{"id":1796,"date":"2018-03-18T13:48:57","date_gmt":"2018-03-18T12:48:57","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1796"},"modified":"2021-02-16T11:35:23","modified_gmt":"2021-02-16T10:35:23","slug":"warszawa-muzeum-ornitologiczne-hr-branickich-1887-1918","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1796","title":{"rendered":"Warszawa, Muzeum ornitologiczne hr. Branickich (1887-1918)"},"content":{"rendered":"

Od drugiej po\u0142owy XIX wieku rodzina Branickich uczestniczy\u0142a w budowaniu kolekcji Gabinetu Zoologicznego przy Uniwersytecie Warszawskim. W zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem wywiezienia gromadzonych zbior\u00f3w, od 1880 roku za namow\u0105 kustosza Gabinetu, W\u0142adys\u0142awa Taczanowskiego (1819-1890), Braniccy ograniczali dary dla Gabinetu na rzecz prywatnej kolekcji gromadzonej we Francji oraz w Warszawie. W 1887 roku, Ksawery Branicki (1864-1926) zainicjowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Ornitologicznego hr. Branickich w pa\u0142acyku Frascati przy ul. Wiejskiej 6 w Warszawie (ob. Al. Na Skarpie 27). G\u0142\u00f3wnym przedmiotem zainteresowa\u0144 w\u0142a\u015bciciela by\u0142y okazy ornitologiczne, jednak w zbiorach znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce przyk\u0142ady pozosta\u0142ych gatunk\u00f3w fauny, a tak\u017ce flora i eksponaty przyrody nieo\u017cywionej. Kustoszem muzeum, przez ca\u0142y okres jego dzia\u0142alno\u015bci, by\u0142 Jan Sztolcman (1854-1928).<\/p>\n

Zbiory muzeum budowany by\u0142y w oparciu o okazy przesy\u0142ane przez badaczy finansowanych przez Branickich. Nale\u017celi do nich m.in. Tomasz Barey (ok. 1860-1918), Benedykt Dybowski (1833-1930), Jan Kalinowski (1855-1941), Micha\u0142 Jankowski (1842-1912). Kolekcja wzbogacana by\u0142a tak\u017ce przez zakupy dokonywane przez Branickiego za granic\u0105, m.in. w Pary\u017cu, a tak\u017ce wymian\u0119 dublet\u00f3w z muzeami w Niemczech, Francji czy Stan\u00f3w Zjednoczonych. Wa\u017cnym, chocia\u017c jednostkowym wydarzeniem by\u0142o przekazanie depozyt\u00f3w kolekcji muszli i ksi\u0119gozbioru po W\u0142adys\u0142awie Lubomirskim (1824-1882) oraz zbioru chrz\u0105szczy Jana Wa\u0144kowicza (1835\u20131885). Kolekcj\u0119 muzealn\u0105 wzbogaca\u0142y tak\u017ce sporadyczne, i w wi\u0119kszo\u015bci niewielkie ilo\u015bciowo dary os\u00f3b prywatnych.<\/p>\n

Muzeum prowadzi\u0142o o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 publikacje naukowe dotycz\u0105ce poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w i pojedynczych eksponat\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w kolekcji oraz udost\u0119pnianie ich do bada\u0144. Brak informacji na temat prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej i ekspozycyjnej.<\/p>\n

W 1917 roku Ksawery Branicki wyszed\u0142 z inicjatyw\u0105 po\u0142\u0105czenia zbior\u00f3w Muzeum Ornitologicznego z kolekcj\u0105 Gabinetu Zoologicznego UW. W 1919 roku zbiory obu instytucji sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 powo\u0142anego przez Ministerstwo Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego Narodowego Muzeum Przyrodniczego (kt\u00f3re kolejno zmienia\u0142o nazwy na: Polskie Pa\u0144stwowe Muzeum Przyrodnicze oraz Pa\u0144stwowe Muzeum Zoologiczne). Siedzib\u0105 muzeum sta\u0142 si\u0119 budynek d. Gabinetu Zoologicznego przy ul. Krakowskie Przedmie\u015bcie 26\/28 (ob. Instytut Historyczny UW). W 1935 rok cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w muzeum uleg\u0142a zniszczeniu w wyniku po\u017caru, a dalsze straty przynios\u0142y dzia\u0142ania wojenne. Od 1936 roku Pa\u0144stwowe Muzeum Zoologiczne mia\u0142o siedzib\u0119 w budynku przy ul. Wilczej 64. W 1953 roku w\u0142\u0105czone ono zosta\u0142o w obr\u0119b Instytutu Zoologicznego Polskiej Akademii Nauk.<\/p>\n

wi\u0119cej na temat muzeum zob.:<\/p>\n

Zbiory rzadkich zwierz\u0105t, Gazeta \u015awi\u0105teczna: wychodzi w Warszawie na ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 1889, r. 9, nr 441, s. 2
\nAdresy Warszawy na rok 1908, Druk. \u201eGazety Rolniczej\u201d, G. Gebethner i Sp., Gebethner i Wolff, 1909
\nBrz\u0119k Gabriel, aktualiz. i uzup. Jerzy Paw\u0142owski i Tomasz Majewski, Historia zoologii w Polsce : do drugiej wojny \u015bwiatowej<\/em>, Krak\u00f3w: PAU 2007
\nDaszkiewicz Piotr, Iwan Dariusz, Straty wojenne Pa\u0144stwowego Muzeum Zoologicznego \u2013 raport Stanis\u0142awa Feliksiaka (1906\u20131992)<\/em>, Pami\u0119\u0107 i Sprawiedliwo\u015b\u0107: biuletyn G\u0142\u00f3wnej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, 2016, [nr] 1, s. 431-439
\nDomaniewski Janusz, Kilka s\u0142\u00f3w o organizacji Muzeum Zoologicznego przy Muzeum Narodowym w Warszawie, Pami\u0119tnik Fizyograficzny, 1917, T. 24, Dzia\u0142 Miscellanea, s. 6-9
\nDomaniewski Janusz, Jan Sztolcman 1854-1928, Prace Pa\u0144stwowego Muzeum Zoologicznego, t. 8, 1929, s. 23-48.
\nDybowski W\u0142adys\u0142aw, Kolekcyja g\u0105bek z morza Ochockiego, k r. n, Wszech\u015bwiat, 1884, t. 3, nr 11, s. 175
\nFedorowicz Zygmunt, Feliksiak Stanis\u0142aw, 150-lecie Gabinetu Zoologicznego w Warszawie (1818\u20131968), Memorabilia zoologia, 2016, nr 1
\nKazubski Stanis\u0142aw L., The History of the Museum and Institute of Zoology, PAS, Bulletin of the Museum and Institute of Zoology, No. 1, z. 1 (1996), s. 7-19, supplement to Annales Zoologici
\nPaw\u0119ski Franciszek, Polskie muzealnictwo przyrodnicze, \u00a0 Pozna\u0144: PWN, 1970
\nSztolcman Jan, Wiadomo\u015bci bie\u017c\u0105ce. Muzeum zoologiczne hr Branickich, Wszech\u015bwiat, 1888, t. 7, nr 10, s. 159
\nSztolcman Jan, Wiadomo\u015bci bie\u017c\u0105ce. Muzeum zoologiczne hr Branickich, Wszech\u015bwiat, 1888, t. 7, nr 25, s. 399
\nSztolcman Jan, Muzeum zoologiczne hr Branickich Wszech\u015bwiat, 1888, t. 7, nr 29, s. III
\nSztolcman Jan, Muzeum zoologiczne we Frascati, w. b. Wszech\u015bwiat, 1889, t. 8, nr 23, s. 372
\nSztolcman Jan, W\u0142adys\u0142aw Taczanowski Wszech\u015bwiat, 1890, t. 9, nr 4, s. 50-53
\nSztolcman Jan, Muzeum Branickich, w. b. Wszech\u015bwiat, 1890, t. 9, nr 17, s. 271
\nSztolcman Jan, Muzeum hr. Branickich, w. b Wszech\u015bwiat, 1891, t. 10, nr 14, s. 223
\nSztolcman Jan, Dwie kolekcyje ptak\u00f3w, w. b. Wszech\u015bwiat, 1892, t. 11, nr 52, s. 831
\nSztolcman Jan, Muzeum Branickich, w. b Wszech\u015bwiat, 1896, t. 15, nr, s. 190
\nSztolcman Jan Nowo\u015bci muzeum Branickich Wszech\u015bwiat, 1897, t. 16, nr 22, s. 341-347
\nSztolcman Jan, Aper\u00e7u historique concernant le Mus\u00e9e Polonais d\u2019Histoire Naturelle, Prace Zoologiczne Polskiego Pa\u0144stwowego Muzeum Przyrodniczego, t. 1, 1921\/22, z. 1, s. 1-8
\nSztolcman Jan, Ksawery Branicki, Prace Zoologiczne Polskiego Pa\u0144stwowego Muzeum Przyrodniczego, t. 5, 1926, z. 4, s. 295-296
\nTaczanowski W\u0142adys\u0142aw, Wiadomo\u015bci bie\u017c\u0105ce. Kolekcyja ptak\u00f3w z kraju Zakaspijskiego w gabinecie zoologicznym hr. Branickich, w. b. Wszech\u015bwiat<\/em>, 1889, t. 8, nr 48, s. 771-772
\nWagner Antoni, Sprawozdanie dyrektora za r. 1919, 1920 i 1921\/ 1922\/ 1923\/ 1924\/ 1925 \/ 1926<\/em>, Prace Zoologiczne Polskiego Pa\u0144stwowego Muzeum Przyrodniczego, t. 5, 1926, z. 4, s. 251-285
\nWi\u015bniewska Katarzyna, Koz\u0142owski Pawe\u0142, The history of exhibitions organized by the Warsaw Zoological Museum, Bulletin <\/em>of the Museum and Institute of Zoology PAS<\/em>, (1996) No 1, 21-27
\nsupplement to Annales Zoologici
\nW\u00f3jcik Zbigniew, Bibliografia polskiego muzealnictwa przyrodniczego, Warszawa: PTPNoZ, 2001<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Na ilustracji tzw. Dom Lo\u017cy Maso\u0144skiej, siedziba Muzeum Ornitologicznego hr. Branickich, znana obecnie jako Willa Pniewskiego<\/strong>, Al. Na Skarpie 27, zas\u00f3b NAC,
\n\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/audiovis.nac.gov.pl\/obraz\/26392\/3881b57302b27d4ff517b3e9ad4e1083\/
\nhttps:\/\/audiovis.nac.gov.pl\/obraz\/26394\/3881b57302b27d4ff517b3e9ad4e1083\/<\/p>\n

[ato]<\/p>\n

INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a><\/p><\/blockquote>\n