ptactwa, gromadzeniem okaz\u00f3w flory i fauny. Do pomocy przy przygotowywaniu okaz\u00f3w zatrudniony zosta\u0142 w\u0142a\u015bciciel sklepu \u201ePrzyroda i my\u015blistwo\u201d p. Gubin z Petersburga oraz specjali\u015bci trudni\u0105cy si\u0119 preparacj\u0105 sk\u00f3r. Okazy dostarcza\u0142a do muzeum stra\u017c \u0142owiecka. Eksponaty prezentowa\u0142o w gablotach szklanych stoj\u0105cych i wisz\u0105cych, ramach, na s\u0142upach obrotowych, a tak\u017ce w formie rozbudowanych, narracyjnych dioram.<\/p>\n

Muzeum zosta\u0142o urz\u0105dzone na parterze i pi\u0119trze przybud\u00f3wki budynku Zarz\u0105du Puszczy (nad pomieszczeniem kre\u015blarni i dzia\u0142u le\u015bnego). Zajmowa\u0142o co najmniej 5 sal, a eksponaty prezentowano tak\u017ce przy wej\u015bciu i na klatce schodowej. Zbiory podzielono na kilka dzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rym najprawdopodobniej odpowiada\u0142y poszczeg\u00f3lne sale, obejmuj\u0105ce gleboznawstwo, faun\u0119 \u0142own\u0105 Puszczy Bia\u0142owieskiej, bro\u0144 my\u015bliwska, dzia\u0142 \u0142owiecki, zbiory ornitologiczne, okazy zwi\u0105zane z chorobami zwierz\u0105t, dzia\u0142 le\u015bny. W zbiorach muzealnych znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce portrety w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3re najprawdopodobniej zosta\u0142y zakupione lub wykonane na zam\u00f3wienie. Podobnie by\u0142o najprawdopodobniej z kopiami grzyb\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na terenie Puszczy Bia\u0142owieskiej. Bro\u0144 my\u015bliwska pochodzi\u0107 mog\u0142a ze zbior\u00f3w carskich.<\/p>\n

Muzeum zosta\u0142o otwarte w 1914 roku, jednak nadal trwa\u0142y prace nad ekspozycj\u0105. Wybuch wojny przerwa\u0142 prace nad organizacj\u0105 instytucji. W 1914 roku Golenko wyjecha\u0142 z Bia\u0142owie\u017cy, a w 1915 roku, po przeprowadzeniu inwentaryzacji najbardziej warto\u015bciowa cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w muzealnych wraz z wyposa\u017ceniem pa\u0142acu zosta\u0142y wywiezione przez wojsko rosyjskie. Okazy przyrodnicze trafi\u0142y do zbior\u00f3w Pa\u0142acu Nieskucznego w Moskwie.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in.:<\/p>\n

Piotr Bajko, Bia\u0142owie\u017ca pod rz\u0105dami Georga Eschericha, Czasopis. Bia\u0142oruski miesi\u0119cznik spo\u0142eczno-kulturalny, 9\/2014, s. 39-42, [http:\/\/czasopis.pl\/92014-2\/]
\nPiotr Bajko, Muzeum Przyrodnicze w carskim pa\u0142acu w Bia\u0142owie\u017cy, W: Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody, t. 36, nr 2 (2017), s. 89-97
\nPiotr Bajko, Aleksander III, car (1845-1894) [has\u0142o], [w:] Encyklopedia Puszczy Bia\u0142owieskiej, http:\/\/www.encyklopedia.puszcza-bialowieska.eu\/index.php?dzial=haslo&id=215<\/a>
\nPiotr Bajko, Muzeum carskie w Bia\u0142owie\u017cy [has\u0142o], [w:] Encyklopedia Puszczy Bia\u0142owieskiej, http:\/\/www.encyklopedia.puszcza-bialowieska.eu\/index.php?dzial=haslo&id=933<\/a>
\nGrzegorz Bielecki, Andrzej Nowak, Problematyka ochrony przyrody Puszczy Bia\u0142owieskiej w uj\u0119ciu historycznym i spo\u0142ecznym, \u201eZarz\u0105dzanie ochron\u0105 przyrody w lasach\u201d, t. 7, 2014, s. 16-30
\nSwiet\u0142ana Czestnych, Karen Kettering Bia\u0142owie\u017ca: carska rezydencja\/ Belove\u017e : carsk\u00e2 rezidenci\u00e2, Warszawa: Wydawnictwo Hartigrama: Pa\u0144stwowe Muzeum Archeologiczne, 2009
\nPiotr Daszkiewicz, Bogumi\u0142a J\u0119drzejewska, Tomasz Samojlik, Bia\u0142owieskie Muzeum z 1914 roku w relacji Mitrofana Golenki ostatniego cesarskiego zarz\u0105dcy Puszczy<\/a>, \u201eKwartalnik Historii, Nauki i Techniki\u201d, 2006, nr 3-4, s. 229-237
\nPiotr Daszkiewicz, Anastasia Fedotova, Tomasz Samojlik, \u017bubrze eksponaty z lat 1811\u22121914 w europejskich kolekcjach naukowych \u2013 ma\u0142o znany aspekt XIX\u2212wiecznej gospodarki \u0142owieckiej w Puszczy, \u201eSylwan\u201d, 2017, nr 161 (4), s. 341-352
\nGeorgij Korcow, Puszcza Bia\u0142owieska: zarys historii, wsp\u00f3\u0142czesne gospodarstwo \u0142owieckie i polowania Panuj\u0105cych w Puszczy [1903], t\u0142. Czes\u0142aw Oko\u0142\u00f3w, Bia\u0142ystok: Publikator Sp. z o.o., 2015
\nMitrofan Golenko, Muzeum Bia\u0142owieskiej Puszczy, Vozrohzdenie [\u0412\u043e\u0437\u0440\u043e\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435], 1935, nr 3609, przedruk i t\u0142umaczenie:<\/strong>\u00a0Piotr Daszkiewicz, Bogumi\u0142a J\u0119drzejewska, Tomasz Samojlik, Bia\u0142owieskie Muzeum z 1914 roku w relacji Mitrofana Golenki ostatniego cesarskiego zarz\u0105dcy Puszczy
\nStanis\u0142aw Miklaszewski, Z Puszczy Bia\u0142owieskiej, Ziemia, 1919, nr 44, s. 617-618
\nCzes\u0142aw Oko\u0142\u00f3w, Muzeum przyrodniczole\u015bne Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego, \u201eRocznik Bia\u0142ostocki\u201d, 1991, t. 17, s. 333-352<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pos\u0105g \u017cubra na pami\u0105tk\u0119 polowania Aleksandra II, \u017ar\u00f3d\u0142o: Romanov Empire – \u0418\u043c\u043f\u0435\u0440\u0438\u044f \u0420\u043e\u043c\u0430\u043d\u043e\u0432\u044b\u0445, <\/span>Historical Society – \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u041e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pa\u0142ac Carski w Bia\u0142owie\u017cy, fot. 1894, \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/a><\/p>\n

[ato]<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 1888 roku, decyzj\u0105 cara Aleksandra III (1845-1894) Puszcza Bia\u0142owieska i \u015awis\u0142ocka zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do d\u00f3br rodziny carskiej w zamian za ziemi\u0119 apana\u017cow\u0105 w guberniach or\u0142owskiej i symbirskiej. W latach 1889-1894 prowadzona by\u0142a budowa carskiego Pa\u0142acu My\u015bliwskiego w Bia\u0142owie\u017cy wg proj. nadwornego architekta Miko\u0142aja hr. de Rochefort. Prawdopodobnie na prze\u0142omie XIX i XX wieku wzniesiony… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2590,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-2589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolekcje-prywatne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/bison-statue-at-the-entrance-to-the-menagerie-in-memory-of-the-hunting-of-emperor-0db900-1024.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/bison-statue-at-the-entrance-to-the-menagerie-in-memory-of-the-hunting-of-emperor-0db900-1024.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"KOLEKCJE PRYWATNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"

W 1888 roku, decyzj\u0105 cara Aleksandra III (1845-1894) Puszcza Bia\u0142owieska i \u015awis\u0142ocka zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do d\u00f3br rodziny carskiej w zamian za ziemi\u0119 apana\u017cow\u0105 w guberniach or\u0142owskiej i symbirskiej. W latach 1889-1894 prowadzona by\u0142a budowa carskiego Pa\u0142acu My\u015bliwskiego w Bia\u0142owie\u017cy wg proj. nadwornego architekta Miko\u0142aja hr. de Rochefort. Prawdopodobnie na prze\u0142omie XIX i XX wieku wzniesiony zosta\u0142 jednopi\u0119trowy budynek Zarz\u0105du Apana\u017cowego Puszczy Bia\u0142owieskiej. W latach 1912-1914 zarz\u0105d nad Puszcz\u0105 powierzony zosta\u0142 le\u015bnikowi Mitrofanowi Stiepanowiczowi Golence (1863-1943).<\/p>\n

Impulsem do za\u0142o\u017cenia plac\u00f3wki by\u0142o planowane na 1914 rok polowanie cara Miko\u0142aja II. W 1913 roku Golenko wyst\u0105pi\u0142 do Wiktora S. Koczubeja, naczelnika G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Apana\u017cowego (Udie\u0142\u00f3w) z pro\u015bb\u0105 o zgod\u0119 na utworzenie muzeum. Jeszcze w tym samym roku rozpocz\u0119to gromadzenie zbior\u00f3w. Okazy pozyskiwane by\u0142y przede wszystkim przez s\u0142u\u017cby le\u015bne, zajmuj\u0105ce si\u0119 konfiskat\u0105 broni k\u0142usowniczej i side\u0142, pozyskiwaniem okaz\u00f3w ptactwa, gromadzeniem okaz\u00f3w flory i fauny. Do pomocy przy przygotowywaniu okaz\u00f3w zatrudniony zosta\u0142 w\u0142a\u015bciciel sklepu \u201ePrzyroda i my\u015blistwo\u201d p. Gubin z Petersburga oraz specjali\u015bci trudni\u0105cy si\u0119 preparacj\u0105 sk\u00f3r. Okazy dostarcza\u0142a do muzeum stra\u017c \u0142owiecka. Eksponaty prezentowa\u0142o w gablotach szklanych stoj\u0105cych i wisz\u0105cych, ramach, na s\u0142upach obrotowych, a tak\u017ce w formie rozbudowanych, narracyjnych dioram.<\/p>\n

Muzeum zosta\u0142o urz\u0105dzone na parterze i pi\u0119trze przybud\u00f3wki budynku Zarz\u0105du Puszczy (nad pomieszczeniem kre\u015blarni i dzia\u0142u le\u015bnego). Zajmowa\u0142o co najmniej 5 sal, a eksponaty prezentowano tak\u017ce przy wej\u015bciu i na klatce schodowej. Zbiory podzielono na kilka dzia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rym najprawdopodobniej odpowiada\u0142y poszczeg\u00f3lne sale, obejmuj\u0105ce gleboznawstwo, faun\u0119 \u0142own\u0105 Puszczy Bia\u0142owieskiej, bro\u0144 my\u015bliwska, dzia\u0142 \u0142owiecki, zbiory ornitologiczne, okazy zwi\u0105zane z chorobami zwierz\u0105t, dzia\u0142 le\u015bny. W zbiorach muzealnych znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce portrety w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3re najprawdopodobniej zosta\u0142y zakupione lub wykonane na zam\u00f3wienie. Podobnie by\u0142o najprawdopodobniej z kopiami grzyb\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na terenie Puszczy Bia\u0142owieskiej. Bro\u0144 my\u015bliwska pochodzi\u0107 mog\u0142a ze zbior\u00f3w carskich.<\/p>\n

Muzeum zosta\u0142o otwarte w 1914 roku, jednak nadal trwa\u0142y prace nad ekspozycj\u0105. Wybuch wojny przerwa\u0142 prace nad organizacj\u0105 instytucji. W 1914 roku Golenko wyjecha\u0142 z Bia\u0142owie\u017cy, a w 1915 roku, po przeprowadzeniu inwentaryzacji najbardziej warto\u015bciowa cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w muzealnych wraz z wyposa\u017ceniem pa\u0142acu zosta\u0142y wywiezione przez wojsko rosyjskie. Okazy przyrodnicze trafi\u0142y do zbior\u00f3w Pa\u0142acu Nieskucznego w Moskwie.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in.:<\/p>\n

Piotr Bajko, Bia\u0142owie\u017ca pod rz\u0105dami Georga Eschericha, Czasopis. Bia\u0142oruski miesi\u0119cznik spo\u0142eczno-kulturalny, 9\/2014, s. 39-42, [http:\/\/czasopis.pl\/92014-2\/]
\nPiotr Bajko, Muzeum Przyrodnicze w carskim pa\u0142acu w Bia\u0142owie\u017cy, W: Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody, t. 36, nr 2 (2017), s. 89-97
\nPiotr Bajko, Aleksander III, car (1845-1894) [has\u0142o], [w:] Encyklopedia Puszczy Bia\u0142owieskiej, http:\/\/www.encyklopedia.puszcza-bialowieska.eu\/index.php?dzial=haslo&id=215<\/a>
\nPiotr Bajko, Muzeum carskie w Bia\u0142owie\u017cy [has\u0142o], [w:] Encyklopedia Puszczy Bia\u0142owieskiej, http:\/\/www.encyklopedia.puszcza-bialowieska.eu\/index.php?dzial=haslo&id=933<\/a>
\nGrzegorz Bielecki, Andrzej Nowak, Problematyka ochrony przyrody Puszczy Bia\u0142owieskiej w uj\u0119ciu historycznym i spo\u0142ecznym, \u201eZarz\u0105dzanie ochron\u0105 przyrody w lasach\u201d, t. 7, 2014, s. 16-30
\nSwiet\u0142ana Czestnych, Karen Kettering Bia\u0142owie\u017ca: carska rezydencja\/ Belove\u017e : carsk\u00e2 rezidenci\u00e2, Warszawa: Wydawnictwo Hartigrama: Pa\u0144stwowe Muzeum Archeologiczne, 2009
\nPiotr Daszkiewicz, Bogumi\u0142a J\u0119drzejewska, Tomasz Samojlik, Bia\u0142owieskie Muzeum z 1914 roku w relacji Mitrofana Golenki ostatniego cesarskiego zarz\u0105dcy Puszczy<\/a>, \u201eKwartalnik Historii, Nauki i Techniki\u201d, 2006, nr 3-4, s. 229-237
\nPiotr Daszkiewicz, Anastasia Fedotova, Tomasz Samojlik, \u017bubrze eksponaty z lat 1811\u22121914 w europejskich kolekcjach naukowych \u2013 ma\u0142o znany aspekt XIX\u2212wiecznej gospodarki \u0142owieckiej w Puszczy, \u201eSylwan\u201d, 2017, nr 161 (4), s. 341-352
\nGeorgij Korcow, Puszcza Bia\u0142owieska: zarys historii, wsp\u00f3\u0142czesne gospodarstwo \u0142owieckie i polowania Panuj\u0105cych w Puszczy [1903], t\u0142. Czes\u0142aw Oko\u0142\u00f3w, Bia\u0142ystok: Publikator Sp. z o.o., 2015
\nMitrofan Golenko, Muzeum Bia\u0142owieskiej Puszczy, Vozrohzdenie [\u0412\u043e\u0437\u0440\u043e\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u0435], 1935, nr 3609, przedruk i t\u0142umaczenie:<\/strong>\u00a0Piotr Daszkiewicz, Bogumi\u0142a J\u0119drzejewska, Tomasz Samojlik, Bia\u0142owieskie Muzeum z 1914 roku w relacji Mitrofana Golenki ostatniego cesarskiego zarz\u0105dcy Puszczy
\nStanis\u0142aw Miklaszewski, Z Puszczy Bia\u0142owieskiej, Ziemia, 1919, nr 44, s. 617-618
\nCzes\u0142aw Oko\u0142\u00f3w, Muzeum przyrodniczole\u015bne Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego, \u201eRocznik Bia\u0142ostocki\u201d, 1991, t. 17, s. 333-352<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pos\u0105g \u017cubra na pami\u0105tk\u0119 polowania Aleksandra II, \u017ar\u00f3d\u0142o: Romanov Empire – \u0418\u043c\u043f\u0435\u0440\u0438\u044f \u0420\u043e\u043c\u0430\u043d\u043e\u0432\u044b\u0445, <\/span>Historical Society – \u0418\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0447\u0435\u0441\u043a\u043e\u0435 \u041e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pa\u0142ac Carski w Bia\u0142owie\u017cy, fot. 1894, \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/a><\/p>\n

[ato]<\/p>\n

 <\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2589"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2594,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2589\/revisions\/2594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}