![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Dokument-DjVu-2-300x210.jpg\")
<\/p>\nW 1840 roku powo\u0142ano do \u017cycia Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych w Szamotu\u0142ach, kt\u00f3ry zgodnie ze statutem przewidywa\u0142 powstanie Gabinetu, kt\u00f3ry mia\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcje zbli\u017cone do muzealnych: gromadzenie, zabezpieczenie, przechowywanie w jednym miejscu wybranych \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d. Pomys\u0142odawc\u0105 i pierwszym dyrektorem Towarzystwa by\u0142 J\u0119drzej Moraczewski (1802-1855) uznawany za jednego z g\u0142\u00f3wnych przedstawicieli szko\u0142y lelewelowskiej w polskiej historiografii.<\/p>\n
Obszar poszukiwa\u0144 nie by\u0142 zbyt szeroki \u2013 do Gabinetu przyjmowane by\u0142y okazy z terenu w promieniu 10 mil polskich od Szamotu\u0142 (czyli mniej wi\u0119cej 70 km), jednak charakter zbieranych obiekt\u00f3w mia\u0142 by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowany – od dzie\u0142 sztuki, zabytk\u00f3w archeologicznych, element\u00f3w uzbrojenia, po ich wizerunki.<\/p>\n
W ci\u0105gu pierwszego roku dzia\u0142alno\u015bci Gabinetu zbiory przedstawia\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 skromnie i mie\u015bci\u0142y si\u0119 w jednej szafie. Sprawozdanie z 1841 wymienia: urny i sprz\u0119ty, drobne kruszcowe, dwie zbroje husarskie, he\u0142m, misiurk\u0119, stary pa\u0142asz, tzw. krzy\u017c Pu\u0142askiego, kilkadziesi\u0105t numizmat\u00f3w, autografy kr\u00f3l\u00f3w polskich.<\/p>\n
Towarzystwo zosta\u0142o rozwi\u0105zane decyzj\u0105 landrata szamotulskiego w 1846 roku. W tej sytuacji postanowiono przekaza\u0107 zgromadzone zbiory do kolegiaty szamotulskiej pod opiek\u0119 jednego ze swoich cz\u0142onk\u00f3w \u2013 ksi\u0119dza Wincentego Taszarskiego. W\u0142adys\u0142aw Koz\u0142owski (spadkobierca ksi\u0119dza Taszarskiego) przekaza\u0142 zachowane obiekty w 1859 roku do Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Pozna\u0144skiego. Postaci\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 zbiory szamotulskie z Poznaniem by\u0142 Emil Kierski (1810-1874), sekretarz Towarzystwa w Szamotu\u0142ach, a nast\u0119pnie bibliotekarz utworzonego w 1857 roku Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Pozna\u0144skiego.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat dzia\u0142alno\u015bci Towarzystwa zob.:<\/p>\n
A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej XIX i XX wieku, Warszawa-\u0141\u00f3d\u017a 1991, s. 16-22;
\nJ. Kaczmarek, P. Silska, Staro\u017cytnictwo szamotulskie w XIX wieku, [w:] Szamotu\u0142y. Karty z dziej\u00f3w miasta, t. 2, red. I. Skierska, Szamotu\u0142y 2009, s. 168-184;
\nJ. Kostrzewski, Z dziej\u00f3w bada\u0144 archeologicznych w Wielkopolsce, Wroc\u0142aw 1958;
\nR. Marciniak, Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych w Szamotu\u0142ach (1840-1846), \u201eKronika Wielkopolski\u201d, 2002, nr 2, s. 21-36;
\nZ. Paw\u0142owska, Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych, [w:] S\u0142ownik polskich towarzystw naukowych, t. II Towarzystwa naukowe i upowszechniaj\u0105ce nauk\u0119 dzia\u0142aj\u0105ce w przesz\u0142o\u015bci na ziemiach polskich, red. B. Sordylowa, Wroc\u0142aw-Warszawa-Krak\u00f3w 1990, s. 237-239;
\nD. Strumi\u0142\u0142o, Z dziej\u00f3w zbieractwa wielkopolskiego w XIX wieku, \u201eMuzealnictwo\u201d, 1958, r. 7-8, s. 5-17.<\/p>\n
<\/p>\n
Na ilustracji: Orda, Napoleon (1807-1893), Szamotu\u0142y : (Ksi\u0119stwo Pozna\u0144skie), litografia ; 19,5 x 28,5 cm, [1873-1883], zas\u00f3b: Zielonog\u00f3rska Biblioteka Cyfrowa, \u017ar\u00f3d\u0142o http:\/\/zbc.uz.zgora.pl\/ [kk]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 1840 roku powo\u0142ano do \u017cycia Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych w Szamotu\u0142ach, kt\u00f3ry zgodnie ze statutem przewidywa\u0142 powstanie Gabinetu, kt\u00f3ry mia\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcje zbli\u017cone do muzealnych: gromadzenie, zabezpieczenie, przechowywanie w jednym miejscu wybranych \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d. Pomys\u0142odawc\u0105 i pierwszym dyrektorem Towarzystwa by\u0142 J\u0119drzej Moraczewski (1802-1855) uznawany za jednego z g\u0142\u00f3wnych przedstawicieli szko\u0142y lelewelowskiej w polskiej historiografii. Obszar… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-2430","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Dokument-DjVu-2-e1531894780355.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Dokument-DjVu-2-e1531894780355.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"Blog<\/a>, INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" W 1840 roku powo\u0142ano do \u017cycia Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych w Szamotu\u0142ach, kt\u00f3ry zgodnie ze statutem przewidywa\u0142 powstanie Gabinetu, kt\u00f3ry mia\u0142 pe\u0142ni\u0107 funkcje zbli\u017cone do muzealnych: gromadzenie, zabezpieczenie, przechowywanie w jednym miejscu wybranych \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d. Pomys\u0142odawc\u0105 i pierwszym dyrektorem Towarzystwa by\u0142 J\u0119drzej Moraczewski (1802-1855) uznawany za jednego z g\u0142\u00f3wnych przedstawicieli szko\u0142y lelewelowskiej w polskiej historiografii.<\/p>\n Obszar poszukiwa\u0144 nie by\u0142 zbyt szeroki \u2013 do Gabinetu przyjmowane by\u0142y okazy z terenu w promieniu 10 mil polskich od Szamotu\u0142 (czyli mniej wi\u0119cej 70 km), jednak charakter zbieranych obiekt\u00f3w mia\u0142 by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowany – od dzie\u0142 sztuki, zabytk\u00f3w archeologicznych, element\u00f3w uzbrojenia, po ich wizerunki.<\/p>\n W ci\u0105gu pierwszego roku dzia\u0142alno\u015bci Gabinetu zbiory przedstawia\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 skromnie i mie\u015bci\u0142y si\u0119 w jednej szafie. Sprawozdanie z 1841 wymienia: urny i sprz\u0119ty, drobne kruszcowe, dwie zbroje husarskie, he\u0142m, misiurk\u0119, stary pa\u0142asz, tzw. krzy\u017c Pu\u0142askiego, kilkadziesi\u0105t numizmat\u00f3w, autografy kr\u00f3l\u00f3w polskich.<\/p>\n Towarzystwo zosta\u0142o rozwi\u0105zane decyzj\u0105 landrata szamotulskiego w 1846 roku. W tej sytuacji postanowiono przekaza\u0107 zgromadzone zbiory do kolegiaty szamotulskiej pod opiek\u0119 jednego ze swoich cz\u0142onk\u00f3w \u2013 ksi\u0119dza Wincentego Taszarskiego. W\u0142adys\u0142aw Koz\u0142owski (spadkobierca ksi\u0119dza Taszarskiego) przekaza\u0142 zachowane obiekty w 1859 roku do Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Pozna\u0144skiego. Postaci\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 zbiory szamotulskie z Poznaniem by\u0142 Emil Kierski (1810-1874), sekretarz Towarzystwa w Szamotu\u0142ach, a nast\u0119pnie bibliotekarz utworzonego w 1857 roku Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Pozna\u0144skiego.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat dzia\u0142alno\u015bci Towarzystwa zob.:<\/p>\n A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej XIX i XX wieku, Warszawa-\u0141\u00f3d\u017a 1991, s. 16-22; Na ilustracji: Orda, Napoleon (1807-1893), Szamotu\u0142y : (Ksi\u0119stwo Pozna\u0144skie), litografia ; 19,5 x 28,5 cm, [1873-1883], zas\u00f3b: Zielonog\u00f3rska Biblioteka Cyfrowa, \u017ar\u00f3d\u0142o http:\/\/zbc.uz.zgora.pl\/ [kk]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2430"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2432,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2430\/revisions\/2432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nJ. Kaczmarek, P. Silska, Staro\u017cytnictwo szamotulskie w XIX wieku, [w:] Szamotu\u0142y. Karty z dziej\u00f3w miasta, t. 2, red. I. Skierska, Szamotu\u0142y 2009, s. 168-184;
\nJ. Kostrzewski, Z dziej\u00f3w bada\u0144 archeologicznych w Wielkopolsce, Wroc\u0142aw 1958;
\nR. Marciniak, Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych w Szamotu\u0142ach (1840-1846), \u201eKronika Wielkopolski\u201d, 2002, nr 2, s. 21-36;
\nZ. Paw\u0142owska, Towarzystwo Zbieracz\u00f3w Staro\u017cytno\u015bci Krajowych, [w:] S\u0142ownik polskich towarzystw naukowych, t. II Towarzystwa naukowe i upowszechniaj\u0105ce nauk\u0119 dzia\u0142aj\u0105ce w przesz\u0142o\u015bci na ziemiach polskich, red. B. Sordylowa, Wroc\u0142aw-Warszawa-Krak\u00f3w 1990, s. 237-239;
\nD. Strumi\u0142\u0142o, Z dziej\u00f3w zbieractwa wielkopolskiego w XIX wieku, \u201eMuzealnictwo\u201d, 1958, r. 7-8, s. 5-17.<\/p>\n<\/p>\n