{"id":2258,"date":"2018-05-25T19:33:26","date_gmt":"2018-05-25T17:33:26","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2258"},"modified":"2021-02-16T11:34:54","modified_gmt":"2021-02-16T10:34:54","slug":"warszawa-zbiory-etnograficzne-przy-ogrodzie-zoologicznym-1888-1890-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=2258","title":{"rendered":"Warszawa, zbiory etnograficzne przy Ogrodzie Zoologicznym (1888-1896\/1939)"},"content":{"rendered":"

Zbiory etnograficzne przy Ogrodzie Zoologicznym zosta\u0142y za\u0142o\u017cone w 1888 roku z inicjatywy Komitetu Organizacyjnego Muzeum Etnograficznego, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli m.in. etnograf\u00a0 Jan Kar\u0142owicz (1836-1903) oraz inicjator Ogrodu Zoologicznego na Bagateli Jan Maurycy Kami\u0144ski (1844\u20131907). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbior\u00f3w zosta\u0142a przekazana przez osoby prywatne, etnograf\u00f3w i podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. By\u0142y to w dominuj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci okazy etnograficzne, antropologiczne, archeologiczne i krajoznawcze z ziem polskich i zagranicy. Kolekcj\u0119 eksponowano w 11 pomieszczeniach w pa\u0142acyku Bacciarellego na Bagateli. W zwi\u0105zku z zamkni\u0119ciem Ogrodu Zoologicznego i na\u0142o\u017ceniem na dobra sp\u00f3\u0142ki sekwestru, kolekcja etnograficzna zosta\u0142a wykupiona przez Grono Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Etnografii (1891) i przechowywana w piwnicach pa\u0142acyku Frascati, b\u0119d\u0105cego siedzib\u0105 Muzeum Ornitologicznego hr. Branickich (ul. Wiejska 6).<\/p>\n

W 1892 roku, korzystaj\u0105c z pozwolenia \u00f3wczesnej w\u0142adzy Leopold Janikowski (1855-1942), przy wsp\u00f3\u0142pracy z Janem Kar\u0142owiczem i Stanis\u0142awem Ciszewskim\u00a0(1865-1930) otworzyli Sta\u0142\u0105 Wystaw\u0119 Etnograficzn\u0105 (ul. Krakowskie Przedmie\u015bcie 17), obejmuj\u0105c\u0105 kolekcj\u0119 afryka\u0144sk\u0105 Janikowskiego oraz zbiory etnograficzne z pa\u0142acu Frascati. Po zamkni\u0119ciu wystawy kolekcja ponownie zosta\u0142a zabezpieczona i zamkni\u0119ta dla zwiedzaj\u0105cych. Dopiero w 1896 roku dzi\u0119ki porozumieniu mi\u0119dzy Gronem Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Etnografii a Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa wynaj\u0119to pomieszczenia w gmachu przy ul. Krakowskie Przedmie\u015bcie 66 w celu wyeksponowania zbior\u00f3w, a w 1897 roku zdecydowano si\u0119 przekaza\u0107 kolekcj\u0119 do muzeum.<\/p>\n

Sta\u0142a wystawa etnograficzna Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa zosta\u0142a otwarta w 1905 roku, a z uwagi na konieczno\u015b\u0107 naukowego opracowania zbior\u00f3w w latach 1912-1915 przy muzeum dzia\u0142a\u0142a Pracownia Etnograficzna. Wybuch I wojny \u015bwiatowej zahamowa\u0142 rozw\u00f3j zbior\u00f3w. W 1921 roku, po obj\u0119ciu kierownictwa nad kolekcj\u0105 przez Eugeniusza Frankowskiego (1884-1962) rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces wyodr\u0119bniania zbior\u00f3w etnograficznych ze struktury Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa. W 1922 roku kolekcji nadano nazw\u0119 Muzeum Etnograficznego, a jego funkcjonowanie wsparte zosta\u0142o przez \u015brodki pa\u0144stwowe udzielane przez Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego. Zbiory Muzeum etnograficznego obejmowa\u0142y zabytki polskiej kultury materialnej, m.in. stroje ludowe, narz\u0119dzia, przedmioty obrz\u0119dowe i codziennego u\u017cytku. Niemal po\u0142ow\u0119 zbior\u00f3w, licz\u0105cych w 1939 roku ok. 30\u00a0000 okaz\u00f3w stanowi\u0142y zabytki kultur pozaeuropejskich. Mniej liczne by\u0142y zabytki kultury s\u0142owia\u0144skiej, najmniejsz\u0105 grup\u0119 stanowi\u0142y okazy kultury europejskiej. Zbiory muzeum uzupe\u0142nia\u0142a kolekcja fotografii, fonogram\u00f3w i film\u00f3w, a tak\u017ce bogata biblioteka etnograficzna.<\/p>\n

W latach 1937-1938 zdecydowano o przeniesieniu zbior\u00f3w do budynku zajmowanego dotychczas przez Muzeum Narodowe. Przeprowadzka planowana by\u0142a na lata 1939-1940, po przeniesieniu zbior\u00f3w Muzeum Narodowego do nowej siedziby i wykonaniu koniecznego remontu i adaptacji. Wybuch II wojny \u015bwiatowej i wrze\u015bniowe bombardowanie Warszawy doprowadzi\u0142o do zniszczenia gmachu Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa. W wyniku po\u017caru oraz p\u00f3\u017aniejszych dzia\u0142a\u0144 wojennych zbiory Muzeum Etnograficznego zosta\u0142y ca\u0142kowicie zniszczone.<\/p>\n

Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in.<\/p>\n

Projekt muzeum etnograficznego w Warszawie, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1888, t.2, z. 1 s. 243-244
\nMuzeum etnograficzne w Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym, Biesiada Literacka: Pismo literacko-polityczne illustrowane, 1888, t. 26, nr 42 (668), s. 248
\nMuzeum etnograficzne w Warszawie, Biesiada Literacka: Pismo literacko-polityczne illustrowane, 1893, t. 35, nr 1 (888), s.5-6
\nWystawa etnograficzna w Warszawie, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1895, t.9, z. 1, s. 218-220
\nZbiory etnograficzne, Kurjer Warszawski,1896, r. 76, nr 322, s. 2 [dod.]
\nZ wystawy etnograficznej, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1899, t.13, z. 4, s. 705
\nZbiory etnograficzne przy Muzeum Przemys\u0142u i Rolnictwa w Warszawie, Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1905, t.19, z. 3, s. 333-334
\nR.Z., Zbiory naukowe w Warszawie, Zorza, pismo tygodniowe z rysunkami dla miast i gospodarzy rolnych po wsiach. R. 40, 1905, nr 18, s. 473
\nB., Nierozerwalny zwi\u0105zek mi\u0119dzy archeologi\u0105 przedhistoryczn\u0105 (paleo-etnografi\u0105) a etnografj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1916, nr 1, s. 39-40
\nCiszewski Stanis\u0142aw, Kar\u0142owicz Jan, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1888, t.2, z. 4\u00a0 s. 893-897
\nZofia, Otwarcie Muzeum, Bluszcz. Pismo tygodniowe illustrowane dla kobiet, 1905, r 41, nr 19, s. 217-218
\nCiszewski Stanis\u0142aw, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1889, t.3, z. 2 s. 474-475
\nCor, Zbiory etnograficzne, \u201eIzraelita\u201d, 1897, nr 10, s. 100
\nCzy\u017cewski Adam red., Zwyk\u0142e – niezwyk\u0142e: fascynuj\u0105ce kolekcje w zbiorach Pa\u0144stwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Warszawa : Pa\u0144stwowe Muzeum Etnograficzne, 2008
\nFrankowski Eugeniusz, Zbiory etnograficzne w Polsce cz. I, Lud. Kwartalnik etnograficzny, 1922, seria 2, t. 21, s. 40-55
\nSkrzynecka Janina, Sienkiewicz Joanna red., Pa\u0144stwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie: informator: historia, organizacja, zbiory, wystawy, Warszawa: PME, 2004
\nSuliga Jan Witold, Pa\u0144stwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Dzieje, kolekcje, kierunki rozwoju (cz. 1), 2006, http:\/\/www.jws.net.pl\/inne\/czytelnia\/588-jwsuliga-paowe-muzeum-etnograficzne-w-warszawie-dzieje-kolekcje-kierunki-rozwoju-cz-1.html
\nWasilewski Zygmunt, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1889, t.3, z. 4 s. 983-985
\nWasilewski Zygmunt, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1890, t.4, z. 1 s. 283-284
\nWasilewski Zygmunt, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1890, t.4, z. 2 s. 513-514
\nWasilewski Zygmunt, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1890, t.4, z. 3, s. 746-748
\nWasilewski Zygmunt, Z muzeum etnograficznego, Wis\u0142a. Miesi\u0119cznik Geograficzno-Etnograficzny, 1890, t.4, z. 4, s. 978<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Muzeum etnograficzne w Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym, Biesiada Literacka: Pismo literacko-polityczne illustrowane<\/a>, 1888, t. 26, nr 42 (668), s. 248<\/p>\n

[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zbiory etnograficzne przy Ogrodzie Zoologicznym zosta\u0142y za\u0142o\u017cone w 1888 roku z inicjatywy Komitetu Organizacyjnego Muzeum Etnograficznego, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych byli m.in. etnograf\u00a0 Jan Kar\u0142owicz (1836-1903) oraz inicjator Ogrodu Zoologicznego na Bagateli Jan Maurycy Kami\u0144ski (1844\u20131907). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zbior\u00f3w zosta\u0142a przekazana przez osoby prywatne, etnograf\u00f3w i podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. By\u0142y to w dominuj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci okazy etnograficzne, antropologiczne, archeologiczne i krajoznawcze… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,159],"tags":[],"class_list":["post-2258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-instytucje-muzealne"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t