{"id":2414,"date":"2018-07-06T08:14:49","date_gmt":"2018-07-06T06:14:49","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2414"},"modified":"2021-02-16T11:34:27","modified_gmt":"2021-02-16T10:34:27","slug":"radom-gabinet-historyczno-naturalny-w-gmachu-rzadu-guberni-radomskiej-1845-1856","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2414","title":{"rendered":"Radom, gabinet historyczno-naturalny w gmachu rz\u0105du guberni radomskiej (1845-1856)"},"content":{"rendered":"<p>Gabinet przyrodniczy, mineralogiczny, historyczny i artystyczny w Radomiu powsta\u0142 z inicjatywy Edwarda Bia\u0142osk\u00f3rskiego (1799-1881).<\/p>\n<p>Edward Bia\u0142osk\u00f3rski by\u0142 wojskowym, od 1836 roku pe\u0142ni\u0105cym funkcje naczelnika wojskowego w guberni kaliskiej (jako pomocnik), nast\u0119pnie guberni kieleckiej. Od 1845 przeniesiony zosta\u0142 do s\u0142u\u017cby cywilnej i w latach 1845-1856 piastowa\u0142 stanowisko gubernatora radomskiego. By\u0142 cz\u0142onkiem m.in. Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie i Towarzystwa Rolniczego.<\/p>\n<p>Gabinet zorganizowany zosta\u0142 przez Bia\u0142osk\u00f3rskiego w oparciu o zbiory w\u0142asne. Istnia\u0142 prawdopodobnie w latach pe\u0142nienia przez niego urz\u0119du gubernatora cywilnego radomskiego. Informacje na temat gabinetu znale\u017a\u0107 mo\u017cna w relacji z podr\u00f3\u017cy naukowej Franciszka Sobieszcza\u0144skiego (1813-1878) odbytej w 1851 roku.<\/p>\n<p>W gabinecie zgromadzone zosta\u0142y zbiory przyrodnicze: okazy zoologiczne (wypchane ptaki i inne zwierz\u0119ta), minera\u0142y (kamienia, kruszce, skamienieliny), okazy florystyczne; zbiory techniczne: wyroby rzemie\u015blnicze, pr\u00f3bki wyrob\u00f3w lokalnych, modele maszyn, ceramika, judaika; zbiory archeologiczne oraz artystyczne: obrazy europejskie (flamandzkie, holenderskie) i polskie. Ponadto w gabinecie znajdowa\u0142a si\u0119 biblioteka.<\/p>\n<p>Najprawdopodobniej nie zachowa\u0142a si\u0119 \u017cadna dokumentacja ikonograficzna gabinetu, ale dysponujemy ciekawym opisem Sobieszcza\u0144skiego z 1852 roku: \u201eGabinet ten jest to obszerna i wysoka sala, maj\u0105ca ze wszystkich stron szafy, w kt\u00f3rych umieszczone s\u0105 porz\u0105dkiem rzeczy kopalne, ro\u015blinne, zwierz\u0119ce, a na ostatek wyroby r\u0105k ludzkich, co wszystko nie wychodzi poza obr\u0119b guberni radomskiej. Zastanawiaj\u0105 tam naprz\u00f3d szafy z ptastwem i innemi zwierz\u0119tami, kt\u00f3re w gubernii po lasach, g\u00f3rach i polach \u017cyj\u0105. [\u2026]Podobnie\u017c liczne s\u0105 kruszce, w rozmaitych stanach i exemplarzach \u017celazo, srebro, mied\u017a, o\u0142\u00f3w itd.; wszystkie gliny i glinki, kredy i ziemie i na koniec osobliwo\u015bci pod wzgl\u0119dem naukowym, jako to: skamienia\u0142o\u015bci,\u00a0 muszle, amonity itd. Osobna szafa zawi\u00e9ra szczeg\u00f3lniejsz\u0105 bibliotek\u0119 z drzew le\u015bnych u\u0142o\u017con\u0105 [\u2026].Niemni\u00e9j Ciekaw\u0105 jest szafa, zawieraj\u0105ca rozmaite przedmioty handlu i przemys\u0142u t\u00e9j\u017ce gubernii. [\u2026]Dope\u0142niaj\u0105 ca\u0142o\u015bci porozwieszane na \u015bcianach obrazy, przedstawiaj\u0105ce najpi\u0119kniejsze krajowidy s\u0142ynnych i znanych tutejszych okolic, nareszcie zbi\u00f3r staro\u017cytno\u015bci, kt\u00f3re w ziemi by\u0142y wykopane lub znalezione\u201d.<\/p>\n<p>Obecnie do tradycji gabinetu nawi\u0105zuje obecnie Dzia\u0142 Przyrody Muzeum\u00a0 im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat gabinetu zob:<\/p>\n<p>F. Sobieszcza\u0144ski, Wycieczka archeologiczne w niekt\u00f3re strony Guberni Radomskiej odbyta w miesi\u0105cu wrze\u015bniu 1851 roku przez \u2026, Warszawa: S. Str\u0105bski, 1852,16-20;<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-2415 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899-300x221.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899-300x221.jpg 300w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899-768x564.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Pa\u0142ac Sandomierski, pa\u0142ac\u00a0 Komisji Wojew\u00f3dztwa Sandomierskiego w Radomiu; wzniesiony w l. 1825-1827 wg. projekt\u00f3w Antonio Corazziego, Gmach guberni radomskiej ob. \u017beromskiego 53, Radom, Widok z 1899 roku, A. Jankowski &#8211; Widoki Radomia, \u017ar\u00f3d\u0142o <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%82ac_Sandomierski_w_Radomiu#\/media\/File:Radom_Rz%C4%85d_gubernialny_1899.JPG\">Wikipedia<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[tfr]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gabinet przyrodniczy, mineralogiczny, historyczny i artystyczny w Radomiu powsta\u0142 z inicjatywy Edwarda Bia\u0142osk\u00f3rskiego (1799-1881). Edward Bia\u0142osk\u00f3rski by\u0142 wojskowym, od 1836 roku pe\u0142ni\u0105cym funkcje naczelnika wojskowego w guberni kaliskiej (jako pomocnik), nast\u0119pnie guberni kieleckiej. Od 1845 przeniesiony zosta\u0142 do s\u0142u\u017cby cywilnej i w latach 1845-1856 piastowa\u0142 stanowisko gubernatora radomskiego. By\u0142 cz\u0142onkiem m.in. Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2415,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-2414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=159\" rel=\"category\">INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2414\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/share?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2414\" class=\"tb-twiiter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2414\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p>Gabinet przyrodniczy, mineralogiczny, historyczny i artystyczny w Radomiu powsta\u0142 z inicjatywy Edwarda Bia\u0142osk\u00f3rskiego (1799-1881).<\/p>\n<p>Edward Bia\u0142osk\u00f3rski by\u0142 wojskowym, od 1836 roku pe\u0142ni\u0105cym funkcje naczelnika wojskowego w guberni kaliskiej (jako pomocnik), nast\u0119pnie guberni kieleckiej. Od 1845 przeniesiony zosta\u0142 do s\u0142u\u017cby cywilnej i w latach 1845-1856 piastowa\u0142 stanowisko gubernatora radomskiego. By\u0142 cz\u0142onkiem m.in. Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie i Towarzystwa Rolniczego.<\/p>\n<p>Gabinet zorganizowany zosta\u0142 przez Bia\u0142osk\u00f3rskiego w oparciu o zbiory w\u0142asne. Istnia\u0142 prawdopodobnie w latach pe\u0142nienia przez niego urz\u0119du gubernatora cywilnego radomskiego. Informacje na temat gabinetu znale\u017a\u0107 mo\u017cna w relacji z podr\u00f3\u017cy naukowej Franciszka Sobieszcza\u0144skiego (1813-1878) odbytej w 1851 roku.<\/p>\n<p>W gabinecie zgromadzone zosta\u0142y zbiory przyrodnicze: okazy zoologiczne (wypchane ptaki i inne zwierz\u0119ta), minera\u0142y (kamienia, kruszce, skamienieliny), okazy florystyczne; zbiory techniczne: wyroby rzemie\u015blnicze, pr\u00f3bki wyrob\u00f3w lokalnych, modele maszyn, ceramika, judaika; zbiory archeologiczne oraz artystyczne: obrazy europejskie (flamandzkie, holenderskie) i polskie. Ponadto w gabinecie znajdowa\u0142a si\u0119 biblioteka.<\/p>\n<p>Najprawdopodobniej nie zachowa\u0142a si\u0119 \u017cadna dokumentacja ikonograficzna gabinetu, ale dysponujemy ciekawym opisem Sobieszcza\u0144skiego z 1852 roku: \u201eGabinet ten jest to obszerna i wysoka sala, maj\u0105ca ze wszystkich stron szafy, w kt\u00f3rych umieszczone s\u0105 porz\u0105dkiem rzeczy kopalne, ro\u015blinne, zwierz\u0119ce, a na ostatek wyroby r\u0105k ludzkich, co wszystko nie wychodzi poza obr\u0119b guberni radomskiej. Zastanawiaj\u0105 tam naprz\u00f3d szafy z ptastwem i innemi zwierz\u0119tami, kt\u00f3re w gubernii po lasach, g\u00f3rach i polach \u017cyj\u0105. [\u2026]Podobnie\u017c liczne s\u0105 kruszce, w rozmaitych stanach i exemplarzach \u017celazo, srebro, mied\u017a, o\u0142\u00f3w itd.; wszystkie gliny i glinki, kredy i ziemie i na koniec osobliwo\u015bci pod wzgl\u0119dem naukowym, jako to: skamienia\u0142o\u015bci,\u00a0 muszle, amonity itd. Osobna szafa zawi\u00e9ra szczeg\u00f3lniejsz\u0105 bibliotek\u0119 z drzew le\u015bnych u\u0142o\u017con\u0105 [\u2026].Niemni\u00e9j Ciekaw\u0105 jest szafa, zawieraj\u0105ca rozmaite przedmioty handlu i przemys\u0142u t\u00e9j\u017ce gubernii. [\u2026]Dope\u0142niaj\u0105 ca\u0142o\u015bci porozwieszane na \u015bcianach obrazy, przedstawiaj\u0105ce najpi\u0119kniejsze krajowidy s\u0142ynnych i znanych tutejszych okolic, nareszcie zbi\u00f3r staro\u017cytno\u015bci, kt\u00f3re w ziemi by\u0142y wykopane lub znalezione\u201d.<\/p>\n<p>Obecnie do tradycji gabinetu nawi\u0105zuje obecnie Dzia\u0142 Przyrody Muzeum\u00a0 im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat gabinetu zob:<\/p>\n<p>F. Sobieszcza\u0144ski, Wycieczka archeologiczne w niekt\u00f3re strony Guberni Radomskiej odbyta w miesi\u0105cu wrze\u015bniu 1851 roku przez \u2026, Warszawa: S. Str\u0105bski, 1852,16-20;<\/p>\n<p><img class=\"size-medium wp-image-2415 aligncenter\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Radom_Rz\u0105d_gubernialny_1899-300x221.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"221\" \/><\/p>\n<p>Pa\u0142ac Sandomierski, pa\u0142ac\u00a0 Komisji Wojew\u00f3dztwa Sandomierskiego w Radomiu; wzniesiony w l. 1825-1827 wg. projekt\u00f3w Antonio Corazziego, Gmach guberni radomskiej ob. \u017beromskiego 53, Radom, Widok z 1899 roku, A. Jankowski &#8211; Widoki Radomia, \u017ar\u00f3d\u0142o <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%82ac_Sandomierski_w_Radomiu#\/media\/File:Radom_Rz%C4%85d_gubernialny_1899.JPG\">Wikipedia<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">[tfr]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2414"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4788,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2414\/revisions\/4788"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}