![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/4755232-247x300.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Lekarz, spo\u0142ecznik, cz\u0142onek Akademii Umiej\u0119tno\u015bci oraz Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu, organizator Wy\u017cszych Kurs\u00f3w dla Kobiet oraz tw\u00f3rca i dyrektor Muzeum Przemys\u0142u Artystycznego w Krakowie.<\/p>\n
Adrian Baraniecki urodzi\u0142 si\u0119 na Podolu w rodzinie szlacheckiej. Studiowa\u0142 medycyn\u0119 na Uniwersytecie w Kijowie i Moskwie, nast\u0119pnie w Pary\u017cu. W 1858 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzealn\u0105 (uczestniczy\u0142 w organizacji muzeum przyrodniczego w Kamie\u0144cu Podolskim oraz Kijowie) oraz wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Towarzystwo Lekarzy Podolskich w Kamie\u0144cu Podolskim. R\u00f3wnocze\u015bnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza reprezentacji „Bia\u0142ych” w guberni podolskiej, w czasie powstania styczniowego. W zwi\u0105zku z prze\u015bladowaniem powsta\u0144c\u00f3w wyemigrowa\u0142 do Francji, a nast\u0119pnie do Anglii.<\/p>\n
Zetkni\u0119cie si\u0119 Baranieckiego z my\u015bl\u0105 Johna Ruskina, Henry’ego Cole’a czy Godfryda Sempera, a tak\u017ce fascynacja osi\u0105gni\u0119ciami brytyjskiego muzealnictwa, szczeg\u00f3lnie South Kensington Museum (ob. V&A) i wystawy w Pary\u017cu (1867) wp\u0142yn\u0119\u0142y na decyzj\u0119 o powo\u0142aniu podobnej instytucji w Krakowie. Ju\u017c w 1867 roku Baraniecki przes\u0142a\u0142 do krakowskiego Instytut Technicznego ponad 2000 eksponat\u00f3w, a w rok p\u00f3\u017aniej przyjecha\u0142 do Krakowa z kolejnymi okazami.<\/p>\n
W 1868 roku Rada Miasta przyj\u0119\u0142a dar Baranieckiego, inicjuj\u0105c tym samym dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego. Sk\u0142ada\u0142o si\u0119 ono z dzia\u0142\u00f3w przemys\u0142owego i etnograficznego, a trzon kolekcji tworzy\u0142y dary przekazywane przez tw\u00f3rc\u0119 muzeum, a tak\u017ce liczne \u015brodowisko badaczy, naukowc\u00f3w i podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Instytucja zawdzi\u0119cza\u0142a swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 nie tylko ciekawym zbiorom, ale r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej i wyk\u0142adowej.<\/p>\n
Szczeg\u00f3lnym polem dzia\u0142alno\u015bci Baranieckiego by\u0142a organizacja Wy\u017cszych Kurs\u00f3w dla Kobiet, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0142y one uzyska\u0107 wykszta\u0142cenie na poziomie uniwersyteckim. Jak pisa\u0142 w swoim wspomnieniu Wdowiszewski „Emancypacy\u0119 pojmowa\u0142 zatem \u015b. p. Adryan jako usamodzielnienie kobiety duchowe pod wp\u0142y\u00adwem wy\u017cszego wykszta\u0142cenia, kt\u00f3re chcia\u0142 oprze\u0107 na znajomo\u015bci nauk przyrodniczych; pragn\u0105\u0142 on uczyni\u0107 polsk\u0105 kobiet\u0119 zar\u00f3wno dzieln\u0105 szafark\u0105 na polu d\u00f3br codziennego \u017cycia, jakote\u017c szafark\u0105 ducha, […] chcia\u0142 mie\u0107 umys\u0142 kobiecy zaprawiony estetycznie i czu\u0142y na wra\u017cenia smaku i pi\u0119kna nietylko w rzeczach wielkiej sztuki, ale i artysty\u00adcznego przemys\u0142u”. Swoistym pendant do tej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142y Wy\u017csze Kursy Handlowe dla M\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n
Jak pisa\u0142 dalej Wdowiszewski „By\u0142a to na szcz\u0119\u015bcie dusza o charakterze twar\u00addym i wytrwa\u0142ym, jak \u015bwider ze stali Bessemera; by\u0142a to dusza szczeg\u00f3lnego hartu na moralne i fizyczne dolegliwo\u015bci”.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat Adriana Baranieckiego zob. m.in.: Na ilustracji: dr Adrian Baraniecki<\/a>, drzeworyt aut. Ksawery Pillati, 1880, zas\u00f3b Biblioteki Narodowej POLONA<\/p>\n [ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lekarz, spo\u0142ecznik, cz\u0142onek Akademii Umiej\u0119tno\u015bci oraz Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu, organizator Wy\u017cszych Kurs\u00f3w dla Kobiet oraz tw\u00f3rca i dyrektor Muzeum Przemys\u0142u Artystycznego w Krakowie. Adrian Baraniecki urodzi\u0142 si\u0119 na Podolu w rodzinie szlacheckiej. Studiowa\u0142 medycyn\u0119 na Uniwersytecie w Kijowie i Moskwie, nast\u0119pnie w Pary\u017cu. W 1858 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,155],"tags":[],"class_list":["post-1575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-muzealnicy-i-badacze"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03-ryc-031303002_1511348520271-1.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/03-ryc-031303002_1511348520271-1.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"Blog<\/a>, MUZEALNICY I BADACZE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Lekarz, spo\u0142ecznik, cz\u0142onek Akademii Umiej\u0119tno\u015bci oraz Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu, organizator Wy\u017cszych Kurs\u00f3w dla Kobiet oraz tw\u00f3rca i dyrektor Muzeum Przemys\u0142u Artystycznego w Krakowie.<\/p>\n Adrian Baraniecki urodzi\u0142 si\u0119 na Podolu w rodzinie szlacheckiej. Studiowa\u0142 medycyn\u0119 na Uniwersytecie w Kijowie i Moskwie, nast\u0119pnie w Pary\u017cu. W 1858 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzealn\u0105 (uczestniczy\u0142 w organizacji muzeum przyrodniczego w Kamie\u0144cu Podolskim oraz Kijowie) oraz wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 Towarzystwo Lekarzy Podolskich w Kamie\u0144cu Podolskim. R\u00f3wnocze\u015bnie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sekretarza reprezentacji „Bia\u0142ych” w guberni podolskiej, w czasie powstania styczniowego. W zwi\u0105zku z prze\u015bladowaniem powsta\u0144c\u00f3w wyemigrowa\u0142 do Francji, a nast\u0119pnie do Anglii.<\/p>\n Zetkni\u0119cie si\u0119 Baranieckiego z my\u015bl\u0105 Johna Ruskina, Henry’ego Cole’a czy Godfryda Sempera, a tak\u017ce fascynacja osi\u0105gni\u0119ciami brytyjskiego muzealnictwa, szczeg\u00f3lnie South Kensington Museum (ob. V&A) i wystawy w Pary\u017cu (1867) wp\u0142yn\u0119\u0142y na decyzj\u0119 o powo\u0142aniu podobnej instytucji w Krakowie. Ju\u017c w 1867 roku Baraniecki przes\u0142a\u0142 do krakowskiego Instytut Technicznego ponad 2000 eksponat\u00f3w, a w rok p\u00f3\u017aniej przyjecha\u0142 do Krakowa z kolejnymi okazami.<\/p>\n W 1868 roku Rada Miasta przyj\u0119\u0142a dar Baranieckiego, inicjuj\u0105c tym samym dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego. Sk\u0142ada\u0142o si\u0119 ono z dzia\u0142\u00f3w przemys\u0142owego i etnograficznego, a trzon kolekcji tworzy\u0142y dary przekazywane przez tw\u00f3rc\u0119 muzeum, a tak\u017ce liczne \u015brodowisko badaczy, naukowc\u00f3w i podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Instytucja zawdzi\u0119cza\u0142a swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 nie tylko ciekawym zbiorom, ale r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej i wyk\u0142adowej.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnym polem dzia\u0142alno\u015bci Baranieckiego by\u0142a organizacja Wy\u017cszych Kurs\u00f3w dla Kobiet, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0142y one uzyska\u0107 wykszta\u0142cenie na poziomie uniwersyteckim. Jak pisa\u0142 w swoim wspomnieniu Wdowiszewski „Emancypacy\u0119 pojmowa\u0142 zatem \u015b. p. Adryan jako usamodzielnienie kobiety duchowe pod wp\u0142y\u00adwem wy\u017cszego wykszta\u0142cenia, kt\u00f3re chcia\u0142 oprze\u0107 na znajomo\u015bci nauk przyrodniczych; pragn\u0105\u0142 on uczyni\u0107 polsk\u0105 kobiet\u0119 zar\u00f3wno dzieln\u0105 szafark\u0105 na polu d\u00f3br codziennego \u017cycia, jakote\u017c szafark\u0105 ducha, […] chcia\u0142 mie\u0107 umys\u0142 kobiecy zaprawiony estetycznie i czu\u0142y na wra\u017cenia smaku i pi\u0119kna nietylko w rzeczach wielkiej sztuki, ale i artysty\u00adcznego przemys\u0142u”. Swoistym pendant do tej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142y Wy\u017csze Kursy Handlowe dla M\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n Jak pisa\u0142 dalej Wdowiszewski „By\u0142a to na szcz\u0119\u015bcie dusza o charakterze twar\u00addym i wytrwa\u0142ym, jak \u015bwider ze stali Bessemera; by\u0142a to dusza szczeg\u00f3lnego hartu na moralne i fizyczne dolegliwo\u015bci”.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat Adriana Baranieckiego zob. m.in.:
\nHapanowicz Piotr, 2007. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego w Krakowie i jego likwidacja w latach 1949-1950, „Zarz\u0105dzanie w Kulturze”, T. 8, s. 43-62
\nHapanowicz Piotr, 2016. Adrian Baraniecki – prekursor polskiego muzealnictwa przemys\u0142owego, „Muzealnictwo”, nr 57, s. 16-25
\nSzczerski Andrzej, 2002. Wzorce to\u017csamo\u015bci: recepcja sztuki brytyjskiej w Europie \u015arodkowej oko\u0142o roku 1900, Krak\u00f3w: Universitas, s. 215-219
\nWdowiszewski Jan , Adryan Baraniecki: wspomnienie po\u015bmiertne<\/a>, Krak\u00f3w, nak\u0142. aut., 1891
\nWi\u0119cek Marek, 2013. Zapomniane muzeum: Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owe 1868-1950, Krak\u00f3w: Muzeum In\u017cynierii Miejskiej<\/p>\n<\/p>\n
\nHapanowicz Piotr, 2007. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owego w Krakowie i jego likwidacja w latach 1949-1950, „Zarz\u0105dzanie w Kulturze”, T. 8, s. 43-62
\nHapanowicz Piotr, 2016. Adrian Baraniecki – prekursor polskiego muzealnictwa przemys\u0142owego, „Muzealnictwo”, nr 57, s. 16-25
\nSzczerski Andrzej, 2002. Wzorce to\u017csamo\u015bci: recepcja sztuki brytyjskiej w Europie \u015arodkowej oko\u0142o roku 1900, Krak\u00f3w: Universitas, s. 215-219
\nWdowiszewski Jan , Adryan Baraniecki: wspomnienie po\u015bmiertne<\/a>, Krak\u00f3w, nak\u0142. aut., 1891
\nWi\u0119cek Marek, 2013. Zapomniane muzeum: Adrian Baraniecki i Muzeum Techniczno-Przemys\u0142owe 1868-1950, Krak\u00f3w: Muzeum In\u017cynierii Miejskiej<\/p>\n