{"id":2554,"date":"2018-08-04T15:09:27","date_gmt":"2018-08-04T13:09:27","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2554"},"modified":"2021-02-16T11:32:39","modified_gmt":"2021-02-16T10:32:39","slug":"miejskie-muzeum-starozytnosci-w-grudziadzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2554","title":{"rendered":"Grudzi\u0105dz, Miejskie Muzeum Staro\u017cytno\u015bci (1883)"},"content":{"rendered":"

Towarzystwa i Stowarzyszenia odegra\u0142y istotn\u0105 rol\u0119 w historii polskiego muzealnictwa XIX wieku. Jedn\u0105 z niezwykle udanych inicjatyw by\u0142o stworzenie Muzeum Staro\u017cytno\u015bci w Grudzi\u0105dzu. Powsta\u0142o z inicjatywy Towarzystwa Staro\u017cytno\u015bci, powo\u0142anego do \u017cycia 24.11.1883 roku w hotelu Pod Z\u0142otym Lwem. Na spotkaniu za\u0142o\u017cycielskim opr\u00f3cz inicjatora \u2013 dr. Siegfrieda Angera, dyrektora miejscowego Gimnazjum Kr\u00f3lewskiego obecne by\u0142y jeszcze 34 osoby, w tym r\u00f3wnie\u017c \u00f3wczesny burmistrz Grudzi\u0105dza \u2013 Alexander Pohlmann.<\/p>\n

Miejskie Muzeum Staro\u017cytno\u015bci zosta\u0142o otwarte 15 czerwca 1884 roku, ulokowano je w podw\u00f3rzu przy ul. Klasztornej 5 \u2013 w jednej z sal na parterze szko\u0142y \u015bredniej dla dziewcz\u0105t, w skrzydle tzw. Pa\u0142acu Opatek, czyli dawnej rezydencji ksieni benedyktynek. Muzeum dla zwiedzaj\u0105cych dzia\u0142a\u0142o od 16 czerwca. Na ekspozycj\u0119 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 zbiory J. Scharlocja, J. Bohma, K. Florkowskiego, zbiory Gimnazjum Kr\u00f3lewskiego, a tak\u017ce zbiory z Wy\u017cszej Szko\u0142y \u017be\u0144skiej, przekazane przez Gustava Bormanna. Wystawa zosta\u0142a zaprojektowana przez Konstantina Florkowskiego – grudzi\u0105dzkiego mistrza malarskiego.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo muzeum utrzymywa\u0142o si\u0119 ze sk\u0142adek cz\u0142onkowskich Towarzystwa Staro\u017cytno\u015bci, entuzja\u015bci pracowali w muzeum za darmo. Trzon zbior\u00f3w muzealnych stanowi\u0142y kolekcje cz\u0142onk\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli. Muzeum organizowa\u0142o wyprawy archeologiczne, kt\u00f3re wymaga\u0142y \u015brodk\u00f3w finansowych. Op\u0142acano je wi\u0119c ze \u015brodk\u00f3w w\u0142asnych Towarzystwa \u2013 roczny bud\u017cet wynosi\u0142 \u015brednio 600-700 marek, w tym oko\u0142o 135 marek to sk\u0142adki cz\u0142onkowskie, 100 marek to dotacja miejska, a 300 marek stanowi\u0142a dotacja od w\u0142adz prowincji. Muzeum musia\u0142o jednak \u201eodwdzi\u0119czy\u0107 si\u0119\u201d w\u0142adzom prowincji za wsparcie, dlatego te\u017c by\u0142o zobowi\u0105zane do przeznaczania cz\u0119\u015bci odkrytych eksponat\u00f3w do Muzeum Ludoznawczego w Berlinie, muzeum w Gda\u0144sku, Halle, Kr\u00f3lewcu i Magdeburgu.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce kolekcja muzeum by\u0142a bardzo bogata – w momencie otwarcia liczy\u0142a 741 wy\u0142\u0105cznie archeologicznych eksponat\u00f3w. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce zwiedzaj\u0105cy od pocz\u0105tku istnienia muzeum zaskoczeni byli tak du\u017cymi zbiorami. 30.10.1884 roku odnotowano 841 obiekty, w 1886 roku: 1065, w 1889 roku: 2717 a w 1890 roku 3116 obiekt\u00f3w oraz 75 tom\u00f3w w bibliotece muzealnej. W 1890 roku muzeum wzbogaci\u0142o si\u0119 o 400 obiekt\u00f3w dzi\u0119ki prowadzonym wykopaliskom w Rz\u0105dzu, Che\u0142mnie, Warlubiu i na G\u00f3rze Zamkowej w Grudzi\u0105dzu. 4 lipca 1894 r. zakupiono kolekcj\u0119 przywiezion\u0105 przez dr. Bolumi\u0144skiego z Nowej Gwinei, a 30 stycznia 1901 roku muzeum sta\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem ksi\u0105\u017cek oraz r\u0119kopis\u00f3w po zmar\u0142ym Juliusie Scharlocku. Wed\u0142ug inwentarza w 1905 roku muzeum posiada\u0142o 3985 obiekt\u00f3w.<\/p>\n

Prze\u0142omowym wydarzeniem by\u0142a \u015bmier\u0107 Gustava Roethe 1 grudnia 1907 roku \u2013 w\u0142a\u015bciciela drukarni, wydawcy gazety codziennej \u201eDer Gesselige\u201d.\u00a0 Muzeum otrzyma\u0142o w spadku 60 tysi\u0119cy marek, z kt\u00f3rych 25 tys. Roethe przewidzia\u0142 na budow\u0119 gmachu muzealnego oraz biblioteki, 15 tys. na zakup ksi\u0119gozbioru a 20 tys. na rozw\u00f3j kolekcji, a tak\u017ce biblioteki. Postawi\u0142 jeden warunek: miasto powinno nieodp\u0142atnie przekaza\u0107 parcel\u0119 pod budow\u0119 nowego budynku muzeum, a tak\u017ce zadba\u0107 o jego utrzymanie.<\/p>\n

W 1911 roku muzeum przeniesiono do nowo wybudowanego, okaza\u0142ego budynku przy ul. Lipowej 28, mie\u015bci\u0142o si\u0119 tam do 1956 roku. Obiekt o neorenesansowej fasadzie posiada\u0142 dwa pi\u0119tra: parter przeznaczono do magazynowania zbior\u00f3w muzealnych, pierwsze pi\u0119tro zajmowa\u0142a biblioteka, natomiast na drugim pi\u0119trze ulokowano sale ekspozycyjne.<\/p>\n

Do zg\u0142\u0119bieniaj historii Miejskiego Muzeum Staro\u017cytno\u015bci odsy\u0142amy do napisanej przez wsp\u00f3\u0142czesnych pracownik\u00f3w Muzeum w Grudzi\u0105dzu publikacji: 120 lat Muzeum lat Muzeum w Grudzi\u0105dzu<\/em> pod redakcj\u0105 Anny Wajler. Warto\u00a0podkre\u015bli\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 o interesuj\u0105cym nas okresie napisa\u0142a Emilia Markot-Borkowska.120 lat Muzeum w Grudzi\u0105dzu<\/em>, red. Anna Wajler, Muzeum w Grudzi\u0105dzu, Grudzi\u0105dz 2004<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"
Widok na skrzyd\u0142o Pa\u0142acu Opatek, pierwsz\u0105 siedzib\u0119 Muzeum. \u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0http:\/\/muzeum.grudziadz.pl\/galeria-24-historia_muzeum.html<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Obiekty etnograficzne eksponowane w muzeum. Fotografia zosta\u0142a wykonana w 1908 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/muzeum.grudziadz.pl\/galeria-24-historia_muzeum.html<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Sala rzemios\u0142 artystycznych w nowej siedzibie przy ulicy Legion\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/muzeum.grudziadz.pl\/galeria-24-historia_muzeum.html<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Muzeum przy ulicy Legion\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/grudziadz.fotopolska.eu\/10069,foto.html<\/figcaption><\/figure>\n

[eb]<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Towarzystwa i Stowarzyszenia odegra\u0142y istotn\u0105 rol\u0119 w historii polskiego muzealnictwa XIX wieku. Jedn\u0105 z niezwykle udanych inicjatyw by\u0142o stworzenie Muzeum Staro\u017cytno\u015bci w Grudzi\u0105dzu. Powsta\u0142o z inicjatywy Towarzystwa Staro\u017cytno\u015bci, powo\u0142anego do \u017cycia 24.11.1883 roku w hotelu Pod Z\u0142otym Lwem. Na spotkaniu za\u0142o\u017cycielskim opr\u00f3cz inicjatora \u2013 dr. Siegfrieda Angera, dyrektora miejscowego Gimnazjum Kr\u00f3lewskiego obecne by\u0142y jeszcze 34… <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2557,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-2554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t