{"id":1571,"date":"2017-04-24T17:16:40","date_gmt":"2017-04-24T15:16:40","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571"},"modified":"2018-08-09T16:03:20","modified_gmt":"2018-08-09T14:03:20","slug":"mathias-bersohn-1823-1908","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571","title":{"rendered":"Bersohn Mathias (1823-1908)"},"content":{"rendered":"<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1845 alignright\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892-249x300.jpg\" alt=\"\" width=\"249\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892-249x300.jpg 249w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892-768x925.jpg 768w, https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892-850x1024.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 249px) 100vw, 249px\" \/>Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej &#8211; rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea.<\/p>\n<p>By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142 z aktywno\u015bci\u0105 w dziedzinie pomocy spo\u0142ecznej, ochrony zabytk\u00f3w i rozwoju kultury i sztuki, tak\u017ce \u017cydowskiej. Bersohn by\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci, Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych, Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Poznaniu oraz Komisji do Badania Historii Sztuki w Polsce Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz dzia\u0142alno\u015bci o charakterze charytatywno-dobroczynnym, kt\u00f3ra przynios\u0142a Bersohnowi du\u017ce uznanie spo\u0142eczne, zapisa\u0142 si\u0119 on w historii polskiego kolekcjonerstwa i muzealnictwa tworz\u0105c wybitn\u0105 kolekcj\u0119 sztuki polskiej i judaik\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 podzieli\u0142 mi\u0119dzy Muzeum Narodowe w Krakowie, Towarzystwo Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie (dzie\u0142a ob. w zbiorach MNW) oraz zainicjowane przez siebie w 1905 roku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci \u017bydowskich z daru Mathiasa Bersohna w Warszawie.<\/p>\n<p>Pierwszym kuratorem zbior\u00f3w z\u0142o\u017conych w sali zebra\u0144 gminy \u017cydowskiej w Warszawie, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142o si\u0119 1221 obiekt\u00f3w, by\u0142 Bersohn, a z ramienia gminy prof. Samuel Dickstein. Otwarcie muzeum dla zwiedzaj\u0105cych nast\u0105pi\u0142o w 1910 roku, 2 lata po \u015bmierci g\u0142\u00f3wnego ofiarodawcy.<\/p>\n<p>Mathias Bersohn by\u0142 ponadto autorem kilkudziesi\u0119ciu publikacji dotycz\u0105cych zar\u00f3wno historii Polski jak i dziedzictwa materialnego kultury \u017cydowskiej.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Bersohna zob.<\/p>\n<p>M. Kuhnke, Muzeum im. Mathiasa Bersohna w Warszawie, Cenne, bezcenne\/utracone, Nr 2 (14) kwiecie\u0144 1999, <a class=\"ot-anchor aaTEdf\" dir=\"ltr\" href=\"http:\/\/www.dziedzictwo.pl\/sources\/straty\/kuhnke2-99.html\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">http:\/\/www.dziedzictwo.pl\/sources\/straty\/kuhnke2-99.html<\/a><br \/>\nZ. Rabska, Mathias Bersohn, [w:] S\u0142ownik Biograficzny, Krak\u00f3w 1935, s. 489.<br \/>\nI. Rejduch-Samkowa, Lesser Gieldzi\u0144ski, Mathias Bersohn i Maksymilian Golchtein \u2013 pierwsi kolekcjonerzy i badacze sztuki judaistycznej w Polsce, [w:] Materia\u0142y Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki \u201eMecenas, kolekcjoner, dzie\u0142o sztuki\u201d, Warszawa 1983.<br \/>\nI. Rejduch-Samkowa, Mathias Bersohn i jego muzeum w Warszawie, Fo\u0142ks-Sztyme, 1986; dost\u0119pne na stronie: <a class=\"ot-anchor aaTEdf\" dir=\"ltr\" href=\"http:\/\/judaica-art.com.pl\/index.php?mact=News,cntnt01,print,0&amp;cntnt01articleid=54&amp;cntnt01showtemplate=false&amp;cntnt01returnid=67\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">http:\/\/judaica-art.com.pl\/index.php?mact=News,cntnt01,print,0&amp;cntnt01articleid=54&amp;cntnt01showtemplate=false&amp;cntnt01returnid=67<\/a><br \/>\nJ. \u015aliwa, Mathias Bersohn (1823\u20131908) i jego dary dla Gabinetu Archeologicznego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, b.d.w.<\/p>\n<p>Na ilustracji:<br \/>\nMordasewicz, Kazimierz (1859-1923), <a href=\"http:\/\/cyfrowe.mnw.art.pl\/dmuseion\/docmetadata?id=34113&amp;show_nav=true&amp;full_screen=true#full_screen\">Portret Mathiasa Bersohna<\/a>, 1909, pastel, ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Warszawie<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej &#8211; rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,155],"tags":[],"class_list":["post-1571","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog","category-muzealnicy-i-badacze"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.5 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Aldona To\u0142ysz\"\/>\n\t<meta name=\"keywords\" content=\"blog,muzealnicy i badacze\" \/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.5\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci | (do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej&quot;. Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-04-24T15:16:40+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-08-09T14:03:20+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#article\",\"name\":\"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\\u0119ci\",\"headline\":\"Bersohn Mathias (1823-1908)\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?author=3#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/03\\\/17892.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571\\\/#articleImage\",\"width\":2076,\"height\":2500},\"datePublished\":\"2017-04-24T17:16:40+02:00\",\"dateModified\":\"2018-08-09T16:03:20+02:00\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#webpage\"},\"articleSection\":\"Blog, MUZEALNICY I BADACZE\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?cat=102#listItem\",\"name\":\"Blog\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?cat=102#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Blog\",\"item\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?cat=102\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#listItem\",\"name\":\"Bersohn Mathias (1823-1908)\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bersohn Mathias (1823-1908)\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?cat=102#listItem\",\"name\":\"Blog\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Muzeum w polskiej kulturze pami\\u0119ci\",\"description\":\"(do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej\\\". Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019\",\"url\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?author=3#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?author=3\",\"name\":\"Aldona To\\u0142ysz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/3353462ff8a251109cba01cb710fdb40364931626ec623f3322c8bf50c19eaaf?s=96&d=blank&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Aldona To\\u0142ysz\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571\",\"name\":\"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\\u0119ci\",\"description\":\"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\\u00f3w, obraz\\u00f3w, grafik, autograf\\u00f3w, a tak\\u017ce judaik\\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\\u0142o Muzeum staro\\u017cytno\\u015bci \\u017cydowskich, kolekcj\\u0105 sw\\u0105 obdarowywa\\u0142 tak\\u017ce polskie muzea. By\\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \\u017cydowskiego przemys\\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\\u0142 w Berlinie, pocz\\u0105tkowo by\\u0142 wsp\\u00f3\\u0142w\\u0142a\\u015bcicielem firmy przemys\\u0142owo-handlowej, nast\\u0119pnie w\\u0142a\\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\\u0105 dzia\\u0142alno\\u015b\\u0107 zawodow\\u0105 \\u0142\\u0105czy\\u0142\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?p=1571#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?author=3#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/?author=3#author\"},\"datePublished\":\"2017-04-24T17:16:40+02:00\",\"dateModified\":\"2018-08-09T16:03:20+02:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/\",\"name\":\"Muzeum w polskiej kulturze pami\\u0119ci\",\"description\":\"(do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej\\\". Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/muzeumpamieci.umk.pl\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","description":"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142","canonical_url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571","robots":"max-image-preview:large","keywords":"blog,muzealnicy i badacze","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#article","name":"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","headline":"Bersohn Mathias (1823-1908)","author":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892.jpg","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571\/#articleImage","width":2076,"height":2500},"datePublished":"2017-04-24T17:16:40+02:00","dateModified":"2018-08-09T16:03:20+02:00","inLanguage":"pl-PL","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#webpage"},"articleSection":"Blog, MUZEALNICY I BADACZE"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102#listItem","name":"Blog"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102#listItem","position":2,"name":"Blog","item":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#listItem","name":"Bersohn Mathias (1823-1908)"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#listItem","position":3,"name":"Bersohn Mathias (1823-1908)","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102#listItem","name":"Blog"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#organization","name":"Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","description":"(do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej\". Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019","url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3#author","url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3","name":"Aldona To\u0142ysz","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3353462ff8a251109cba01cb710fdb40364931626ec623f3322c8bf50c19eaaf?s=96&d=blank&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Aldona To\u0142ysz"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#webpage","url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571","name":"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","description":"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142","inLanguage":"pl-PL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3#author"},"datePublished":"2017-04-24T17:16:40+02:00","dateModified":"2018-08-09T16:03:20+02:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#website","url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/","name":"Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","description":"(do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej\". Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019","inLanguage":"pl-PL","publisher":{"@id":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/#organization"}}]},"og:locale":"pl_PL","og:site_name":"Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci | (do 1918 r.): wczesne instytucje muzealne wobec muzeologii cyfrowej&quot;. Projekt w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na lata 2016-2019","og:type":"article","og:title":"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","og:description":"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142","og:url":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571","article:published_time":"2017-04-24T15:16:40+00:00","article:modified_time":"2018-08-09T14:03:20+00:00","twitter:card":"summary","twitter:title":"Bersohn Mathias (1823-1908) | Muzeum w polskiej kulturze pami\u0119ci","twitter:description":"Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej - rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea. By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"1571","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"Article","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2020-12-27 09:06:53","updated":"2025-06-04 04:48:42","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" title=\"Blog\">Blog<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tBersohn Mathias (1823-1908)\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/"},{"label":"Blog","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102"},{"label":"Bersohn Mathias (1823-1908)","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1571"}],"featured_image_src":" ","featured_image_src_square":" ","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=102\" rel=\"category\">Blog<\/a>, <a href=\"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?cat=155\" rel=\"category\">MUZEALNICY I BADACZE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<a data-share=\"facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-facebook-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on Facebook\"><i class=\"fab fa-facebook-f\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"twitter\" href=\"https:\/\/x.com\/intent\/post?url=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-twitter-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on X\"><svg class=\"tb-x-icon\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 24 24\" width=\"1em\" height=\"1em\" fill=\"currentColor\" aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\"><path d=\"M18.244 2.25h3.308l-7.227 8.26 8.502 11.24H16.17l-5.214-6.817L4.99 21.75H1.68l7.73-8.835L1.254 2.25H8.08l4.713 6.231zm-1.161 17.52h1.833L7.084 4.126H5.117z\"\/><\/svg><\/a><a data-share=\"linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/shareArticle?url=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-linkedin-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on LinkedIn\"><i class=\"fab fa-linkedin-in\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"whatsapp\" href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-whatsapp-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on WhatsApp\"><i class=\"fab fa-whatsapp\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"pinterest\" href=\"https:\/\/pinterest.com\/pin\/create\/button\/?url=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-pinterest-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on Pinterest\"><i class=\"fab fa-pinterest-p\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"telegram\" href=\"https:\/\/t.me\/share\/url?url=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-telegram-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on Telegram\"><i class=\"fab fa-telegram-plane\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a data-share=\"email\" href=\"mailto:?body=https%3A%2F%2Fmuzeumpamieci.umk.pl%2F%3Fp%3D1571\" class=\"tb-email-share social-share-default tb-social-share\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" aria-label=\"Share on Email\"><i class=\"fas fa-envelope\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":"<p><img class=\"size-medium wp-image-1845 alignright\" src=\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/17892-249x300.jpg\" alt=\"\" width=\"249\" height=\"300\" \/>Bankier, filantrop, historyk oraz wybitny kolekcjoner sztuki polskiej &#8211; rysunk\u00f3w, obraz\u00f3w, grafik, autograf\u00f3w, a tak\u017ce judaik\u00f3w. Z jego inicjatywy w Warszawie powsta\u0142o Muzeum staro\u017cytno\u015bci \u017cydowskich, kolekcj\u0105 sw\u0105 obdarowywa\u0142 tak\u017ce polskie muzea.<\/p>\n<p>By\u0142 synem bogatego, warszawskiego, \u017cydowskiego przemys\u0142owca Majera Bersohna, studiowa\u0142 w Berlinie, pocz\u0105tkowo by\u0142 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem firmy przemys\u0142owo-handlowej, nast\u0119pnie w\u0142a\u015bcicielem firmy bankowej. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 \u0142\u0105czy\u0142 z aktywno\u015bci\u0105 w dziedzinie pomocy spo\u0142ecznej, ochrony zabytk\u00f3w i rozwoju kultury i sztuki, tak\u017ce \u017cydowskiej. Bersohn by\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci, Towarzystwa Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych, Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk w Poznaniu oraz Komisji do Badania Historii Sztuki w Polsce Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz dzia\u0142alno\u015bci o charakterze charytatywno-dobroczynnym, kt\u00f3ra przynios\u0142a Bersohnowi du\u017ce uznanie spo\u0142eczne, zapisa\u0142 si\u0119 on w historii polskiego kolekcjonerstwa i muzealnictwa tworz\u0105c wybitn\u0105 kolekcj\u0119 sztuki polskiej i judaik\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 podzieli\u0142 mi\u0119dzy Muzeum Narodowe w Krakowie, Towarzystwo Zach\u0119ty Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie (dzie\u0142a ob. w zbiorach MNW) oraz zainicjowane przez siebie w 1905 roku Muzeum Staro\u017cytno\u015bci \u017bydowskich z daru Mathiasa Bersohna w Warszawie.<\/p>\n<p>Pierwszym kuratorem zbior\u00f3w z\u0142o\u017conych w sali zebra\u0144 gminy \u017cydowskiej w Warszawie, na kt\u00f3re sk\u0142ada\u0142o si\u0119 1221 obiekt\u00f3w, by\u0142 Bersohn, a z ramienia gminy prof. Samuel Dickstein. Otwarcie muzeum dla zwiedzaj\u0105cych nast\u0105pi\u0142o w 1910 roku, 2 lata po \u015bmierci g\u0142\u00f3wnego ofiarodawcy.<\/p>\n<p>Mathias Bersohn by\u0142 ponadto autorem kilkudziesi\u0119ciu publikacji dotycz\u0105cych zar\u00f3wno historii Polski jak i dziedzictwa materialnego kultury \u017cydowskiej.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej na temat Bersohna zob.<\/p>\n<p>M. Kuhnke, Muzeum im. Mathiasa Bersohna w Warszawie, Cenne, bezcenne\/utracone, Nr 2 (14) kwiecie\u0144 1999, <a class=\"ot-anchor aaTEdf\" dir=\"ltr\" href=\"http:\/\/www.dziedzictwo.pl\/sources\/straty\/kuhnke2-99.html\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">http:\/\/www.dziedzictwo.pl\/sources\/straty\/kuhnke2-99.html<\/a><br \/>\nZ. Rabska, Mathias Bersohn, [w:] S\u0142ownik Biograficzny, Krak\u00f3w 1935, s. 489.<br \/>\nI. Rejduch-Samkowa, Lesser Gieldzi\u0144ski, Mathias Bersohn i Maksymilian Golchtein \u2013 pierwsi kolekcjonerzy i badacze sztuki judaistycznej w Polsce, [w:] Materia\u0142y Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki \u201eMecenas, kolekcjoner, dzie\u0142o sztuki\u201d, Warszawa 1983.<br \/>\nI. Rejduch-Samkowa, Mathias Bersohn i jego muzeum w Warszawie, Fo\u0142ks-Sztyme, 1986; dost\u0119pne na stronie: <a class=\"ot-anchor aaTEdf\" dir=\"ltr\" href=\"http:\/\/judaica-art.com.pl\/index.php?mact=News,cntnt01,print,0&amp;cntnt01articleid=54&amp;cntnt01showtemplate=false&amp;cntnt01returnid=67\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">http:\/\/judaica-art.com.pl\/index.php?mact=News,cntnt01,print,0&amp;cntnt01articleid=54&amp;cntnt01showtemplate=false&amp;cntnt01returnid=67<\/a><br \/>\nJ. \u015aliwa, Mathias Bersohn (1823\u20131908) i jego dary dla Gabinetu Archeologicznego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, b.d.w.<\/p>\n<p>Na ilustracji:<br \/>\nMordasewicz, Kazimierz (1859-1923), <a href=\"http:\/\/cyfrowe.mnw.art.pl\/dmuseion\/docmetadata?id=34113&amp;show_nav=true&amp;full_screen=true#full_screen\">Portret Mathiasa Bersohna<\/a>, 1909, pastel, ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Warszawie<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">[ato]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1571"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1847,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions\/1847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}